Posts tonen met het label Leef. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Leef. Alle posts tonen

maandag 8 juni 2026

Intermezzo – Trots!

‘Laten we blij zijn met elkaar! Laten we optimistisch zijn! Laten we zeggen: “Nederland kan het weer!” Die VOC-mentaliteit! Over grenzen heen kijken! Dynamiek! Toch?’
Aldus Jan Peter Balkenende in 2006. Dagen, weken, maanden, jaren zelfs, gingen voorbij zonder dat ik ook maar een moment aan onze voormalige minister-president (2002-2010) moest denken. Afgelopen week was het eindelijk weer eens zo ver. CDA, Essentie, Leef en VVD presenteerden hun bestuursakkoord voor Horst aan de Maas voor de komende vier jaar (klik hier). Trots! heet het – inclusief uitroepteken. En trots waren ze, de beoogde wethouders, Leon Litjens (CDA), Kay Thijssen (Essentie), Roy Bouten (Leef) en Pieter Goedhart (VVD). De trots klotste tegen de plinten, golven van trots overspoelden de raadszaal, de lucht was zwanger van trots. Ook de schriftelijke weerslag van het akkoord barst van de trots. Lees mee:
‘We zijn trots op ons verhaal en vertellen dat ook waar nodig om bij te dragen aan onze ambities. Horst aan de Maas is een trotse gemeente. We zijn trots op de tientallen evenementen die van onderop georganiseerd worden. We investeren in kunst, cultuur en erfgoed als onderdeel van kwaliteit van leven, identiteit en trots op onze dorpen. Ondernemerschap zit in ons DNA en wij zijn trots op onze ondernemers. Horst aan de Maas is van nature ondernemend en daar zijn we trots op.’
Is er iets op tegen om trots te zijn? Nee. Maar als je telkens uitspreekt hoe trots je wel niet bent, raakt het aan jezelf moed inpraten, aan jezelf overschreeuwen. Krijgt het iets potsierlijks. Iets balkenendiaans.


Honderdtwintig ronkende bladzijden telt het bestuursakkoord. Het getuigt van torenhoge ambities en bevat honderden voornemens, plannen en beloftes. Veel teveel om hier gedetailleerd te bespreken. Mijn globale indruk is dat natuur en landschap er nogal bekaaid vanaf komen in het geweld van economie en (agrarisch) ondernemerschap. Typerende zin: ‘Onze economie steunt op een toekomstbestendige land- en tuinbouwsector. Dit is de basis voor ons ecosysteem en bepaalt ons DNA.’

Het lijkt erop alsof natuur en landschap vooral dienstbaar moeten zijn. Aan de economie, aan ondernemers, aan agrariërs, aan kwaliteit van leven, aan landbouw, aan recreatie, aan toerisme, aan gezondheid, aan leefbaarheid. Typerende zin: ‘Wij geloven in gebiedsgerichte aanpak waarin belangrijke natuur wordt beschermd, versterkt en verbonden, maar wel in samenhang met wonen en economie.’ Natuur en landschap onderworpen aan de wens van de mens – alsof natuur en landschap geen intrinsieke waarde hebben.


Enkele zaken die me wél aanspreken in het akkoord: openbaar vervoer vanuit elke kern naar station Horst-Sevenum, een pilot voor een burgerberaad, meer aandacht voor minderheden in de gemeenteraad, de ambitie om naoorlogse architectuur te behouden en te versterken, ruimte voor bijzondere architectuur, een onderzoek naar structurele bekostiging van kunst in de openbare ruimte.


Over vier jaar weten we hoe trots we kunnen zijn op dit college. Toch?

woensdag 1 april 2026

Intermezzo – Cijfers

‘Cijfers liegen niet’, heb ik altijd geleerd. In politiek Horst aan de Maas lijken cijfers te zijn gedegradeerd tot ‘ook maar een mening’. Lees het gisteren gepubliceerde Eindverslag informatieronde Horst aan de Maas (klik hier) er maar op na. De twee informateurs, Erik Ronnes en Arie Stas, vroegen elke partij te reflecteren op de verkiezingsuitslag. Dat leidde tot een aantal hoogst opmerkelijke redeneringen. Ik noem er vier:


1. ‘Essentie is de grootste verliezer’, zegt het CDA. Ook de SP noemt Essentie een verliezer. Essentie ziet dat zelf heel anders. Het noemt zich ‘één van de winnaars’. Inderdaad behaalde Essentie nu 20,1 procent van de stemmen en in 2022 slechts 18,6. Conclusie: de bewering dat Essentie een van de verliezers of zelfs de grootste verliezer zou zijn is volkomen uit de lucht gegrepen.

2. ‘Er zijn 3 winnaars, de VVD, BVH en de SP’, zegt de SP. De VVD (van 8,9 naar 10,2 procent) en BVH (van 8,1 naar 11,7) zijn inderdaad winnaars. Net als het CDA (van 23,8 naar 24,5). En Essentie dus. En de SP dan? Die deed de vorige keer niet mee. Dan zou je kunnen zeggen dat elke stem winst betekent. Eerlijker is om de uitslag van 2018 als uitgangspunt te nemen. Toen behaalde de SP 13,9 procent van de stemmen en vier zetels; nu slechts 3,4 procent en één zetel. Conclusie: de SP is behoorlijk achteruitgeboerd.  

3. Perspectief zegt: ‘Perspectief is de vorige periode met 3 zetels begonnen, maar door afsplitsing waren dat vanaf 2023 er maar 2. De vraag is of de uitslag van huidige verkiezingen dan een verlies of een bestendiging is.’ In 2022 behaalde Perspectief 11,7 procent van de stemmen; nu 6,8. Conclusie: de uitslag van de huidige verkiezingen is absoluut geen bestendiging maar een verlies, zelfs als je het tussentijdse verlies van een zetel in de berekening zou verdisconteren.

4. ‘Leef en Perspectief zijn de verliezers’, zegt de SP. Wat Perspectief betreft klopt dat dus. Dan Leef. In Leef zijn D66-GroenLinks en PvdA samengekomen. Die behaalden in 2022 samen 28,7 procent (acht zetels); Leef nu 22,9 (zes zetels). Conclusie: Leef behoort inderdaad tot de verliezers.


Verder op het eerste oog weinig verrassends onder de zon in het Eindverslag: er wordt gekoerst op een coalitie van CDA, Essentie, Leef en VVD die elk een wethouder leveren, Leef noemt Perspectief alleen voor de vorm als potentiële coalitiepartner, een zogeheten raadsakkoord gaat er niet van komen en het CDA trekt als vanouds een grote broek aan met zijn eisen dat de Omgevingsvisie van tafel moet dan wel grotendeels op de schop gaat en dat Essentie moet dimmen.

donderdag 19 maart 2026

Intermezzo – Duidingsdebat (1)

IJzeren wet: verkiezingsuitslagen vallen altijd tegen. Ook nu weer. Forse winst voor rechts. Het CDA wéér de grootste. Links geslonken tot 33,1 procent – minder dan ooit tevoren in de gemeente Horst aan de Maas in haar huidige vorm.


Meteen vanavond al is er een zogeheten Duidingsdebat. Een novum in de Horster politieke geschiedenis. Afwachten hoe het verloopt, maar in beginsel een goed initiatief. Hangt ook af van de interpretatie van het begrip ‘duiding’ door de zeven lijsttrekkers die het debat voeren. Prietpraat over de vraag waarom de kiezers hebben gestemd zoals ze hebben gestemd, kan bijvoorbeeld achterwege blijven: voor een serieus antwoord op die vraag moet je bij elke kiezer individueel langs, anders blijft het bij speculeren.


Interessant kan het worden als ‘duiding’ wordt opgevat als het begin van een antwoord op de vraag tot welk nieuw college de verkiezingsuitslag zou moeten leiden. Laat elke partij maar haar voorkeursvariant op tafel leggen. Ogenschijnlijk is het vrij eenvoudig. De na de vorige verkiezingen gevormde coalitie (CDA, Essentie, D66/GroenLinks en PvdA) vertegenwoordigde 71,1 procent van de stemmen. Ditmaal behaalden CDA, Essentie en Leef (de combinatie van D66/GroenLinks en PvdA) samen 67,5 procent. Weliswaar een klein verlies, maar geen afstraffing. Voortzetting van die coalitie zou voor de hand liggen, ware het niet dat het CDA in de verkiezingscampagne van de daken heeft geschreeuwd dat alles anders moet. Dat maakt  die voortzetting iets minder logisch. Maar wat dan? Leef vervangen door de VVD? Wil de VVD dat? Wenst het CDA wel afstand te doen van zijn hondstrouwe bondgenoot? Wil Leef überhaupt voortzetting van de vorige coalitie? Willen Leef en Essentie wel van elkaar worden gescheiden?


De uitslag maakt ook een coalitie zonder CDA mogelijk. Nog nooit vertoond, maar waarom niet? Het CDA heeft zich de afgelopen raadsperiode een onstabiele coalitiepartner betoond. Bovendien: het CDA heeft van 1978 tot maart 2025 onafgebroken als grootste partij aan het roer gestaan in Horst (aan de Maas). Als je dan nu ineens zegt dat alles anders moet, is nederigheid op zijn plaats en siert het je als je het pluche even laat voor wat het is. Vier jaar oppositie kan trouwens ook voor een machtspartij goed uitpakken, zo laat de uitslag van het CDA in Venray zien.

Na vanavond weten we meer. Of niet.

zaterdag 14 maart 2026

Intermezzo – Procentocento

Met nog vier dagen te gaan tot de gemeenteraadsverkiezingen van komende woensdag komt Procentocento, het aan Horst-sweet-Horst gelieerde verkiezingsonderzoekinstituut, naar buiten met opnieuw een puik stukje werk. Met vereende krachten heeft de instituutsbemanning de uitkomsten van alle gemeenteraadsverkiezingen sinds het ontstaan van de gemeente Horst aan de Maas in zijn huidige vorm op een rijtje gezet:


Interessante vragen met het oog op woensdag:
- bedraagt de opkomst opnieuw net iets meer dan vijftig procent? Of leidt de al dan niet vermeende onvrede over het beleid in de afgelopen vier jaar tot een hogere opkomst?
- behoudt de huidige coalitie zijn twee derde meerderheid? 
- handhaaft het CDA ook ditmaal de status van grootste partij?
- behalen de (enigszins) links georiënteerde partijen opnieuw meer dan een derde van de stemmen? 
- weet de SP na een afwezigheid van vier jaar in de buurt te komen van haar in het verleden behaalde resultaten? 
- verdubbelt BVH zich ten opzichte van de vorige keer, toen het nog de naam BVNL droeg?

zaterdag 6 september 2025

Intermezzo – Burgerberaad

Gesteggel, vingerwijzen, jij-bakken, elkaar vliegen afvangen: het was weer gezelligheid troef tijdens de gemeenteraadsvergadering vorige week dinsdag in Horst aan de Maas. Zoals zo vaak ging het niet over inhoudelijke zaken. Nee, de dames en heren lagen met elkaar overhoop over de regeltjes, de vergaderprocedures. Hoogoplopende verontwaardiging om niets. Beschamend.


Twee dagen later organiseerde Leef, een nieuwe lokale politieke partij die is voortgekomen uit D66-GroenLinks en PvdA, een bijeenkomst over burgerberaden. Kort gezegd is een burgerberaad een vrij nieuwe aanvulling op de democratie. Daarbij gaat een gelote groep van honderd à honderdvijftig burgers, die een afspiegeling vormt van de samenleving, met elkaar en met experts in gesprek over een heet hangijzer. Dit leidt tot een zwaarwegend advies, waar de politiek maar moeilijk omheen kan. In diverse buitenlanden zijn er al goede ervaringen mee opgedaan. In Nederland waren er de afgelopen vier jaar 53 burgerberaden op provinciaal, regionaal en gemeentelijk niveau.


Vogels van divers politiek pluimage waren afgekomen op de bijeenkomst van Leef. Vol verve counterde Annet Goltstein van Bureau Burgerberaad kritische vragen over onder meer representativiteit, opzet, begeleiding en opdracht van het burgerberaad.


Gaan burgerberaden de wereldwijde politieke crisis oplossen? In elk geval niet op korte termijn vrees ik. Maar blind voortmodderen op de huidige weg biedt ook weinig soelaas.

Ik kreeg de indruk dat de meerderheid van de aanwezigen voldoende vertrouwen heeft in het burgerberaad om het een kans te geven. Dat geldt ook voor mij. Met één kanttekening. Op lokaal niveau is de gemeenteraad opdrachtgever van een burgerberaad. Als de gemeenteraad niet met een zeer ruime meerderheid akkoord gaat met het inzetten van het burgerberaad als instrument, lijkt het me al bij voorbaat tot mislukken gedoemd. Tegenstanders hebben dan namelijk een vrijbrief om alles wat het burgerberaad aangaat te kritiseren.

Maar ook als de gemeenteraad wel (vrijwel) unaniem akkoord gaat met de inzet van een burgerberaad is succes niet op voorhand gegarandeerd: als de raad de uitkomsten van een burgerberaad gaat aanvechten, zijn we nog veel verder weg dan we nu al zijn, althans in Horst aan de Maas. Daar staat dan weer tegenover dat een burgerberaad een uitgelezen kans is om aan te tonen dat ook de Horster gemeenteraad in staat is tot volwassen besluitvorming, waarbij het in elk geval niet de regeltjes en procedures zijn die tot gekrakeel leiden.

(Dit stukje verscheen deze week ook in Via Horst-Venray)