Posts tonen met het label 't Gasthoês. Alle posts tonen
Posts tonen met het label 't Gasthoês. Alle posts tonen

donderdag 12 november 2026

Intermezzo – Overlastgevende herfsthanen

Overlastgevende herfsthanen zijn zo oud als de weg naar Rome. Net als het proberen te reguleren van overlastgevende herfsthanen. Het oudste mij bekende Horster voorbeeld daarvan dateert uit 1689. 337 jaar later concentreert het probleem zich naar verluidt rondom ’t Gasthoês. Dinsdag was het onderwerp van gesprek tijdens de gemeenteraadsvergadering, onder meer in een debatje tussen Joep Peeters (VVD) en Sebastian Lutterberg (SP).


Peeters: ‘Ik ga effe heel hard zijn. Ik zou zeggen dat jongeren ’s avonds gewoon naar een sportclub of een andere vereniging moeten of huiswerk maken of gewoon op tijd naar bed. En niet midden in de nacht met terrasmeubilair gooien, vuurwerk afsteken, belletje lellen. Ik denk dat wat dat betreft de tijd van pappen en nathouden hier in Horst wel een beetje voorbij is en dat er nou gewoon een keer keihard opgetreden moet worden tegen die overlastgevers.’

Lutterberg: ‘We zijn het erover eens dat er wat aan gedaan moet worden. De VVD wil blijkbaar alleen maar heel hard ingrijpen. Daar zie ik het nut niet van in: dan steekt het in de volgende wijk weer de kop op en kun je daar weer heel hard gaan ingrijpen. Je lost niks op met gevolgbestrijding. Je moet de oorzaak wegnemen. Daarvoor zul je iets aan preventie moeten doen. En je zult gewoon met ze in gesprek moeten gaan. Dat is altijd verstandig.’


Peeters: ‘Dus tegen de mensen die daar overlast van hebben, die midden in de nacht urenlang vuurwerk moeten aanhoren en waarbij belletje wordt getrokken tot drie uur ’s nachts en tegen de ondernemer die z’n meubilair door de lucht ziet vliegen, gaat u zeggen: “We gaan met ze praten”?’

Lutterberg: ‘Nee. Er mag ook best worden ingegrepen, maar daar gaat het niet uitsluitend om. Daar los je het niet mee op. Je kunt niet alleen een gevolg wegnemen en niks aan de oorzaak doen. Je moet kijken waarom iemand crimineel gedrag vertoont en wat we eraan kunnen doen om dat op te lossen.’


Het onderbuikgevoel van Peeters versus de bezonnenheid en realiteitszin van Lutterberg. Inzichtgevend debatje.

woensdag 29 oktober 2025

Intermezzo – Verkiezingsdag

Verkiezingsdagdialoog (1)

Melderslo, stembureau MFC De Zwingel, 14.53 uur. Twee jongens van een jaar of tien staan wat te lanterfanten, met zicht op het stembureau.


‘Menéér!’
‘Ja?’
‘Wat is dat daarbinnen?’
‘Dat is een stembureau voor de verkiezingen.’
‘Oh. Doet de BBB daar ook aan mee?’
‘Jazeker, doet de BBB mee.’
‘En ook een partij die voor vegetarisch eten is?’
‘Die ook ja, ik denk dat jullie de Partij voor de Dieren bedoelen.’
‘Is dat jouw broer?’
‘Wie?’
‘Daarbinnen!’
‘Nee, ik heb geen broer.’
‘Oh.’


Top 4 van stembureautralderaldera in Horst aan de Maas

4. The only way is up (Sevenum, stembureau De Gaper)


3. Rijmen en dichten zonder je hemd op te lichten (Horst, stembureau ’t Gasthoês)


2. Fröbelen op het allerhoogste niveau (Hegelsom, stembureau Zaal Debije)


1. De omgekeerde wereld (Sevenum, stembureau De Kruisweide)



Verkiezingsdagdialoog (2)
Hegelsom, stembureau Zaal Debije, 15.47 uur. Twee oudere mannen verlaten het stembureau.


‘Zoë, da zie we d’r wer vaan af, Lei.’
‘Jao. Ma hoe lang daat wet ik evvel ok ni.’
‘Dao hedde geliëk i, jao.’

maandag 25 augustus 2025

Top 5 – Gasthoêsherberglokversjes

Met het verdwijnen van de middenstand dreigt ook de betere middenstandspoëzie verloren te gaan. Een ernstig verlies. Ook Horster winkeliers waren van oudsher hoogst bedreven in dit poëtisch genre. Wat dacht u bijvoorbeeld van dit pareltje, aangetroffen in de in 1920 uitgegeven gids bij het eeuwfeest van de Koninklijke Harmonie van Horst?

Toon Bekkers in zijn winkel
verkoopt en maakt schoenen passend in den inkel
Ze sluiten vast en zijn sterk,
koopt dus Toon Bekkers zijn schoenwerk!

Iets minder vloeiend loopt dit versje uit dezelfde publicatie:

’t Is toch iets!!!
Zoo’n slechte Duitsche fiets!!!
Maar waarom koopt U dan ook niet een degelijk karretje bij
Th. Greve, Herstraat, Horst?

Inderdaad, rijmen en dichten zonder je hemd op te lichten klinkt anders. Bijvoorbeeld zo:

Wilt Ge iets fijn
Rookt een Robijn

Het verheugende nieuws is nu dat de herberg, de horecagelegenheid van ’t Gasthoês, in de voetsporen is getreden van deze vooroorlogse klassieker van sigarenfabrikant Rubie en van vergelijkbare onvervalste klassiekers. Komt-ie, de exclusieve Horst-sweet-Horst top 5 van Gasthoêsherberglokversjes:

5.

Of de iets mindere variant hierop:


4.

3.

2.

1.

maandag 17 maart 2025

Intermezzo – Voormalige vuilstortplaatsen (2) | Gasthoêskoel

Koel betekent in het Horster dialect niet alleen ‘koel’ en ‘kuil’ maar ook ‘poel’. Ook schuin tegenover het huidige Gasthoês bevond zich zo’n koel, die – hoe verrassend – Gasthoêskoel werd genoemd.


Op deze foto uit 1931, genomen vanaf de Bakensmolen, is links een deel van de Gasthoêskoel te zien. Verder op de voorgrond de textielfabriek van de gebroeders Rutten, daarachter het Gasthuis (nog zonder kapel) en daar weer achter het ursulinenklooster en de Sint-Lambertuskerk.


Op bovenstaande kaart uit 1895 is de koel ook al ingetekend. Getuige onderstaand krantenbericht uit 1908 werd de Gasthoêskoel in elk geval gebruikt om de was in te doen:


Terzijde: het bericht illustreert perfect de betekenis van het dialectwoord wâswiêf. Terug naar de Gasthoêskoel: er zal in en rondom de poel ongetwijfeld veel plezier zijn beleefd, toch is de koel in krantenberichten vrijwel uitsluitend terug te vinden als er sprake is van incidenten. Meestal hadden die een goede afloop, zoals hierboven en ook in 1906


en in 1911, toen een op de poel schaatsende jongen door het ijs zakte.


In 1918, toen opnieuw een jongen bij het schaatsen door het ijs zakte, liep het minder goed af:


De was doen, schaatsen, zwemmen misschien, maar hoe zit het dan met de Gasthoêskoel als vuilstortplaats? Het lijkt erop dat in de jaren twintig voor het eerst stemmen opgingen om de koel te dempen. In mei 1931 was het zover. Het dempen verliep op bijzonder praktische wijze: de gemeente wees de Gasthoêskoel samen met de Middelijksekoêl aan als locatie voor het storten van puin en huisvuil, zodat de koel geleidelijk zou verdwijnen.


Binnen twee jaar moet het karwei al zijn geklaard, blijkt uit krantenberichten waarin sprake is van ‘de gedempte Gasthuiskuil’. Een voorstel om het perceel vervolgens in te richten tot woonwagenkamp haalde het niet. Het duurde tot 1937 voordat een bestemming werd gevonden: op 18 maart van dat jaar besloot de gemeenteraad tot de bouw van een veemarkthal ter plekke. Die was nog voor het einde van het jaar gerealiseerd (kom daar nu nog maar eens om).

dinsdag 21 mei 2024

Intermezzo – Marcel

Marcel van Roosmalen was in Horst! In ’t Gasthoês! Zaterdag! Om z’n nieuwste bundeling reportages, Totaal 3, te promoten! Met Volkskrant-journalist Gijs Beukers in z’n kielzog! Waarom had niemand me op de hoogte gebracht? Historische avond gemist, zo werd me duidelijk toen ik Marcel gisteren in de podcast Weer een dag verslag hoorde doen van zijn wederwaardigheden in ons mooie dorpje:

‘Ik ben nu bezig met een soort boekentour voor Totaal 3. En ik vond mezelf terug op zaterdagavond in Horst, in Limburg, om m’n reportageboek te promoten. In een keer schoot het door me heen, toen ik door Horst liep al: waar ben ik eigenlijk mee bezig? Het is heel positief hoor, er waren zeventig mensen of zo in een zaal, ’t Gasthoês, in Horst. Die zaten allemaal naar me te staren toen ik op dat podium kwam. En dan de vragen die uit de zaal komen… Een vrouw had de warmtepomp kapot en vroeg om advies. Ik dacht: eigenlijk wel heel gek dat ik dit meemaak. Ik zeg: mevrouw, u moet rustig blijven.
“Komt het gas dan nooit meer terug? Moet ik dan altijd koken met zo’n rotfornuis?”
Ik zeg: mevrouw, u bent op een lezing over
Totaal 3, over de reportage. Gaat u het boek überhaupt kopen?
“Ik kan niet lezen.”
Ik heb toch nog best veel boeken gesleten en het belang van de reportage duidelijk gemaakt. En je bent dan op pad in Horst met Gijs Beukers. Jezus… het is… ja… alles is nieuw voor ‘m, alles wat blinkt vindt ie mooi, het is on-ge-lo-fe-lijk. Je loopt… wat is er met m’n leven gebeurd? Weet je wel, ik loop met Pietje Piepelmoentje door het centrum van een of ander Limburgs dorp, waar de tijd stil heeft gestaan en waar ze daar mee bezig zijn… Ik heb diep respect voor Horst. Maar veel zwerfkeien liggen er. En een kunstenaar heeft die met zwart ijzerdraad oortjes gegeven. Dat worden dan ‘de schaapjes’ genoemd. Het staat heel ver van me af, dat soort kunst. Het klinkt wel alsof ik toe ben aan vakantie.’


Zo, staan we weer met beide beentjes op de grond. Even in de gaten houden of er de komende dagen nog nabranders volgen in z’n Radio 1-column, in z’n column in de NRC of in de reportage van Gijs Beukers in De Volkskrant.

donderdag 28 maart 2024

Intermezzo – Docu Fabriek Filmfestival

Met min of meer grootschalige eenmalige culturele en kunstzinnige evenementen in deze regio heb ik een enigszins moeizame verhouding. Dat ligt niet aan die evenementen maar aan mij. Het is niet zo dat ik geen hart heb voor culturele en kunstzinnige evenementen. Integendeel. Wat dan wel de verklaring is? M’n eigen zielenroerselen onder een vergrootglas leggend zou het héél misschien wel eens zo kunnen zijn dat een héél klein beetje onderschatting van de eigen regio in cultureel en kunstzinnig opzicht een rol speelt. Treurig stemmende conclusie, inderdaad. Al was het maar omdat juist ik beter zou moeten weten.

Voor De Waan, de grote, vijf maanden durende manifestatie in Venray over kunst en psychiatrie in 2002, was ik nog net op tijd: één dag voor de sluiting bracht ik eindelijk een bezoek. Overrompelend, indrukwekkend, nooit vertoond, geweldig. Enorme spijt dat ik niet eerder was gegaan en dat een tweede bezoek er niet meer in zat.

Cambrinus, Kunst en de Buren, in 2011, is zelfs helemaal aan me voorbijgegaan. Terwijl dit driedaagse evenement zich nota bene in mijn eigen Horst aan de Maas afspeelde. Onbegrijpelijk, mensen hebben het er zelfs nu nog wel eens over, dertien jaar later. Spijt, spijt, spijt.

© Cult. Content creators

Afgelopen zondag vormde ’t Gasthoês het decor voor het Docu Fabriek Filmfestival: vijf premières van documentaires gemaakt door filmtalent uit de regio plus twee internationale documentaires. Door andere verplichtingen miste ik zondag de eerste drie lokale documentaires. Nadat ik de andere twee én de twee internationale documentaires had gezien, bekroop me opnieuw een gevoel van spijt. Hoe Koen het ziet van Pim Duijf en Jan’s kerk van Sander Spreeuwenberg waren namelijk van zo’n hoog niveau dat het me razend nieuwsgierig maakte naar die eerste drie documentaires. En de twee als ‘top’ aangekondigde internationale documentaires – het wonderschone /Ma.tri.mò.nio/ van Gaia Siria Meloni en het aangrijpende My lost Russian mother van Sam Jones – waren het aanzien inderdaad meer dan waard.   

Ruud Lenssen, initiatiefnemer van het Docu Filmfabriek Festival en coach van de talentvolle documentairemakers, kondigde zondag aan dat het festival volgend jaar in een iets andere opzet een vervolg krijgt. ‘Gaat dat zien!’, ben ik nu al geneigd te zeggen. In de eerste plaats tegen mezelf, maar eigenlijk tegen iedereen en zeker tegen degenen die – gewild, ongewild of tegen beter weten in – de eigen regio in cultureel en kunstzinnig opzicht onderschatten.

Overigens zou ik er geen enkel bezwaar tegen hebben als Ruud de vijf lokale documentaires voor mij en andere spijtoptanten (ik ken er inmiddels meerdere) in de herhaling zou willen gooien.

(Dit stukje verscheen gisteren in iets andere vorm ook in Via Horst-Venray)

donderdag 28 september 2023

Intermezzo – Horst, Iain Matthews, John Schoorl en een hondje

‘Iain Matthews, de 77-jarige muzieklegende, loopt door het winkelhart van Horst aan de Maas, de gemeente die zich afficheert met een pissende hond. Hij weet te vertellen dat ijssalon Passi al twee keer de Gouden IJsspatel heeft gewonnen, en dat in de twintig jaar dat hij hier nu woont alle banken en platenzaken zijn opgedoekt.’


Wat ontzettend fijn dat De Volkskrant de grote John Schoorl had afgevaardigd voor het maandag in de krant verschenen grote Iain Matthews-interview. Bovenstaande opening alleen al. Meesterlijk. En vrij dodelijk voor Horst aan de Maas.


De eerlijkheid gebiedt me te zeggen dat ik beter bekend ben met het werk van John Schoorl dan met dat van Iain Matthews. Geen enkele bezoeker van café Cambrinus kan het zijn ontgaan dat we hier in Horst een muzieklegende in ons midden hebben. Ook mij niet. Toch heb ik nooit een concert van Iain in Cambrinus bijgewoond. En toch ben ik ondanks alle loftuitingen van zijn lokale adepten nooit gevallen voor zijn muziek. En toch is mijn eerste associatie bij het horen van de naam Matthews nog altijd ‘Stanley’ en geen ‘Iain’.  


Hoe anders is het met John Schoorl. Als langjarig abonnee van De Volkskrant ben ik maar al te goed bekend met zijn werk. Ook al interesseert het onderwerp me geen zak, artikelen van John Schoorl vreet ik. Omdat ze zijn geschreven door John Schoorl. In zijn geheel eigen John Schoorl-stijl, waarvoor ik wél ben gevallen. Na het beluisteren van het interview dat Kunststof onlangs met hem had (klik hier) overweeg ik zelfs zijn boek over ondernemersverhalen aan te schaffen.
‘Je probeert er een beeld van te krijgen, van tevoren, hoe Iain Matthews resideert in Horst, sedert 2001 opgegaan in Horst aan de Maas en gedurende het carnaval Dreumelrijk geheten.’
‘… en gedurende het carnaval Dreumelrijk geheten.’ Dat bedoel ik nou: dat Horst gedurende het carnaval Dreumelrijk heet, lijkt een overbodige toevoeging, maar geeft richting bij het vormen van een beeld van de wereld waarin Iain terecht is gekomen.

‘Weet je, zegt Matthews, voordat hij in cultureel centrum ’t Gasthoês zijn tanden zet in een kersenvlaai, Neil Young is ook maar een gewone gast.’
Stuk, John! Niet ‘een kersenvlaai’, maar een stuk kersenvlaai. Een stuk vlaai in het Dreumelrijk. En John? Ik gok een stuk rijstevlaai met slagroom. Voor Neil ongetwijfeld een stuk abrikozenvlaai. Ruutjes natuurlijk, gewone gast tenslotte.
‘Matthews steekt uitgelaten zijn hand op naar een voorbijganger en heeft een kort gesprek met een jonge kennis, in het Engels, zijn moedertaal. Lopend langs Kruidvat en Scapino zegt hij geen enkele ambitie te hebben om zich het Nederlands eigen te maken. Als hij op een verjaardag zit, in zo’n onvermijdelijke kring, en de conversatie collectief overschakelt naar het Nederlands, voelt dat voor hem als een verlossing.’

John kennende een bewuste keus om Iain langs Kruidvat en Scapino te laten lopen en niet langs Gember en Natuurwijzer. Horst is natuurlijk ook meer Kruidvat en Scapino dan Gember en Natuurwijzer. Nog even dan.
‘Matthews vervolgt zijn weg door het winkelgebied, tot zijn afschuw omgeven met vlaggen met afbeeldingen van een pissende hond, lokaal bekend als het Hôrster Hundje, en het rijmpje: Heb je dorst? Dan ga je naar Horst. Daar zit een hondje. Dat plast je in het mondje!’

Worden we even mooi te kijk gezet. Intussen breek ik nog steeds m’n hoofd over de vraag welke andere platenzaken dan Mikroshop hier in de afgelopen twintig jaar nog meer zijn opgedoekt.

woensdag 6 september 2023

Intermezzo – Tochtsluis

Foeilelijk inderdaad, die recent aan ’t Gasthoês toegevoegde uitstulping. Maar over de esthetiek van de tochtsluis ging het gisteravond niet in de Horster gemeenteraad. Evenmin over de vraag hoe het mogelijk is dat bij de renovatie van de cultuurtempel blijkbaar over het hoofd is gezien dat het in Nederland wel eens waait. Waarover de gemoederen gisteravond dan wél zeldzaam hoog opliepen? Over de vraag of het aanbrengen van die 120 duizend euro kostende tochtsluis aangemerkt dient te worden als preventief onderhoud of als een investering in een nieuw onderdeel van het gebouw.


Je zou kunnen denken: ‘What the fuck! Wat maakt het nu uit of het onderhoud of een investering is? Als dat ding er maar komt!’ Maar zo eenvoudig is het niet. Als het een investering betreft, dient de gemeenteraad goedkeuring te verlenen. Bovendien moet in het geval van een investering een openbare aanbesteding plaatsvinden. Bij het kwalificeren van de tochtsluis als ‘onderhoud’ staat de gemeenteraad buitenspel en zijn de werkzaamheden onderdeel van het onderhoudscontract met de aannemer van ’t Gasthoês.

Verantwoordelijk wethouder Elbert Joosten (CDA) hield ook gisteren bij hoog en bij laag vol dat het om onderhoud ging. Enkele gemeenteraadsfracties zetten daar vraagtekens bij. Joep Peeters (VVD) hield de wethouder voor dat een uitspraak van de Hoge Raad er wel degelijk op duidt dat het om een investering gaat. De wethouder deed dit vervolgens enkele malen veel te luchtig af als een woordspelletje. Ook vragen over een aanzienlijk lagere offerte voor de tochtsluis van een andere aannemer wenste hij niet serieus te nemen. Evenmin leek hij onder de indruk van de vraag van Joep Peeters of de gemeente met haar handelwijze mogelijk wettelijk in overtreding is.


Eind van het liedje was dat de wethouder met overduidelijke tegenzin alsnog beloofde te zullen nagaan of de tochtsluis mogelijk toch als een investering moet worden gezien. Maar op dat moment was het bijna veertig minuten durende debat (klik hier en ga naar 1.14.08) al volledig ontspoord. Vooral nadat Kay Thijssen (Essentie), die zich eerder afzijdig had gehouden, zijn hart had gelucht (‘Ik zit zelf meer in de kaderstellende dan in de controlerende rol’), vlogen de bittere, al dan niet persoonlijk bedoelde verwijten over en weer door de raadszaal. Bepaald geen verheffend schouwspel.

Een keer gezellig met z’n allen stoom afblazen in een tochtsluis lijkt me geen overbodige investering.

vrijdag 1 april 2022

Intermezzo – Vluchtelingenopvang (4)

Wat ook wel eens wordt vergeten is dat oorlog, geweld en vluchtelingen van alle tijden zijn. Nederland breekt zich nu het hoofd hoe het Oekraïense vluchtelingen moet onderbrengen. Niemand weet hoeveel het er uiteindelijk zullen worden. Tienduizenden waarschijnlijk, mogelijk enkele honderdduizenden. Fikse aantallen. Toch zinken ze in het niet bij het enorme aantal Belgen dat tijdens de Eerste Wereldoorlog onderdak kreeg in Nederland: ruim een miljoen. En dat op een bevolking van destijds slechts 6,5 miljoen.

Ook in Noord-Limburg werden destijds duizenden Belgische vluchtelingen opgevangen. In Horst arriveerden de eerste gezinnen, afkomstig uit de omgeving van Luik, op 20 september 1914, ruim een maand na de Duitse inval in België. Vanaf begin 1915 vonden ook enkele honderden Belgische kinderen onderdak in Horst en andere dorpen in de buurt, onder meer in Grubbenvorst, Meerlo en Sevenum. Zij waren veelal afkomstig uit het zwaar getroffen Dendermonde en omgeving. De Nieuwe Venlosche Courant schreef over Dendermonde:

‘Van de 1400 huizen liggen 1800 in puin en de bevolking huist in schuren, stallen en loodsen, welke onvoldoende beschutten tegen de ruwe elementen der natuur. Noode staan de verarmde ouders hun kleinen af, doch gebrek aan huisvesting en voeding nopen hen.’
Een hulpverlener verklaarde tegenover De Voorhoede over de omstandigheden waaronder de kinderen in Dendermonde hadden geleefd:
‘We hebben daar kinderen aangetroffen, die sinds maanden als hoofdmaaltijd gekookte aardappelschillen kregen en ook kinderen die in geen drie dagen warm eten hadden genoten.’

De kinderen – later zouden er nog meer volgen – vonden voor het merendeel onderdak bij particulieren. Enkelen verbleven in het Sint-Antoniusgesticht (‘’t Gasthoês’), op kosten van Horstenaren die thuis niet de mogelijkheid hadden hen goed te verzorgen.

Wat opvalt als je de krantenberichten uit die tijd terugleest, is de vanzelfsprekendheid waarmee de Belgische oorlogsvluchtelingen hier werden opgevangen. Werd het gezien als burger- en/of christenplicht om mensen in nood in je gemeente, dorp of gezin onderdak te bieden? Ongetwijfeld speelde mee dat België een buurland was en dat er sprake was van een gedeelde taal en een gedeeld geloof. En je openlijk uitspreken tegen het wereldlijk of kerkelijk gezag was destijds nog vrij ongebruikelijk en soms zelfs onverstandig. Wat de vraag oproept of er inderdaad nauwelijks gemor en geweeklaag was. Of was het er wel maar bleef het beperkt tot de straat en het café en drong het niet door tot de krantenkolommen?

Soms zou je willen dat je een eeuw geleden leefde en je oor te luister kon leggen op het Wilhelminaplein of in de Herstraat.

Dit is een op Horst toegespitste versie van een stukje dat woensdag verscheen in Via Horst-Venray. Een dezer dagen meer over de opvang van Belgische vluchtelingen in Horst. Mail naar horstsweethorst@gmail.com als u over informatie beschikt over Belgische vluchtelingen die tijdens de Eerste Wereldoorlog in Horst verbleven.

woensdag 16 maart 2022

Intermezzo – Verkiezingsdag

I
16 maart, verkiezingsdag. Zit al maanden in m’n hoofd. Verkiezingsdag is een andere dag dan andere, m’n hele leven al zo geweest. Ouderlijk bepaald. Lichte opwinding, de hele dag door. Het nieuws nog intensiever volgen dan anders. Het lange bange wachten op de uitslag.


II
Ik ben stemgerechtigd sinds 1983. Als ik goed heb geteld ga ik vandaag voor de 38e keer in mijn leven stemmen. Sinds m’n achttiende geen enkele verkiezing overgeslagen. Elf keer heb ik gestemd voor de Tweede Kamer, negen keer voor gemeenteraad en Provinciale Staten en acht keer voor het Europees parlement.

III
Mijn oudste herinnering aan een stembureau dateert denk ik uit 1970. Gemeenteraadsverkiezingen. Ik was 5 en ging mee met m’n vader, kandidaat-gemeenteraadslid, naar het in een stembureau omgetoverde Groene Kruisgebouw aan de Venrayseweg.


In mijn herinnering waren er drie stemhokjes naast elkaar. Natuurlijk mocht ik mee het stemhokje in. Ongetwijfeld mocht ik van m’n vader ook het stembiljet in de stembus deponeren. Meer staat me er niet van bij, maar het moet een enorme indruk op me hebben gemaakt.

IV
Vast onderdeel van de verkiezingsdag is ook de verkiezingsuitslagvoorspelling. Daarvoor heb ik een – al zeg ik het zelf – geniale tactiek ontwikkeld. Die is zo geniaal omdat ik er altijd als winnaar uit tevoorschijn kom. Dat zit zo: voor partijen waarvan ik hoop dat ze zo min mogelijk zetels behalen, voorspel ik altijd een vrij hoog aantal zetels. Behalen die partijen minder zetels dan ik had voorspeld, dan zit voor mij de winst in de opluchting dat ze toch minder groot zijn geworden dan ik had gevreesd. Behalen die partijen onverhoopt wel het aantal door mij voorspelde zetels, dan smaak ik tenminste nog het genoegen van de juiste voorspelling. Mijn voorspelling dit keer (tussen haakjes het aantal in 2018 behaalde zetels: CDA 9 (10), Essentie 5 (5), D66+GroenLinks 3 (4), PvdA 2 (2), VVD 2 (2), Perspectief 1 (nvt), BVNL 5 (nvt).


V
Probaat middel om de verkiezingsdag door te komen: vergelijkend stembureaubordjesonderzoek. Ook vandaag weer lonend.



VI
Bij verkiezingsdagen horen ook verkiezingsuitslagavonden. Gemeenteraadsverkiezingsuitslagavonden zijn de mooiste verkiezingsuitslagavonden. Gemeenteraadsverkiezingsuitslagavonden zijn voor mij onlosmakelijk verbonden met Jan Nabben. CDA’er, maar dat zij hem vergeven. Hij was zo lang als ik me kan herinneren presentator van de uitslagavond. En hij deed dat ge-wel-dig! Legendarisch de avonden in 1978 en 1982 in de openlucht, op het Wilhelminaplein. Op dit knipsel uit het Dagblad voor Noord-Limburg van 1 juni 1978 staat Jan rechts op de foto met in zijn rechterhand de microfoon. Prominent, midden in beeld, de al even legendarische Jan van Heijster. Niet uitgesloten dat ik zelf ergens tussen de meeschrijvers zit.


Uit het bijschrift:
‘Op een groot bord werden de uitslagen genoteerd en meteen voorzien van commentaren van plaatselijke politici. De organisatoren van deze happening, die ruim duizend mensen op de been bracht, hadden de uitslag van de verkiezingen in Horst eerder dan het officiële hoofdstembureau.’
De uitslagenavond verhuisde van buiten naar binnen en van zaal De Sport naar ’t Gasthoês, maar de opzet is altijd hetzelfde gebleven: uitslagen, commentaren, interviews. De sfeer ook: geroezemoes, gedrink, gelach, geknarsetand, gejuich. En gevloek. Dat is steevast afkomstig van mij. Want verkiezingsuitslagen vallen altijd tegen. Echt altijd.

vrijdag 25 februari 2022

Ingezonden – Provincie kleurt Horst aan de Maas oranje rood

Horst-sweet-Horst ontving onderstaande ingezonden bijdrage van Peter Janssen uit America. Overigens stopt Horst-sweet-Horst vanaf nu met het publiceren van ingezonden bijdragen. Het plaatsen van reacties blijft uiteraard wel gewoon mogelijk op dit blog en op Facebook.

Provincie kleurt Horst aan de Maas oranje rood

Oranje rood. De mooie kleuren van de zonsondergang. Voor Horst? De Provincie oordeelt over Horst aan de Maas ook met oranje rood. Een ondergang of beter, afgang. Hoe hemels klinkt de regiovisie, hoe droef blijkt het bestuur. Hoe hemels is de omgevingsvisie. Hoe droef het participatieproces. Als je de roze bril nooit afzet zie je geen oranje rood. Zo stak de gemeente jaren de kop in het zand.

De stand van zaken?

Gemeentelijk erfgoed wordt door wethouder Han Geurts slecht beheerd vindt de Provincie. Code  Oranje rood. Bedreigend voor onze gemeente. Oranje rood. Verscherpt toezicht.

Jarenlange waarschuwingen vanuit inwoners over willekeur in handhaving. Gebrek aan lerend vermogen. Niet juist beheren en actualiseren van vergunningen. Wettelijke taken verwaarlozen. Willekeur en ongelijke behandeling. Een antwoord weigerende wethouder Tegels treedt de structuurvisie met voeten. Oordeel van de Provincie over zijn beleid. Oranje rood. Verscherpt toezicht.

Jarenlang uitdelen van kraaltjes en spiegeltjes. Korte termijn electoraat plezieren, niet dienen en ordenen.

De meeste afdelingen onder verscherpt toezicht. Een zware reprimande. Ga maar op de gang staan. Falend beleid: het zwembad, geschrapt omdat wethouder Geurts de gaten van het Gasthoes moest stoppen. Grepen in de onderhoud pot. Resultaat? Een scootmobiel kan niet in de lift. Het gebouw is niet af. En ook een sporthal kwam er verre van democratisch in Meterik. Alles centraliseren richting Horst. En het te verwachten exploitatieoverzicht kan de raad krijgen na de verkiezingen. Slecht democratisch bestuur en America in de steek gelaten.

Wat met spiegeltjes en kraaltjes onder Kees van Rooij verwaarloosd is moet nu weer opgebouwd worden. De prijs van een jarenlange overheersing van één partij.

Ook de raad treft blaam. Gebrek aan kritische houding van coalitiepartijen hield een zwak bestuur in stand. Wij stellen de kaders, zeggen Essentie, CDA, PvdA en ook D66+GL met regelmaat. Door boterzachte kaders kon het Gasthoes uit de hand lopen. Ook bij de omgevingsvisie slappe kaders. Een dure lege huls verkocht als visie veehouderij. Kritisch onderzoek van een rekenkamer had kunnen helpen. Maar de coalitie liet de rekenkamer inslapen. Zo bleven spiegeltjes en kraaltjes leidend. Een kritisch onderzoek over het Gasthoes houdt wethouder Geurts met een fabeltje geheim. De doofpot van Han. Democratisch Oranje rood. En de organisatie het ondergeschoven kindje.

Horst aan de Maas verdient een sterk gemeentelijk apparaat dat zijn burgers volgens de regels eerlijk kan bedienen. Het gehele college en vooral falende politiek verantwoordelijke wethouders Kuipers, Beurskens, Bouten, Geurts en Tegels is dit manco aan te rekenen. Spiegeltjes en kraaltjes partij. Jarenlange hegemonie. Oranje rood.


De foto toont de houding van die overheersende partij. Wij zijn er voor jou . Echt? Een rolstoel wordt geblokkeerd. De in zijn ogen belangrijke wethouder eist zijn plaats. De inwoner moet zich maar schikken. De gemeente als obstakel. Oranje rood!! Oranje rood!!

Het college kijkt liever naar de borstklopperij in haar promotiefilmpje. Maar de werkelijkheid is oranje rood. Verscherpt toezicht!!!!

Voor wie werkt u college? En Rudy, ga aan de kant!!

Peter Janssen, America

donderdag 3 februari 2022

Intermezzo – Veren in de kont

Altijd fijn om veren in je kont gestoken te krijgen. Maar wat als naar jouw zin te weinig veren in je achterste belanden? Dan steek je jezelf toch gewoon zelf wat extra veren in de kont! En dus liet het gemeentebestuur van Horst aan de Maas een filmpje maken waarin in drie minuten en drie seconden de onmetelijke heldendaden van datzelfde gemeentebestuur in de afgelopen vier jaar luidkeels worden bezongen.


Wij van WC-eend adviseren WC-eend. ‘Maar we zijn toch ook zelfkritisch?’ Haha, ja, inderdaad: na 1.40 minuten wordt de schaamteloze borstklopperij maar liefst vier hele seconden lang onderbroken. Het beeld gaat op wit en de commentator schalt met geëxalteerde stem in krommer dan krom Nederlands: ‘Naast succes werd er ook gefaald, ieder project is immers anders en kan niet zonder meer worden gehuisvest.’


Waarna de schijtlollige lofzang weer wordt hervat. In die schijtlolligheid schuilt trouwens wel het raffinement van het filmpje. Kritiek op de eenzijdigheid van het filmpje valt immers eenvoudig te counteren met de dooddoener dat het allemaal niet zo serieus bedoeld is. ‘Mogen de mensen ook eens iets te lachen hebben in deze zware tijden?’ En dat het filmpje een maand voor de verkiezingen in première gaat? Puur toeval natuurlijk, niet overal iets achter willen zoeken.


Met het grootste gemak zou ook een filmpje van drie minuten en drie seconden te maken vallen waarin op schijtlollige toon wordt gekakeld over wat de afgelopen vier jaar allemaal verkeerd is gegaan in Horst aan de Maas. Halverwege zou de commentator met geëxalteerde stem kunnen schallen: ‘Naast gefaald was er ook succes, ieder project is immers anders en soms kan het worden gehuisvest.’ Waarna het verder zou gaan met het niet gerealiseerde nieuwe zwembad, met het tekortschieten in de organisatie van de kermis, met de niet gerealiseerde nieuwe sporthal, met de falende communicatie met burgers, met de vele extra miljoenen voor ’t Gasthoês, met het niet gerealiseerde nieuwe sportpark voor de verenigingen van America en Meterik, met het neerkijken van sommige wethouders op sommige gemeenteraadsleden, met het mislukken van omgevingsdialogen, met de niet gerealiseerde robuuste groene buffer rond Grubbenvorst, met het fiasco Afslag 10. Enz. enz.


Niet altijd schijnt de zon, nooit loopt alles zoals gepland, naast successen zijn er ook mislukkingen. In elk mensenleven, maar ook in elke gemeentebestuursperiode. Dat ruiterlijk erkennen maakt je alleen maar menselijker, geloofwaardiger. Als je dan toch per se een filmpje wil maken, laat dan óók zien wat er is misgegaan. Zul je zien dat je veel meer veren in je kont gestoken krijgt dan je ooit voor mogelijk had gehouden.

donderdag 26 augustus 2021

Intermezzo – Dwarsdoorsnede (4)

Vierde etappe van een wandeling van Vredepeel naar Grubbenvorst, diagonaal door de gemeenten Venray en Horst aan de Maas. De etappe van vandaag begint bij de Lollebeek, op de grens van beide gemeenten, en eindigt bij het Sint-Annakapelletje in Horst.

Passage van de Lollebeek, de grens tussen Venray en Horst aan de Maas. Even een onbelemmerd zicht op de wijde omgeving totdat de Schadijkse Bossen opdoemen. ‘De Schaak’ in dialect. Erkend eldorado voor mountainbikers. Vandaag houden ze zich schuil. Zoals deze hele wandeling al nagenoeg mensenvrij is. Ook wel eens aangenaam.


Doorkruisen van de bossen en dan het majestueuze uitzicht over het immense Meterikseveld. Eeuwenoud cultuurlandschap, waaraan is en wordt geknabbeld maar dat toch min of meer heeft weten te overleven. Zonde dat vrijwel niemand nog in staat is dit landschap te lezen: kennis vergroot het draagvlak voor behoud.


Aan de Sint Maartensweg bevochtigt een sproeimachine een klein stukje akker. Plus de weg over de hele breedte en een lengte van wel honderd meter. Plus de beide wegbermen. Plus een weiland aan de overzijde van de weg. Agrarische arrogantie ten top. Waag het niet er iets van te zeggen, want dan belemmer je de boer in zijn bedrijfsvoering. Waanzin. Op een drafje deze uiterst lokale stortbui weten te doorstaan.


Diagonale oversteek van het Meterikseveld. Aan de Afhangweg, op de grens van Meterik en Horst, het Sint-Luciakapelletje. Meer kapelletjes dan mensen op deze wandeling. Deze is uit 1783, toegewijd aan Lucia, beschermheilige tegen besmettelijke ziekten. Toen tegen dysenterie, ook wel bloedloop geheten. Werkt het trucje met beschermheiligen nog steeds? Heeft het ooit gewerkt? Getuige de aangebrachte devotionalia zijn het vooral Poolse arbeidsmigranten die er nog in geloven. Of op hopen.


Langs de Kabroeksebeek richting centrum van Horst, de enige dorpskern die mijn diagonale lijn van Vredepeel en Grubbenvorst doorsnijdt. Zelfs het Horster centrum oogt uitgestorven. Tussen ’t Gasthoês (links) en de Mèrthal (rechts) door. Opgevangen gerucht: de Mèrthal gaat plaatsmaken voor woningbouw. Het zal toch niet?


Industrieterrein. Met een Poolse auto garage. Teken des tijds. Blijkbaar is er een markt voor. Over tien, twintig jaar nog steeds? Dan het volgende kapelletje, het Sint-Annakepelke. Oud, heel oud. Gelegen op een terp, omringd door linden. Nauwelijks vijftig jaar geleden torende het kapelletje nog fier boven de omringende akkers uit. Nu is het weggestopt. Daarover klagen mag niet, wees blij dat het er überhaupt nog is. Jaja.


(Dit stukje verscheen gisteren ook in Via Horst-Venray, zij het zonder foto’s. Klik hier, hier en hier voor de eerste drie etappes van deze wandeling.)