Posts tonen met het label landschap. Alle posts tonen
Posts tonen met het label landschap. Alle posts tonen

zondag 12 juli 2026

Intermezzo – Scholekster

Als kind ging ik op zondagochtend steevast en rundje ri-je met m’n vader. We hadden een min of meer vaste route: de Paes, de Schaak, het gebied waar nu Loohorst ligt (waar het stikte van de konijnen), het Grauwveen en ten slotte de Peel tussen Griendtsveen en Helenaveen. Stapvoets over onverharde wegen die inmiddels alweer decennialang ontoegankelijk zijn voor gemotoriseerd verkeer. We zagen vogels die je in deze regio tegenwoordig niet of nauwelijks meer ziet. Denk aan de wulp, de grutto, de patrijs. Andersom kan ik me niet herinneren dat we toen ook maar één keer een grote zilverreiger (‘witte reiger’), een ooievaar of een raaf zijn tegengekomen, vogels die vandaag de dag in deze contreien redelijk algemeen zijn.

Een zeldzame verschijning in die tijd was de Haematopus ostralegus ofwel scholekster. Waarschijnlijk vanwege z’n zeldzaamheid én z’n oranjerode snavel was de scholekster – samen met de wulp (vanwege z’n naam en z’n gekromde lange snavel) – mijn favoriete vogel. Hoewel de scholekster hier tegenwoordig in groteren getale voorkomt en intussen de raaf voor mij aan de top van het vogelrijk staat, is mijn fascinatie voor de scholekster nooit verdwenen.


Wat bijdraagt aan mijn sympathie voor de scholekster, is dat ik altijd een beetje met ‘m te doen heb. Misschien ontmoet ik ‘m op de verkeerde momenten, maar in mijn nabijheid brengt-ie doorgaans een luid, schel, hoog, piepend geluid voort. Laatst ook weer toen een luidruchtig koppel me op de Spoorweg in Hegelsom hoog in de lucht passeerde. Wat was er aan de hand? Had het te maken met mijn aanwezigheid? Waren ze boos, bang, verontrust, nerveus? Of is dit een te menselijke interpretatie? Kan het zijn dat wat ik voor een klaagzang houd voor een scholekster juist een uiting van welbehagen is?


Een tweede reden waarom ik een beetje te doen heb met de scholekster, is dat ik ‘m tegenwoordig vaak aantref op of in de nabijheid van oerlelijke akkers. Akkers met een vloerbedekking van zwart landbouwplastic waarop gewassen worden geteeld. Het beeld van kinderen die ver weg in een arm land dag in dag uit op een onafzienbare vuilnisbelt rondscharrelen in een poging te overleven, is dan nooit ver weg. Waaraan hebben die kinderen dat te danken? Waaraan heeft zo’n mooie, statige vogel dat te danken? Je gunt ‘m toch een sappig weiland of plasdrasgebied? Of is de scholekster net zo’n opportunist als de mens? Gaat ook hij liever voor snel gewin? Dient het gemak niet alleen de mens maar ook de scholekster?

maandag 8 juni 2026

Intermezzo – Trots!

‘Laten we blij zijn met elkaar! Laten we optimistisch zijn! Laten we zeggen: “Nederland kan het weer!” Die VOC-mentaliteit! Over grenzen heen kijken! Dynamiek! Toch?’
Aldus Jan Peter Balkenende in 2006. Dagen, weken, maanden, jaren zelfs, gingen voorbij zonder dat ik ook maar een moment aan onze voormalige minister-president (2002-2010) moest denken. Afgelopen week was het eindelijk weer eens zo ver. CDA, Essentie, Leef en VVD presenteerden hun bestuursakkoord voor Horst aan de Maas voor de komende vier jaar (klik hier). Trots! heet het – inclusief uitroepteken. En trots waren ze, de beoogde wethouders, Leon Litjens (CDA), Kay Thijssen (Essentie), Roy Bouten (Leef) en Pieter Goedhart (VVD). De trots klotste tegen de plinten, golven van trots overspoelden de raadszaal, de lucht was zwanger van trots. Ook de schriftelijke weerslag van het akkoord barst van de trots. Lees mee:
‘We zijn trots op ons verhaal en vertellen dat ook waar nodig om bij te dragen aan onze ambities. Horst aan de Maas is een trotse gemeente. We zijn trots op de tientallen evenementen die van onderop georganiseerd worden. We investeren in kunst, cultuur en erfgoed als onderdeel van kwaliteit van leven, identiteit en trots op onze dorpen. Ondernemerschap zit in ons DNA en wij zijn trots op onze ondernemers. Horst aan de Maas is van nature ondernemend en daar zijn we trots op.’
Is er iets op tegen om trots te zijn? Nee. Maar als je telkens uitspreekt hoe trots je wel niet bent, raakt het aan jezelf moed inpraten, aan jezelf overschreeuwen. Krijgt het iets potsierlijks. Iets balkenendiaans.


Honderdtwintig ronkende bladzijden telt het bestuursakkoord. Het getuigt van torenhoge ambities en bevat honderden voornemens, plannen en beloftes. Veel teveel om hier gedetailleerd te bespreken. Mijn globale indruk is dat natuur en landschap er nogal bekaaid vanaf komen in het geweld van economie en (agrarisch) ondernemerschap. Typerende zin: ‘Onze economie steunt op een toekomstbestendige land- en tuinbouwsector. Dit is de basis voor ons ecosysteem en bepaalt ons DNA.’

Het lijkt erop alsof natuur en landschap vooral dienstbaar moeten zijn. Aan de economie, aan ondernemers, aan agrariërs, aan kwaliteit van leven, aan landbouw, aan recreatie, aan toerisme, aan gezondheid, aan leefbaarheid. Typerende zin: ‘Wij geloven in gebiedsgerichte aanpak waarin belangrijke natuur wordt beschermd, versterkt en verbonden, maar wel in samenhang met wonen en economie.’ Natuur en landschap onderworpen aan de wens van de mens – alsof natuur en landschap geen intrinsieke waarde hebben.


Enkele zaken die me wél aanspreken in het akkoord: openbaar vervoer vanuit elke kern naar station Horst-Sevenum, een pilot voor een burgerberaad, meer aandacht voor minderheden in de gemeenteraad, de ambitie om naoorlogse architectuur te behouden en te versterken, ruimte voor bijzondere architectuur, een onderzoek naar structurele bekostiging van kunst in de openbare ruimte.


Over vier jaar weten we hoe trots we kunnen zijn op dit college. Toch?

dinsdag 21 april 2026

Intermezzo – Klaver 7

(De begenadigd dichter Michael Theuns, tevens gedeputeerde van de provincie Limburg, heeft afgelopen vrijdag weer een pareltje van zestien strofen toegevoegd aan zijn imposante oeuvre. Omdat het betrekking heeft op Horst aan de Maas wil Horst-sweet-Horst het zijn lezers niet onthouden.)

Sonderend langskomen  

wij
hebben
klaver 7
opgenomen
als
logistieke
hotspot


de beleidsregel
die we hebben vastgesteld
geeft de mogelijkheid
om ontheffing
te verlenen bij
regionale meerwaarde


bij de verdere uitwerking
van de omgevingsverordening
zijn wij
tot de conclusie gekomen
dat wij
als gs
die beleidsregel
niet
kunnen toepassen
op onszelf


wij mogen
onszelf
geen ontheffing
verlenen


dat betekent dus
dat in de situatie
en ik zeg zeker niet
dat dat
aan de orde is
maar
stel wij willen
zelf
een grootschalige locatie
ontwikkelen
wij willen daar zelf
de projectbesluitprocedure
voor voeren
dan betekent dat
dat wij niet
kunnen gebruikmaken
van de beleidsregel
regionale meerwaarde
omdat wij niet ontheffing
mogen verlenen
aan onszelf


dus dat zou impliceren
dat wij als gs
alleen maar
bevoegd gezag
kunnen zijn
bij locaties
die kleiner zijn
dan die vijf hectare


dat leek ons
dan ook weer
onwenselijk


dus hebben wij ‘m
nu wel opgenomen
als
logistieke
hotspot
maar
de gemeente
horst aan de maas
is
nog steeds
zelf aan zet
als eerste
bevoegd gezag


en het staat
de gemeente
horst aan de maas
elke dag van de week
vrij
om een bestemmingsplan
in procedure
te brengen


in het geval
dat de provincie
zelf besluit
een projectbesluitprocedure
in gang te zetten
hebben wij met elkaar
gs ps
de afspraak
dat wij
in elk geval
sonderend
langs uw statencommissie
komen


dan ben ik mij
in ieder geval
als portefeuillehouder
voor de
portefeuille ruimte
zeer bewust
van de opvattingen
die in deze staten
daaromtrent
leven


en ik ben
niet voornemens
om iets
naar deze commissie
te brengen
als ik
bij voorbaat
weet
dat het niet
op een meerderheid
kan rekenen


is het daarmee
juridisch-technisch
helemaal uitgesloten


nee


hoe groot
schat u dan
dat risico in
dat er morgen
opeens
iets heel geks gebeurt


laat ik het
zo zeggen
ik denk
dat dat
beheersbaar
is

M.L.M. (Michael) Theuns

17-4-2026

donderdag 22 januari 2026

Intermezzo – Mea culpa

Niemand is onfeilbaar, ook ik niet. Op 4 december suggereerde ik hier dat Leon Litjens als inspreker in de gemeenteraadsvergadering over de Omgevingsvisie zou hebben gezegd ‘Minder gezondheid, meer economie’. Dit klopt niet. Wat hij wel zei: ‘In deze visie ligt de focus sec op gezondheid. Echter om keuzes te realiseren is ook een goede economie nodig. Het CDA pleit dan ook voor een gezonde balans tussen gezondheid en economie.’ Waarvan akte.


Leon Litjens zei toen ook: ‘Als CDA vrezen we dat de economie een forse dreun gaat krijgen door de eenzijdige keuzes.’ Maar teveel economie is ook weer niet goed, zo bleek dinsdag toen de lijsttrekker van het CDA opnieuw insprak tijdens de raadsvergadering, ditmaal over Greenport: ‘Ik heb het idee dat het alleen nog gaat over economie en niet meer over ecologie, leefbaarheid en duurzaamheid.’ Schuldbewust ging de voormalig wethouder verder: ‘Als je terugkijkt zijn er dingen die we anders en beter hadden kunnen doen. Ik loop daar niet voor weg, wat fout is, is fout, daar ga ik niet omheen draaien en eventueel excuses voor maken.’


‘Beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald’, zo verwoordde Leon Litjens het onlangs op z’n Facebookpagina. Beter laat dan nooit inderdaad, maar als we het toch in de spreekwoorden en gezegdes gaan zoeken, zijn ‘Het berouw komt na de zonde’ en vooral ‘Als het kalf verdronken is, dempt men de put’ toepasselijker. Want zelfs al wordt Klaver 7 bij Sevenum (het laatste nog te ontwikkelen onderdeel van Greenport) groener en kleinschaliger dan de rest van Greenport (wat te hopen valt), dan is dat niet meer dan een doekje voor het bloeden. Daarmee valt de totale landschapsvernietiging en alle daaruit voortvloeiende ellende in het gebied tussen Sevenum, Grubbenvorst, Venlo en Blerick niet weg te poetsen. En als één partij hiervoor verantwoordelijk is, dan is het wel het CDA (inclusief de nummers 1 en 49 op de kandidatenlijst voor de komende verkiezingen), dat in Horst aan de Maas jarenlang in het college de portefeuille Greenport in handen had. Daarom mag je van het CDA in dit opzicht nederigheid verlangen. Het gaf dan ook geen pas dat Leon Litjens dinsdag dreigde andere partijen nadrukkelijk ter verantwoording te roepen over hun standpunt en stemgedrag wat betreft Klaver 7. Zoals het ook geen pas geeft dat hij wel pretendeert de oplossing voor financiële problemen te hebben, maar weigert die oplossing openbaar te maken, ook niet nadat Kay Thijssen (Essentie) daar dinsdag nadrukkelijk om vroeg.


Dit alles neemt uiteraard niet weg dat het een zegen voor Horst aan de Maas zou zijn als het CDA zijn dwaalspoor inderdaad verlaat, niet langer eeuwig en altijd het (agrarisch) ondernemersbelang voorop stelt en laat blijken dat ook andere belangen kunnen prevaleren. En aantoont dat dit geen oude wijn in nieuwe zakken is. Eerst zien, dan geloven – vertrouwen komt zoals bekend te voet.

zondag 16 november 2025

Intermezzo – Mens, natuur, economie

De gemeenteraad van Horst aan de Maas discussieerde dinsdag een half uur over de stelling dat er een goede balans moet zijn tussen mens, natuur en economie (klik hier en ga naar 2.11.00). Dit leidde tot verstandige, onnozele, behartigenswaardige en onzinnige woorden. Omdat de discussie alle kanten opging, is samenvatten schier onmogelijk. Daarom een selectie van citaten. Scheid zelf alsjeblieft het kaf van het koren.  


Hilde Spreeuwenberg (Perspectief): ‘Wat ons betreft gaan we eerst uit van de mens en de natuur. De economische ontwikkeling hoort daar dienend aan te zijn.’

Alex Janssen (Doen): ‘Als je dingen wil doen die geen geld opbrengen, begint het wel met economie om die dingen betaalbaar te maken.’

Sjaak Jenniskens (Vur Iederien): ‘Het is niet zo dat economie op 1 staat, helemaal niet.’

Kay Thijssen (Essentie): ‘Natuur toevoegen is geen doel op zich, net zoals economie toevoegen geen doel op zich is.’


Imke Emons (BVH): ‘Als u zegt “We moeten meer oog hebben voor de natuur”, dan hebben we geen voedselzekerheid meer. Want dan gaan we producten uit het buitenland halen, terwijl we hier in onze gemeente hele mooie bedrijven hebben.’

Hilde Spreeuwenberg (Perspectief): ‘Horst aan de Maas hoeft niet te produceren voor de hele wereld.’

Jan Wijnen (PvdA): ‘Als we twintig jaar teruggaan en het landschap van toen vergelijken met dat van nu, dan zijn we qua natuur ver achteruitgegaan. Heel veel landschapselementen zijn weg.’

Joep Peeters (VVD): ‘Je kunt heel veel welzijn en natuur willen, maar zonder goede economie en zonder ondernemers heb je geen welvaart. En zonder welvaart heb je geen natuur en geen welzijn. We moeten opletten dat alles wordt opgeofferd voor welzijn en natuur.’


Nathalie Rozendaal (Hart voor Horst aan de Maas): ‘Natuur en economie kunnen heel goed samengaan.’

Maarten Voesten (D66-GroenLinks): ‘Natuur kost in eerste instantie geld, maar levert zó veel op in termen van gezondheid. We moeten niet alles opofferen voor de economische winsten. Ik denk dat we in Horst aan de Maas veel te veel produceren.’

Alex Janssen (Doen): ‘Dat idealistische denken is totaal niet praktisch. Economie lijkt een vies woord te worden in deze gemeente. We hebben geld te verdienen, er moet brood op de plank komen. We moeten het nuchtere boerenverstand blijven gebruiken.’

Hilde Spreeuwenberg (Perspectief): ‘We hebben een economie waarin ondernemers oneindig moeten groeien. Dat deugt niet. Daardoor heb je steeds grotere bedrijven nodig. Maar daar hebben we de grond niet voor. Dus moet je de economie op een andere manier invullen.’

vrijdag 14 november 2025

Wandelvondst (2)

vondst: schelpen
lengte: 7 en 8 centimeter
gewicht: 8 en 15 gram
locatie: Ooijen, nabij zijgeul Maas
datum: 13 november 2025
tijdstip: 9.16 uur


Kasteel Ooijen is een alleraardigst kasteeltje, maar hoge ogen in de mooiekastelencompetitie gooit het nu ook weer niet. Het meest imposante aan kasteel Ooijen is de enkele jaren geleden opgetrokken kasteelmuur. Waardoor in elk geval de Maas buiten de deur wordt gehouden. Loop onderlangs de muur en het tienduizend-stappen-per-dag-kwantum komt binnen handbereik.


Aan de voet van de onafzienbare kasteelmuur ligt een steppe die afloopt naar een zijgeul van de Maas. Op het breukvlak van steppe en water liggen lege schelpen. Best wel veel lege schelpen. Allemaal min of meer dezelfde schelpen, zelfde lengte, zelfde bruinachtige tinten, even breekbaar ogend.


Wat voor schelpen zijn het? Waar komen ze vandaan? Is het steppezand soms hiernaartoe getransporteerd strandzand? Is dat geen strandzand naar maaszand dragen? Wie heeft de inhoud van de schelpen genuttigd?


Google transformeert zalige onwetendheid in een handomdraai in pseudo deskundigheid. Zoetwatermosselschelpen zijn het. ‘Kenmerken zijn een vaak onregelmatige, langwerpige of ovale vorm, een geel-bruine opperhuid met groeiringen en een glanzende, zilverwitte binnenkant met een parelmoerachtig uiterlijk.’ ‘Zoetwatermosselen zijn tweekleppigen die in zoetwater voorkomen.’ ‘Met zijn toch wel ongewone voortplantingscyclus is het toch wel een best interessant dier.’ ‘Zoetwatermosselen filteren het water van uw vijver.’ ‘Verschillende vogels eten zoetwatermosselen, waaronder meerkoeten en reigers (die ze met schelp en al verslinden), kuifeenden en brilduikers (die duiken om ze te eten), en meeuwen (die grote mosselen kapot pikken of laten vallen).’

donderdag 16 oktober 2025

Intermezzo – Horizonvervuiling

Knibbel knabbel knelt
wie knabbelt er aan ons Meterikseveld?


Lees mee op de website van projectontwikkelaar Van de Klok (klik hier voor het volledige bericht) en huiver:
‘Op 1 oktober hebben Wonen Limburg en Van de Klok een intentieovereenkomst ondertekend voor de gezamenlijke ontwikkeling van een nieuwe woonwijk aan de Molengatweg en de Meterikseweg in Horst. Met dit document spreken beide partijen de intentie uit om samen de haalbaarheid van de ontwikkeling van circa 225 woningen verder te onderzoeken. (…) Het plangebied beslaat circa 8 hectare en is in eigendom van Van de Klok. De komende periode worden de mogelijkheden voor de locatie verder in kaart gebracht, in nauw overleg met de gemeente Horst aan de Maas. (…) De uitkomsten van het haalbaarheidsonderzoek en de besluitvorming door de gemeente bepalen het verdere vervolg. Als alle procedures succesvol zijn doorlopen, zou naar verwachting rond 2030 de bouw van de eerste fase kunnen starten.’
De beoogde woonwijk aan de Molengatweg en Meterikseweg is onderdeel van het Meterikseveld. Dit eeuwenoud akkerbouwcomplex strekt zich uit van de Bergsteeg in Meterik tot de Molengatweg in Horst. De klassieke driedeling van het Noord-Limburgse landschap in weiland, akkerland en onbebouwde, ‘woeste’ gronden is hier zonder al te veel moeite nog leesbaar: weiland langs de Kabroekse Beek, bouwland op het Meterikseveld, ten noorden daarvan de in de negentiende en twintigste eeuw ontgonnen woeste gronden, boerderijen in de overgangszones.


Op de ruim tweehonderd jaar oude Tranchotkaart is goed te zien dat het immense aaneengesloten akkerbouwgebied oorspronkelijk bijna tot aan de huidige Venrayseweg reikte.


Met de ontwikkeling van de Norbertuswijk in de eerste decennia na de Tweede Wereldoorlog werd een flinke hap uit het oostelijk deel van het Meterikseveld (daar deels Molenveld geheten) genomen. Aan de westzijde deed de recente ontwikkeling van het woningbouwgebied Meteriks Veld afbreuk aan het gebied. En nu dreigt dus een nieuwe aantasting.   


Natuurlijk, er moet worden gebouwd. Maar waarom uitgerekend hier? Waar je hemel en aarde nog kunt zien samenkomen. Waar het landschap nog leesbaar is. Waar de wortels van ons (agrarisch) bestaan liggen. Waar de horizon nog amper is vervuild. Waar het verleden tastbaar is. Waarom uitgerekend hier?

‘Ach, het Meterikseveld is zó groot, daar kan wel een stukje vanaf’, zou je kunnen zeggen. Maar dat werd bij de ontwikkeling van de Norbertuswijk en het Meterikse Veld ongetwijfeld ook gezegd. Elke afkalving wordt op die manier een vrijbrief voor de volgende afkalving. Totdat er uiteindelijk een postzegel resteert.


Knibbel knabbel knelt
handen af van ons Meterikseveld!

vrijdag 15 augustus 2025

Intermezzo – Maaibeheer

In een hete tent op het Zomerparkfeest in Venlo werd vorige week Caspar Janssen geïnterviewd. Caspar Janssen, geboren in 1962, is een schrijver en journalist die op latere leeftijd de natuur ontdekte. Sinds 2012 publiceerde hij zes boeken over natuur, landschap en dieren. Caspar loopt, het verslag van een voettocht door Nederland waarin hij probeert te verklaren waarom het landschap zo is veranderd, is misschien zijn meest bekende boek.


In het vraaggesprek in Venlo ging het vooral over zijn nieuwste boek, Aard van het beestje, waarin hij honderd dieren portretteert. Hij las een fragment voor van zijn portret van de atalanta, ook wel admiraalvlinder genoemd, die hij in de omgeving van het Floriadeterrein in Venlo had gespot. Daarmee illustreerde Janssen zijn – niet letterlijk zo uitgesproken – stelling dat zelfs op de grootste mestvaalt een bloempje kan bloeien. Met Limburg leek hij sowieso een haat-liefdeverhouding te hebben: van de ene kant mooi (vooral de overgangsgebieden tussen natuur en cultuur), van de andere kant minder mooi.


Of er nog reacties waren uit het publiek. Een wat oudere mevrouw stak haar hand op. Ze vertelde dat ze sinds 1979 in Grubbenvorst woont en dat het daar vroeger qua bermvegetatie aanzienlijk schraler oogde dan nu. Janssen beaamde dat het maaibeheer er in de loop van de tijd op veel plaatsen op vooruit is gegaan. Ik hoorde hem er nog meer over zeggen, maar luisteren lukte me niet langer. Omdat ik was blijven hangen bij die opmerking van de mevrouw uit Grubbenvorst en een eigen ervaring in het verlengde daarvan.


Mijn gedachten gingen terug naar vrijdag 1 augustus, 13.41 uur, toen ik een foto maakte terwijl ik over het fietspad langs de A73 in Horst fietste. Ik fiets daar wel vaker, maar blijkbaar zonder goed te kijken of zonder mijn blik in de juiste richting te wenden. Ditmaal was het anders. Ineens zag ik wat voor fantastisch minilandschap hier recentelijk is ontstaan. Dankzij extensief maaibeheer. Een doodse, gemillimeterde grasvlakte bleek te zijn omgetoverd in een savanneachtige biotoop, begroeid met grassen en kruiden, een eldorado voor insecten. Een foto meer dan waard.


 Als het je lukt de bebouwde omgeving weg te denken en als je je doof probeert te houden voor het lawaai van de autosnelweg, waan je je hier in de binnenlanden van Afrika. Visioenen van olifanten, giraffen, zebra’s, antilopen, leeuwen en neushoorns verschijnen op mijn netvlies. In de gloria met extensief maaibeheer.

(Dit stukje verscheen eerder deze week ook in Via Horst-Venray)

zondag 20 april 2025

Intermezzo – Zandweggetje weg (2)

Ruim een maand geleden maakte de gemeente Horst aan de Maas bekend dat ze een eeuwenoud zandweggetje op het Melders Veld wil verkopen aan Eurotree Horst Beheer BV.


‘Het erfgoed van Horst aan de Maas gaat in de verkoop’, concludeerde Ger Hermans daarna in een stukje dat ik aan de voorgenomen verkoop wijdde (klik hier). Iemand vroeg het gemeentebestuur om dat voornemen te motiveren (klik hier) en het bestuur van LGOG Kring Ter Horst drong aan op een zorgvuldige omgang met landschapserfgoed (klik hier).


De gemeenteraadsfractie van Perspectief stelde er schriftelijke vragen over (klik hier). Die werden afgelopen dinsdag beantwoord door wethouder Eric Beurskens (klik hier en ga naar 1.39.40). Hij verzekerde dat de angst dat het weggetje zou verdwijnen, ongegrond is:
‘Er zijn voorwaarden gesteld, denk bijvoorbeeld aan openbaarheid en instandhouding van de weg. De gemeente heeft geen dringende reden om dit perceel in eigendom te houden. De verkoop betekent minder onderhoudslasten. Voor de afspraken tot behoud van het pad en instandhouding van de weg hebben we het eigendom niet nodig. Eigendom en behoud van cultureel erfgoed staan los van elkaar.’
Klinkt goed. Wat dan weer te denken geeft, is dat de erfgoeddeskundige van de gemeente niet enthousiast was. Beurskens: ‘Haar conclusie was: liefst niet verkopen, maar in elk geval de erfgoedwaarde borgen voor de toekomst.’


Wat eveneens te denken geeft, is dat er blijkbaar plannen bestaan om de wandelroute die over de zandweg loopt, te verleggen. Beurskens: ‘Landschap Horst aan de Maas, dat voor ons het beheer van dergelijke routes doet, heeft aangegeven het wandelpad zonder extra kosten te willen omleggen.’ Maar waarom zou je het pad willen verleggen als het openbaar blijft?


Op de vraag waarom Eurotree de weg in eigendom wil hebben, antwoordde Beurskens: ‘De weg ligt precies tussen twee percelen van de ondernemer. We kunnen ons voorstellen dat hij de toegankelijkheid van de weg geborgd wil zien.’ Maar die toegankelijkheid is bij een openbare weg toch sowieso geborgd?


Gaat Eurotree de weg inderdaad kopen? Beurskens: ‘De mogelijke koper beraadt zich of hij de koop wil doorzetten nu die kwalitatieve verplichtingen worden aangezegd.’ Dat roept de (niet beantwoorde) vraag op of die kwalitatieve verplichtingen er al vanaf het begin waren. Of werden ze pas geëist nadat van diverse zijden was gewezen op de erfgoedwaarde van de zandweg?

woensdag 26 maart 2025

Intermezzo – Voormalige vuilstortplaatsen (3) | Heesbeemden

Soms is het ook wel eens fijn om bevrijd van al te veel kennis en onderzoek over iets te kunnen schrijven. Dat is bijvoorbeeld het geval met de voormalige vuilstortplaats in Kronenberg, in de Heesbeemden. JP heeft me ooit verteld dat hier een voormalige vuilnisbelt ligt en, betrouwbaar als JP doorgaans is, heb ik dat voor waar aangenomen.


Ik ben hier eind februari. Een week eerder ben ik door m’n rug gegaan. Lopen over een vlakke ondergrond gaat prima, maar elke oneffenheid in het oppervlak is goed voor een pijnscheut in m’n rug. Voor één keer hopen op gebaande paden. Uitbundige zonneschijn, fris windje. Een tussen twee paaltjes gespannen ketting moet de doorgang versperren. Aan de ketting bungelt aan twee ijzerdraadjes een prachtig verweerd bordje, ongetwijfeld ooit de toegang voor onbevoegden verbiedend.


De ketting vormt geen noemenswaardige barrière, ook niet voor de rug. Na honderd meter de restanten van een hek en dan buigt het gebaande, door hoge bomen geflankeerde pad ineens naar links af.


Een beklimming van Caubergiaanse proporties volgt. Aan het einde van de beklimming, als het gebaande pad weer naar rechts is afgebogen, ineens een hoogvlakte met een prairieachtig aanzien – America is niet ver weg.


Rechts enkele bijenkasten, links lonkt in de verte, hoog oprijzend boven de prairie, een jachthut. Een gevelde boom verspert het gebaande pad. Kruip door sluip door. Pijnscheut op pijnscheut. Voorbij de gevelde boom eindigt het gebaande pad. Het maakt plaats voor bedjes van gebroken rietstengels. Hippen van het ene oneffen bedje naar het andere oneffen bedje. Pijnscheut op pijnscheut. Omkeren, met die jachthut in greifbarer Nähe? Geen denken aan. Ontberingen lijden, de held uithangen, met een jachthut als beloning.


Het uitzicht hierboven leidt tot het inzicht dat het best hoog moet zijn hier. Metertje of vijftien? Atypisch om in een omgeving waar zo ongeveer alles bordwaardig wordt bevonden hier op de top geen houten bordje aan te treffen met daarop een hoogtevermelding van de Monte Corona. Maar goed, hippend van oneffen bedje naar oneffen bedje, pijnscheuten trotserend, afdalend over het gebaande pad en ook de ketting met het verweerde bordje overwinnend, bereik ik weer mijn verlossende fiets. Mission completed.


P.S. Vanwege lichte twijfel of het inderdaad de Heesbeemden heet, achteraf toch maar even gegoogled. Wikipedia: ‘De Heesbeemden omvat tevens De Blakt en De Haagens. De Blakt was tot in de jaren zeventig van de twintigste eeuw een vuilstortplaats. Waar de stortplaats was ligt nu een heuvel in het gebied.’