Posts tonen met het label Parijs. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Parijs. Alle posts tonen

zaterdag 14 november 2026

Intermezzo – Paris sur le Molenbeek

Misschien wel het verheugendste nieuws van afgelopen week was dat we aan de lange lijst van vergelijkingen van Horst (aan de Maas) met andere plekken op deze wereld weer een nieuwe kunnen toevoegen: Horst aan de Seine. De Limburger tekende die dinsdag op uit de mond van Erik de Lange, general manager van de Center Parcs-parken Het Meerdal en Limburgse Peel. De Lange ageert samen met collega’s tegen de verhoging van de toeristenbelasting in Horst aan de Maas met twee dubbeltjes per overnachting. Een verdere verhoging ligt in het verschiet. Het Horster toeristentarief wordt dan alleen nog overtroffen door dat van de gemeente Parijs, waar Center Parcs Villages Nature ligt.


Horst schaart zichzelf in het rijtje Londen, Parijs en Milaan. Archetypische vergelijkingen met Londen en Milaan zijn me niet bekend. Vergelijkingen met Parijs wel. Nu dus Horst aan de Seine. Eerder, in 2003, betitelde Geer Selen de door hem ontworpen toren bij de ruïne van kasteel Huis ter Horst als ‘De Eiffeltoren van Horst’.


En in 2008 ontvouwde toenmalig (en huidig) wethouder Leon Litjens in De Limburger zijn plannen voor het Rode Kruisplein. Dat moest een plek worden ‘waar kunstenaars, galerieën en ateliers samendrommen’. ‘Een eigen Quartier Latin voor Horst’ luidde daarom de kop in de krant (het werd overigens een parkeerplaats).


Behalve grappig is zo’n vergelijking met een archetype ook een testimonium paupertatis: een bewijs van onvermogen, een uiting van een minderwaardigheidsgevoel, een opspelend calimerocomplex, een tekortschietend zelfbewustzijn. Zelf uitgroeien tot archetype moet het doel zijn! Daarom een welgemeend advies: schroef die toeristenbelasting nog verder op. Zodat ze die van Parijs overstijgt. Zodat Le Monde, Le Parisien, Le Figaro en al die andere Franse kranten zullen reppen van ‘Paris sur le Molenbeek (en français: Ruisseau du Moulin)’. Zodat Horst aan de Maas in Frankrijk op de kaart zal komen te staan. Zodat in Parijs dundoeken zullen verschijnen met het opschrift ‘Horst, Londres, Milan, Paris’. Zodat toeristen in Horst aan de Maas zullen samendrommen. Zodat de geldbuidels van Erik de Lange en zijn collega-klagers weer zullen uitpuilen.

donderdag 9 juli 2026

Intermezzo – Franz Clemens op bezoek bij Napoleon (1)

Gevleugelde uitdrukking dezer dagen: Parijs is nog ver. Vroeger was Parijs nog veel verder. Toch haalde de laatste bewoner van kasteel Huis ter Horst, Franz Clemens von Fürstenberg (1755-1827), Parijs. En wel in 1804. Samen met z’n broer Theodor. Om er de kroning van Napoleon tot keizer van Frankrijk bij te wonen, een 8,5 miljoen frank kostende ceremonie met meer dan twintigduizend gasten.

Napoleon in 1806 op de keizerlijke troon, geschilderd door Jean-Auguste-Dominique Ingres 
Als president van het kanton Weiden ontving Theodor Hermann von Fürstenberg (1772-1828) begin november 1804 een uitnodiging om aanwezig te zijn bij de kroning in de Notre-Dame op 2 december. Waarom de niet genodigde Franz Clemens hem vergezelde? Vermoedelijk vooral omdat Theodor zijn broer, ondanks hun slechte persoonlijke verhoudingen, als een geschikte persoon zag om de reis van tweeënhalve maand naar Parijs vast te leggen.

Franz Clemens kweet zich met verve van deze taak. Dit resulteerde in een (niet gepubliceerd) dagboek van zeventig bladzijden. Het bestrijkt de periode tussen 19 november 1804 en 4 februari 1805, is in het Frans gesteld en heeft als titel Voyage de Paris pour le couronnement de l’empereur Napoleon.

Eerste bladzijde van het dagboek
Ik ontleen deze informatie aan Das Paris des napoleonischen Kaiserreichs in der Wahrnehmung rheinischer Adeliger, de voorbeeldige masterscriptie van Ulrike Schmitz uit 2014 (klik hier). Daarin schenkt ze ruim aandacht aan het dagboek van Franz Clemens. Wat ik daaruit opmaak is dat de gebroeders tal van toeristische hoogtepunten in en om Parijs aandeden. Zo bezochten ze het paleis van Versailles, het Louvre en het Panthéon. Opera en theater konden beide broers maar matig bekoren: het bleef bij enkele bezoekjes waaraan Franz Clemens slechts een paar woorden wijdt. Meer plezier beleefden ze in café Frascati, place to be voor de jetset: ‘We gingen naar Frascati, waar de hele beau monde van Parijs op elkaar lijkt, en om drie uur 's nachts gingen we naar bed: we hadden dringend behoefte aan rust.’

De galerijen van het Palais-Royal in 1800
Hoogtepunt van de beschrijvingen van Franz Clemens noemt Schmitz diens gedetailleerde schets van het Palais-Royal. Dit voormalige koninklijk paleis was ten tijde van het bezoek van de Fürstenbergs een winkelcentrum, inclusief cafés, restaurants en bordelen. Franz Clemens: ‘De drukte is er in elk jaargetijde enorm. Het is net een permanente kermis. Je ziet er allerlei curiositeiten. (…) De deuren gaan om 2.00 uur dicht. (…) Om 17.00 uur trekken de respectabele vrouwen zich terug, want dan beginnen de courtisanes zich te vertonen.’ Zijn conclusie: ‘Wie Parijs heeft gezien zonder het Palais Royal te bezoeken, heeft eigenlijk niets gezien.’

En de kroning van Napoleon, waar het uiteindelijk allemaal om te doen was? Daarover in een volgende aflevering meer. Dan ook ruimere aandacht voor de indruk die Parijs en de kroning op beide broers maakten.