Inhoud: kristalsuiker C.S.M.
Materiaal: papier
Afmetingen: 7,7 x 5 cm
Gewicht: 1 gram
Producent: W. v. Oordt & Co Rotterdam
Datering: tussen 1960 en 1963
Horst aan de Maas liefdevol, verontwaardigd, uitdagend, kritisch en verwonderd beschouwd
‘Een mooie gemeente maar niet zonder zorgen. De burgemeesters van de veelal kleine en landelijke gemeenten in Midden-Limburg, die in grote getale waren opgekomen om deze bijzondere dag in het leven van burgemeester Geurts, hun vroegere ambtsgenoot te Montfort, bij te wonen, geraakten er wat van onder de indruk. “Bepaald stedelijke allure”, hoorden wij een burgervader tegen ’n andere edelachtbare heer uit het Middenlimburgse zeggen, daarbij doelend op de forse dimensies van de moderne St.-Lambertuskerk, op het straatbeeld van Horst-centrum en op de verkeerszuilen langs het Lambertusplein.’
De jaren zeventig in volle glorie, badend in de zon. Het jongetje rechts is ongetwijfeld
gestoken in een korte broek. Schreeuwerigheid zal pas in de volgende decennia
haar intrede doen in het straatbeeld. Fier torenen antennes uit boven de zadeldaken.
De lantaarnpalen moeten het doen met een plat dak. Autoverkeer is nog toegestaan
in beide rijrichtingen, in de Kerkstraat, in de Steenstraat, op het Sint-Lambertusplein,
zelfs in de Loevestraat. Maar geen rijdende auto’s. Wel verkeersborden in
overvloed. Blau, blau, blau blüht der Volkswagen, al net wel of nog net niet
voorzien van een verplichte autogordel. De gesloten gevelwand rechts staat als
een huis. Op de laagste gevel een rood bord met daarop in witte kapitalen het
woord ‘Kapsalon’. Kapsalon Kleeven – guitige kapsalonnamen zullen pas in de
volgende decennia hun intrede doen. Kleuterherinneringen aan zaterdagochtenden
in de afgeladen wachtruimte, zittend op een houten stoeltje, naast m’n vader, eindeloos
wachtend op m’n beurt. Vleugje Stille Zuidzee dankzij het aquarium in de hoek. Verveeld
plaatjes kijken in de tijdschriften uit de leesmap. Vader Lowie en zoon Theo Kleeven
knippend. En scherend. En orerend. Eindelijk aan de beurt. Knip knip knip en
klaar is Kees. Hup, snel de deur uit, de jaren zeventig in.
Behalve Prinsjesdag was het dinsdag ook de naamdag van Lambertus, de heilige aan wie onder meer de kerken van Blerick, Horst en Swolgen hun naam ontlenen. Het zou een misverstand zijn om hieruit de conclusie te trekken dat ik de hele heiligenkalender uit mijn hoofd ken – dat zou ook iets te veel gevraagd zijn van een notoire heiden. Dat ik weet dat 17 september de naamdag is van de heilige Lambertus, heeft meer te maken met het feit dat ik in Horst geboren en getogen ben. En met de kermis in Horst. Die begint namelijk al meer dan vijfhonderd jaar op de naamdag van Lambertus of de eerste zondag daarna.
![]() |
| © Hans Werther |
Oranje is een euforische, vrolijke en stimulerende kleur die energie uitstraalt. Blauw is een koelere kleur die staat voor kalmte, wijsheid, autoriteit. Oranje en blauw zijn complementaire kleuren. Ze staan tegenover elkaar in de kleurencirkel. Als ze samen worden gebruikt versterken ze elkaar.
Landelijke Buitenspeeldag vandaag. Zeven terzijdes daarbij.
-Waat is daat eigenlijk, daat blauw?
-Mógde dao ovvverhin loëpe?
-Ik goj gewoën vraoge waat ‘t is.
-Waat kost dát wal ni?
-Meneer, vertel meej is waat daat is!
-Kaan ik heer gaon zonnebade?
-Kei ruig!
-Daat is meschien dalik wal water!
-Moëi is ‘t ni.
-Waat is heer aan de hánd?
-En hoe lang blieft daat ligge?
-Volges meej best wal lang, de ganse zomer.
-Sow leg heer effe d’n blauwe loëper neer!
-Geweldig!
Horst-sweet-Horst ontving de volgende ingezonden bijdrage van Johan van Helden over iets dat hem gisteren overkwam.
Vlak voordat ik de Lambertuskerk passeerde hoorde ik
geschreeuw van het Lambertusplein komen. Er stopten wat mensen vooraan het
plein om te kijken. Daar was ik nog benieuwd naar wat ik aan zou treffen. Ik
fietste het plein op en zag net een groepje mensen struikelen in een plantenbak
bij de fontein. Het viel me op dat er enige paniek heerste. Toen zag ik dat er
geslagen werd.
In ieder geval één jongen sloeg in op een man. Een tweede
volwassen man probeerde de ander weg te trekken. Twee jongens probeerden de
slaande vriend weg te trekken. Of ze sloegen zelf mee (dat stukje is wat vaag
in mijn herinnering).
Ik heb een hekel aan mensen die alleen maar kijken, of erger
nog, filmen. Ik ben gezegend met een goed paar longen en stembanden die graag
van zich laten horen. Al schreeuwend ‘**Krachtterm** kappen met die onzin’
fietste ik er tussenin. Dat gaf beide trekkende partijen net genoeg ruimte om
de afstand te nemen die ze nodig hadden.
De volwassen man die de klappen had ontvangen, bleek
beschonken te zijn. Volgens een korte uitleg achteraf, had hij een van de
jongens benaderd en vastgepakt of juist weggeduwd (wederom wat vaag, op dat
moment vond ik dat niet relevant). Daarop had de groep gereageerd waarna de man
losliet en zijn excuus aanbood. Toch zou de man daarna zijn gaan slaan, waarna
de jongeren van zich af beten. Dat moet het moment zijn geweest vlak voordat ik
de Lambertuskerk passeerde.
De tweede volwassene vroeg me om hulp om zijn kompaan mee
weg te krijgen. De beschonken persoon wilde graag nogmaals zijn excuus aanbieden,
maar leek niet te begrijpen dat de groep jongens hier niet echt op zat te
wachten. Na een aantal minuten mijn fiets tussen beide partijen te hebben
gehouden en de man te manen om te vertrekken, deed hij dit dan ook eindelijk.
Daarna heb ik nog even gecontroleerd of alles met de jongens
in orde was en vervolgde ik mijn weg weer, nog enigszins beduusd van wat ik had
meegemaakt.
Tot zover de intro.
Ik ben ook jong geweest en heb ook wel eens een
schermutseling meegemaakt. Maar dat stond niet in verhouding tot wat hier
gebeurde. Graag zou ik de jongens willen vragen (mocht dit hen ooit bereiken)
om in het vervolg een andere route te bewandelen. Er zijn al te veel
voorbeelden van vergelijkbare gevallen die minder gunstig zijn afgelopen. Ook
in onze gemeente. Voeg jezelf alsjeblieft niet bij dit lijstje. Dat zou zonde
zijn voor jullie, net als voor jullie naasten. Vraag omstanders om hulp, bel de
politie en laat die mensen hun werk doen.
Daarnaast wil ik nog mijn excuus maken aan de kerk voor mijn
krachtterm(en?).
Johan van Helden
Als enige Limburgse gemeente hees Horst aan de Maas vorig jaar op Coming Out
Day (11 oktober) niet de regenboogvlag (klik hier). Burgerraadslid Johan van Helden
(Perspectief) hield tijdens de raadsvergadering van afgelopen dinsdag een vurig
pleidooi de regenboogvlag dit jaar wel te hijsen (klik hier en ga naar 2.02.20). Burgemeester Ryan Palmen
toonde zich bijzonder not amused:
‘Het raakt me wanneer dit soort stommigheden over een vlag hijsen tot een symbool worden gemaakt. Deze gemeente wil niet één dag per jaar, maar 365 dagen per jaar laten zien dat in Horst aan de Maas iedereen gelijkwaardig mee kan doen. Ik schaam me ervoor dat er andere gemeenten zijn waar niet 365 dagen per jaar een regenbooguiting zoals in Horst aan de Maas te zien is. Dus, nee, het college is niet voornemens de vlag te hijsen omdat het regenboogpad op het Lambertusplein kracht genoeg heeft die moet gelden op alle dagen.’
Ik neem aan dat de burgemeester ook 365 dagen per jaar tegen
eenzaamheid, tegen roken, tegen zwerfafval en tegen ouderenmishandeling is.
Toch heb ik hem nooit bezwaren horen uiten tegen de Week van de Eenzaamheid,
Stoptober, World Cleanup Day of de Dag tegen de Ouderenmishandeling. En het
hijsen van de vlag mag de burgemeester dan een stommigheid vinden omdat het tot
een symbool wordt gemaakt, maar is het regenboogpad van niks naar nergens op
het Lambertusplein dan géén symbool?
‘Daar gaan we weer. Voor de 384e maal dreigt te worden gemorreld aan het atrium van de Sint-Lambertuskerk.’ Dit schreef ik op 14 mei 2012 (klik hier). Tien jaar later zijn we beland bij poging 393: ‘Woensdag 12 januari tekenden een initiatiefgroep vanuit het kerkbestuur Lambertus en de gemeente Horst aan de Maas een convenant om het atrium van de Lambertuskerk meer functie te geven.’ ‘Meer functie geven’ heet elders in de berichtgeving ‘vergroenen’, ‘een impuls geven’ en ‘meer sfeer geven’. Wethouder Rudy Tegels (CDA): ‘Goed voor de beleving rondom de kerk én mooi passend bij de centrumvisie.’
‘Enige tijd geleden vernam ik dat er plannen bestaan om de prachtige kerk van Horst in haar wezen aan te tasten door onverantwoorde ingrepen aan dit gebouw. Ik moge daartegen met klem protesteren. De kerk van Horst is een van de allerbeste werken van wijlen architect Boosten, een voornaam kunstwerk, waaraan niet mag worden geknoeid. Plannen in deze richting zijn gelijk te stellen aan barbarij en ordinair vandalisme. Ik hoop dat men in Horst zo verstandig zal zijn dit te voorkomen en dat men er niet de schande op zich zal laden een der allerbeste naoorlogse kerkgebouwen te hebben verknoeid.’
‘Ik ken Horst nauwelijks. Dus ik ben wel benieuwd naar jouw Horst.’ U vraagt, wij draaien. Dus spreek ik op dinsdagavond af met Peter Bults. Om zes uur regent het pijpenstelen. Ik mail Peter: ‘Als je niet het risico wilt lopen om nat te worden, kunnen we ook een andere keer afspreken.’ Zijn reactie: ‘Ach, wat heet risico. Ik was toch al van plan een jas aan te trekken. Dus, tot zo.’ Een uur later regent het nog steeds, maar wtf. Peter (66) woont in Holthees, noemt zichzelf pensionado en verdiende jarenlang zijn brood in de vliegerluchtfotografie – waarover hieronder meer. We kennen elkaar.
1955. Csaba Czerep heeft de kerst van zijn leven. Csaba is veertien en enkele maanden eerder gevlucht uit Hongarije, waar Russische troepen de Hongaarse Opstand bloedig hebben neergeslagen. Csaba verblijft nu samen met tientallen andere vluchtelingen in een tijdelijk opvangkamp in de gemeente Horst, en wel in America. Ter gelegenheid van Kerstmis is de kantine omgetoverd in een soort feestzaal, compleet met altaar en een geschilderde kribbe. Er wordt gezamenlijk gezongen, gegeten en gedronken. Autochtonen dragen hun steentje bij. Kerstmis, feest van het licht, de vrede, de liefde, de hoop, de gastvrijheid.
Een maand geleden publiceerde ik twee stukjes over een prentbriefkaart die Dora Lucas in juni 1899 schreef aan twee van haar zussen (klik hier en hier).
![]() |
| Het gedicht dat Hélène, de oudere zus van Dora, in 1891 voordroeg toen Dora haar eerste communie deed |
En toen kreeg ik eergisteren zomaar iets fantastisch in de schoot geworpen. (Ze wil haar naam niet vermeld hebben, maar weet, gulle geefster, hoe dankbaar ik je ben.)
Lieve zusjes!
Alweer een nieuwe kaart van Horst. Wat zeggen jelui ervan. Gaat Horst niet vooruit? Hélène is nog altijd in Viersen en komt de volgende week woensdag eerst terug.
Hartelijk gegroet door Uwe U liefh.[ebbende?] zus
Dora
P.S. Stuur deze week toch vooral de wasch!Eind juni 1899. Een kaartje van grote zus Dora aan haar jongere zusjes, de jongejuffrouwen Lucas. 46 woorden slechts en toch zo vertederend, zo vol liefde. Met een vleugje humor ook. Iedereen mag dan wel zeggen dat Horst een achtergebleven gebied is, we hebben toch maar mooi alwéér een nieuwe kaart. Doe ons dat maar eens na. Weten jullie trouwens wel hoezeer ik jullie mis? En tot overmaat van ramp is Hélène ook nog in Viersen. Als ze volgende week woensdag terug is, duurt het nog maar een paar weken voordat jullie er ook weer zijn. Wat zie ik uit naar dat moment, dat we eindelijk weer met z’n vieren zijn! Venray is zó dichtbij en tegelijkertijd zó ver weg. Oh, mama roept nog dat jullie deze week beslist de was moeten sturen. Denken jullie daaraan?
Lees ik er meer in dan erin zit? Misschien. Of ongetwijfeld. Maar mag ik?
P.S. Een dezer dagen volgt nog een stukje waarin de familie Lucas wat meer wordt geduid.
Drukke culturele zondag achter de rug: eerst op uitnodiging naar Venray voor de presentatie van de zogeheten Culttouren en de opening van de permanente expositie in het Venrays Museum. Daarna op uitnodiging naar Horst voor de onthulling van, jawel hoor, Ut Neeje Hôrster Hundje.