Posts tonen met het label Kerstmis. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Kerstmis. Alle posts tonen

donderdag 23 december 2021

Intermezzo – Kerstmis

1955. Csaba Czerep heeft de kerst van zijn leven. Csaba is veertien en enkele maanden eerder gevlucht uit Hongarije, waar Russische troepen de Hongaarse Opstand bloedig hebben neergeslagen. Csaba verblijft nu samen met tientallen andere vluchtelingen in een tijdelijk opvangkamp in de gemeente Horst, en wel in America. Ter gelegenheid van Kerstmis is de kantine omgetoverd in een soort feestzaal, compleet met altaar en een geschilderde kribbe. Er wordt gezamenlijk gezongen, gegeten en gedronken. Autochtonen dragen hun steentje bij. Kerstmis, feest van het licht, de vrede, de liefde, de hoop, de gastvrijheid.


2021. Venray wordt aangewezen als locatie voor de acute noodopvang van vluchtelingen. De sociale media ontploffen. ‘Zo nu kun je dus alle sloten vervangen naar 7 punts sloten.’ ‘Tuurlijk zitten er ook goede mensen tussen.’ ‘Als het zover komt speel ik voor eigen rechter.’ ‘Pak de loader mar en vaeg dat volluk de grens over.’ ‘Ja joh nog meer zooi binnen halen. ‘Hoef dat schooier volk niet in de buurt.’ Kerstmis, feest van het licht, de vrede, de liefde, de hoop, de gastvrijheid?


Ja, dit is enigszins een karikatuur, een tikkeltje generaliseren, een beetje versimpelen van de werkelijkheid. Natuurlijk was het in 1955 geen hemel op aarde in America: ongetwijfeld zal de tijdelijke opvang van Hongaarse vluchtelingen niet door iederéén zijn toegejuicht. En natuurlijk is het in 2021 geen hel op aarde in Venray: er zijn ook genoeg mensen die de acute noodopvang níet als een probleem zien. Evengoed kan ik me niet geheel aan de indruk onttrekken dat we ergens tussen 1955 en 2021 iets aan medemenselijkheid zijn kwijtgeraakt.


Wat me misschien nog wel meer stoort dan die huiveringwekkende reacties op sociale media is het bestuurlijke Venrayse meehuilen met de wolven in het bos. Het kan zijn dat ik iets heb gemist, maar uit bestuurlijke en politieke hoek heb ik de afgelopen anderhalve week alleen maar gezeur en geklaag gehoord en gelezen. Of hebt u soms iemand de Venrayse equivalent van Wir schaffen das horen bezigen? Gastvrijheid en empathie klinken echt anders.


Kerstmis, feest van het licht, de vrede, de liefde, de hoop, de gastvrijheid. Maar ook feest van de solidariteit. Solidariteit met mensen die het minder getroffen hebben dan wij. Solidariteit ook met een gemeente die het blijkbaar allemaal niet aankan. Waar blijft het ruimhartige aanbod vanuit Horst aan de Maas om de Venrayse zorgen te verlichten door óók een locatie voor acute noodopvang van vluchtelingen geschikt te maken?

(Dit stukje verscheen gisteren ook in Via Horst-Venray)

zaterdag 15 december 2018

Ingezonden – Onderweg naar het kerstdiner

Onder het motto ‘Het weblog kan wel wat vers bloed gebruiken’ (shame on me) ontving ik van Jan Duijf (Kloosterstraat Horst) het volgende kerstverhaal:

ONDERWEG NAAR HET KERSTDINER

In de week voor Kerst is het bij mij thuis een komen en gaan van kennissen, buren en familie. De bezoekers leveren onwetende en onvrijwillige kandidaten af voor de traditionele ereplaats op de feestmaaltafel. De meegebrachte konijnen zijn misschien niet meer de puur heidense offerdieren uit vervlogen tijden, maar vormen wel degelijk een onmisbare schakel in het dichterbij brengen van de vrede op aarde. En dat lukt in ons katholieke stukje wereld toch het beste met een volle bolle buik na een copieuze maaltijd, met konijn als hoofddis.

Het is in ons dorp van oudsher de gewoonte dat de gezinnen zelf konijnen voor de slacht houden. Een nuttige erfenis uit een armoedig verleden. Veel konijnenfokkers zijn te lui of te laf om zelf hun vetgemeste moer of rammelaar te slachten, daarom is mijn vader in de donkere decembermaand de onbezoldigde, brute konijnenslager van het Kerkhofpaadje.

Pap fokt zelf konijnen, en het is mijn taak om de dieren van groenvoer te voorzien: klaver en ‘stoebe’, de bladeren en wortels van de paardenbloem. Met veel liefde en geduld steek ik de planten op het terrein van de Katholieke Jeugd Vereniging. Ik gebruik hiervoor een gekarteld broodmes met een zwart kunststoffen handvat. Mijn vader fokt de konijnen om ze op te eten. Ik voer de Hollanders en Vlaamse reuzen, omdat ik van ze houd.

Al die kerstkonijnen worden door pap vakkundig met een genadeloze karateklap achter de oren kasje wijlen gemaakt. De beesten geven geen kick. ‘Ze lijden geen pijn’, zegt mijn zorgzame en blauwogige moeder. Nee mam, behalve dan dat ene zwart-witte: mijn eigen lievelingskonijn. Een felle siddering schiet door mijn lijf als het diertje door mijn vader wordt vermoord. De scherpe en nare konijnengil gaat bij mij door merg en been. Ik heb nog nooit eerder een konijn welk geluid dan ook horen voortbrengen. De konijnenschreeuw galmt bij mij na in een jarenlang aanslepende, bedorven kerstbeleving.

In plaats van een scalpel gebruikt pap een met engelengeduld geslepen aardappelschilmesje. Vlijm en vlijmscherp moet dat zijn. Tussen het slijpen door voelt vader voorzichtig tastend met zijn vingertoppen of het ‘petattemeske’ al scherp genoeg is. Als een volleerd slijper benut hij een aantal hoekstenen in de deuropening van de waskeuken om die perfecte conditie te bereiken. De slijpsporen in de muur zijn nu nog zichtbaar als een ingekerfd verleden.

Het slachten zelf verloopt volgens een vast ritueel. De Hollander wordt eerst met ruw bonentouw pootje voor pootje opgehangen aan de onderste tak van de oude suikerperenboom op de binnenplaats. Op de plek waar anders onze kinderschommel hangt, vallen nu schommelen en bungelen, leven en dood samen.


Als het konijn hangt, zet mijn vader een aantal stappen achteruit, neemt het konijn als een beeldhouwer in ogenschouw, steekt een Virginia Cross sigaret aan, rookt die rustig en kalm op, trapt de peuk op de grond uit, loopt vervolgens vastberaden terug naar het dier en zet een eerste weloverwogen snee. Het konijnenlichaam wiegt dan zachtjes mee op de sneden die vader gevoelvol en precies in het dier aanbrengt.

Mijn vader trekt het konijn vervolgens kundig de zachte bontjas uit, en als een geboortewonder, als een plotselinge, onaangekondigde metamorfose, komt tevoorschijn: een nog in de winterkou na-dampend, doorschijnend lichaam; een lichtroze huid met duizenden bloedadertjes; vage orgaancontouren en duidelijke skeletvormen. Het beestje hangt dan dood te wezen. Er is bijna geen druppel bloed gevloeid.

Een zoete, weeïge geboortegeur verspreidt zich in de koude buitenlucht en dringt langzaam mijn neus binnen. Ik voel me misselijk worden, maar blijf met ingehouden adem kijken. Licht zwetend, angstig en dapper tegelijk, kijk ik met een mengeling van afschuw, boosheid en bewondering naar de soepele slachtvaardigheid van mijn vader. Mijn dierbare konijn is gevild. Waar is dat voor nodig? Een eerste, nog onbegrepen, twijfel aan de autoriteit van vader en godsdienst sluipt mijn leven binnen. Ik weiger voortaan om konijn te eten.

Het lieve konijntje heeft de bontsokjes nog aan.

Jan Duijf (Kloosterstraat Horst)

maandag 21 december 2015

Top 5 – Tienrayse Kerstmannen

Afgelopen week de meeste van de Horster kernen bezocht. Op grond daarvan zeg ik: ‘Het zou zomaar kunnen zijn dat Tienray hét Kerstmannendorp van Horst aan de Maas is.’ Griendtsveen het muggendorp, Lottum het rozendorp, Hegelsom het kippendorp, Sevenum het corpussen-met-blauwe-lendendoekdorp, Grubbenvorst het aspergesdorp. En Tienray dus het Kerstmannendorp. Best gek eigenlijk: als er één Horster kern is waar de gelovigheid van afdruipt, dan Tienray wel. En als er één heiden op deze aardkloot rondloopt, dan de Kerstman wel.
Hebben de Tienraynaren in de loop der decennia een teveel aan Mariadevotie over zich uitgestort gekregen? Moeten de Kerstmannen derhalve als een uiting van recalcitrantie worden gezien? Of leeft bij de dorpelingen misschien het besef dat Maria als USP (Unique Selling Point) over haar hoogtepunt heen is en trachten ze zich nu op de kaart te zetten als Kerstmannendorp? Of zou het dan toch een ultieme poging zijn om de zo godvruchtige Polen van zich te vervreemden en zo te bewerkstelligen dat de voor 240 Polen bedoelde woonunits aan de Nehobolaan leeg blijven staan?
Enfin, feit is dat Tienray vergeven is van de Kerstmannen. En dan kan een Horst-sweet-Horst top 5 van Tienrayse Kerstmannen uiteraard niet uitblijven. Komt-ie:

5. Mariaschool, Bernadettelaan
Staat voor de Mariaschool. Nou vraag ik je! Zo wordt het natuurlijk nooit meer wat met die Mariaverering.

4. Modehuis Cruysberg, Spoorstraat
Ietwat bespottelijk sleetje, maar hij heeft er wel goed de vaart in.

3. Martens Asperges, Mackayweg
Horst-sweet-Horst is een enorme voorstander van lezen. Maar het aspergemobiel met op de bok een Kerstman die verdiept is in een boek? Kan onmogelijk goed gaan. 

2. Jan Linders, Spoorstraat
Heeft-ie gezopen of zo? Of zou het de bedoeling zijn dat-ie zo hangt? En weet meneer wel dat-ie de nooduitgang blokkeert met z’n rare fratsen?

1. Spoorstraat
Ik zeg je één ding: goed dat deze griezel aan de ketting ligt! Schuinsmarcheerder eerste klas, dat zie je in een oogopslag. En ik zou wel eens willen weten wat voor dubieuze zaakjes dit sujet in die plunjezak heeft verstopt.

Denk overigens niet dat de Kerstman de alleenheerschappij heeft in Tienray: aan de Spoorstraat kwam ik ook deze ontzagwekkende koning tegen.
Caspar, de zwarte wijze uit het oosten. Prachtig statement!

maandag 26 december 2011

Klein mysterie 304 – Afvalscheiding (2)

Kerstmis. Vrede op aarde. Maar niet in Horst aan de Maas. Hier vindt een volksopstand plaats. Woedende horden rukken op richting gemeentehuis. Vanuit alle delen van de gemeente. Met inzet van grof geschut. Het vizier gericht op wethouder Birgit Op de Laak. Aanleiding: een nieuwe wijze van afvalinzameling. Inzet: het hoofd van de wethouder.
Wie zonder zonde is, werpe de eerste steen. Dus ik zal maar meteen bekennen dat ik het nieuwe afvalinzamelingssysteem van de gemeente Horst aan de Maas dat op 1 januari wordt ingevoerd, hier bijna drie maanden geleden enigszins heb geridiculiseerd (althans een poging daartoe heb gedaan). Ik heb daar geen spijt van, want hoe je het ook wendt of keert: iets omslachtiger wordt het. Niet meer en niet minder. Zoals elke verandering zal het in het begin even wennen zijn. Toch heb ik goede hoop dat ik er op den duur mee zal kunnen leven. Duizenden andere Horstenaren denken er anders over. Een groot deel van hen (op het moment van schrijven 1860) heeft steun betuigd aan een internetpetitie tegen de nieuwe wijze van afvalinzameling. Geen probleem, ieders goed recht.
Aan de petitie is een discussieforum gekoppeld. Daarop staan op het moment van schrijven 556 reacties. Als je die doorleest ga je je bijna schamen voor je Horstenaarschap. Het Nederlands wordt er door Jan en alleman verkracht alsof het niets is. Maar wat me er nog meer aan tegenstaat, zijn de verbetenheid, de onverholen agressie, de humorloosheid, het gebrek aan relativeringsvermogen, de vuilspuiterij. Dit is nu het onbehagen waar Dagblad De Limburger het al maanden over heeft. Allemaal anoniem geuit. Natuurlijk anoniem. Altijd anoniem. Want je ferm uitdrukken is één, er ook je naam onder durven zetten is weer een heel ander chapiter.
Wat intussen opvalt, is dat de in de gemeenteraad vertegenwoordigde partijen zich zonder uitzondering muisstil houden. Want de volkswoede mag zich dan wel richten tegen de voor het nieuwe systeem verantwoordelijke wethouder, Birgit Op de Laak (haar adresgegevens werden ook nog even uitgewisseld op het discussieforum), haar voorstellen zijn unaniem aanvaard door de gemeenteraad. Vandaar dat je zou verwachten dat de partijen druk bezig zijn op hun websites en in de (sociale) media aan den volke uit te leggen wat de voordelen zijn van de nieuwe wijze van afvalinzameling. Of toch ten minste wat hen bewogen heeft ermee in te stemmen. Maar niets van dat al. Als je geschoren wordt moet je stilzitten? Gebrek aan moed? Of gewoon lafheid? Ze zullen toch niet met z’n allen zitten te wachten tot het moment waarop ze, meehuilend met de wolven in het bos, de wethouder een dolk in de rug kunnen steken?
P.S. Lees voor een broodnodig tegengeluid ook Zeverzak.

Intermezzo – Fijne feestdagen

En? De afgelopen dagen overladen met kerstkaarten? Ik in elk geval wel. Al moet ik er bij vertellen dat zelfs als ik niet was overladen met kerstkaarten, ik nog zou zeggen dat ik overladen was met kerstkaarten want als je niet wordt overladen met kerstkaarten kun je het pas echt schudden. Enfin, ik ben dus overladen met kerstkaarten.
Als je helemáál van deze tijd bent, stuur je kerst- en nieuwjaarswensen via Twitter. Gelukkig ben ik niet helemaal van deze tijd, dus ik stuur geen kerst- en nieuwjaarswensen via Twitter. Wel ben ik dusdanig van deze tijd dat ik door anderen via Twitter verzonden kerst- en nieuwjaarswensen op mijn beeldscherm kan toveren. Na een gedegen analyse kom ik tot de conclusie dat er twee soorten kerst- en nieuwjaarswensende twitteraars zijn: de gemakzuchtigen (‘Ik wens iedereen fijne dagen’) en zij die er echt werk van maken en iemand via een persoonlijke tweet hun kerst- en nieuwjaarswens overbrengen. Leon Litjens behoort overduidelijk tot de laatste categorie. De Horster wethouder wist me te raken door de originele wijze waarop hij journalist Peter Heesen van Dagblad De Limburger en de Venrayse wethouder Ike Busser woensdag via Twitter ‘fijne feestdagen’ toewenste. Dat originele zit ’m vooral in de lange aanloop.
Het begon allemaal met een artikel van Peter Heesen in Dagblad De Limburger over de Innovatoren. Als een terzijde beweert de journalist daarin dat de gemeente Venlo op het Floriadeterrein de Villa Flora bouwt.
Tegen het zere been van Leon Litjens, die twittert: ‘Foutje in DDL. Het is als volgt: Gem Venray, Venlo, Peel en Maas, Gennep en Horst ad Maas hebben samen Villa Flora gebouwd #beetjepietluttig.’
Waarop Peter Heesen reageert met: ‘Was het niet Venlo dat opdracht gaf agv besluiteloosheid andere gemeenten? En sloot Horst a/d Maas daarna niet als laatste aan?’
Leon Litjens: ‘Verhaal klopt niet. Daarbij heeft HadM als 2de besloten in te stemmen #kenuwfeiten.’
Daarop scheidt Peter Heesen een tweet af met een link naar een artikel in Dagblad De Limburger waaruit moet blijken dat Horst aan de Maas als laatste gemeente besloot mee te bouwen aan de Villa Flora. Hij voorziet z’n tweet van de hashtag ‘kenuwfeiten’.
Reactie van Leon Litjens: ‘In artikel staat dus dat VF door eerder genoemde gemeentes is gerealiseerd. Zie besluiten raden en dan zie je dat we 2de waren.’
Dan besluit de Venrayse wethouder Ike Busser zich ermee te gaan bemoeien: ‘Da’s nou politieke fijnslijperij ;-) RT @PeterHeesen: @LeonLitjens ...zucht...’
Peter Heesen: ‘Succes heeft blijkbaar vele vaders... zoals gebruikelijk na de geboorte.’
Leon Litjens: ‘Is t zo moeilijk om toe te geven dat je t fout hebt opgeschreven in de krant?’
Peter Heesen: ‘Als t fout zou zijn, dan niet. Kun jij een fout erkennen?’
Leon Litjens: ‘Ja dat kan ik. Ik hou er mee op. Fijne feestdagen.’
Ik zei het toch? Het mag misschien een beetje omslachtig zijn, maar een originele en persoonlijke manier om iemand fijne feestdagen toe te wensen is het zeker. Bovendien welgemeend en uit het diepst van z’n hart, dat lees je er aan alle kanten vanaf.

maandag 12 december 2011

Top 5 – Kersthobby’s

Ongetwijfeld met het oog op een leuk stukje in een van de komende edities twitterde Hallo Horst aan de Maas afgelopen week deze oproep de wereld in: ‘Wie kent iemand met een vreemde Kersthobby? Bijvoorbeeld Kerstbroden verzamelen of kerstbomen punniken.’ Met alle respect voor het wakkere weekblad, maar zo werkt het natuurlijk niet. Hallo zou zodanig in de Horster samenleving moeten zijn ingebed dat het zo’n oproep helemaal niet nodig heeft. Gelukkig beschikt Horst-sweet-Horst wel over een fijnmazig netwerk van correspondenten en tipgevers. De kaartenbak van Horstenaren met vreemde kersthobby’s puilt hier dan ook uit. Juist vanwege de vele gegadigden was het samenstellen van een top 5 van Horstenaren met een vreemde kersthobby nog niet zo’n heel eenvoudige opgave. Toch is het uiteindelijk gelukt:

5. Maan Notermans (58) uit Meterik, een van de laatst overgebleven Horster kerstbesslingeraars.
Klik hier voor alle verdere details over de aloude traditie van het kerstbesslingeren.

4. Maaike Jongejans (36) uit Grubbenvorst. Maaike beschildert met Kerstmis paaseieren.
Hoe moeten we dat duiden? ‘Pure recalcitrantie. Een daad van protest tegen alle excessen in de katholieke kerk. Meer wil ik er niet over zeggen.’
‘Maar wa…?’
‘Geen commentaar, zei ik toch!’

3. Nölke van de Koppert (41) uit Melderslo, staat plaatselijk bekend als De Kerstmantoeker.
Onder het motto ‘Ho, ho, ho, ho / Kerstman ik haat je zo’ geeft hij elke Kerstman die hij tegenkomt (het worden er jaarlijks meer) ‘ennen duchtigen wats’. Wil Nölke verder nog iets kwijt? ‘Enne kaersman di joekert vaan de pien, zoë lust ik d’r wal tien. Klopt, rijmen is mijn andere grote hobby.’

2. Fried van Vlatten (73) en Lamberdien Van Vlatten-van Ulft (71) uit Sevenum. Vaste prik met Kerstmis bij de familie Van Vlatten-van Ulft: het kerstkransjessjoelen.
Fried: ‘Sinds een jaar of tien komen de kinderen zelfs met de kerstdagen niet meer. Wat voor ons vroeger een jaarlijks hoogtepunt was, werd een hel. We hebben professionele hulp gezocht, maar niets hielp. Tot een therapeut ons op een gegeven moment adviseerde te gaan sjoelen.’ Lamberdien: ‘Nu is Kerstmis weer een feest. Sinds vier jaar gebruiken we geen houten schijven meer, maar chocolade kerstkransjes. Wie per beurt 140 of meer scoort, mag een kransje opeten.’ Fried vult nog aan: ‘Kerstmis heeft voor ons weer inhoud gekregen.’

1. Jaan van Westerholt (88) uit Horst is ongetwijfeld de man met de vreemdste kersthobby: gestampte kerstballen eten.
Zijn verhaal is zo opmerkelijk dat Horst-sweet-Horst er meteen maar een apart stukje aan heeft gewijd (klik hier), anders was Hallo misschien met de primeur gaan lopen en dat is nu ook weer niet de bedoeling. Wel goed, maar niet gek.

Intermezzo – Gestampte kerstballen

Jaan van Westerholt is met gestampte kerstballen eten de onbetwiste nummer 1 in de top 5 van Horstenaren met een vreemde kersthobby. Exclusief voor Horst-sweet-Horst was de 88-jarige Horstenaar bereid het verhaal achter deze opmerkelijke kerstliefhebberij uit de doeken te doen. Een monoloog.
‘Het moet in 1935 zijn geweest. Ik was 12, de negende in een gezin van zestien kinderen. De crisis bevond zich op een hoogtepunt. Zelfs als dagloner kon m’n vader geen werk meer krijgen. We hadden geen cent te makken. Op sommige dagen stond er niet eens brood op tafel, om over beleg maar te zwijgen. Ondanks alle ellende wilden onze ouders ook dat jaar van Kerstmis iets bijzonders maken. M’n moeder kwam toen op het lumineuze idee de kerstballen fijn te stampen en ons die als kerstmaal voor te zetten. Dagenlang is ze ermee in de weer geweest. Nooit zal ik vergeten hoe de stakker op kerstavond de volle eetkamer binnenkwam met in haar rechterhand een dampende schaal gestampte kerstballen, geserveerd op een bedje van stro en gelardeerd met gebakken dennennaalden. Jongeren van nu zouden er hun neus voor ophalen, maar voor ons was het een absolute delicatesse. En moet je nagaan: van al die zestien kinderen liep alleen m’n jongste zusje een maagperforatie op!
Na 1935 werden de tijden geleidelijk weer wat beter. Niet dat we het breed hadden, maar m’n moeder hoefde voor het kerstdiner in elk geval niet meer haar toevlucht te nemen tot gestampte kerstballen. In de zomer van 1963 overleed ze, 72 jaar oud. Mijn god, wat had ik een respect voor die vrouw: zichzelf heel haar leven wegcijferend om in een moeilijke tijd zestien kinderen groot te brengen. Ik vond dat ik dat respect op de een of andere manier moest uiten. In mijn ogen kon dat niet beter dan door voortaan met Kerstmis gestampte kerstballen te eten. M’n vrouw en kinderen hebben me er om uitgelachen, maar ik vond dat het zo hoorde. En zo komt het dat mijn kerstmenu dit jaar, ijs en weder dienende, voor de vijftigste keer uit gestampte kerstballen bestaat.
Wist u trouwens dat ze bijzonder voedzaam zijn? Er schijnen antioxidanten in te zitten. Soms verbeeld ik me dat m’n moeder dat in 1935 al wist. Wat wel jammer is, is dat de kwaliteit van de ballen elk jaar minder wordt. De oerdegelijke Hollandse kerstbal van vroeger bestaat niet meer. Man, die liet zich pas stampen! Met die Oost-Europese en Aziatische ballen van tegenwoordig is het wel anders. Waar ik vroeger in een paar dagen klaar was, begin ik nu rond carnaval al met de voorbereidingen. Maar goed, zo lang de gezondheid het toelaat, heb ik het er allemaal graag voor over. Ik doe het tenslotte voor m’n moeder.
Nu ik erover nadenk: misschien is het wel een idee voor uw lezers nu alvast een voorraadje kerstballen aan te leggen. Je weet nooit. Ik houd m’n hart vast met al dat gedoe over de euro.
De lekkerste ballen? De zilveren. Niet verder vertellen, hoor!’