Posts tonen met het label Zeen. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Zeen. Alle posts tonen

vrijdag 10 november 2023

Intermezzo – muZeen

Oude meesters en jonge goden.
Hondjes en leeuwtjes.
Pentekeningen en ansichtkaarten.
Hoop en verlangen.
Willie Donderkop en Johan van Wittenhorst.
Een boot vol schoenen en een Schmitz Mini-Kipper.
Wol en porselein.
Dr. Dadja Altenburg-Kohl en Bettina Steinbrügge.
Blote konten en geamputeerde benen.
Een jas en jurken.
Horst en Sevenum.
Messing en olieverf.
Angst en geborgenheid.
Blooker’s cacao en een kers op de taart.
Een planeet en een wolk.
Bomen en appelhout.
Nostalgie en harde werkelijkheid.
Culture House Korundi en Mishkat Interactive Center.
Fotoprints en videoloops.
Een kartonnen doos en een schupke.
Woudenberg en Pionki.
Koortsdromen en gouden bergen.
De Mariapeel en het Sint-Lambertusplein.
Liefde en geweld.
Foumban en Thanjavur.  
Een thuishaven en een vlag.
Voetbal en spelevaren.
Unox Cup-a-Soup en Calvé pindakaas.
Een collage en een maquette.
Evenwicht en instabiliteit.
Encaustiek en cyanotype.
Een zweterige berg en een boottocht op de Molenbeek.
Gaza en de Maas.
Vogels en schelpen.
Papier en cortenstaal.
Beweging en stilstand.
De Volksklant en The Independent.


En dit is dan nog maar een fractie van wat het muZeen allemaal te bieden heeft. Het muZeen? Ja. Een gloednieuw museum dat voor tien dagen neerstrijkt in kasteel Huys ter Horst (Kasteellaan 2 in Horst). Om te vieren dat kunstenaarscollectief Zeen uit Horst aan de Maas vijf jaar bestaat. Het muZeen herbergt een kleine vijftig werken van 36 kunstenaars en ontwerpers* die een connectie hebben met Horst aan de Maas. Nooit eerder is het werk van zoveel kunstenaars en ontwerpers die in Horst aan de Maas wonen of hebben gewoond samengebracht in een expositie.


Het muZeen is van 11 tot en met 19 november dagelijks geopend van 11.00 tot 17.00 uur. Het is gratis toegankelijk. De muZeenshop heeft een aantrekkelijk aanbod van publicaties, originele kunstwerken en hebbedingetjes van de deelnemende kunstenaars en ontwerpers, voor schappelijke prijzen. In het muZeencafé kun je terecht voor koffie, thee en vlaai.


Met de Kunstschatten-bingo worden muZeen-bezoekers uitgedaagd het bijzondere in het alledaagse te ontdekken. Bijna dagelijks zijn er gratis workshops, rondleidingen en talkshows in het muZeen. Kijk voor het actuele programma op www.zeen.online Vergeet vooral niet om je van te voren aan te melden via kunstencultuurhadm@gmail.com als je aan een activiteit wilt deelnemen of ergens bij aanwezig wilt zijn.


* De exposanten:
Sanne Aben
Ruud van der Beele
Kris Berden
Safia Boulghalgh
Gerard Cieraad
Marijke Cieraad
Herman Coppus
Aukje van Dijk
Sjors Driessen
Harrie Eijkemans
Jules van Eijs
Guus van Enckevort
Eric van Grootel
Jacqueline Hanssen
Jeu van Helden
Herman van den Heuvel
Ingrid Janssen
Robin Kersten
Edwin de Klein
Mathieu Knippenbergh
Marian Litjens
Erik van Maarschalkerwaard
Monique van Maasakker
Wim Moorman
Nellie de Mulder
Margo Nelissen
Jack Poels
Helmie van de Riet
Harm Rutten
Frank Schijven
Ine Schriever
Piet Siebers
Agata Siwek
Studio ASKP
Liesbeth Sterrenburg
Willem Verhaeg
Malou Weijs

zondag 12 juni 2022

Intermezzo – Het leven der insecten in de Heere Peel

Je moet er wat bramenschrammen, insectenbeten en brandneteljeuk voor overhebben, maar de beloning is er ook naar: de Heere Peel zoals je ‘m nooit eerder hebt beleefd en zoals je ‘m hierna nooit meer zúlt beleven. Wel zaak om er snel bij te zijn: na vandaag is het gedaan met de pret die Drift Away heet.


Agata Siwek, kunstenaar uit Evertsoord, is een van de deelnemers aan Drrifft, een expositie van kunstenaars uit Horst en omstreken in de Heere Peel in America, te zien tot en met 30 oktober. Als extraatje heeft Agata dit weekend een route door de Heere Peel uitgezet. Die Heere Peel wordt alom aangeprezen als ‘natuurgebied’. Vreemd: veel kunstmatiger en aangeharkter dan hier valt natuur nauwelijks te beleven. De wandelpaden zijn zelfs voor het grootste deel verhard.


Op de route van Agata, Drift Away genaamd, ervaar je hoe natuur echt is en zelfs in de Heere Peel kan zijn: grillig, pijnlijk, lieflijk, gestructureerd, keihard, teder, monsterlijk, ongestructureerd, irritant. Desoriënterend is Drift Away vooral. Ook als je het gebied(je) goed kent, vraag je je telkens af waar je bent. Het gaat dan ook kriskras, kruip-door-sluip-door, slalommend door bosschages, steppes en drooggevallen slootjes en scherend langs ontwortelde bomen, eikenprocessierupsnesten en bramen- en brandnetelzeeën. Brekebeentjes kunnen beter thuisblijven.


Alsof dit allemaal niet genoeg is heeft Agata de route ook nog eens op zeventien plaatsen verrijkt met aan bomen bevestigde scheurkalenders. Die bevatten citaten uit Het leven der insecten, een boek van prof. dr. Konrad Günther. De citaten heeft ze zelf voorzien van tekeningen. Afscheuren van harte aanbevolen!


Ook al dateert Het leven der insecten uit 1938, het is uitermate pakkend en toegankelijk geschreven. Betoverend soms zelfs, romantiek is Günther niet vreemd. Lees bijvoorbeeld wat hij over ‘den stekelvader’ – het stekelbaarsmannetje, Günther houdt het niet bij insecten – schrijft:
‘Onvermoeid zwemt het trouwe, bezorgde diertje om zijn eieren heen en stormt met opgezette stekels en met de schitterendste kleuren, wanneer hij driftig wordt, op elken visch, die nadert, los en ook wel op de wijfjes van zijn eigen geslacht, want juist dezen eten de eieren graag. Waterinsecten, die komen aangekropen, pakt hij, draagt ze weg en laat ze een eind uit de buurt weer vallen.’

Aanschouw en ervaar het allemaal met eigen ogen, vandaag nog de hele dag in de Heere Peel, Lorbaan 9A in America!

P.S. Nadat ik gisteren de wandeling had voltooid, kon ik het, thuisgekomen, niet laten prof. dr. Konrad Günther te googlen. Geboren in 1874 in Riga, overleden in Freiburg in 1955. Zoöloog. Tal van publicaties, waaronder in 1922 Insektenleben, in 1938 in Nederland uitgebracht onder de titel Het leven der insecten. Maar dan: in 1937 lid geworden van de NSDAP. En drie jaar eerder al een tekst waarin hij zegt dat ‘Deutschheit’ en ‘Naturverbundenheit’ onlosmakelijk met elkaar zijn verbonden en dat natuurbescherming noodzakelijk is voor behoud van het Duitse ras. Zum kotzen. En zoals altijd de vraag: kan, mag je de persoon en zijn/haar werk los zien van elkaar?

donderdag 17 maart 2022

Intermezzo – Oekraïne

Ja, ik wist dat Lviv een fantastische stad moet zijn. En ja, natuurlijk ken ik de ontroerende beelden van die oudjes die een dansje maken op die trappen in Odessa. En oh ja, ik las vijf jaar geleden Het land dat maar niet wil lukken van Fleur de Weerd. Maar tot voor kort was Oekraïne voor mij toch vooral een land waar gevoetbald werd. Geweldig gevoetbald soms. Wat heb ik niet genoten van het Dynamo Kiev (nu ‘Kyiv’) onder leiding van meesterbrein Valeri Lobanovski (‘Valerij Lobanovskyj’). Nooit zal ik ook vergeten hoe ik op 23 oktober 1985 Oleg Protasov (‘Oleh Protasov’) en Gennadi Litovtsjenko (‘Hennadij Lytovtsjenko’) namens Dnjepr Dnjepropetrovsk (‘Dnipro Dnipropetrovsk’) in Eindhoven zag schitteren tegen PSV.


Maar toch wist ik tot een kleine maand geleden eigenlijk niks van Oekraïne.

Was het maar voor altijd zo gebleven.

Nu alles helaas is zoals het is, organiseert Zeen, de kunstenaarsvereniging uit Horst aan de Maas, een kunstveiling. De opbrengst gaat naar Fundacja Wolno Nam, een welzijnsorganisatie die in het Poolse Krakow vluchtelingen uit Oekraïne opvangt. Kijk op de Facebookpagina van Fundacja Wolno Nam (klik hier) en raak onder de indruk van wat deze organisatie allemaal doet en hoe het eraan toegaat in het opvanghuis voor Oekraïense vluchtelingen.


Krakow is de thuisstad van Agata Siwek, kunstenaar, lid van Zeen en initiatiefnemer van deze veiling. Inwoner van Evertsoord ook, maar nu is ze voor even in Polen. Zij schrijft:
‘Op dit moment ben ik in mijn home town Krakow en met eigen ogen kan ik zien hoe publieke gebouwen, winkels, bedrijven, sporthallen, beursgebouwen etc omgebouwd worden tot verblijven voor honderdduizenden vluchtelingen. Alles wordt door vrijwilligers georganiseerd en dankzij donaties gerealiseerd. Geld is overal heel hard nodig en wij kunnen zorgen dat er een beetje geld beschikbaar gesteld wordt ook vanuit Nederland.’
Dat beetje geld vanuit Nederland komt dus ook uit Horst aan de Maas. Want de kunstveiling van Zeen, waarvoor zowel leden als niet-leden van Zeen werk beschikbaar hebben gesteld, heeft inmiddels al meer dan vijfduizend euro opgebracht voor Fundacja Wolno Nam. En het mooie is dat dat bedrag alleen nog maar hoger kan worden: de veiling duurt nog tot en met komende zondag.


Dringend advies: klik hier, scroll door het grote en uitermate gevarieerde aanbod aan kunstwerken en bied op een of meerdere van die kunstwerken. Het geld komt direct – en zonder dat er ergens iets aan een strijkstok blijft hangen – terecht daar waar het nodig is. De betreffende Oekraïners zullen u dankbaar zijn.

vrijdag 18 december 2020

Intermezzo – Megazeen

Horst aan de Maas: megahallen, megastallen, megakassen. Maar vanaf zondag ook: Megazeen. 


Over megahallen, megastallen en megakassen gaat het hier al vaak genoeg. Hoewel ik er het afgelopen jaar honderden uren in heb gestoken, is het hier nog nooit over Megazeen gegaan. Dat heeft een reden: ik houd er niet zo van om te schrijven over projecten waar ik nauw bij betrokken ben. Zelfverheerlijking, ijdeltuiterij en eigenliefde liggen dan al snel op de loer. En dat is niet de bedoeling. Toch wil ik dolgraag over Megazeen schrijven. Over de totstandkoming ervan, gepaard gaand met alle gemoedstoestanden tussen pure euforie en doffe ellende, zou ik zelfs een boek kunnen schrijven. Maar dat eventueel later. Nu vooral over wat Megazeen is en wie eraan hebben bijgedragen.


Wat is Megazeen? De eerste editie van een jaarlijks magazine van kunstenaarsvereniging Zeen uit Horst aan de Maas. Samengesteld door Sanne Aben, Aukje van Dijk, Frank Schijven en ondergetekende. Jan Van der Sterren ondersteunde ons op organisatorisch vlak. Aukje is verantwoordelijk voor de prachtige vormgeving. In totaal hebben een kleine veertig mensen, afkomstig uit Horst aan de Maas en de rest van de wereld, een bijdrage geleverd aan Megazeen 2020. Dat telt 108 bladzijden, oogt als een boek en staat bomvol met verhalen, foto’s, gedichten, collages, tekeningen, bespiegelingen, interviews.


Megazeen is een expositie op papier
Megazeen is plat met diepgang
Megazeen is uitdagend ingetogen en ingetogen uitdagend
Megazeen is concrete vaagheid en vage concreetheid
Megazeen is verontrustend ongewoon en gewoon verontrustend
Megazeen is wrijving zonder glans
Megazeen is verrassend onbegrijpelijk en onbegrijpelijk verrassend
Megazeen is vragen beantwoorden en antwoorden bevragen


Megazeen is óók Weisterbeek en Dendron. Elk van de vierhonderd exemplaren is namelijk uniek omdat de twee middelste bladzijden een bijdrage van een leerling van basisschool Weisterbeek of het Dendron College bevatten. De afgelopen weken hebben we vijf dagen op beide scholen doorgebracht om de leerlingen te begeleiden bij hun opdracht (‘Vang 2020 in beeld en/of woord’). Vijf onvergetelijke dagen. Diep onder de indruk van de leerlingen, hun bijdragen en hun docenten. Misschien dat ik er een dezer dagen nog een afzonderlijk stukje aan wijd.


Horst-sweet-Horst gaat in de eerste plaats over Horst aan de Maas. Het liefst zou ik uitpakken over de bijdrage van elke Horstenaar aan Megazeen. Maar daarvoor ontbreekt me de tijd en de ruimte en daarvoor zijn het er ook teveel. Ik volsta met een opsomming, die onder meer duidelijk maakt hoe divers dat gezelschap in velerlei opzicht is: Afterpartees, Gemma Baltussen, Safia Boulghalgh, Jeu van Helden, Mathieu Knippenbergh, Wiek Lenssen, Marian Litjens, Erwin Michielsen, Helmie van de Riet, Ine Schriever, Roel Vennekens, Agata Siwek en Anniek Verheijen. Voeg daar nog de bijna- of ex-Horstenaren Eric van Grootel, Jacqueline Hanssen, Harm Rutten, Kirsten Schoeber en Lotte Spreeuwenberg aan toe en je hebt een indrukwekkend rijtje.


Maanden geleden al is 20 december 2020 vastgesteld als datum voor de presentatie van Megazeen. We bedachten een programma, maar corona en Mark Rutte haalden ons in. Niet eenmaal, maar drie-, viermaal. Deze week voor het laatst. Waardoor alles weer op losse schroeven kwam te staan. Megazeen lanceren zonder presentatie is onze eer te na. In allerijl zijn we nu een presentatievideo aan het maken. Die gaat zondag om exact 15.00 uur in première via een livestream. Ook jij kunt daarvan getuige zijn! Hoe? Door zondag op deze link te klikken: http://www.twitch.tv/livestreamsessies. Bereid je voor op een verrassende reis van een half uur door de doldwaze wereld van Megazeen.


Megazeen is trouwens volledig lockdownproof: je hoeft er je deur niet uit om het te ontvangen! Bestel het nu hier en als je inwoner bent van Horst aan de Maas heb je het gegarandeerd vóór kerst in huis.


Check voor meer informatie en een voorproefje trouwens ook hier de webpagina van Megazeen.

donderdag 12 maart 2020

Intermezzo – Kunst en cultuur (1)

Gemeenteraadsvergadering dinsdag. Op de agenda onder meer de nieuwe kunst- en cultuurnota. Aan de nota en de behandeling daarvan vallen wel vijf stukjes te wijden. Ik houd het voorlopig op één, dat de kwaliteit (of het gebrek daaraan) illustreert van de bijdragen van zowel inspreker Ans Gielen (voorzitter van kunstenaarsvereniging Zeen) als van de aan het debat deelnemende gemeenteraadsleden als van verantwoordelijk wethouder Han Geurts (CDA). Daarbij spits ik het toe op het door Ans Gielen gehekelde op één hoop gooien van kunst en cultuur in de nota (klik hier voor het hele debat en ga naar 1.11.00).


Ans Gielen: ‘Onder cultuur wordt in het algemeen alles bedoeld wat de mens geschapen heeft. Kunst is echter niet hetzelfde als cultuur. Eerder kan gesteld worden dat kunsten door cultuur worden voortgebracht. Als belangrijkste functie van kunst kan worden genoemd het verrijken en vormen van het individu. Kunst geeft de gelegenheid de verbeelding te prikkelen, ongekende vergezichten te scheppen, uitzicht te bieden op de zin van het bestaan, inspiratie te bieden tot het vormen van een wereldbeeld. Deze functie van kunst kunnen we beschouwen als waardevol in zichzelf maar door deze functie van kunst komen ook kruisbestuivingen tot stand met andere sectoren. Daarmee is ook gezegd dat de functie van kunst niet beperkt is tot genieten en ontspannen. Kunst kan en moet ook op andere wijze bijdragen aan een betere wereld.’


Han Geurts: ‘Als het thema kunst onderbelicht is, is dat onbewust gebeurd. De definitie van kunst en cultuur is lastig. Kunst en cultuur is heel breed: van theatervoorstellingen tot toegepaste kunst. En ook daar zit een gigantische variatie in, van heel abstracte kunst tot heel pragmatische kunst. In onze optiek zit kunst en cultuur er goed in. Als ik het stuk zou moeten verbeteren zou ik waar nu “cultuur” staat, het vooral “kunst en cultuur” gaan noemen. In de uitvoering zou weinig verschil zitten.’


Kai Thijssen (Essentie): ‘Bent u bereid om naar aanleiding van de bijdrage van de inspreker nog eens kritisch te kijken naar het stuk?’
Han Geurts: ‘Je kunt altijd ergens kritisch naar kijken, maar wat ik al zeg: waar “cultuur” staat, kun je ook “kunst” en “kunstwerken” lezen.’
Kai Thijssen: ‘We hebben net gehoord dat kunst een andere definitie heeft als cultuur. U brengt het onder één noemer. Misschien moet u dat nog een keer goed terugluisteren.’
Han Geurts: ‘Dan zou je bijna uitkomen op een kunstbeleid en een cultuurbeleid. Dat lijkt me wat ver gaan.’


Yvonne Douven (VVD): ‘Het is wat kort door de bocht om steeds het woord “cultuur” te vervangen door “kunst en cultuur”: zojuist is duidelijk uitgelegd dat dat twee totaal verschillende dingen zijn.’
Han Geurts: ‘Kunst en cultuur zijn inderdaad twee verschillende dingen maar de doelstelling voor ons als gemeente blijft hetzelfde. De taak die we als gemeente hebben is bewustwording, het inzetten als middel, het trots zijn op. Dat is bij allebei hetzelfde.’


Het mantra van de wethouder: niet moeilijk doen, lees gewoon overal waar in de nota ‘cultuur’ staat ‘kunst en cultuur’ en alles is opgelost.

Arrogantie? Minachting van de kunst, de inspreker en de gemeenteraad? Onbenul? Ik ben geneigd te zeggen: alle drie. Het zou hoogst kwalijk zijn als de gemeenteraad de wethouder niet dwingt om z’n werk over te doen.

donderdag 20 juni 2019

Intermezzo – Weg van Kunst, kunst- en atelierroute Horst aan de Maas

Zal je altijd zien: is er op 22 en 23 juni een kunst- en atelierroute in Horst aan de Maas, mag je daaraan meedoen, heb je geen atelier …


Zal je altijd zien: is er op 22 en 23 juni een kunst- en atelierroute in Horst aan de Maas, mag je daaraan meedoen, heb je geen atelier, vind je toch een ruimte om in te exposeren, blijkt dat de weg die naar die ruimte leidt tijdens de kunst- en atelierroute is afgesloten …


Het overkwam Sanne Aben en ondergetekende. Allebei lid van kunstenaarsplatform Zeen (dat de kunst- en atelierroute organiseert), allebei gefascineerd door kijken en zien, allebei niet in het bezit van een heus atelier. Voor ons zijn de telefoon en de pc of de laptop het atelier. En die zijn wat te klein en te moeilijk toegankelijk om bezoekers in te ontvangen. Gelukkig was er Ortolanda om dat probleem te ondervangen: we mogen twee dagen lang de loods voor hun kas aan de Vondersestraat 57 gebruiken om een gedeelte van ons werk aan den volke te tonen.


Zoals gezegd zijn we allebei gefascineerd door kijken en zien. In ons werk proberen we te laten zien dat zien de overtreffende trap is van kijken. Sanne doet dat vrijwel uitsluitend door middel van beeld, ik doorgaans vooral door middel van woord, maar ook door middel van beeld.


Voor deze gelegenheid hebben we ons laten inspireren door het motto van de route: Weg van Kunst. Dat heeft geleid tot enkele video’s van Sanne, tot een aantal fotoafdrukken van mij en tot enkele gezamenlijke video’s. Allemaal nieuw, niet eerder vertoond werk. Wat in elk geval niet te zien is, is deze geweldige door Sanne gemaakte foto:


Wat dan wel te zien is? Daarvoor moet je zaterdag en/of zondag tussen 11.00 en 17.00 uur naar de Vondersestraat 57. Je moet trouwens natuurlijk beslist ook naar de tien ateliers van de andere elf deelnemende kunstenaars, al was het maar omdat je een kunstwerk van een van de deelnemers kunt winnen als je alle ateliers bezoekt. Alle informatie over de route vind je hier en hier. Zaterdag en zondag kun je op alle locaties het prachtig door Jeu van Helden vormgegeven programmaboekje gratis meenemen.


En hoe zit het dan met die afgesloten weg? Dat valt bij nader inzien toch nog een beetje mee: de Vondersestraat is voor voetgangers en fietsers gewoon vanaf het begin tot het einde begaanbaar. Automobilisten uit de richting Horst zullen moeten omrijden via Deken Creemersstraat, Gastendonkstraat, Wittebrugweg en Slooierweg of via Deken Creemersstraat, Doolgaardstraat, Venloseweg, Meldersloseweg, Jaegerweg en Sint-Odastraat. Maar waarom zou je per auto komen? Naar verwachting wordt het prachtig weer! Tot zaterdag/zondag!

vrijdag 7 juni 2019

Ingezonden – GeZeen – De weg van kunst in Horst aan de Maas

(Na een lange radiostilte eindelijk weer een ingezonden bijdrage van Jan Duijf (Kloosterstraat Horst)!)

GEZEEN

De weg van kunst in Horst aan de Maas
Indien u als in inwoner van onze mooie gemeente geen benul hebt van het bestaan en de betekenis van het kunstenaarscollectief Zeen, dan is minimaal een adviesgesprek bij een opticien ten zeerste aan te bevelen. Aan het zoveelste fenomenale grafische ontwerp van Jeu van Helden kan het niet liggen: hij vervangt in de folder over de aanstaande kunstroute het ‘alziende oog’ van god door de ‘creatieve blik’ van een kunstenaar uit Horst aan de Maas. Jeu vervangt een strenge wet door artistieke vrijheid. Het zelfbewustzijn van onze kunstenaars krijgt daadwerkelijk vorm: ze willen worden gezeen.


Zo was de recente tentoonstelling van Zeen in de Sint-Lambertuskerk een doorslaand succes: drommen mensen namen een flinke dosis ‘Altaarnatief’ tot zich en de waardering werd ter plekke rond gefluisterd. Slechts een enkele verdwaalde, onheilige geest, vermomd in de gedaante van een duif, schiep er een duivels genoegen in het vertoonde van luidruchtig commentaar te voorzien. Die misklank laat onverlet dat de expositie in het Horster heiligdom kan worden gemarkeerd als de grootste verandering in die kerk sinds de vervanging van het Latijn, als de gangbare taal van de liturgie, door het Nederlands. Altaarnatief was een bijzondere gebeurtenis als de symbolische vervanging van de religieus geïnspireerde en geijkte taal door een rijk geschakeerde profane vrije beeldtaal.

Dat er in de expositie tegen het heilige huisje zelf werd geschopt, is voor Horster begrippen welhaast revolutionair: in de openbaarheid van ons dorp wordt zelden of nooit uiting gegeven aan kritiek op de katholieke kerk. Een kerk die overigens eeuwenlang de welhaast exclusieve inspirator en opdrachtgever voor plaatselijke kunstenaars was. Hoezeer de bereidheid van de Deken om zijn godshuis als kunstpodium ter beschikking te stellen ook valt te prijzen: de kerkelijke  rol als financier van kunst is uitgespeeld sinds het kunstbedrijf zich niet meer in hoofdzaak richt op de explicatie of verheerlijking van de katholieke ideaalbeelden. De geldstroom vanuit de kerk is ondertussen allang opgedroogd.

Uit mijn contacten met kunstenaars uit onze gemeente krijg ik niet de indruk dat zij stelselmatig ruimhartig worden gesponsord of betaald door welgestelden, of dat er sprake is van royale steun vanuit bijvoorbeeld het bankwezen. Wat doet de gemeente materieel eigenlijk voor het artistieke talent in Horst aan de Maas? Aan sympathiebetuigingen geen gebrek, maar over de brug komen? Boter bij de vis doen? Ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat we vooralsnog van doen hebben met het stiefkindje Zeen. Te weinig worden de ontplooide activiteiten naar waarde geschat. Nog onvoldoende wordt het cultureel verrijkende karakter van de groep voor de gemeenschap beloond.

Ons gemeentebestuur loopt achter bij het stimuleren van de ontwikkeling van deze zich emanciperende groep kunstenaars. Zeen en zijn kunstenaars worden door de politiek helaas nog te weinig waargenomen. Of is het bewust de andere kant opkijken? Aan één oog blind zijn? Is er bij Zeen dan soms geen sprake van een burgerinitiatief met een breed draagvlak? Normaal gesproken is dat toch goed voor enkele miljoenen. Vooruit: een paar ton dan. Ik wil maar zeggen: Zeen verdient langzamerhand een flinke steun in de rug, zodat de ingeslagen weg niet dood gaat lopen. Dat zou pas zonde zijn.

Jan Duijf Kloosterstraat

dinsdag 9 april 2019

Intermezzo – OptiZeen (5) / Guus van Enckevort: Van Helenaveen naar Griendtsveen

Al sinds jaar en dag oefent de Peel grote aantrekkingskracht uit op kunstenaars. Schrijvers, tekenaars, fotografen, schilders, muzikanten, dichters: allemaal zochten en vonden ze er iets en brachten dat vervolgens in hun werk tot uiting. Zo ook Guus van Enckevort. Na zijn opleiding aan de kunstacademies van Den Bosch en Enschede vestigde hij zich als beeldend kunstenaar in Evertsoord, een kleine agrarische gemeenschap aan de rand van de Peel. Het werk van Guus draagt daar vele sporen van. In zijn eigen woorden: ‘De Peel, paarden, koeien, tractors en boerderijen keren vaak als onderwerp terug in mijn werk. Niet het onderwerp zelf is wat mij in het bijzonder boeit, maar de sfeer, de kleur, het licht, de mist of het stoffige zand probeer ik in mijn tekeningen en schilderijen te vangen.’


Onder de titel Van Helenaveen naar Griendtsveen toont Guus in de etalage van het voormalig pand Kruytzer in winkelcentrum Kloosterhof in Horst nu tekeningen die hij in februari van dit jaar in de Peel heeft gemaakt.


Die tekeningen, of misschien eerder schetsen, zijn weliswaar bedoeld als voorwerk voor schilderijen, maar ze vallen beslist ook als kunstwerken op zich te beschouwen.


Het mooie is dat Guus ook twee Peelschilderijen in de etalage heeft hangen (plus de schetsen waarop die schilderijen zijn gebaseerd), zodat je kunt zien waarin de tekeningen/schetsen resulteren. Dan blijkt duidelijk dat het Guus inderdaad in de eerste plaats om ‘de sfeer, de kleur, het licht’ te doen is en dat hij niet streeft naar een exacte weergave van de Peelse werkelijkheid.


In dit verband is een vergelijking met het werk van Bert Coppus, een andere professionele kunstschilder uit Horst aan de Maas, de allereerste zelfs, misschien wel aardig. Ook voor hem is de Peel altijd een belangrijke inspiratiebron geweest. En ook hij streeft niet naar een exacte weergave van de werkelijkheid. Toch neemt de Peel bij hem veel herkenbaardere vormen aan dan bij Guus. Zie bijvoorbeeld zijn Mariapeel uit 1989 (dat ik heb overgenomen uit het door Jan Derix geschreven Bert Coppus – Vijftig jaar beeldend kunstenaar):


Van Helenaveen naar Griendtsveen is het afsluitende onderdeel van de reeks OptiZeen, waarbij leden van het Horster kunstenaarsplatform Zeen werk exposeren in de etalage van het voormalige pand Kruytzer. Het is nog te zien tot 25 april.

Neem trouwens ook een kijkje op de website van Guus: https://guusvanenckevort.myportfolio.com/projects.

dinsdag 19 maart 2019

Intermezzo – OptiZeen (4) / Marian Litjens-Lenssen

De etalage van voormalig winkelpand Kruytzer in winkelcentrum Kloosterhof in Horst was de afgelopen maanden achtereenvolgens gevuld met een aantal vergulde objecten, een serie treinteksten en een reeks Rowwen Hèze-objecten. And now for something completely different: sinds  gisteren hangt diezelfde etalage vol met veertien aquarellen uit 2018 en 2019 van de hand van Marian Litjens-Lenssen.


‘Mijn beeldend werk is afgeleid uit alledaagse natuurlijke vormen’, schrijft Marian op haar website (klik hier). En verder: ‘De kleurwerking van (on)controleerbare, sterk verdunde verf vind ik fascinerend en vormt een uitgangspunt om verder uit te werken.’ De cruciale woorden in die twee zinnen zijn achtereenvolgens ‘afgeleid’ en ‘(on)controleerbare’. Eerst dat ‘afgeleid’. Van sommige van de geëxposeerde werken is in een oogopslag duidelijk dat het verbeeldingen betreft van planten of bomen en hun wortels.


Aan andere werken valt lastiger af te lezen dat ze zijn afgeleid van alledaagse natuurlijke vormen. Daarin heeft het ‘controleerbare’ het moeten afleggen tegen het ‘oncontroleerbare’. Het lijkt erop alsof de verf hier meer de vrije hand heeft gekregen. Alsof de verf gewoon z’n eigen gang heeft mogen gaan. ‘Ik drop je op dat papier en kies vervolgens maar je eigen weg.’ Ja, dat heeft geleid tot spatten en vlekken. Maar nee, die verstoren de harmonie niet, ze versterken haar juist.


In 2017 en 2018 vervaardigde Marian een aantal ‘bomenschilderijen’ (niet te zien in de etalage, wel hieronder en vooral op haar website).


Die ‘bomenschilderijen’ ontberen het intuïtieve en associatieve dat de aquarellen kenmerkt. En toch lijken die aquarellen op de een of andere manier ook weer voort te vloeien uit de meer expliciete ‘bomenschilderijen’. Zijn de aquarellen misschien een tussenstap op de weg van figuratie naar abstractie?


Marian is opgeleid aan het Grafisch Lyceum in Eindhoven en de Hogeschool voor de Kunsten in Arnhem. Daarna was ze jarenlang werkzaam als docent Beeldende Vakken, onder meer aan het Dendron College. Sinds 2010 heeft ze een eigen atelier waar ze teken- en schilderles geeft aan volwassenen en daarnaast beeldend werk maakt.


De expositie in het tot sloop veroordeelde winkelpand is onderdeel van OptiZeen, een initiatief waarbij leden van het Horster kunstenaarscollectief Zeen hun werk tonen. De aquarellen van Marian zijn nog te zien tot en met 7 april.

maandag 25 februari 2019

Intermezzo – OptiZeen (3) / Jan Philipsen: Rowwen Hèze

Tommenach! staat op het T-shirt dat in de etalage hangt. Tommenach, misschien wel de mooiste van alle zachtaardige vloeken. In tommenach schijnt optimisme door. Nu is het mislukt, maar uiteindelijk komt het zeker goed. De aanhouder wint. Geen frustratie, dit is slechts een tussenfase. Niet bij de pakken neerzitten, pluk de dag. Na regen komt zonneschijn. En mocht het hier onverhoopt niet goedkomen, dan is er altijd de hemel nog. Is tommenach behalve de mooiste van alle zachtaardige vloeken ook de meest katholieke van alle vloeken? Gezegend zij de tommenach-vloeker. (Zegt deze frustratievloeker par excellence – in mijn godverdommese kutzooi schijnt maar heel weinig optimisme door.)


Zou tommenach de favoriete vloek van Christiaan Hesen (‘Rowwen Hèze’) zijn geweest? Zou zomaar kunnen. Tommenach, bijkans het hele leven diep in de shit zitten. En toch 93 worden. Tommenach, één oog moeten missen. En toch dankbaar zijn dat je nog een tweede hebt. Tommenach, in een armetierige plaggenhut wonen. En toch blij zijn dat je ten minste een dak boven je hoofd hebt, al lekt het dan. Tommenach, zelden werk en vaak honger hebben. En toch altijd weten te overleven. Tommenach, vrouw en kinderen verliezen. En toch gewoon doorgaan. Tommenach, allerlei dingen gedaan die niet mogen. En toch geen verschoppeling worden.


Het Tommenach! T-shirt is onderdeel van een installatie die Jan Philipsen heeft opgebouwd in de etalage van het pand waarin voorheen opticien Kruytzer was gevestigd in het Horster winkelcentrum Kloosterhof. Die installatie bestaat verder uit attributen waarmee een Peellandschap is geschapen, pentekeningen van Ruud van der Beele van fragmenten uit het leven van Christiaan Hesen en een oude grammofoonspeler – Christiaan draaide naar verluidt geregeld een plaat van Lou Bandy. Boven dit tafereel zweeft een volle maan, die verdacht veel overeenkomsten vertoont met het gelaat van Christiaan.


Aanleiding voor deze installatie is de verschijning op 11 maart van Icoon, een roman gewijd aan het leven van Christiaan Hesen (1853-1947). Met Icoon debuteert Jan Philipsen als schrijver. Aan de hand van het geromantiseerde levensverhaal van Rowwen Hèze geeft hij in Icoon een inkijkje in de geschiedenis en ontwikkeling van Noord-Limburg in de periode 1865-1929. Jan Philipsen was vanaf de oprichting in 1985 28 jaar lang bassist van de band Rowwen Hèze.


De installatie van Jan Philipsen is de derde in de reeks OptiZeen. Daarin tonen leden van het Horster kunstenaarscollectief Zeen tussen januari en mei onderdelen van hun werk in het tot sloop veroordeelde leegstaande winkelpand. De installatie is nog te zien tot en met 15 maart.

maandag 18 februari 2019

Intermezzo – OptiZeen (2) / Vandaag in de trein (2)

‘Beste reizigers, de intercity (zie ook hier) die vandaag om 18.23 uur met onbekende bestemming zou vertrekken vanaf station Kloosterhof, vertrekt vandaag niet. Dit vanwege een defect aan de startmotor. Het vertrek is nu voorzien voor morgen, dinsdag 19 februari om 13.47 uur, mits het mankement aan de startmotor dan verholpen is, hetgeen naar verwachting het geval zal zijn. Reizigers die tot morgen 13.47 uur met onbekende bestemming wensen te vertrekken, wordt geadviseerd gebruik te maken van een ander station. Reizigers die ondanks het malheur wensen te vertrekken met de trein van morgen 13.47 uur, wordt geadviseerd tijdelijk domicilie te kiezen in het gemeentehuis van Horst, dé zichtbare, duurzame en unieke ontmoetingsplek in het centrum van Horst waar hulpbehoevenden tegen een vriendenprijsje welkom worden geheten. Wij vertrouwen op uw begrip.’



Waarvan akte.

woensdag 23 januari 2019

Intermezzo – OptiZeen (1) / Frank Schijven: After the goldrush

Een gouden kruiwagen met rode handvaten.
Dertien goudklompen.
Dertig vogelkooitjes met daarin dertig dode kanaries.
Gouden schapenwol.
Foto’s van goudklompen op onooglijke plaatsen.

Allemaal te zien in de etalage van de voormalige winkel van opticien Kruytzer, naast de Sint-Lambertuskerk in het centrum van Horst. Wat heeft dit te betekenen?


Genoemde objecten zijn onderdeel van de installatie After the goldrush, een kunstwerk van Frank Schijven uit Melderslo. Genoemde objecten waren ook onderdeel van zijn installatie Toen de Goden afscheid namen, die te zien was tijdens Altaarnatief, de kunstmanifestatie in de Sint-Lambertuskerk in het laatste weekend van december.  


Toen de Goden afscheid namen was mooi, zoals ook After the goldrush mooi is. Maar Toen de Goden afscheid namen was méér, zoals ook After the goldrush méér is. Intrigerend bijvoorbeeld. En kritisch. En vragen opwerpend. Niet bepaald optimistisch ook. In de woorden van de maker:
‘Voor de een is God almachtig, voor de ander is het slechts een illusie. Voor de een betekent een goudklomp macht en status, voor de ander is het gewoon een steen. Wanneer zijn we subjectieve waarden gaan toekennen aan bepaalde zaken, zoals verhalen en materie? Verloor de mens hierdoor langzaam het metafysische contact met zichzelf en zijn leefomgeving? De zucht naar meer heeft desastreuze proporties aangenomen. Al onze systemen neigen naar fundamentalisme, of het nu gaat om de economie, onze voedselvoorziening, het milieu of de religies. De spreekwoordelijke “kanarie in de mijn” is echter al duizend doden gestorven. Maar we zien het niet, of willen het niet zien, we zijn verblind door de schittering van God en Goud. We zijn als vogels, gevangen in gouden kooien. De economie belooft gouden bergen en is de nieuwe, allesbepalende religie.’

Denk daar maar eens heel goed over na!


After the goldrush is te zien tot en met 3 februari. Daarna zullen andere leden van kunstenaarscollectief Zeen onder de naam OptiZeen eigen werk tonen in de etalage van de tot sloop veroordeelde voormalige brillenwinkel, ieder voor een periode van twee à drie weken.



Niet te zien in After the goldrush, maar wel tijdens Altaarnatief en nu ook op Horst-sweet-Horst: de even geweldige als verontrustende video Toen de Goden afscheid namen, waarin de kunstenaar zelf als gouddelver figureert: