Aan de wandel in het buitengebied. Hollandse hits klinken op uit een luidsprekertje. Drie dametjes van een jaar of tien zitten aan een tafeltje, een hondje aan hun voeten. Op mijn nadering beginnen ze te scanderen. ‘Bloe-men te koop! Bloe-men te koop! Bloe-men te koop!’
‘Wilt u ook bloemen?’
‘Dat is eigenlijk niet zo handig want ik ben pas aan het begin van mijn wandeling. Maar misschien blijven ze wel goed in mijn rugzakje.’
Gegrijns.
‘Ik hoop wel dat ik geld bij me heb.’
Stilte.
‘Oh ja, gelukkig wel.’
Gegrijns.
‘Dit zijn de duurste.’
‘Hoe duur zijn die dan?’
‘Twee euro.’
‘Dat is precies wat ik bij me heb. Dus dan wil ik die bloemen graag. Ze zijn ook heel mooi.’
Gegrijns.
‘En hebben jullie er al veel verkocht?’
‘Ja, héél veel.’
‘Mooi zo! Komen ze uit jullie eigen tuin?’
‘Ja. Vanmorgen hebben we nieuwe geplukt.’
‘Jullie zijn goed bezig!’
‘Die witte zijn lelietjes-van-dalen.’
‘Die ruiken toch heel lekker, dacht ik?’
‘Ja, héél lekker!’
‘Zo, dan loop ik weer eens verder.’
Stilte.
‘Veel succes nog!’
Gegrijns.
Nu alleen nog op een verantwoorde manier van die bloemen af zien te komen, mijn rugzakje wordt hun dood.
Gepeins.
Wacht eens. 4 mei. America. Griendtsveenseweg. Verzetsmonument.
Held.
Op sokken.
Horst aan de Maas liefdevol, verontwaardigd, uitdagend, kritisch en verwonderd beschouwd
Posts tonen met het label oorlogsmonumenten. Alle posts tonen
Posts tonen met het label oorlogsmonumenten. Alle posts tonen
woensdag 4 mei 2022
Intermezzo – In America
donderdag 23 juli 2020
Intermezzo – Grensgang (1)
De gemeenten Horst aan de Maas en Venray zijn gescheiden door een grens. Hoe
ziet die er eigenlijk uit? Een wandeling in etappes op het breukvlak tussen
Horst aan de Maas en Venray. Vandaag de eerste etappe.
Wandelen van west naar oost over de grens is het idee. Startpunt: de grenssteen tussen de gemeenten Deurne, Horst aan de Maas en Venray, nabij de spoorwegovergang in Griendtsveen.
Wandelen van west naar oost over de grens is het idee. Startpunt: de grenssteen tussen de gemeenten Deurne, Horst aan de Maas en Venray, nabij de spoorwegovergang in Griendtsveen.
(Dit stukje verscheen gisteren in licht gewijzigde vorm in Via Horst-Venray)
maandag 4 mei 2020
Intermezzo – Pieter Litjens
Zeker de afgelopen weken met al dat wandelen passeer ik het straatnaambordje
vrijwel dagelijks.
(Gebaseerd op de websites van Stichting Heemkunde Meterik, het Ministerie van Defensie, de Oorlogsgravenstichting en Trouw. Ook de tweede, derde en laatste afbeelding zijn afkomstig uit deze bronnen.)
maandag 30 september 2019
Intermezzo – Louis van Wezel
Gisteren werden in Horst aan de Maas veertien zogeheten Stolpersteine
onthuld. Stolpersteine (‘struikelstenen’) zijn een initiatief van de
Duitse kunstenaar Gunter Demnig. Op tal van plaatsen in heel Europa brengt hij sinds
1992 op het trottoir voor voormalige woonhuizen van slachtoffers van de nazi’s kleine
tegeltjes aan die herinneren aan de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog.
‘Toen het jodenkindje alsmede mijn man en broer werden meegenomen vroeg het kindje om zijn klompjes, die het van mij had gekregen. Toen ik het die klompjes mede wilde geven, werd die dikke persoon [rechercheur Stavast] kwaad en zei: “Die heeft dat jong niet nodig.” Ik werd toen ook brutaal en deelde hem mede, dat hij daar niets mee te maken had. Ik bond die klompjes met een band om de arm van het jodenkindje, zodoende heeft hij ze toch nog meegenomen. Die dikke persoon deelde het kind nog mede: “De oorlog is uit, en nu brengen wij je naar je vader en moeder.” Hierop vroeg bedoeld kind aan die persoon of zijn broertje dan ook mee mocht.’
zaterdag 7 oktober 2017
Intermezzo – Elton John in Kronenberg
Elton John. Er gaan dagen, weken, maanden, jaren voorbij dat ik níet aan 'm denk. Maar vanmiddag was het dan toch weer zover. In Kronenberg nota bene.
J. had me uitgenodigd om de onthulling van een oorlogsmonument bij het Bedelaarspad bij te wonen. En als J. je uitnodigt, ga je. Dus trotseerde ik de regen die natuurlijk juist op het moment dat ik op de fiets wilde stappen met bakken uit de hemel kwam vallen. Ook de stormachtige tegenwind kreeg me niet klein, zij het dat ik aan de late kant arriveerde. Waardoor ik genoegen moest nemen met een staanplaats op de achterste rij. Hetgeen niet bevorderlijk was voor mijn concentratie. Mijn concentratie die bij zulke plechtigheden toch al nooit op z’n best is. En al helemaal niet als plechtigheid ontaardt in gewichtigheid. Wat bij zulke plechtigheden nog wel eens het geval wil zijn. Mijn concentratie verschuift dan naar terreinen waar mijn concentratie helemaal niet zou horen te zijn. Alleen: doe er maar eens iets aan. Ik weet niet hoe het bij uw concentratie is, maar mijn concentratie heeft een eigen willetje dat mij meestentijds te machtig is.
5.
4.
3.
2.
1.
5.
4.
3.
2.
1.
5.
4.
3.
2.
1.
Abide with me, de prachtige hymne die altijd voorafgaand aan de Engelse Cup Final wordt gespeeld (en meegezongen). Zo ook in 1984, toen het vrij nietige Watford was doorgedrongen tot de finale. Voorzitter van Watford op dat moment: Elton John. Die in tranen uitbarstte nadat Abide with me was gespeeld (en meegezongen).
maandag 4 mei 2015
Intermezzo – De tragische rol van Jacques Schreurs
Iedereen van pakweg 45 en ouder moet er wel iets van hebben
meegekregen: de televisieserie Dagboek
van een herdershond. Zestien delen, uitgezonden door de KRO, razend
populair tussen 1978 en 1980. Met Jo De Meyere als jonge kapelaan Erik Odekerke
en verder onder meer Kees Brusse als engelbewaarder en Ko van Dijk jr. als
Nicolaas Bonte. Gebaseerd op het eerste deel van de trilogie Kroniek eener parochie, tussen 1941 en 1948
geschreven door priester-dichter/schrijver Jacques Schreurs. Diezelfde
Schreurs, in 1893 geboren in Sittard en in 1966 overleden in Weert, speelde in augustus
1943 ongewild een tragische rol bij het verraad van een groep onderduikers en
verzetsmensen in Meterik.
Schreurs verrichtte vanaf 1941 of 1942 verzetswerk. Tijdens
een verblijf in het Sint-Theresiaklooster in Meterik raakte hij betrokken bij
het plaatselijke verzet. In juni 1943 kwam hij in contact
met Antonie Damen, een jonge scheepswerktuigbouwkundige die voor de Duitse inlichtingendienst
werkte zonder dat dit in verzetskringen bekend was. Schreurs vertrouwde Damen
volledig en introduceerde hem bij de Meterikse kapelaan Antoon Hubert Adams, Toon
Steeghs en de Horster veldwachter Mathieu Starren. Zij behoorden tot een verzetsgroep
die onderduikers, studenten en piloten had ondergebracht in twee kampen in de
Schadijkse Bossen. Damen infiltreerde in de groep en lichtte zijn Duitse
superieuren in. Op grond van zijn aanwijzingen kwam de Sicherheitspolizei, ondersteund
door leden van de Grüne Polizei, op 19 augustus 1943 in actie. Ze kamde de Schadijkse
Bossen uit en verrichtte zestien arrestaties. Onder de arrestanten bevonden zich Jacques Schreurs en Mathieu Starren. Kapelaan Adams en Toon Steeghs wisten de
dans te ontspringen.
De arrestanten werden na indringende verhoren eerst verspreid over
verschillende kampen en gevangenissen in Nederland en later op
transport gesteld naar Duitsland. Mathieu Starren overleefde het niet: hij
overleed op 31 mei 1945 in Bergen-Belsen. Jacques Schreurs belandde via
gevangenissen in Maastricht en Haaren uiteindelijk in de beruchte gevangenis
van Scheveningen. Daaruit werd hij op 11 februari 1944 plotseling ontslagen. Pas
na de oorlog werd hem duidelijk dat hij dit te danken had aan een medewerker
van de Duitse inlichtingendienst met wie hij in de jaren dertig had
kennisgemaakt.
Antonie Damen werd na de bevrijding na een aanvankelijk
levenslang veroordeeld tot twintig jaar gevangenisstraf. Jacques Schreurs
huldigde na de oorlog het standpunt dat collaborateurs geholpen moesten worden.
Dit gold bijvoorbeeld voor zijn uitgever Albert Kuyle en dichter Martien
Beversluis, overtuigde nationaalsocialisten. Het motto ‘genade voor de zondaar’
strekte zich zelfs uit tot Anton Mussert, schreef Schreurs in weekblad De Linie. Veel publieke steun voor dit
standpunt ondervond hij niet.
(Dit stukje is gebaseerd op A.P.M. Cammaert, Het verborgen
front (Leeuwarden-Mechelen 1994) 313-315; Loe Derix, Oud Horst in het nieuws. 6: 1943-1946
(Horst 1994) 48-53; Theo Schouw, De
krekel op de harp. De priester-dichter Jacques Schreurs (Sittard 1993) 44-61.)
maandag 11 augustus 2014
Intermezzo – Oorlogsmonument
‘Er zijn te veel oorlogsmonumenten’, luidde de stelling die Hallo Horst aan de Maas zijn
lezers onlangs voorlegde. Aanleiding vormde het vrij verse nieuws dat in
Broekhuizenvorst en Meterik wordt gewerkt aan in totaal liefst drie
oorlogsmonumenten, nadat twee jaar geleden in Melderslo ook al een nieuw
oorlogsmonument was onthuld.
Zijn er te veel oorlogsmonumenten? Lijkt me eerlijk gezegd
een retorische vraag. Wat zou er tegen kunnen zijn op het feit dat mensen ook
meer dan zeventig jaar na dato nog altijd bereid zijn stil te staan bij de
verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog? Zo lang de oprichting van een
oorlogsmonument niet óók bedoeld is ter meerdere eer en glorie van de oprichter(s),
kunnen er wat mij betreft nooit te veel oorlogsmonumenten zijn.
Een andere vraag is of die monumenten altijd state of the art moeten zijn en hun
onthulling altijd met tromgeroffel en trompetgeschal gepaard moet gaan. Wat mij
betreft is dat niet per se noodzakelijk. De Horster oorlogsmonumenten in
gedachten nog eens nalopend (klik hier, hier, hier en hier), kom ik zelfs tot
de conclusie dat de meest onopgesmukte, de soberste monumenten en
monumentjes het meest veelzeggend zijn, me het meest raken.
Op de fiets onderweg naar Tienray ontdekte ik deze week zo’n
oorlogsmonumentje dat me trof door z’n eenvoud en dat boven elke verdenking van
zelfverheerlijking is verheven. Het bevindt zich ongeveer halverwege de
Tienrayseweg (‘d’n Tiendersen diëk’ is me liever) aan de van Horst uit gezien
rechterkant van de weg.
Staat er misschien al jaren, toch altijd over het hoofd
gezien. Staat er ook niet om mooi of indrukwekkend te wezen. En precies dat
maakt het mooi en indrukwekkend.
Een kort onderzoek in m’n privébibliotheekje en op internet leerde
me dat het monument vermoedelijk is opgericht ter herdenking aan het
neerstorten van de Canadese Typhoon PD523, op dinsdag 21 november 1944 om 10.35
uur. De bommenwerper was een uur eerder samen met acht andere toestellen
opgestegen vanaf vliegbasis Eindhoven met de bedoeling op enkele plaatsen het treinverkeer
onmogelijk te maken.
Spoorlijnen en drie treinen werden zwaar beschadigd, maar de toestellen werden zelf ook zwaar onder vuur genomen door Duits luchtdoelgschut. Uit Oud Horst in het nieuws deel 6 (p. 107): ‘Daarbij werd de Typhoon PD 523 geraakt. Tweede luitenant-vlieger J.L. Duncan kon zich in eerste instantie per parachute in veiligheid brengen maar werd later bij de familie Marcellis door de Duitsers gevangengenomen.’ Getuige een foto bij het stukje vormden de resten van het vliegtuig later overigens een gedroomd speeltoestel voor kinderen uit de buurt.
Spoorlijnen en drie treinen werden zwaar beschadigd, maar de toestellen werden zelf ook zwaar onder vuur genomen door Duits luchtdoelgschut. Uit Oud Horst in het nieuws deel 6 (p. 107): ‘Daarbij werd de Typhoon PD 523 geraakt. Tweede luitenant-vlieger J.L. Duncan kon zich in eerste instantie per parachute in veiligheid brengen maar werd later bij de familie Marcellis door de Duitsers gevangengenomen.’ Getuige een foto bij het stukje vormden de resten van het vliegtuig later overigens een gedroomd speeltoestel voor kinderen uit de buurt.
De passagiers van de drie gebombardeerde treinen? Het verdere
lot van J.L. Duncan? Misschien te zijner tijd nog eens een vervolgonderzoekje aan
wijden. Of het op het briefje vermelde telefoonnummer bellen.
maandag 12 mei 2014
Intermezzo – Dodenherdenking
‘Kransen gelegd bij herdenkingsmonumenten in America,
Sevenum, Grubbenvorst, Broekhuizen, Broekhuizenvorst en Tienray’, twitterde
Kees van Rooij vorige week. Het opmerkelijke was dat onze burgervader deze
tweet niet op 4 mei – Nationale Dodenherdenking – de wereld in slingerde, maar
al een dag eerder. Dus reatwitterde iemand: ‘Wellicht begrijp ik het niet, maar
dit is toch pas morgenavond?’ Wat ik dan weer niet begrijp, is dat de
burgemeester die tweet onbeantwoord liet. Op digitaal aan zijn of haar adres
gerichte grof- en schunnigheden hoeft wat mij betreft geen enkele bestuurder te
reageren. Anders is het met uit belangstelling dan wel verwondering gestelde
vragen van burgers, zoals de bovenstaande. Bestuurders die zich zo nodig op sociale
media willen begeven, hebben in mijn ogen ook de morele plicht zulke vragen te
beantwoorden.
Dat gezegd zijnde, zal er ongetwijfeld een plausibele reden
zijn geweest de kransen een dag eerder te leggen dan te doen gebruikelijk. Sowieso
is het moment waarop de oorlogsdoden (en alles wat daarmee samenhangt) worden
herdacht ondergeschikt aan het feit dát ze worden herdacht. De wereld vergaat
echt niet als onze burgemeester een krans een dag eerder of later legt dan de
rest van Nederland. Waar het om gaat is dat die kranslegging geen routineus
gebaar, geen jaarlijkse verplichting zonder verdere consequenties is. Nee, die
dodenherdenking stáát voor iets. Als het herdenken van de Tweede Wereldoorlog
beperkt blijft tot het memoreren van al het vreselijks dat toen is gebeurd, is
het een vrij gratuit gebaar. Het herdenken krijgt pas werkelijk waarde als het
een vertaling vindt in het heden.
Klinkt allemaal wat abstract, dus laat ik mijn stelling
illustreren aan de hand van twee recente Horster voorbeelden. Als je, nota bene
als politie en nota bene op de dagen voorafgaand aan 4 mei, maar door blijft
twitteren en facebooken over ‘zigeunertypes’ en mensen met ‘Balkan-uiterlijk’
dan kun je nog zoveel kransen leggen op 4 mei of eender welke dag, je laat dan blijken
geen fluit te hebben begrepen van waar dat hele herdenken werkelijk om gaat.
Maar als je je als burgemeester enkele dagen na de
dodenherdenking aansluit (klik hier en hier) bij de oproep bij de uitvoering van het
kinderpardon geen onderscheid te maken tussen overheden, dan laat je blijken dat
die kranslegging geen inhoudsloos gebaar is. Vandaar, ondanks het begin van dit
stukje: hulde aan Kees van Rooij!
maandag 28 april 2014
Intermezzo – Harrie Driessen
‘Na Den Bosch reed de trein langzaam verder, richting Nijmegen. In de buurt van Oss lieten zeven gevangenen zich zakken door een gat dat zij in de bodem van een der wagons hadden gemaakt met een zaag die in Den Bosch naar binnen was gesmokkeld. Enkelen hunner werden door de SS’ers gezien en de trein stopte. Zes wisten te ontkomen, de zevende werd gepakt, ernstig mishandeld en naar de trein teruggesleept. De leider van het transport, SS-Hauptscharführer Johann Schweiger, berucht al door zijn optreden in de Cellenbarakken en vervolgens in het ‘SD’-Lager te Vught, klom toen in de goederenwagon waaruit de ontvluchting was ondernomen naar binnen en gelastte de gevangenen diepe kniebuigingen te maken. Daarbij schoot hij in het wilde weg, trof een gevangene, een student, dodelijk in het hoofd – een tweede, een bejaarde man, kreeg een kogel in een van zijn handen. Uit die wagon werden alle levensmiddelen weggenomen, het lijk bleef liggen, de gewonde moest maar zien hoe hij zich redde.’
L. de Jong, Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog. 10a: Het laatste jaar 1, eerste helft (’s-Gravenhage 1980), 234
Een van de naar schatting tweehonderdduizend Nederlandse
slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog was Horstenaar Harrie Driessen, de
doodgeschoten student uit bovenstaand fragment (nummer 5 op onderstaande kaart met afbeeldingen van gevallen Noord-Limburgse verzetsstrijders).
Wie was Harrie
Driessen?
Een jongeman uit Horst, geboren op 21 november 1921. Student,
vier broers, één zus en tijdens de Tweede Wereldoorlog ondergedoken in het
ouderlijk huis aan de Loevestraat, waar zijn ouders een drogisterij bestierden.
Waaruit bestonden zijn
illegale activiteiten?
Vooral uit het verspreiden van verzetskranten, in het
bijzonder Vrij Nederland. Maar hij was
ook betrokken bij de hulp die een vanaf de Zwarte Plak in America opererende
verzetsgroep bood aan gestrande geallieerde piloten.
Hoe raakte hij in
Duitse handen?
Op 29 juli 1944 verrichtten (Nederlandse) medewerkers van de
Arbeitskontrolldienst (AKD) uit Venlo her en der huiszoekingen in Horst. Harrie
verliet daarop de ouderlijke woning en liep naar de nabijgelegen tuin van
bakker Houwen. Toen de AKD’ers hem ontwaarden, openden ze het vuur, waarbij een
kogel Harrie in de rug trof. Na zijn gevangenneming volgde opname in het
Horster ziekenhuis, maar nog diezelfde dag werd hij naar concentratiekamp Vught
gebracht.
Hoe lang verbleef hij
in Vught?
Ruim twee maanden. Rond Dolle Dinsdag (5 september 1944) heerste
in kamp Vught een chaotische toestand. Tal van gevangenen werden doodgeschoten,
anderen werden vrijgelaten, weer anderen werden op transport gesteld naar
concentratiekamp Sachsenhausen. Harrie Driessen behoorde tot deze laatste
groep. Op woensdagochtend 6 september werden goederenwagons van de NS
volgeladen met mensen: zieken en gewonden door elkaar, vrouwen in aparte
wagons. De trein met Driessen aan boord zette zich om vijf uur in beweging. Een
overlevende schreef later: ‘Met gesmoorde stemmen hieven wij een krachtig
Wilhelmus aan. Vele mannen weenden.’
Verloor Harrie in
Vught zijn strijdbaarheid?
Als we deze passage uit een artikel in Noord-Limburg (een voorloper van De Echo van Noord-Limburg) van 23 juni 1945 mogen geloven niet:
Hoe kwam hij om het leven?
Zie boven.
Wie was
SS-Hauptscharführer Johann Schweiger?
Een SS-onderofficier die zich in 1933 in München bij de SS
had aangemeld en naar eigen zeggen binnen de SS altijd werd gediscrimineerd
vanwege zijn geringe lengte. Hij bekleedde functies in de gevangenissen in
München en Brno en werd in 1941 tweede man van de beruchte Polizeigefängnis (het ‘Oranjehotel’) in
Den Haag. Later werd hij overgeplaatst naar Vught. De Jong omschrijft Schweiger als ‘een brood-Nazi en bovendien corrupt, een felle antisemiet en
een bruut’.
Kon Harrie Driessen na de oorlog allerwegen op bewondering
rekenen?
Dat toch ook weer niet, getuige een passage uit de
oorlogsmemoires van Mathieu Smedts (klik op de afbeelding om haar te vergroten):
(Geraadpleegde literatuur: A.P.M. Cammaert, Het verborgen front (Leeuwarden-Mechelen
1994) 317, 318, 592; Loe Derix, Oud Horst
in het nieuws (Horst 1994) 215; L. de Jong, Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog. 8: Gevangenen en gedeporteerden, eerste
helft (’s-Gravenhage 1978), 252; Bert Poels en Jan Derix, Vriend en vijand (Venlo 1977) 130-131, 178-180; Mathieu Smedts, Waarheid en leugen in het verzet (Maasbree 1978) 175)
maandag 26 maart 2012
Klein mysterie 328 – MIBO-magazijn (2)
Sommigen zullen zeggen: ‘Mooi dat we nu weten dat die loods aan de Grauwveenweg die zo middle of the road oogt in werkelijkheid een relict uit de Koude Oorlog is, maar laten we nu weer snel overgaan tot de orde van de dag.’
Twan van Els zegt: ‘Het is een mooi stukje geschiedenis. Leg het snel vast, anders weet straks niemand meer hoe het ook alweer zat.’
Ik zeg: ‘Met alle respect voor Twan, maar ik denk dat nu al bijna niemand meer weet hoe het zat. Reden te meer om vooral niet snel over te gaan tot de orde van de dag, maar goed na te denken over een vervolg.’
Hoe zou dat vervolg eruit kunnen zien? Eerst en vooral zou inderdaad de geschiedenis van het gebouw moeten worden gedocumenteerd. Wanneer is het gebouwd? Door wie is het ontworpen? Waarom is uitgerekend voor deze locatie gekozen? Had de gemeente Horst ook nog iets te zeggen? Lagen MIBO-magazijnen elders in den lande even geïsoleerd? Zo ja, waarom? Hoe lang heeft de loods gefungeerd als noodmagazijn? Wat is er met het gebouw gebeurd sinds het z’n oorspronkelijke functie verloor?
Verder zou het mooi zijn als een voormalig beheerder van het gebouw kon worden opgespoord. Hij (ik heb zo’n vermoeden dat het geen zij is) zou kunnen vertellen over het functioneren van het MIBO-magazijn. Wat lag er opgeslagen? Was er dagelijks personeel aanwezig? Werd er wel eens gebruikgemaakt van het opgeslagen materiaal? Vonden er in het gebouw oefeningen of andere activiteiten plaats? De vraag of het aanwezige materiaal regelmatig werd getest op deugdelijkheid moet in elk geval ontkennend worden beantwoord, getuige deze prachtige anekdote van Twan van Els: ‘Op zekere dag was er in Velden een grote BB-oefening gepland. Als aanvoerder van een of andere groep moest ik alles controleren. Er waren BB’ers die doden moesten identificeren. Je mocht alleen de dood vaststellen ‘als het hoofd gescheiden is van de romp’. Het was dus lachen, dat begrijp je wel. Want we hadden geen losse hoofden. Ook moest er een operatiekamer, een OKA, worden ingericht, met spullen uit het noodmagazijn. De kisten mochten echter niet geopend worden, maar dat vond ik nonsens. Van de manschappen die ik onder mijn hoede had, had niemand ooit een operatiekamer van binnen gezien. Dus liet ik toch een kist openmaken. Bijna de hele inhoud was aan het roesten. De BB-commandant gaf me een compliment voor mijn doortastend optreden in plaats van een uitbrander voor het niet opvolgen van een bevel.’Literatuuronderzoek, archiefonderzoek, interviews: allemaal leuk en aardig, maar vanzelf zal ook de vraag wat er met het gebouw dient te gebeuren aan de orde moeten komen. Een architectonisch wonder is het niet. Bovendien detoneert het in de oneindige leegte van de Grauwveenweg.
Slopen dus? Dacht het niet. Want behalve architectonische betekenis bestaat er ook nog zoiets als historische betekenis.
En die bunker, die evenzeer detoneert als het voormalige MIBO-magazijn, is toch ook geconserveerd en zelfs van een nieuwe functie voorzien?
De bunker is zelfs een extra argument om sloop van het magazijn tegen te gaan: noem mij één andere locatie in Horst aan de Maas waar Tweede Wereldoorlog en Koude Oorlog elkaar bijna letterlijk raken. Last but not least: behoud van het MIBO-magazijn zou de pijn van de sloop van dat andere curiosum uit de Koude Oorlog, de luchtwachttoren in America (wél van architectonische betekenis; klik hier), enigszins verzachten.
MIBO-magazijn forever.
(Klik hier voor het vervolg)
Twan van Els zegt: ‘Het is een mooi stukje geschiedenis. Leg het snel vast, anders weet straks niemand meer hoe het ook alweer zat.’
Ik zeg: ‘Met alle respect voor Twan, maar ik denk dat nu al bijna niemand meer weet hoe het zat. Reden te meer om vooral niet snel over te gaan tot de orde van de dag, maar goed na te denken over een vervolg.’
Hoe zou dat vervolg eruit kunnen zien? Eerst en vooral zou inderdaad de geschiedenis van het gebouw moeten worden gedocumenteerd. Wanneer is het gebouwd? Door wie is het ontworpen? Waarom is uitgerekend voor deze locatie gekozen? Had de gemeente Horst ook nog iets te zeggen? Lagen MIBO-magazijnen elders in den lande even geïsoleerd? Zo ja, waarom? Hoe lang heeft de loods gefungeerd als noodmagazijn? Wat is er met het gebouw gebeurd sinds het z’n oorspronkelijke functie verloor?
Verder zou het mooi zijn als een voormalig beheerder van het gebouw kon worden opgespoord. Hij (ik heb zo’n vermoeden dat het geen zij is) zou kunnen vertellen over het functioneren van het MIBO-magazijn. Wat lag er opgeslagen? Was er dagelijks personeel aanwezig? Werd er wel eens gebruikgemaakt van het opgeslagen materiaal? Vonden er in het gebouw oefeningen of andere activiteiten plaats? De vraag of het aanwezige materiaal regelmatig werd getest op deugdelijkheid moet in elk geval ontkennend worden beantwoord, getuige deze prachtige anekdote van Twan van Els: ‘Op zekere dag was er in Velden een grote BB-oefening gepland. Als aanvoerder van een of andere groep moest ik alles controleren. Er waren BB’ers die doden moesten identificeren. Je mocht alleen de dood vaststellen ‘als het hoofd gescheiden is van de romp’. Het was dus lachen, dat begrijp je wel. Want we hadden geen losse hoofden. Ook moest er een operatiekamer, een OKA, worden ingericht, met spullen uit het noodmagazijn. De kisten mochten echter niet geopend worden, maar dat vond ik nonsens. Van de manschappen die ik onder mijn hoede had, had niemand ooit een operatiekamer van binnen gezien. Dus liet ik toch een kist openmaken. Bijna de hele inhoud was aan het roesten. De BB-commandant gaf me een compliment voor mijn doortastend optreden in plaats van een uitbrander voor het niet opvolgen van een bevel.’Literatuuronderzoek, archiefonderzoek, interviews: allemaal leuk en aardig, maar vanzelf zal ook de vraag wat er met het gebouw dient te gebeuren aan de orde moeten komen. Een architectonisch wonder is het niet. Bovendien detoneert het in de oneindige leegte van de Grauwveenweg.
Slopen dus? Dacht het niet. Want behalve architectonische betekenis bestaat er ook nog zoiets als historische betekenis.
En die bunker, die evenzeer detoneert als het voormalige MIBO-magazijn, is toch ook geconserveerd en zelfs van een nieuwe functie voorzien?
De bunker is zelfs een extra argument om sloop van het magazijn tegen te gaan: noem mij één andere locatie in Horst aan de Maas waar Tweede Wereldoorlog en Koude Oorlog elkaar bijna letterlijk raken. Last but not least: behoud van het MIBO-magazijn zou de pijn van de sloop van dat andere curiosum uit de Koude Oorlog, de luchtwachttoren in America (wél van architectonische betekenis; klik hier), enigszins verzachten.
MIBO-magazijn forever.
(Klik hier voor het vervolg)
Abonneren op:
Posts (Atom)
















































