Posts tonen met het label CDA. Alle posts tonen
Posts tonen met het label CDA. Alle posts tonen

maandag 8 juni 2026

Intermezzo – Trots!

‘Laten we blij zijn met elkaar! Laten we optimistisch zijn! Laten we zeggen: “Nederland kan het weer!” Die VOC-mentaliteit! Over grenzen heen kijken! Dynamiek! Toch?’
Aldus Jan Peter Balkenende in 2006. Dagen, weken, maanden, jaren zelfs, gingen voorbij zonder dat ik ook maar een moment aan onze voormalige minister-president (2002-2010) moest denken. Afgelopen week was het eindelijk weer eens zo ver. CDA, Essentie, Leef en VVD presenteerden hun bestuursakkoord voor Horst aan de Maas voor de komende vier jaar (klik hier). Trots! heet het – inclusief uitroepteken. En trots waren ze, de beoogde wethouders, Leon Litjens (CDA), Kay Thijssen (Essentie), Roy Bouten (Leef) en Pieter Goedhart (VVD). De trots klotste tegen de plinten, golven van trots overspoelden de raadszaal, de lucht was zwanger van trots. Ook de schriftelijke weerslag van het akkoord barst van de trots. Lees mee:
‘We zijn trots op ons verhaal en vertellen dat ook waar nodig om bij te dragen aan onze ambities. Horst aan de Maas is een trotse gemeente. We zijn trots op de tientallen evenementen die van onderop georganiseerd worden. We investeren in kunst, cultuur en erfgoed als onderdeel van kwaliteit van leven, identiteit en trots op onze dorpen. Ondernemerschap zit in ons DNA en wij zijn trots op onze ondernemers. Horst aan de Maas is van nature ondernemend en daar zijn we trots op.’
Is er iets op tegen om trots te zijn? Nee. Maar als je telkens uitspreekt hoe trots je wel niet bent, raakt het aan jezelf moed inpraten, aan jezelf overschreeuwen. Krijgt het iets potsierlijks. Iets balkenendiaans.


Honderdtwintig ronkende bladzijden telt het bestuursakkoord. Het getuigt van torenhoge ambities en bevat honderden voornemens, plannen en beloftes. Veel teveel om hier gedetailleerd te bespreken. Mijn globale indruk is dat natuur en landschap er nogal bekaaid vanaf komen in het geweld van economie en (agrarisch) ondernemerschap. Typerende zin: ‘Onze economie steunt op een toekomstbestendige land- en tuinbouwsector. Dit is de basis voor ons ecosysteem en bepaalt ons DNA.’

Het lijkt erop alsof natuur en landschap vooral dienstbaar moeten zijn. Aan de economie, aan ondernemers, aan agrariërs, aan kwaliteit van leven, aan landbouw, aan recreatie, aan toerisme, aan gezondheid, aan leefbaarheid. Typerende zin: ‘Wij geloven in gebiedsgerichte aanpak waarin belangrijke natuur wordt beschermd, versterkt en verbonden, maar wel in samenhang met wonen en economie.’ Natuur en landschap onderworpen aan de wens van de mens – alsof natuur en landschap geen intrinsieke waarde hebben.


Enkele zaken die me wél aanspreken in het akkoord: openbaar vervoer vanuit elke kern naar station Horst-Sevenum, een pilot voor een burgerberaad, meer aandacht voor minderheden in de gemeenteraad, de ambitie om naoorlogse architectuur te behouden en te versterken, ruimte voor bijzondere architectuur, een onderzoek naar structurele bekostiging van kunst in de openbare ruimte.


Over vier jaar weten we hoe trots we kunnen zijn op dit college. Toch?

woensdag 1 april 2026

Intermezzo – Cijfers

‘Cijfers liegen niet’, heb ik altijd geleerd. In politiek Horst aan de Maas lijken cijfers te zijn gedegradeerd tot ‘ook maar een mening’. Lees het gisteren gepubliceerde Eindverslag informatieronde Horst aan de Maas (klik hier) er maar op na. De twee informateurs, Erik Ronnes en Arie Stas, vroegen elke partij te reflecteren op de verkiezingsuitslag. Dat leidde tot een aantal hoogst opmerkelijke redeneringen. Ik noem er vier:


1. ‘Essentie is de grootste verliezer’, zegt het CDA. Ook de SP noemt Essentie een verliezer. Essentie ziet dat zelf heel anders. Het noemt zich ‘één van de winnaars’. Inderdaad behaalde Essentie nu 20,1 procent van de stemmen en in 2022 slechts 18,6. Conclusie: de bewering dat Essentie een van de verliezers of zelfs de grootste verliezer zou zijn is volkomen uit de lucht gegrepen.

2. ‘Er zijn 3 winnaars, de VVD, BVH en de SP’, zegt de SP. De VVD (van 8,9 naar 10,2 procent) en BVH (van 8,1 naar 11,7) zijn inderdaad winnaars. Net als het CDA (van 23,8 naar 24,5). En Essentie dus. En de SP dan? Die deed de vorige keer niet mee. Dan zou je kunnen zeggen dat elke stem winst betekent. Eerlijker is om de uitslag van 2018 als uitgangspunt te nemen. Toen behaalde de SP 13,9 procent van de stemmen en vier zetels; nu slechts 3,4 procent en één zetel. Conclusie: de SP is behoorlijk achteruitgeboerd.  

3. Perspectief zegt: ‘Perspectief is de vorige periode met 3 zetels begonnen, maar door afsplitsing waren dat vanaf 2023 er maar 2. De vraag is of de uitslag van huidige verkiezingen dan een verlies of een bestendiging is.’ In 2022 behaalde Perspectief 11,7 procent van de stemmen; nu 6,8. Conclusie: de uitslag van de huidige verkiezingen is absoluut geen bestendiging maar een verlies, zelfs als je het tussentijdse verlies van een zetel in de berekening zou verdisconteren.

4. ‘Leef en Perspectief zijn de verliezers’, zegt de SP. Wat Perspectief betreft klopt dat dus. Dan Leef. In Leef zijn D66-GroenLinks en PvdA samengekomen. Die behaalden in 2022 samen 28,7 procent (acht zetels); Leef nu 22,9 (zes zetels). Conclusie: Leef behoort inderdaad tot de verliezers.


Verder op het eerste oog weinig verrassends onder de zon in het Eindverslag: er wordt gekoerst op een coalitie van CDA, Essentie, Leef en VVD die elk een wethouder leveren, Leef noemt Perspectief alleen voor de vorm als potentiële coalitiepartner, een zogeheten raadsakkoord gaat er niet van komen en het CDA trekt als vanouds een grote broek aan met zijn eisen dat de Omgevingsvisie van tafel moet dan wel grotendeels op de schop gaat en dat Essentie moet dimmen.

donderdag 19 maart 2026

Intermezzo – Duidingsdebat (1)

IJzeren wet: verkiezingsuitslagen vallen altijd tegen. Ook nu weer. Forse winst voor rechts. Het CDA wéér de grootste. Links geslonken tot 33,1 procent – minder dan ooit tevoren in de gemeente Horst aan de Maas in haar huidige vorm.


Meteen vanavond al is er een zogeheten Duidingsdebat. Een novum in de Horster politieke geschiedenis. Afwachten hoe het verloopt, maar in beginsel een goed initiatief. Hangt ook af van de interpretatie van het begrip ‘duiding’ door de zeven lijsttrekkers die het debat voeren. Prietpraat over de vraag waarom de kiezers hebben gestemd zoals ze hebben gestemd, kan bijvoorbeeld achterwege blijven: voor een serieus antwoord op die vraag moet je bij elke kiezer individueel langs, anders blijft het bij speculeren.


Interessant kan het worden als ‘duiding’ wordt opgevat als het begin van een antwoord op de vraag tot welk nieuw college de verkiezingsuitslag zou moeten leiden. Laat elke partij maar haar voorkeursvariant op tafel leggen. Ogenschijnlijk is het vrij eenvoudig. De na de vorige verkiezingen gevormde coalitie (CDA, Essentie, D66/GroenLinks en PvdA) vertegenwoordigde 71,1 procent van de stemmen. Ditmaal behaalden CDA, Essentie en Leef (de combinatie van D66/GroenLinks en PvdA) samen 67,5 procent. Weliswaar een klein verlies, maar geen afstraffing. Voortzetting van die coalitie zou voor de hand liggen, ware het niet dat het CDA in de verkiezingscampagne van de daken heeft geschreeuwd dat alles anders moet. Dat maakt  die voortzetting iets minder logisch. Maar wat dan? Leef vervangen door de VVD? Wil de VVD dat? Wenst het CDA wel afstand te doen van zijn hondstrouwe bondgenoot? Wil Leef überhaupt voortzetting van de vorige coalitie? Willen Leef en Essentie wel van elkaar worden gescheiden?


De uitslag maakt ook een coalitie zonder CDA mogelijk. Nog nooit vertoond, maar waarom niet? Het CDA heeft zich de afgelopen raadsperiode een onstabiele coalitiepartner betoond. Bovendien: het CDA heeft van 1978 tot maart 2025 onafgebroken als grootste partij aan het roer gestaan in Horst (aan de Maas). Als je dan nu ineens zegt dat alles anders moet, is nederigheid op zijn plaats en siert het je als je het pluche even laat voor wat het is. Vier jaar oppositie kan trouwens ook voor een machtspartij goed uitpakken, zo laat de uitslag van het CDA in Venray zien.

Na vanavond weten we meer. Of niet.

dinsdag 17 maart 2026

Intermezzo – Mijn sociaaldemocratische opa

Als hij nog had geleefd, zou mijn opa van moederskant morgen 120 zijn geworden. Op verkiezingsdag. Daar zou hij zeer verguld mee zijn geweest, mijn opa was bijzonder politiek bewust. Geboren in 1906 in Meerssen trad hij op 13-jarige leeftijd als leerling-meterijker in dienst bij de Stroom Verkoop Maatschappij (de latere PLEM) in Maastricht. Nadat hij zijn opleiding had voltooid, trok hij als meterijker door de hele provincie. In Horst leerde hij mijn oma kennen. In 1932 trouwden ze. Sindsdien woonde mijn opa in Horst.

Nadat hij in Maastricht een toespraak had bijgewoond van Willem Vliegen, voorman van de SDAP (een voorloper van de PvdA), had mijn opa zijn hart verpand aan de sociaaldemocraten. Anders gezegd: mijn opa was ‘enne roëje’. Daarmee was hij een uitzondering in het homogeen katholieke Limburg, waar achtereenvolgens RKSP, KVP en CDA een enorme overmacht hadden. Ter illustratie: bij de Tweede Kamerverkiezingen in 1937 behaalde de RKSP in de gemeente Horst 3280 van de 3455 uitgebrachte stemmen. Mijn opa was een van de 14 SDAP-stemmers. In 1952 was er weinig veranderd: 4584 van de 4923 stemmen gingen naar de KVP, de PvdA bleef op 90 steken. Twee jaar later, in 1954, werd het katholieken verboden lid te zijn van socialistische organisaties. Met dit zogeheten Bisschoppelijk Mandement werd de overtuiging van mijn opa danig op de proef gesteld. Toch bleef hij de sociaaldemocratie trouw.

Vanaf eind jaren zestig gloorde er hoop. Het kabinet-Den Uyl trad aan en Horst kreeg in 1976 een afdeling van de PvdA. Mijn opa was een van de eerste leden. In 1978 kwam de PvdA voor het eerst in de gemeenteraad, met drie zetels nog wel. Bij de volgende verkiezingen, in 1982, prijkte mijn opa op de voorzijde van een verkiezingsfolder van de PvdA.


In 1986 vielen de gemeenteraadsverkiezingen op 19 maart, de naamdag van de heilige Jozef, naar wie mijn opa was vernoemd. Elke stemgerechtigde inwoner van de gemeente Horst vond op de verkiezingsdag dit lichtelijk provocerende kaartje in zijn brievenbus:



Desalniettemin (of juist daardoor?) behaalde de PvdA bij deze verkiezingen een nooit meer overtroffen score van 24 procent van de stemmen. Daarna ging het geleidelijk minder, zowel met mijn opa als met de PvdA. Dat Wim Kok de PvdA in de jaren negentig ontdeed van haar ideologische veren drong gelukkig niet meer helemaal tot hem door – hij overleed in 1997.

‘Wij geloven in die droom van die andere samenleving en die droom zal nooit sterven’, zei de door mijn opa bewonderde Joop den Uyl ooit. Nee, die droom zal hopelijk inderdaad nooit sterven. Maar die droom lijkt wel jaar na jaar verder af te brokkelen. Begrippen als ‘streng’, ‘keihard’, ‘eigen verantwoordelijkheid’, ‘ondernemers’ en ‘realisme’ voerden deze verkiezingscampagne in Horst aan de Maas de boventoon. Idealen zijn verdacht, idealisme is verworden tot een scheldwoord. Het CDA beroept zich erop dat solidariteit een van zijn beginselen is. Vervolgens lees je tot drie keer toe in het verkiezingsprogramma ‘Solidariteit is niet onbeperkt’. Kraaide de haan ook niet driemaal?

Als mijn opa in een graf lag, zou hij zich er ongetwijfeld in hebben omgedraaid.

zaterdag 14 maart 2026

Intermezzo – Procentocento

Met nog vier dagen te gaan tot de gemeenteraadsverkiezingen van komende woensdag komt Procentocento, het aan Horst-sweet-Horst gelieerde verkiezingsonderzoekinstituut, naar buiten met opnieuw een puik stukje werk. Met vereende krachten heeft de instituutsbemanning de uitkomsten van alle gemeenteraadsverkiezingen sinds het ontstaan van de gemeente Horst aan de Maas in zijn huidige vorm op een rijtje gezet:


Interessante vragen met het oog op woensdag:
- bedraagt de opkomst opnieuw net iets meer dan vijftig procent? Of leidt de al dan niet vermeende onvrede over het beleid in de afgelopen vier jaar tot een hogere opkomst?
- behoudt de huidige coalitie zijn twee derde meerderheid? 
- handhaaft het CDA ook ditmaal de status van grootste partij?
- behalen de (enigszins) links georiënteerde partijen opnieuw meer dan een derde van de stemmen? 
- weet de SP na een afwezigheid van vier jaar in de buurt te komen van haar in het verleden behaalde resultaten? 
- verdubbelt BVH zich ten opzichte van de vorige keer, toen het nog de naam BVNL droeg?

maandag 9 maart 2026

Intermezzo – Verkiezingskrant

Iemand vroeg me wat ik van de Verkiezingskrant Horst aan de Maas vond. Niks. Niet gelezen. Niet interessant, te voorspelbaar. Maar ik had de indruk dat die iemand waarde hechtte aan mijn opvatting. Dus alsnog gelezen.


Welnu, beste iemand, het overheersende geluid dat voor mij opklinkt uit de Verkiezingskrant is dat van bombastisch tromgeroffel, doorspekt met triomfantelijk trompetgeschal en opzwepende marsmuziek.

Het overheersende beeld dat oprijst uit de Verkiezingskrant is dat van een in zichzelf gekeerd Horst aan de Maas, huiverig voor wat buiten de gemeentegrenzen gebeurt en van buiten komt. Een beeld ook van een materialistisch, vooral economisch gedreven Horst aan de Maas dat de rode loper uitlegt voor ondernemers en dat onnoemelijk veel woningen gaat bouwen, allemaal voor onszelf, eigen volk eerst.


Wat meer inzoomend: ‘We handelen vanuit een visie, met realisme in plaats van idealisme’, zegt het CDA. Belang van Horst aan de Maas: ‘Geen papieren idealen.’ Laat ik nou altijd hebben gedacht dat politieke partijen juist handelen op basis van idealen. Het ‘Zet je in voor je idealen’ van Perspectief klinkt een stuk logischer.

‘We nemen besluiten met verstand’, zegt Essentie. Nogal wiedes. ‘Het belangrijkste uitgangspunt van Belang van Horst aan de Maas is gezond verstand.’ Nogal van de pot gerukt. Wat is ‘gezond verstand’ in godsnaam? Is gezond verstand beter dan alleen verstand? ‘Gezond verstand’ impliceert dat er ook ongezond verstand bestaat. Wat is dat dan?


‘Minder regels’, zeggen Belang van Horst aan de Maas, CDA en VVD. Mag ik eraan herinneren dat onze voormalige wethouder Rudy Tegels in 2015 een zetel bemachtigde in Provinciale Staten met de slogan ‘Voor minder regels stem Tegels’? Desgevraagd kwam hij vier jaar later op de proppen met welgeteld één regel die door zijn toedoen was afgeschaft (klik hier). ‘Minder regels’ is een grijsgedraaide plaat die toch telkens weer wordt opgezet als verkiezingen in aantocht zijn. ‘Minder regels’ is een illusie, zo heeft de praktijk uitgewezen.


Is het dan louter kommer en kwel? Natuurlijk niet. ‘We hebben elkaar nodig’, de overtuiging die voor de SP leidend is, vind ik in al zijn eenvoud mooi, zeker afgezet tegen de grote woorden en het tromgeroffel en trompetgeschal van anderen. Perspectief slaat ook een aangenaam afwijkende toon aan, met teksten als ‘Mensen boven winst’ en ‘Laten zien dat verschillende identiteiten welkom zijn’.


Tot zover, beste iemand, mijn gezond subjectieve opvatting over de Verkiezingskrant.

donderdag 5 maart 2026

Intermezzo – Stemwijzer

Over twee weken gemeenteraadsverkiezingen! Verkiezingen zijn vandaag de dag ondenkbaar zonder stemwijzer (ook wel kieswijzer of stemhulp genoemd). Dit speeltje heeft nu ook Horst aan de Maas bereikt met MijnStem (klik hier) en de Kieswijzer van De Limburger (klik hier, maar blijkbaar alleen toegankelijk voor abonnees). Over die laatste kan ik kort zijn: een zichzelf serieus nemende krant onwaardig. Verkiezingen laten zich niet reduceren tot vier stellingen waarop het enig mogelijke antwoord ‘eens’ of ‘oneens’ is. En al helemaal niet als er sprake is van tendentieuze stellingen, zoals deze: ‘De keuze om Klaver 7 bij Sevenum volledig te ontwikkelen wordt over twintig jaar als een van de grootste politieke fouten in de historie van Horst aan de Maas gezien.’


Nee, dan oogt MijnStem een stuk degelijker met dertig stellingen, uitvoerige uitleg en een schuifknop waarmee je kan aangeven in welke mate je het eens of oneens bent met elke stelling. Die knop staat garant voor enige nuance – politiek is meer dan het botte ‘eens’ of ‘oneens’ van de Kieswijzer van De Limburger. Evengoed valt ook op MijnStem, zoals op elke stemwijzer, het een en ander af te dingen. Zo zijn sommige stellingen te kort door de bocht en wordt het stemgedrag van partijen in de gemeenteraad in de voorbije periode niet meegewogen.


Wat zich zeker loont, is de uitleg te lezen van de partijen over hun standpunten. Zo verbaasde het me dat de SP het grotendeels eens is met de stelling ‘Gemeentelijk geld uittrekken voor extra handhaving op straat’. Maar wat blijkt? ‘De SP wil graag meer handhaving maar dan vooral op bedrijven, om erop toe te zien dat zij zich houden aan wet- en regelgeving.’ Wat iets heel anders is dan handhaving op straat.


Zelf zie ik stemwijzers, ook deze, als vermaak. Om te bepalen op welke partij ik stem, heb ik geen stemwijzer nodig. Ik zie een stemwijzer vooral als een hulpmiddel om de bevestiging te krijgen dat ik nog steeds links genoeg ben. Niet geheel onverwacht kreeg ik ook dit keer die bevestiging. Wel onverwacht: het CDA scoorde nóg slechter dan de VVD.

donderdag 22 januari 2026

Intermezzo – Mea culpa

Niemand is onfeilbaar, ook ik niet. Op 4 december suggereerde ik hier dat Leon Litjens als inspreker in de gemeenteraadsvergadering over de Omgevingsvisie zou hebben gezegd ‘Minder gezondheid, meer economie’. Dit klopt niet. Wat hij wel zei: ‘In deze visie ligt de focus sec op gezondheid. Echter om keuzes te realiseren is ook een goede economie nodig. Het CDA pleit dan ook voor een gezonde balans tussen gezondheid en economie.’ Waarvan akte.


Leon Litjens zei toen ook: ‘Als CDA vrezen we dat de economie een forse dreun gaat krijgen door de eenzijdige keuzes.’ Maar teveel economie is ook weer niet goed, zo bleek dinsdag toen de lijsttrekker van het CDA opnieuw insprak tijdens de raadsvergadering, ditmaal over Greenport: ‘Ik heb het idee dat het alleen nog gaat over economie en niet meer over ecologie, leefbaarheid en duurzaamheid.’ Schuldbewust ging de voormalig wethouder verder: ‘Als je terugkijkt zijn er dingen die we anders en beter hadden kunnen doen. Ik loop daar niet voor weg, wat fout is, is fout, daar ga ik niet omheen draaien en eventueel excuses voor maken.’


‘Beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald’, zo verwoordde Leon Litjens het onlangs op z’n Facebookpagina. Beter laat dan nooit inderdaad, maar als we het toch in de spreekwoorden en gezegdes gaan zoeken, zijn ‘Het berouw komt na de zonde’ en vooral ‘Als het kalf verdronken is, dempt men de put’ toepasselijker. Want zelfs al wordt Klaver 7 bij Sevenum (het laatste nog te ontwikkelen onderdeel van Greenport) groener en kleinschaliger dan de rest van Greenport (wat te hopen valt), dan is dat niet meer dan een doekje voor het bloeden. Daarmee valt de totale landschapsvernietiging en alle daaruit voortvloeiende ellende in het gebied tussen Sevenum, Grubbenvorst, Venlo en Blerick niet weg te poetsen. En als één partij hiervoor verantwoordelijk is, dan is het wel het CDA (inclusief de nummers 1 en 49 op de kandidatenlijst voor de komende verkiezingen), dat in Horst aan de Maas jarenlang in het college de portefeuille Greenport in handen had. Daarom mag je van het CDA in dit opzicht nederigheid verlangen. Het gaf dan ook geen pas dat Leon Litjens dinsdag dreigde andere partijen nadrukkelijk ter verantwoording te roepen over hun standpunt en stemgedrag wat betreft Klaver 7. Zoals het ook geen pas geeft dat hij wel pretendeert de oplossing voor financiële problemen te hebben, maar weigert die oplossing openbaar te maken, ook niet nadat Kay Thijssen (Essentie) daar dinsdag nadrukkelijk om vroeg.


Dit alles neemt uiteraard niet weg dat het een zegen voor Horst aan de Maas zou zijn als het CDA zijn dwaalspoor inderdaad verlaat, niet langer eeuwig en altijd het (agrarisch) ondernemersbelang voorop stelt en laat blijken dat ook andere belangen kunnen prevaleren. En aantoont dat dit geen oude wijn in nieuwe zakken is. Eerst zien, dan geloven – vertrouwen komt zoals bekend te voet.

woensdag 13 augustus 2025

Intermezzo – De terugkeer van Leon Litjens

Don Leon ist wieder da! Nou ja, mits de leden van CDA-afdeling Horst aan de Maas op 28 augustus instemmen met zijn lijsttrekkerschap bij de gemeenteraadsverkiezingen volgend jaar. Maar dat zit wel snor.


Horst-sweet-Horst verheugt zich op de terugkeer van de man die tussen 2007 en 2013 wethouder was in Horst aan de Maas. Zelden verlegen zitten om een mening, nooit een onorthodoxe oplossing schuwen, altijd eenvoudig uit de tent te lokken, nooit te beroerd om gepassioneerd tegengas te geven: een ideale voedingsbodem voor talloze Horst-sweet-Horst-stukjes over de soms ondoorgrondelijke wegen van Leon Litjens. Hopelijk kunnen we de draad vanaf volgend jaar weer oppakken. Maar waarom eigenlijk wachten tot die tijd?


Het CDA noemt hem nu ‘een bewezen daadkrachtige leider in het openbaar bestuur’. Mijn beeld is eerder dat van een uiterst ambitieuze wethouder. Om Horst aan de Maas ‘op de kaart te zetten’ was hij tot alles bereid, zeker als hij daarmee het (agrarisch) ondernemersbelang kon dienen. Zo wist hij het omstreden Nieuw Gemengd Bedrijf, de grootste megastal van Nederland, er ongegeneerd doorheen te jassen. (Inmiddels is besloten tot sloop van de varkensstallen.) Nog zo’n hot item tijdens zijn wethouderschap was de Floriade. Het miljoenenverlies praatte hij steevast goed door te wijzen op ‘de spin-off-effecten’. (Heten die effecten niet vooral Greenport, verdozing en arbeidsmigranten?) Wat nu het Rode Kruisplein is, moest het Quartier Latin van Horst worden, vol kunstwinkels, galerieën en ateliers. (Kijk wat ervan is geworden.)


Na zijn vertrek als wethouder bleef Don Leon onnadrukkelijk nadrukkelijk aanwezig in Horst aan de Maas, op de achtergrond meedenkend, adviserend, sturend. Zo dook zijn naam onlangs op in het hoofdpijndossier Kleefsedijk.


‘Het gaat er om wat de klant vind [sic] en niet de bestuurlijke waarheid’, zei hij ooit in een Twitterfittie met Hans Gilissen, toen burgemeester van Venray. Benieuwd of hij nog steeds achter die in mijn ogen laakbare opvatting voor een overheidsbestuurder staat.


Is het dan louter kommer en kwel? Nee. Mede dankzij Leon Litjens staan er weer moelbaere in de Moelbaerenbos. En nooit zal ik vergeten hoe hij in 2008 terugkwam op zijn mening dat gebouw Mooren in Horst tegen de vlakte moest. De argumenten van tegenstanders van sloop hadden hem overtuigd. Respect! De politiek is gebaat bij politici die erkennen op een dwaalspoor te zitten. In dat kader blijft het wel jammer dat hij niet wilde deelnemen aan een paneldiscussie over de Limburgse bestuurscultuur, drie jaar geleden in OJC Niks…

zondag 10 augustus 2025

Intermezzo – Griendtsveen, een stervend dorp? (6)

Verder met de serie over de bijzondere scriptie uit 1949 van Jet Jansen over Griendtsveen. Vandaag de zesde aflevering over voorzieningen en de politieke gezindheid in het dorp. Klik hier, hier, hier, hier en hier voor de eerdere afleveringen.

Griendtsveen had in 1949 een openbare jongensschool, een door zusters gerunde meisjesschool en een eveneens door zusters geleide bewaarschool. De jongensschool telde 52 leerlingen, de meisjesschool 47 en de bewaarschool (een voorloper van de kleuterschool) 24. Het leerlingenaantal vertoonde een licht dalende tendens. Een huisarts was er niet, wel kwam wekelijks een arts uit het Brabantse langs voor een spreekuur. Jonge moeders waren aangewezen op het consultatiebureau in Horst.


Griendtsveen had een zaal die eigendom was van de Maatschappij. Daaraan waren nadelen verbonden. Jet:
‘Wil men over deze zaal beschikken dan moet vooraf verlof gevraagd worden, elke keer opnieuw, aan de directeur van de Maatschappij. Wordt er in Griendtsveen eens iets op touw gezet en de gangmaker vraagt toestemming om voor de bijeenkomst de zaal te mogen gebruiken, dan wordt deze meestal wel gegeven en lijkt alles heel goed te gaan. Als echter na een poosje door een of ander verschil van mening het verlof wordt ingetrokken of men begint het gebedel om de zaal zo vernederend te vinden, dan zit men weer met het probleem ruimte.’

Bijna alle volwassenen waren lid van de KVP (een voorloper van het CDA), al duurde het even voordat ze hiervoor uitkwamen. Jet:
‘Het was opmerkelijk dat, als men in de gezinnen vroeg of de man of vrouw lid was van een politieke vereniging de mensen je eerst verbaasd aankeken wat je wel van ze dacht en dan heftig ontkenden, maar op de vraag of ze soms lid waren van de KVP wisten ze meestal wel te vertellen dat ze daar wel een kaart van hadden waar elk jaar op betaald moest worden en met die richting waren ze het ook wel eens. Naderhand bleek dat men een politieke partij vereenzelvigde met iets dat met de communisten in verband stond en met dat slechte gedoe wilde men niets te doen hebben.’
Het hoeft dan ook niet te verbazen dat bij de Tweede Kamerverkiezingen in 1946 153 van de 164 in Griendtsveen uitgebrachte stemmen naar de KVP gingen.

woensdag 6 december 2023

Intermezzo – Politiek voeren

‘We willen geen politiek voeren maar gaan voor een goed en mooi Horst aan de Maas.’

Drie keer raden van wie deze uitspraak is. Nee, niet van het Centrummanagement Horst, en nee, ook niet van de opvolger van het VVV, en nee, al helemaal niet van Landschap Horst aan de Maas. Van wie dan wel? Van – geloof het of niet – een politicus! En wel John Jenniskens, fractievoorzitter van het CDA in de gemeenteraad van Horst aan de Maas.


John bezigde zijn gedenkwaardige woorden vorige week in een ingezonden bijdrage in Hallo Horst aan de Maas. Daarin ging hij in op de vraag of de landelijke verkiezingsuitslag ook gevolgen heeft voor de lokale politiek. Nauwelijks meent John: ‘Als lokaal CDA Horst aan de Maas staan we veel dichter bij onze inwoners en ondernemers. We staan met de poten in de klei en wat we lokaal regelen, raakt ook direct onszelf.’ Om vervolgens af te sluiten met: ‘Het in gesprek gaan met de inwoners en de ondernemers en het samen met andere fracties nog beter en mooier maken van Horst aan de Maas is en blijft ons doel. We willen geen politiek voeren maar gaan voor een goed en mooi Horst aan de Maas, niet voor ons maar Vur Oow!’


Een politicus die geen politiek wil voeren? Politiek voeren is juist het wezenskenmerk van een politicus. Zoals opereren het wezenskenmerk is van een chirurg, voetballen het wezenskenmerk van een voetballer en chaufferen het wezenskenmerk van een chauffeur.


Horst aan de Maas nog beter en mooier maken is een nobel streven. De enige manier waarop je dat als politicus kunt realiseren is politiek voeren (‘politiek bedrijven’ lijkt me trouwens een betere term). Iedereen wil namelijk een nog beter en mooier Horst aan de Maas. De pest is alleen dat iedereen andere opvattingen heeft over hoe dat nog betere en nog mooiere Horst aan de Maas eruit zou moeten zien. Meer of minder windmolens? Meer of minder statushouders? Meer of minder parkeerplaatsen? Meer of minder kunst en cultuur? Meer of minder ruimte voor al dan niet agrarische bedrijvigheid?


Politiek bedrijven is keuzes maken, prioriteiten stellen, onderhandelingen voeren, coalities smeden, concessies doen zonder je rug al te zeer te buigen. Of je dat nu leuk vindt of niet. Juist het CDA is bij uitstek een partij die zich altijd uiterst bedreven heeft getoond in het voeren van politiek (in Horst aan de Maas zelfs onlangs nog toen het ging over windmolens). Of je dat nu leuk vond of niet. Een politicus die geen politiek wil voeren, heeft niets te zoeken in de politiek, hij bevuilt zijn eigen nest.

(Dit stukje verscheen vandaag in iets andere vorm ook in Via Horst-Venray)

vrijdag 24 november 2023

Intermezzo – Horst aan de Maas in De Groene!

In zijn verkiezingsspecial wijdde weekblad De Groene Amsterdammer vorige week een reportage van liefst zes pagina’s aan Horst aan de Maas. Die zes pagina’s zijn het lezen meer dan waard, heus niet alleen omdat mijn geliefde zus Marij erin wordt geciteerd met het aloude Horster gezegde ‘ge kunt ut maes neet in ut vaerke laote staeke’. (Let op: alleen vandaag kun je het artikel gratis lezen. Doe dat door op deze link te klikken.)  


De kloof tussen stad en platteland, de omgang met statushouders, de teloorgang van het CDA, ontwikkelbedrijf Greenport, PHIEN, jeugdcentrum De Vlies, de Poolse supermarkten, windmolens, het Beheerplan Tractiemiddelen en Mechanische Gereedschappen 2023-2032, de huisvesting van arbeidsmigranten, de regenboogvlag: wat stelt Koen Haegens, de in Horst geboren redacteur van De Groene, eigenlijk niet aan de orde in zijn evenwichtige artikel waarin hij de vinger op een aantal zere plekken legt?


Wethouder Eric Beurskens (Essentie) bevestigt in het artikel nog maar eens het uit de klauwen lopen van Greenport: ‘Het ging veel sneller dan verwacht. Daardoor werd de schaal totaal anders.’ Haegens:
‘Het is tekenend voor wat er met Horst aan de Maas in zijn geheel is gebeurd. Niemand die hier een revolutie wenste. Toch zijn, als gevolg van het beleid dat economische groei nastreeft door commerciële bedrijven ruim baan te geven, grote delen van de plattelandsgemeente onherkenbaar veranderd.’

En Marij? Die komt vooral aan het woord over de ‘samenloop’, bijna een jaar geleden, met als doel om de crisisnoodopvang voor asielzoekers in de Kasteelse Bossen te behouden. Haegens kan het nauwelijks geloven:
‘Een gemeente waar niet tegen, maar vóór asielzoekers actie wordt gevoerd. Waar de meest vocale critici een tekort aan voorzieningen hekelen, in plaats van boos te worden over wat het allemaal kost. En dat niet in een progressieve studentenstad, maar in Noord-Limburg. Uitgerekend in een van die agrarische gebieden waar een gapend gat zou worden ervaren tussen de eigen conservatieve waarden en de progressieve wensen van Den Haag, van gastvrijheid voor vluchtelingen tot natuurbehoud tot energietransitie. Uitgerekend in mijn geboortedorp.’

De tweehonderd deelnemers aan die samenloop in de stromende regen deden iets dat Frans Timmermans pas afgelopen woensdagavond deed, toen het te laat was: kleur bekennen, laten zien waarvoor ze staan, vol overtuiging opkomen voor medemensen, solidariteit en medeleven betonen, hun nek uitsteken en zich krachtig uitspreken. Had Timmermans zich eerder van deze kant laten zien, dan was het zelfs niet geheel onmogelijk geweest dat ik op hem had gestemd. Politieke partijen zijn op aarde om hun idealen te verwezenlijken en niet om kiezers naar de mond te spreken.

woensdag 15 juni 2022

Intermezzo – Nu doorpakken

‘En het is mooi geweest met die welvaartsfratsen.’ Daar waren ze weer: de welvaartsfratsen. Het woord duikt regelmatig op in het proza van Alex Janssen. Zo ook afgelopen weekend. De Hegelsommer, gemeenteraadslid namens het CDA in Horst aan de Maas, is een fel strijder voor het boerenbelang. Ditmaal zette hij het voorgenomen stikstofbeleid van het kabinet weg als ‘welvaartsfratsen’. Wat we precies moeten verstaan onder dat begrip is me niet helemaal duidelijk, het is een zelfverzonnen woord van de zelfbenoemde Doener in Passie die nooit raakt uitgekakeld over de power van het positivisme. Ik vermoed dat we ‘welvaartsfratsen’ moeten zien als een equivalent van ‘linkse hobby’s’.


Zorg om de natuur, om de klimaatveranderingen, om de biodiversiteit, om de stilliggende woningbouw zou ik niet per se willen betitelen als welvaartsfratsen of linkse hobby’s. Wat ík dan zie als welvaartsfratsen? Nou, bijvoorbeeld zeven dagen per week vlees op je bordje willen hebben. Of miljoenen en miljoenen dieren geen daglicht en een veel te kort leven gunnen. Of dieren louter als een consumptiemiddel zien. Of telkens nieuwe Europese miljardensubsidies voor de intensieve veehouderij rondstrooien. Of alles louter door een economische bril bekijken.


Ooit was rentmeesterschap een gevleugeld woord binnen het CDA. Dat betekende zoiets als dat God de aarde in bruikleen heeft gegeven aan de mens. En dat elke generatie de verplichting heeft de aarde over te dragen aan haar kinderen zoals zij de aarde heeft ontvangen van haar voorouders. Vandaag de dag hoor je Alex en andere CDA’ers het woord rentmeesterschap nooit meer in de mond nemen. Hoe zou dat toch komen?


De bevlogenheid van het rentmeesterschap heeft plaatsgemaakt voor de kilte van het ‘Nu doorpakken’ – de slogan waarmee het CDA de laatste verkiezingen hoopte te winnen. De ironie wil dat nu het kabinet de realiteit wat betreft stikstofuitstoot onder ogen lijkt te zien en eindelijk wil doorpakken, het CDA op zijn achterste poten staat. Of in elk geval de CDA-afdelingen in de Peelregio.


‘Nu doorpakken’ suggereert strenge rechtvaardigheid zonder aanzien des persoons, lieverkoekjes die niet worden gebakken. ‘Nu doorpakken’ vraagt om lef, om niet langer wegkijken, om verantwoordelijkheid nemen. Alex en andere al dan niet regionale CDA’ers: pak nu door, keer terug op je schreden en omarm het rentmeesterschap weer zoals je het vroeger ooit omarmde.

Dit stukje verscheen vandaag ook in Via Horst-Venray

dinsdag 10 mei 2022

Intermezzo – Han

Iemand laten vallen als een baksteen betekent volgens Van Dale ‘onverwacht zijn handen ervan aftrekken, geheel in de steek laten’. Het CDA Horst aan de Maas heeft zijn wethouder Han Geurts laten vallen als een baksteen, zo werd gisteren bekend. En dat komt keihard aan. De wethouder schrijft zelf op zijn Facebookpagina: ‘Ik kreeg van het CDA de mededeling dat ze mijn kandidatuur als wethouder niet steunen. Ik ga niet over het besluit, maar dat de CDA-raadsleden dit besluit genomen hebben zonder eerst met mij in gesprek te gaan, doet me erg veel pijn.’ Van je vrienden moet je het maar hebben. Politiek is niet voor watjes, inderdaad. Maar politiek hoeft toch ook niet over lijken te gaan?  


Vier jaar lang liep Han zich het vuur uit de sloffen als wethouder namens het CDA. Wagonladingen vol kritiek kreeg hij over zich uitgestort, niet in de laatste plaats van mij. Omdat ik hem een zwak bestuurder vond, zoals ik op deze plaats regelmatig heb laten blijken. Kijk de laatste voorbereidende raadsvergadering terug en je begrijpt meteen wat ik bedoel. Ondanks alle kritiek bleef het CDA steeds achter zijn wethouder staan. En nu, twee maanden na de verkiezingen, serveert het CDA hem ineens af als kandidaat-wethouder. Broedermoord. Schunnig.


Weet je, dat het CDA het voor de buitenwacht deed voorkomen alsof het alle vertrouwen in Han had, terwijl het dat in feite niet had, kan ik nog enigszins begrijpen. Maar was de afgang die hem nu ten deel valt per se nodig? Had dit niet eleganter kunnen worden opgelost? Tuurlijk wel. Als het CDA Han ruim voor de verkiezingen in bedekte termen had laten weten dat zijn politieke rol was uitgespeeld, dan zou hij de stille wenk ongetwijfeld hebben begrepen. Knarsetandend, zeker, maar ernstig gezichtsverlies zou hem bespaard zijn gebleven.


Vooral het moment van afserveren roept vragen op. Zou het soms een vlucht naar voren zijn van het CDA? Han ligt al maanden onder vuur van een groot deel van de gemeenteraad over het beheer van gemeenschapshuis De Wingerd in Sevenum. Drie weken geleden werd hem tijdens de voorbereidende raadsvergadering de pis behoorlijk lauw gemaakt over De Wingerd. Niet uit te sluiten valt dat Han hierover binnenkort, wellicht vanavond al, in grote politieke moeilijkheden komt. Door zijn handjes al bij voorbaat van Han af te trekken, blijft het CDA salonfähig zal de gedachte zijn. Een onzinnige gedachte: een partij in verregaande staat van ontbinding heeft absoluut niets in het gemeentebestuur van Horst aan de Maas te zoeken. Zoals op 24 maart al geschreven: ‘Het CDA heeft heel veel betekend voor Horst aan de Maas, maar moet nu even de tijd worden gegund zijn wonden te likken, te reflecteren en te herbronnen.’ 

donderdag 24 maart 2022

Top 5 – Steekhoudende argumenten voor nieuwe coalitie D66+GroenLinks-Essentie-PvdA-VVD

Eerst hebben ze je wekenlang de oren van de kop geluld, dan zijn er verkiezingen en vervolgens treedt ineens een onwezenlijke stilte in die nu al een week duurt. Alsof ze zomaar ineens van de aardbodem zijn verdwenen, die politieke partijen. Of zouden ze zich soms schuilhouden in hun befaamde achterkamertjes, elkaar het hof makend om hun natte droom – het pluche – werkelijkheid te zien worden?


Het enige dat een week na de verkiezingen naar buiten is gekomen – vreemd genoeg niet via een gemeentelijk of partijkanaal maar via NU Horst aan de Maas – is dat Arie Stas is aangesteld tot informateur. Waarom heeft geen enkele partij tot dusverre zijn voorkeur voor een nieuwe coalitie openbaar gemaakt? Allemaal zeggen ze dat ze transparant zijn. En als ze dan een keer transparant kunnen zijn, dan hoor je ze niet. Onbegrijpelijk.


Laat ik zelf wel transparant zijn: wat mij betreft dient de nieuwe coalitie in Horst aan de Maas te gaan bestaan uit D66+GroenLinks, Essentie, PvdA en VVD. Waarom? Dat ga ik u vertellen. Komt ie, de exclusieve Horst-sweet-Horst top 5 van steekhoudende argumenten voor een nieuwe coalitie die bestaat uit D66+GroenLinks, Essentie, PvdA en VVD:

5. BVNL en Perspectief dienen de komende vier jaar eerst maar eens aan te tonen dat ze stabiel genoeg zijn om onderdeel te kunnen zijn van een coalitie.


4. Het CDA heeft heel veel betekend voor Horst aan de Maas, maar moet nu even de tijd worden gegund zijn wonden (grootste verlies uit zijn geschiedenis, in opspraak geraakte wethouder, ontbrekend leiderschap) te likken, te reflecteren en te herbronnen. In de tussentijd moet het CDA beslist in staat worden geacht ook vanuit de oppositie zijn invloed te doen gelden.


3. Een coalitie bestaande uit D66+GroenLinks, Essentie, PvdA en VVD voorkomt allerlei gedoe over de verdeling van de wethouderszetels. Die is in dit geval namelijk zonneklaar: ieder één. Dat de VVD daarmee misschien wat wordt overbedeeld en Essentie misschien wat wordt onderbedeeld, wordt gecompenseerd door het feit dat Essentie en VVD in deze coalitie elkaars natuurlijke bondgenoten zijn.   


2. D66+GroenLinks, Essentie, PvdA en VVD hebben vorige week woensdag alle vier winst geboekt. Winst boeken is niet per se noodzakelijk voor toegang tot een coalitie, maar een afstraffing van het kaliber dat het CDA voor zijn kiezen kreeg (verlies van 13,1 procent) vraagt om nederigheid en bezinning. Die betrachten lukt beter in de luwte van de oppositie dan in de hectiek van de coalitie.


1. Een coalitie bestaande uit D66+GroenLinks, Essentie, PvdA en VVD leidt tot een vanuit democratisch oogpunt gezonde getalsmatige verhouding tussen coalitie (vijftien zetels) en oppositie (twaalf zetels) in de gemeenteraad. In de voorbije raadsperiode bedroeg die verhouding eenentwintig om zes. Regelmatig kwam het wezen van de democratie (zoveel mogelijk ruimte laten aan de opvattingen van minderheden) in het gedrang. Als de huidige coalitie wordt voortgezet telt ze twintig raadszetels en is de kans op verbetering in dit opzicht miniem.