maandag 18 april 2011

Top 5 – Wederopbouwromanticibenamingen

Waar je Leon Litjens ook van kunt beschuldigen, een spelbreker is hij niet. Althans inzake dat in de Tweede Wereldoorlog vernietigde gebouw waarover de wethouder op z’n weblog nu al sinds 2009 schrijft dat hij het wil herontwikkelen. Om welk gebouw het gaat, laat hij steeds in het midden. Gefundenes Fressen natuurlijk voor Horst-sweet-Horst dat de geboden mogelijkheden tot speculatie in dankbaarheid aanvaardt.

Op 4 april had de wethouder andermaal een overleg over de herontwikkeling van het gebouw. Op 13 april deed hij daarvan verslag op z’n weblog – twee dagen nadat Horst-sweet-Horst weer eens de vraag had opgeworpen om welk gebouw het zou kunnen gaan. Was de wethouder een spelbreker geweest, dan had hij gewoon bevestigd dat het de wederopbouw van kasteel Broekhuizen betreft. Maar gelukkig volhardde hij in z’n aloude frase: ‘Naast diverse portefeuille-overleggen had ik overleg inzake de herontwikkeling van een cultuur-historisch gebouw dat in WO II is vernietigd.’ Mooi. Kan dat speculeren tenminste gewoon doorgaan. Zou Peter Meijers het misschien bij het juiste eind hebben? Die suggereerde hier vorige week dat Ger Driessen het in de oorlog vernielde cultuurhistorische gebouw is dat herontwikkeld moet worden. Toen leek me dat nog een beetje vergezocht, maar de ontwikkelingen van de afgelopen dagen lijken inderdaad in die richting te wijzen. Verder maar afwachten. Ondertussen wil ik in dit kader ook graag even uw aandacht vragen voor een artikel in De Volkskrant van afgelopen vrijdag over het staatsbezoek van Bea aan Duitsland. Onze vorstin ging een dag eerder in Dresden langs bij de Frauenkirche. In de Tweede Wereldoorlog verwoest en na de Wende wederopgebouwd. Correspondent Merlijn Schoonenboom zag er aanleiding in voor een artikel over de ‘wederopbouwtrend’ waardoor Duitsland momenteel wordt getroffen: ‘Om alleen een paar verstokte conservatieven gaat het hierbij allang niet meer. Dit nieuwe “historisme”, een zoektocht naar de eigen “wortels”, is juist ook onder nieuwe generaties in Europa te zien.’ Schoonenboom citeert vervolgens Thomas Will, hoogleraar voor monumentenzorg aan de TU Dresden: ‘Het gaat dan om moderne mensen die voor hun werk drie keer per jaar naar Californië reizen, maar thuis zeggen: ik wil dat kasteel weer opgebouwd zien.’Volgens Schoonenboom wordt dit in Duitsland ook wel de ‘laptop-en-lederhosen-generatie’ genoemd. Mooie vondst, die een Horster equivalent verdient, al was het maar omdat Horst eveneens tal van notabelen telt die wensdromen over de herbouw van kasteelruïnes en ander cultuurhistorisch erfgoed.Mijn top 5 van mogelijke benamingen voor de huidige generatie Horster wederopbouwromantici:

5. Blackberry-en-boarsttuüg-generatie

4. Twitter-en-taesnuzzik-generatie

3. Facebook-en-fleempe-generatie

2. Tomtom-en-toêrtoêr-generatie

1. Chat-en-sjees-generatie

Klein mysterie 243 – Uitzetting (3)

In de week waarin minister Leers ten koste van Sahar een poging deed zich behalve als Goedheiligman ook als Groot Ziener te profileren terwijl hij in werkelijkheid gewoon gehoor gaf aan een gerechtelijke uitspraak,moest ik terugdenken aan een artikel in De Volkskrant van 12 maart. Het ging over de vraag hoe je kunt voorkomen dat asielzoekerskinderen Nederland worden uitgebonjourd. Aan het woord kwamen onder meer asieladvocate Maartje Terpstra en Annemiek Bots van Vluchtelingenwerk. Maartje Terpstra: ‘Het is op dit moment niet in het belang van asielzoekers om er als enige voorbeeld te worden uitgelicht in de media.’ Annemiek Bots: ‘We hebben op dit moment de indruk dat alle aandacht vaak slechter uitpakt dan dat het helpt. Door zoveel publiciteit als in de Sahar-zaak, voelt de minister zich in de hoek gezet.’ Met andere woorden: stille diplomatie zou volgens deze deskundigen wel eens effectiever kunnen zijn. Autoriteitsgevoelig als ik ben, voeg ik me naar beide dames. Onbevredigend is het wel. Want voor niet bij de stille diplomatie betrokkenen heeft stille diplomatie één groot nadeel: dat ze stil is. Daarmee is stilte voor tweeërlei uitleg vatbaar. Het kan stil zijn vanwege stille diplomatie, maar het kan ook stil zijn omdat er niets gebeurt. Laten we het eens toespitsen op het Iraans-Koerdische gezin dat verbleef in het asielzoekerscentrum in Tienray en dat nu in Ter Apel wacht op uitzetting (waarover ik eerder schreef op 28 maart en op 4 april). Voor zover ik kan nagaan heerst er al een kleine drie weken stilte. De stilte van stille diplomatie? Of de stilte van dat er niets gebeurt? Anders gezegd: speelt er zich achter de schermen van alles af? Of heeft iedereen zich neergelegd bij het onvermijdelijke? Hebben de CDA-raadsleden die onlangs zo hoog opgaven van minister Leers tegen mijn verwachting in misschien toch actie ondernomen? Is de Weisterbeekschool heimelijk met een reddingsactie bezig? Verricht burgemeester Van Rooij (die blijkens Peel en Maas van 24 maart het gezin een ondersteuningsbrief zou schrijven) discreet massagewerk? Is Truus Knoops-Kersten, die zich in diezelfde Peel en Maas bijzonder begaan toonde met het lot van het gezin, op de achtergrond met van alles bezig? Beschikt Roy Bouten behalve over kwetter- ook over stille gaven? Nogmaals: de pest van stille diplomatie is dat je volkomen in het duister tast over het antwoord op dergelijke vragen. Kan ik misschien met de aangesprokenen een geheim codeteken afspreken? Dat, mochten we elkaar een dezer dagen op straat passeren, een omhooggestoken rechterpink betekent dat de stille diplomatie in volle gang is en een naar beneden wijzende linkerpink dat er niets gebeurt? Of kan wellicht een van de aangesprokenen op dit stukje reageren door middel van een emoticon? Zonder de stilte van de eventuele stille diplomatie te verstoren zouden we dan toch weten hoe de vlag erbij hangt, wat een zegen zou zijn voor in elk geval míjn gemoedsrust.

Klein mysterie 242 – Klemtoon

Eerder heb ik op deze plaats al eens onthuld dat ik motorisch gestoord ben en dat mijn ruimtelijk inzicht nauwelijks ontwikkeld is. Denk vooral niet dat daarmee al m’n gebreken zijn opgesomd. Een andere ernstige handicap waaronder ik gebukt ga, is een gebrekkig klemtoononderscheidend vermogen. Vraag me naar de uitslag van VVV-Go Ahead Eagles in het seizoen 1977/78 en ik zal onmiddellijk ‘1-1’ antwoorden; vraag me op welke lettergreep de klemtoon ligt in het woord ‘uitslag’ en er volgt gegarandeerd een pauze van een kwart minuut voordat ik met enige aarzeling ‘op de eerste’ zal antwoorden. Gezien het voorgaande kan het nauwelijks verbazing wekken dat ik niet bepaald gelukkig ben met de uitkomst van het op zichzelf prijzenswaardige onderzoek dat Hallo Horst aan de Maas instelde naar de schrijfwijze van de benaming voor een mannelijke inwoner van het dorp Lottum: Lottumer of Lottummer? Het is allemaal vrij eenvoudig volgens het wakkere weekblad, want ‘de regel in het Nederlands is dat de laatste medeklinker (bij Lottum de m) verdubbeld wordt als de laatste lettergreep (‘tum’ bij Lottum) een klemtoon krijgt’. Omdat bij Lottum de klemtoon op de eerste lettergreep ligt, is het dus ‘Lottumer’. Duidelijk, weer iets nieuws geleerd. Iets nieuws dat ik bovendien kan toepassen, zij het na een kwart minuut nadenken. Maar wat is nu een kwart minuut op een mensenleven?Niets aan de hand dus als Hallo het hierbij had gelaten. Maar nee, om de een of andere duistere reden acht het weekblad het noodzakelijk ook het voorbeeld Hilversum in de strijd te werpen. Een inwoner van Hilversum is volgens Hallo een Hilversummer. Waarom? ‘Bij Hilversum liggen eigenlijk twee klemtonen (op ‘Hil’ en ‘sum’).’ Idem dito bij Sevenum: ‘Bij Sevenum hebben zowel de ‘Se’ als de ‘num’ een (lichte) klemtoon. Dat betekent dat een Sevenummer de dubbele m krijgt.’ Bent u er nog? Zou het weekblad zich wel realiseren wat dit allemaal teweegbrengt bij iemand met een gebrekkig klemtoononderscheidend vermogen? Want hoe zit het nu bij Hegelsom? En bij Meterik? Hebben die ook twee klemtonen? Heten inwoners van die dorpen dus Hegelsommers en Meterikkers? Maar waarom is het meervoud van leeuwerik dan leeuweriken?En hoe zit het met de dialectbenaming voor mannelijke inwoners van Sevenum? Wie zich er gemakkelijk vanaf wil maken, komt natuurlijk op de proppen met enne Zerumse. Maar zo zijn wij niet getrouwd, ik wil duidelijkheid: is een inwoner van Zerum enne Zerumer of enne Zerummer?Ik ben bereid alle vervelende dingen die ik in het verleden over Hallo heb gezegd in te slikken als het weekblad volgende week met een definitieve lijst (liefst met uitleg) komt met de juiste schrijfwijze van de benamingen voor de inwoners van de zestien kernen van Horst aan de Maas. Uiteraard zowel in het Nederlands als in de verschillende dialecten.

Intermezzo – Drachten

‘Drachten heeft een keer recht op een apart stukje’, schreef ik twee weken geleden. Sneller dan gepland is dat stukje er nu. Aanleiding vormt een bijdrage van Henk Kemperman tijdens de gemeenteraadsvergadering van vorige week. Het D66-raadslid hield een inspirerende beschouwing over Horster rotondes en de hiërarchische ordening van de verschillende soorten verkeersdeelnemers (klik hier, ga vervolgens naar agendapunt 3 en klik door naar 1.03.36). En laten die thema’s nu juist de aanleiding voor mijn bezoek aan Drachten zijn geweest!Drachten stond al jaren op mijn verlanglijstje. Vooral vanwege Hans Monderman (1945-2008), verkeerskundige en bedenker van het concept Shared Space. Dat komt er kort samengevat op neer dat de verkeersveiligheid gebaat is bij zo min mogelijk verkeersborden en verkeerslichten. Hoe minder regels, hoe minder ongelukken. Alle verkeersdeelnemers delen dezelfde ruimte op voet van gelijkheid. Om ongelukken te voorkomen, worden ze gedwongen oogcontact met elkaar te zoeken. Klinkt geweldig, vindt u niet? Monderman paste de theorie van Shared Space (waarover bijvoorbeeld hier meer te lezen valt) onder meer toe op het Laweiplein, een drukke kruising in Drachten. En dat Wonder van Drachten (klik onder meer hier) wilde ik dus wel eens met eigen ogen aanschouwen. Beantwoordde het plein aan m’n hooggestemde verwachtingen? Zo spectaculair als ik het me had voorgesteld, was het helaas niet. Zo had ik beslist geen haaientanden verwacht. En of dat gelijkheidsideaal (dat mij uiteraard zeer aanspreekt) nu helemaal uit de verf komt? Mijn indruk, opgedaan op een rustige zondagnamiddag, is dat de automobilist het hier ondanks alles toch nog voor het zeggen heeft. Waarbij opgemerkt dient te worden dat ik voor een afgewogen oordeel niet de meest aangewezen persoon ben omdat ik het Laweiplein van vóór de Shared Space-behandeling niet ken. Wat in elk geval wel meteen opvalt: de weldadige visuele rust als verkeersborden en verkeerslichten ontbreken. En het belangrijkste van alles: bij een grotere verwerkingscapaciteit van het verkeer is het aantal ongelukken teruggedrongen. Vreemd dus dat dit concept zo weinig navolging heeft gekregen. Waarom is er bijvoorbeeld in Horst geen Shared Space-rotonde te vinden? Nooit overwogen? Gewogen en te licht bevonden? Waarom niet alsnog een poging gewaagd? Viel er in Drachten behalve de Laweipleinrotonde nog meer opmerkelijks te aanschouwen? Wat dacht u van opmerkelijke parkeerplaatsen, een blauwgeverfde straat, een molen waarvan de wieken zijn behangen met lege flessen en vijfhonderd rode mieren die op het wegdek en op trottoirs zijn aangebracht? Ik zei het twee weken geleden toch al? Ook Drachten ist eine Reise wert. En toen kwam ik er via de column van Arjan Peters in De Volkskrant van vorige week zaterdag ook nog achter dat ik de tentoonstelling Thijs/Evert Rinsema tijdgenoten & Dada (over twee plaatselijke schoenmakers annex kunstenaars die in april 1923 een optreden van de grote dadaïst Kurt Schwitters organiseerden) in Museum Dr8888 had gemist. Gelukkig loopt ze nog tot en met 17 juli. Drachten ist also eine erneute Reise wert, maar beloof me dat u nu alvast luistert naar deze montage van geluidsclips van Kurt Schwitters. Het zal uw leven verrijken.

maandag 11 april 2011

Klein mysterie 241 – Haan

De haan is terug! Welke haan? Dé haan. De nummer 1 van mijn top 5 van Horster kunstwerken in de buitenruimte werd afgelopen najaar verwijderd van het dak van het hoofdgebouw van IPC Dier – sinds 1965 z’n vaste standplaats. Op 2 april heeft hij een nieuw plekje gekregen: midden op de vorig jaar aangelegde rotonde op de kruising Stationsstraat – Pastoor Debijestraat – Handelstraat. Een initiatief van de dorpsraad van Hegelsom, die de haan min of meer heeft geadopteerd. Want Hegelsom is trots op zijn haan, laat dat duidelijk zijn. Hegelsom en de haan zijn na 45 jaar een twee-eenheid. De haan is Hegelsom en Hegelsom is de haan – een grotere eer kan een kunstwerk (een schepping van Dolf Wong) nauwelijks te beurt vallen, dunkt me. (Al moet het natuurlijk niet al te lang meer duren voordat die reclameborden worden verwijderd.)Alle reden dus voor een jubelstemming zou je zeggen. Klopt, alleen is er een maar. Hoezeer de opgekalefaterde haan ook glimt, voor mij heeft ie door de verplaatsing veel van z’n magie verloren. De haan op het dak van IPC Dier was een trotse, ongenaakbare haan: altijd alert, borst vooruit, ik ben hier de baas en niemand doet me wat, ik zal ze allemaal eens een poepje laten ruiken en kom vooral niet aan m’n hennen want dan zwaait er wat.De haan op de rotonde is een getemde haan die een beetje mooi staat te wezen, geen haan die ontzag inboezemt en domineert. Deze haan heeft geen ijzeren greep op z’n omgeving, voor hetzelfde geld zou je ‘m zomaar over het hoofd zien. Hij is z’n strijdbaarheid, z’n felheid kwijt. En hij mag dan wel een stok hebben gekregen, hij zweeft desondanks in het luchtledige. Hij zinkt in het niet bij alles wat hem omringt. Het draait niet meer om hem maar om de rotonde. Op een voetstuk geplaatst maar er tegelijkertijd vanaf gekukeld. Arme haan. Zou hem een ander lot beschoren zijn geweest als de Commissie Kunstvoorzieningen nog had bestaan?

Actualisatie – Wielerbaan (1)

Een godsgeschenk, anders kan ik het niet noemen, het artikel in Dagblad De Limburger vanochtend met als titel ‘Horster ouderen moeten meer sporten’ (klik ook hier). Daarin wijst sportwethouder Freek Selen op het belang van sporten door ouderen: ‘Als ouderen sporten, zijn ze gezonder en kunnen ze langer zelfstandig blijven wonen. Als ze weinig bewegen, krijgen ze eerder last van kwaaltjes.’ Visionair, kunnen we gerust stellen, zou ik zelf nooit op zijn gekomen.
Waarom is dat artikel nu zo’n godsgeschenk? Natuurlijk vooral vanwege de baanbrekende gedachte van de wethouder. Maar toch ook omdat zich plotseling ongekende perspectieven aandienen voor de verharde wieler- annex skelter- annex step- annex rolschaatsbaan in de Beatrixstraat, waarover ik juist gisteren een stukje had geschreven. Een tweede leven en een glorieuze toekomst liggen in het verschiet voor het afgeschreven baantje.Laat ze hier maar gezellig met z’n allen komen wieleren, skelteren, steppen en rolschaatsen, die oudjes. Zelfs nordic walking behoort hier tot de mogelijkheden. Allemaal heel overzichtelijk (en dus weinig toezicht noodzakelijk), kans op ontsnappingsgevaar te verwaarlozen en mocht de nood aan de man komen, dan kun je er zelfs een hek omheen zetten. Evenmin onbelangrijk: de concentratie van sportende ouderen op één locatie vermindert de overlast voor de rest van de samenleving. Geen alarmfase 1 meer als je je met je auto bevindt achter een over de volle breedte van de weg uitwaaierende groep fietsende dames en heren op leeftijd die op elk moment een onverwachte kant uit kunnen schieten en op de koop toe ook nog hoogst verontwaardigd reageren als je voorzichtig claxonneert. Geen druk kakelende bejaarde nordic walksters meer die je met de maaiende bewegingen van hun stokken de ogen uit hun kassen dreigen te prikken. Geen zogenaamd eeuwig jonge vijftigers meer die met ontbloot getatoeëerd bovenlijf al rollerskatend je prachtige zomeravond komen verpesten. Nee, hier is overduidelijk sprake van een win-win-situatie (by the way: vergis ik me of liggen de gloriedagen van het begrip ‘win-win-situatie’ inderdaad alweer achter ons?). Nu ik erover nadenk, is dat baantje trouwens ook bij uitstek geschikt voor rollatorraces, scootmobielsteeplechase en rolstoelraggen. Geloof me: we gaan gouden tijden tegemoet daar op die verharde wieler- annex skelter- annex step- annex rolschaatsbaan aan de Beatrixstraat.

Klein mysterie 240 – Herbouw

Op 26 november 2009 vermeldde wethouder Leon Litjens op z’n weblog dat hij overleg had gehad ‘inzake de herontwikkeling van een oud-cultuur-historisch gebouw dat in de oorlog vernietigd is’. Dat verleidde mij uiteraard meteen tot een top 5 van mogelijk te herontwikkelen oude cultuurhistorische gebouwen die in de Tweede Wereldoorlog zijn vernield. Daarna bleef het stil. Mijn top 5 riep geen enkele reactie op en de afgelopen zeventien maanden heb ik Leon Litjens niet kunnen betrappen op enig initiatief dat wees in de richting van ‘herontwikkeling van een oud-cultuur-historisch gebouw dat in de oorlog vernietigd is’. Heel voorzichtig begon ik enige hoop te koesteren dat hij was bekeerd tot mijn standpunt: liever koesteren wat er nu nog is, dan wederopbouwen wat er niet meer is. Die beginnende hoop werd twee weken geleden de grond ingeboord. Lees wat de wethouder blijkens z’n weblog op 26 maart uitvoerde: ‘Vanochtend had ik regionaal overleg met de wethouders Economische Zaken en dagelijks bestuur vergadering Greenpark Venlo. Daarna ben ik naar Sittard gereden om een herbouwd cultuur-historisch erfgoed te bezichtigen. Dit omdat wij in Horst aan de Maas bekijken of een cultuurhistorisch gebouw dat in WO II was vernietigd herbouwd kan worden met een eigentijdse functie.’Dus toch! De vraag bleef: om welk gebouw zou het gaan? Viel er soms iets af te leiden uit het feit dat de wethouder naar Sittard afreisde? Wat is het in zo’n geval toch een genot dat Horst-sweet-Horst inmiddels beschikt over een uitgebreid correspondentennetwerk. Bovendien wil het toeval dat Horst-sweet-Horst uitgerekend in Sittard over een correspondent beschikt die in Horst is geboren, hier als tiener de Tweede Wereldoorlog heeft meegemaakt en nu al meer dan vijftig jaar in Sittard woont. Ik mailde hem daarom het volgende:
‘Twee vragen die voor jou als geboren Horstenaar en getogen Sittardenaar appeltje eitje moeten zijn: 1. welk herbouwd cultuur-historisch erfgoed zou de wethouder in Sittard hebben bezichtigd? 2. welk cultuurhistorisch in WO II vernietigd Horster gebouw zou de wethouder willen heropbouwen?’Dit was de reactie van mijn Sittardse correspondent:
‘Eerst het appeltje. Geen idee. In Sittard ken ik geen ‘vernietigd’ cultuur-historisch erfgoed dat herbouwd is. Als je ‘vernietigd’ ruim mag opvatten en als ‘in verval geraakt’ interpreteren, zou het kunnen gaan om de restauratie van het Kloosterkwartier aan de Oude Markt. In Sittard is tegenwoordig alles in kwartieren verdeeld, maar eigenlijk zijn het gewoon de twee kloosters die links en rechts naast de basiliek liggen. Appartementen, een hotel, restaurant, kantoren en winkels – je kunt het je wel voorstellen - , maar niets cultureels. Overigens wel mooi gedaan, voor zover het klaar is, en heel veel bezichtigd.
Dan het eitje. Ook geen idee. Wat moet ik me in dit geval trouwens bij een cultuurhistorisch gebouw voorstellen: de vooroorlogse Horster schouwburg? In Horst zijn m.i. alleen tijdens het bombardement van 12.10.44 zware verwoestingen aangericht. Wat toen verdwenen is, is allemaal herbouwd of althans: al deze plaatsen zijn weer bebouwd. Maakt me wel nieuwsgierig. Houd me op de hoogte svp.’

Inderdaad, daar heb je wat aan, aan zo’n correspondent.Tot nader order houd ik het er maar op dat er plannen zijn voor de wederopbouw van kasteel Broekhuizen.

Intermezzo – Wielerbaan

Vandaag wil ik eens uw gewaardeerde aandacht vragen voor de enige verharde wieler- annex skelter- annex step- annex rolschaatsbaan die Horst aan de Maas rijk is (altijd link zo’n absolute uitspraak als je weet dat Peter tot je lezerspubliek behoort). Ik heb namelijk een donkerbruin vermoeden dat die z’n langste tijd wel eens zou kunnen hebben gehad. Waarmee andermaal een stukje onvervangbaar Horster cultuurhistorisch erfgoed naar de filistijnen zou gaan. Niet dat er erg druk gebruik wordt gemaakt van de baan. Wat zeg ik? Ik geloof niet dat ik er de laatste decennia ook maar iemand heb zien wieleren dan wel skelteren dan wel steppen. Laat staan rolschaatsen.‘Allemaal goed en wel’, hoor ik u denken, ‘maar waar ligt die baan eigenlijk, ik ken haar helemaal niet?’ Dat valt u niet euvel te duiden, zeker als u geen kind van de Norbertusparochie (‘Sjemdörp’) bent. Want daar, aan het noordwestelijke uiteinde van de Beatrixstraat ligt ze, onze verharde wieler- annex skelter- annex step- annex rolschaatsbaan. Ik vermoed dat we haar aanleg omstreeks 1970 moeten dateren. Toen het geloof in de maakbaarheid van de samenleving nog alomtegenwoordig was. ‘Als we hier in deze kinderrijke buurt een verharde wieler- annex skelter- annex step- annex rolschaatsbaan aanleggen, zul je zien dat Horst in de toekomst grossiert in wieler-, skelter-, step- en rolschaatskampioenen. Kunnen we onze mooie gemeente op een goedkope manier mee op de kaart zetten.’ Dat zal ongetwijfeld de achterliggende gedachte van de toenmalige beleidsbepalers zijn geweest.Niets is er van gekomen. Die zo kinderrijke Norbertusparochie sloeg massaal aan het voetballen en de verharde wieler- annex skelter- annex step- annex rolschaatsbaan lag er meestentijds verweesd bij. Sprekend uit eigen ervaring: pas als we werkelijk helemaal niets anders meer konden bedenken fungeerde de baan als reddingsboei.De baan raakte in verval, maar bleef liggen. Tien jaar. Twintig jaar. Dertig jaar. Veertig jaar. Ze ligt er nog steeds, maar zolang de voor mijn gevoel al jaren durende revitalisering van de Beatrixstraat niet is voltooid, houd ik mijn hart vast. Want veel dan wel weinig gebruikt, nuttig dan wel nutteloos: baan en Beatrixstraat zijn inmiddels onlosmakelijk met elkaar verbonden. Lekker laten liggen derhalve, desnoods als aandenken aan het maakbaarheidsgeloof van de samenleving.

maandag 4 april 2011

Klein mysterie 239 – Uitzetting (2)

In 1976 was ik elf jaar. Tussen mei en september zette ik me met enige regelmaat achter de Triumph schrijfmachine om verslag te doen van mijn dagelijkse bezigheden. Die bestonden vooral uit duiven, parkieten dan wel kippen voeren, voetballen, voetballen, duiven, parkieten dan wel kippen voeren en voetballen. En voetballen. Het zijn fantasieloze, schoolse tekstjes. Een willekeurig voorbeeld (zaterdag 15 mei 1976), inclusief tikfouten: ‘De kip heeft nu andere eieren gekregen. We hebben ze om twaalf uur gehaald. Het zijn er twaalf. We hebben de eieren er onder gelegd. Het zijn eieren van de Zwarte Java. We hebben er ook eieren van onzeeigen kippen gelegd. De oude eieren hebben we kapot gegooid, er waren er zeven bevrucht van de negen eieren. De kip krijgt iedere dag schoon water en iedere dag een beetje muur en een bakjevoer half milet en half hardvoer. De andere kippen leggennu gemiddeld twee eieren per dag. De broedse kip heeft luxaflex in haar hok hangen. Ze zit op stro.’ Gaap. Gaap. Al geven die luxaflex het verhaal natuurlijk een behoorlijk surrealistisch tintje.Schokkende dingen kom ik in die schrijfsels niet tegen. Ja, er gaat wel eens een jong duifje dood. Het voetballen op het veldje bij Geert Huijs eindigt regelmatig in ruzie. Na afloop van Fortuna-VVV komen we in een file terecht. En het schoolreisje eindigt met regen en onweer. Verder is alles onbezorgd en overzichtelijk. Onbezorgd en overzichtelijk zoals het leven van een 11-jarige behoort te zijn. De Grote Boze Wereld op een afstand.Waarom ik u vermoei met dit geneuzel? Omdat ik deze week werd geconfronteerd met het proza van een andere 11-jarige. Die leeftijd is meteen ook de enige overeenkomst tussen mijn pennenvruchten en die van Muzghan, een Iraans meisje dat tot voor kort in het asielzoekerscentrum in Tienray verbleef en nu in Ter Apel wacht op uitzetting uit Nederland (ik schreef er vorige week al over). Muzghan was drie weken geleden nog leerling van de Weisterbeekschool en stuurde meester Ton donderdag een e-mail vanuit Ter Apel. Twee fragmenten daaruit, inclusief tikfouten:
1. ‘Ik ben heel erg gechrokken sinds gisteren, gisteren zijn er super veel mensen weg gebracht om terug worden gestuurd en het waren allemaal irakese mensen en zelfs de kindren moesten handboeien om doen vreselijk he?’
2. ‘Op school kan ik me niet zo goed concentreren enzo omdat ik telkens aan die mensen moet denken die gister zomaar weg werden gebracht terwijl die mensen nog in bed lagen( het was om 6:00).’

Om je kapot te schamen.

Intermezzo – Het Hoge Noorden

Gisteren FC Groningen-VVV. Omdat ik nog nooit een voetbalwedstrijd in Groningen had gezien en omdat het zomaar jaren kan duren vooraleer VVV daar weer aan mag treden, had ik besloten de reis naar het Hoge Noorden te aanvaarden.Het voordeel van VVV is dat je er van tevoren al zeker van kunt zijn dat zo’n wedstrijd in een nederlaag eindigt. Wil je dus nog iets van de dag maken, dan zul je het buiten het voetbal moeten zoeken. Lukte mij dat gisteren? Boven verwachting, mag ik wel zeggen.
Om half elf liep ik al door Staphorst. Een uitgestorven Staphorst. Werkelijk geen kip op straat te bekennen. Een dorp van langslapers? Nee, ken je klassieken: een dorp van kerkgangers. Een dorp van fietsende kerkgangers.Wikipedia leert me dat de Dorpskerk 2300 zitplaatsen telt en gemeten naar het aantal geparkeerde fietsen in de omgeving van de kerk kan het niet anders of de dominee had gisteren een uitverkocht huis. Ook opvallend: de gehaakte jasbeschermers op naar schatting zeventig procent van de damesfietsen. Wat blijkt? Staphorst is de bakermat van de gehaakte jasbeschermer! Geïnteresseerd in het patroon? Klik dan hier.
Vanuit Staphorst verder naar De Wijk. Hé, zit daar een ooievaar? Ja! Niet één, maar wel tientallen. Doodgemoedereerd nesten aan het bouwen op een grasveldje voor een appartementencomplexof langs een drukke weg. Bij nader inzien allemaal vrij verklaarbaar omdat het dorp een heus ooievaarsbuitenstation heeft. Had ook Horst niet ooit iets met ooievaars?

Vervolgens via de Veenkoloniën (Griendtsveen in het groot) en het Oldambt met z’n monumentale boerderijen (wat je weer eens de oneindige stupiditeit van onze boerderettes doet beseffen) naar nog zo’n klassieker: Heiligerlee. Bekend van de Slag, ja. De Slag bij Heiligerlee in mei 1568, die sommigen beschouwen als het begin van de Tachtigjarige Oorlog. De enige slag ook die Willem van Oranje won. De slag waarin zowel graaf Adolf van Nassau (een broer van Willem) als zijn tegenstrever graaf van Aremberg het leven lieten. Aan díe slag herinnert een wanstaltig monument. Mooi van lelijkheid. Pathetischer vind je ze nergens.Smullen was het ook in Scheemda:Hoe kun je nu genezen van iets dat er nog niet is? Zou het symbolisch zijn dat de pijl naar rechts wijst?
En toen moesten FC Groningen-VVV en Drachten nog komen. Wat het voetbal betreft past een eerbiedig stilzwijgen (maar met die wetenschap was ik dus al van huis gegaan).En Drachten? Drachten heeft een keer recht op een apart stukje. Want geloof me: ook Drachten ist eine Reise wert.