Posts tonen met het label Swolgen. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Swolgen. Alle posts tonen

donderdag 27 maart 2025

Intermezzo – Americaanse machtsovername

Terwijl de ogen van de wereld steeds meer zijn gericht op de Amerikaanse overname van Groenland, heeft zich hier in ons eigen Horst aan de Maas in alle stilte al zo’n vijandelijke machtsovername voltrokken. Wellicht geïnspireerd door de annexionistische neigingen van zijn grote overzeese broer heeft het nietige America namelijk zonder dat iemand het in de gaten had zijn territorium uitgebreid met Meterik en Swolgen. Daarmee heeft het zijn aantal inwoners meer dan verdubbeld: van 2.362 naar 5.195. Misschien van nog wel wezenlijker belang is dat America met deze annexatie zijn landbouwareaal aanzienlijk heeft vergroot.


Het Trumpiaans aandoende staaltje van Americaanse bravoure kwam gisteren aan het licht na de lancering van de Interactieve voetbalkaart. Deze kaart (klik hier) toont de verspreiding van seizoenkaarthouders van betaald voetbalclubs over Nederland. Inzoomend op de gemeente Horst aan de Maas blijkt dan bijvoorbeeld dat Lottum de kern is met de meeste VVV-seizoenkaarthouders (tachtig procent), dat Griendtsveen uitsluitend seizoenkaarthouders van PSV telt (namelijk vijf), dat Evertsoord als enige kern geen enkele seizoenkaarthouder van een betaald voetbalclub herbergt en dat in Horst het aantal seizoenkaarthouders van VVV dat van PSV maar net overstijgt.


Goed. Maar zoom je op de kaart in op Meterik, dan verschijnen deze gegevens in beeld:


En wil je weten hoe in Swolgen de seizoenkaarthouders zijn verdeeld, dan zie je dit:


Overtuigender bewijs van de Americaanse machtsovername is nauwelijks te vinden. Tegelijkertijd rijst de vraag welke kern van Horst aan de Maas het volgende slachtoffer van de Americaanse landhonger zal zijn.


Of zouden de begerige blikken van America verder reiken dan uitsluitend Horst aan de Maas? Venray, Venlo, Helmond: let op uw saeck!

P.S. Vandaag (vrijdag 28 maart) is de kaart in die zin aangepast dat ze uitsluitend nog de totaalcijfers voor de gemeente Horst aan de Maas toont: in totaal 411 seizoenkaarhouders waarvan 190 VVV, 164 PSV en 19 Ajax.

woensdag 26 februari 2025

Intermezzo – Vooroorlogs carnaval

‘Vastenavond 1929’ staat met potlood achterop deze uit het familiearchief opgeduikelde foto vermeld. De enige persoon die ik erop herken is mijn toen twintigjarige oma, zittend links, met een beer op haar schoot. Alle twaalf vastenavondvierders zijn verkleed én goedgemutst; alleen de mannen zijn geschminkt, zij het lichtjes. Op het programma waarschijnlijk een bezoek aan een van de vele cafés in de Herstraat, waar mijn oma woonde.


In een podcast hoorde ik een dezer dagen iemand verwijzen naar een citaat uit Deconstructing Harry, een film van Woody Allen: ‘Tradition is the illusion of permanence.’ Ofwel: ‘Traditie is de illusie van permanentie.’ Ofwel: alles verandert, niets blijft hetzelfde. Dit geldt ook voor carnaval. Ja, verkleden, schminken en cafébezoek behoren nog steeds tot de carnavalsrituelen, maar verder doet de hedendaagse viering van carnaval nauwelijks nog denken aan de vooroorlogse.

De in 1911 in Horst geboren Sjang Hoeijmakers noteerde in Die goeie ouwe tijd – Het leven in een Peeldorp omstreeks 1900:
‘Het carnaval werd nog maar alleen in de steden gevierd. Overigens sprak men toen nog niet van carnaval maar van “vastelavond”. In sommige dorpen werden met vastelavond volksfeesten georganiseerd, dikwijls zeer tot ongenoegen van de geestelijkheid, die in die dagen de kerk vol wilde hebben van ’s morgens vroeg tot ’s avonds laat voor het “veertigurengebed”. Ons werd dan verteld dat we moesten komen bidden voor die mensen, die wèl carnaval vierden.’
Illustratief in dit verband zijn berichten uit de Nieuwe Venlosche Courant van 2 maart 1911


en van 26 februari 1914:


Vooroorlogs vastenavondsvermaak in Horst en omgeving bestond voor een deel uit nu potsierlijk aandoende evenementen als een tentoonstelling van ‘de nuttige en fraaie handwerken der meisjes en van het fröbelwerk der bewaarschool’ in het klooster van de zusters ursulinen (bijvoorbeeld in 1917 en 1930), de eerste Sevenumse middenstandstentoonstelling in het plaatselijke patronaat in 1937 en een jaar later de eerste Horster middenstandstentoonstelling in de Mèrthal.  


Was het dan een rebelse daad van mijn oma en haar elf metgezellen om vastenavond te vieren? Nee, dat ook weer niet. Maar carnaval was beslist nog niet het grote volksfeest dat het nu is. Van een strakke organisatie met een lange reeks van festiviteiten en door iedereen geëerbiedigde protocollen was in elk geval nog geen sprake. Wat niet betekent dat het vooroorlogse vermaak zich uitsluitend tot tentoonstellingen beperkte. Hier en daar was er genkrijden (gans trekken) en in cafés werd gekaart en gedanst. Ook vonden op de vastenavonddagen wel gekostumeerde voetbalwedstrijden, toneelvoorstellingen en ‘komische voordrachten’ plaats.


Een bijzonder spektakel moet zich op carnavalsmaandag en -dinsdag in 1935 in Hegelsom hebben afgespeeld:


Of de antieke hangklok en/of De Mijnwerker van Jan Toorop nog steeds een Hegelsomse huiskamer siert? Barak is overigens een aan biljarten verwant spel.

donderdag 23 maart 2023

Intermezzo – Stembureaucratie

Het ging dus zoals altijd bij verkiezingen: peilloos diepe terneergeslagenheid toen de stembureaus waren gesloten en de eerste prognoses van de verkiezingsuitslag binnendruppelden. Die terneergeslagenheid verdween pas twee dagen later, toen de gemeente Horst aan de Maas de processen-verbaal per stemlokaal online zette. Ik heb ze pas een paar verkiezingen geleden ontdekt, die processen-verbaal. Maar smullen hoor! Met name de rubrieken 6 (‘Bezwaren van kiezers’) en 7 (‘Onregelmatigheden of bijzonderheden’) verzoenen me weer met alles. Wat er vooral uit spreekt is de gewetensvolle ernst waarmee stembureauleden hun taak opvatten. Tekenend is de tip van de bemanning van het stembureau in zaal Wilhelmina in Swolgen: ‘Het formulier “Stembiljet één voor één in stembus” graag kopiëren in de kleur van de stembusstemming! Men kijkt naar de vloer ervoor, niet naar de zijkant van de stembus.’ Die toewijding, dat oog voor detail – zó geruststellend in deze donkere Trumpiaanse en Baudettiaanse tijden.


Om te kunnen stemmen moet het stembureau wel open zijn. Dat was bij stembureau De Kruisweide in Sevenum aanvankelijk niet het geval: ‘Stembureau is 10 minuten later geopend omdat een stembus niet openging.’ Stembiljetten zijn eveneens een voorwaarde. In Meterik heerste een tekort: ‘Er waren te weinig stemformulieren. Zijn nageleverd.’


En dan zijn er natuurlijk nog de stemhokjes. Daaraan was bij sommige stembureaus een gebrek. Zoals in Melderslo: ‘Er was eigenlijk een stemhok te weinig. Er stonden er nu twee. Soms 20 minuten wachttijd.’ Hetzelfde probleem werd in Meterik creatief getackeld: ‘Er stonden maar 2 stemhokjes en dat was echt te weinig. Opgelost door de keuken van het MFC te gebruiken als stemhok!’


De schaarste aan stemhokjes verklaart misschien wel de neiging van sommige kiezers om met z’n tweeën in één stemhokje te kruipen. In Melderslo werd een man ‘een beetje boos’ toen hij het stemhokje samen met zijn vrouw wilde betreden en hij daarop werd aangesproken. In de Librije in Horst was dat aanspreken blijkbaar onbegonnen werk: ‘Veel mensen die met 2 in een hokje kruipen.’


Wat ook wel handig is als je wilt gaan stemmen, is dat je het stembureau weet te vinden. Dat bleek bij stemlokaal 3, De Kleinhorst in Horst, best lastig: ‘Bijna iedere stemmer heeft moeten opzoeken waar De Kleinhorst is. We kregen bijna iedere keer te horen dat we slecht te vinden waren. Het gebouw krijgt een 6 voor toegankelijkheid maar een 2 voor locatie!! Mensen wisten het niet te vinden en dat heeft een ander stembureau (De Berkel) gemerkt!! Onevenredig verdeeld!!!’


Enzovoort enzovoort. Laten we eindigen met een tip voor de volgende keer van de bemanning van het stembureau in Swolgen: ‘Leesbril (sterkte 2 – 2,5) aan koffer [met stembescheiden] toevoegen.’

woensdag 3 augustus 2022

Top 5 – Aandachttrekkers

Victor Veilig is het neefje van Benni Brems. En het broertje van de bij zijn geboorte overleden Wouter Wegberm. Victor is een sulletje. Bedoelt het goed, niets verkeerds over Victor, maar hij heeft het gewoon niet. Braafjes, swingend is anders. Een meewarige blik, dat is het maximale waar Victor op mag rekenen. Met dank aan z’n heilzame scheurpilootremmende werk wordt hij gedoogd. Meer zit er niet in voor Victor.


Sign of the times: de positie van Victor Veilig staat ernstig onder druk. Vanwege de gestage opmars van de Aandachttrekker. Die – de goeden niet te na gesproken – doorgaans plomp, aanwezig, dreigend is. Verfijnd is anders. Toonbeeld van doorgeschoten wegbermwappieïsme. Aanlengen met een scheutje tuinslangenruggegratisme zou voor één keer niet verkeerd zijn. Terugtrekkende bewegingen nog beter. Maar nu het nog niet zover is, de exclusieve Horst-sweet-Horst top 5 van Horster Aandachttrekkers. Komt ie:

5. Melatenweg, Horst


4. Peelstraat, Kronenberg


3. Wouterstraat, America


2. Monseigneur Aertsstraat, Swolgen


1. Griendtsveenseweg, America

vrijdag 11 maart 2022

Top 5 – Horster pinbancair erfgoed

Bekentenis: ik lijd aan zelfscankassafobie. Ik heb het idee dat alles wat maar mis kán gaan, ook mis zál gaan zodra ik me bij een zelfscankassa ophoud. Waanidee? Koudwatervrees? Ongetwijfeld. Toch is het zo. Aan mijn lijf geen zelfscankassa.

Ooit zal het wel hetzelfde zijn gegaan toen pinautomaten hun opwachting maakten. Mezelf kennende ben ik nog jarenlang naar het postkantoor getogen om daar een cheque in te vullen en vervolgens van de dienstdoende baliemedewerker – meestal T.E. – de verlangde hoeveelheid contact geld overhandigd te krijgen. Aan mijn lijf geen pinautomaat. Totdat er echt niet meer aan te ontkomen viel. En ik, uiteraard, het gemak van pinnen ontdekte. Waarom was ik daar niet veel eerder mee begonnen?

En nu, naar schatting een jaar of dertig verder, is de pinautomaat – ‘geldautomaat’ schijnt het officiële woord te zijn – alweer bijna passé. Slachtoffer van de almaar voortschrijdende digitalisering. Een ernstige aantasting van het straatbeeld zou ik het verdwijnen van de pinautomaten niet willen noemen. Zo mooi waren ze nu ook weer niet. De pinautomatische nalatenschap daarentegen is wel van een verbluffende schoonheid. Minimalisme in zijn meest pure vorm.


Waar schoonheid is, liggen bedreigingen altijd op de loer. Zo ook in dit geval. Voormalige bankgebouwen krijgen een andere bestemming. Verlies van pinbancair erfgoed is het schrijnende gevolg. Maar ook als voormalige bankgebouwen nog niet zijn herbestemd liggen bedreigingen, zoals die van de verfroller, levensgroot op de loer. Hoogste tijd daarom om de schijnwerper te richten op dit ondergeschoven kindje, in de hoop dat dit zal leiden tot meer aandacht en waardering voor pinautomatische sporen. Komt ie, de exclusieve Horst-sweet-Horst top 5 van Horster pinbancair erfgoed:

5a. America, Kabroekstraat, voormalige Rabobank


Dit pareltje zou aanmerkelijk hoger genoteerd staan in deze top 5 ware het niet dat het inmiddels tot mijn grote leedwezen is verdwenen. In 2019 straalde het nog in volle glorie.

5b. Horst, Kerkeveld, voormalige Rabobank


Woeste excellentie. Was onderdeel van een fraai ensemble:


Inmiddels is dit de trieste aanblik:


4. Horst, Jacob Merlostraat, voormalige ING


Te veel tierlantijntjes. Niet strak genoeg.

3. Swolgen, Kanakker, voormalige Rabobank


Onderdeel van een groter geheel:


2. Lottum, Monseigneur Schravenlaan, voormalige Rabobank


The beauty and the beast
, broederlijk naast elkaar, onderdeel van een uitermate fascinerend bancair landschap.


1. Sevenum, Molenveldweg, voormalige Rabobank


Robuuste, ongenaakbare pracht. Vormt samen met de allereerste afbeelding bij dit stukje een ijzersterk duo.

woensdag 16 juni 2021

Intermezzo – Kraamkamer (1)

Afgelopen weekend bijna twee dagen lang in een kraamkamer verbleven. Het was er bijzonder aangenaam vertoeven. Hartelijk welkom geheten, door alles en iedereen verwend, omgeven door warmte en vrolijkheid, slechts af en toe enig gekrijs.


U wist niet dat ik in blijde verwachting was? Kan ik me voorstellen. Met een nakend (groot)vaderschap had mijn tweedaags verblijf in die kraamkamer dan ook helemaal niets van doen. Wel met twee wandelingen. Op vrijdag in de Geijsterse Bossen en de Boschhuizerbergen en de volgende dag van Wanssum via Maaspark Ooijen-Wanssum, Broekhuizenvorst en Melderslo naar Horst. Op beide dagen in voortreffelijk gezelschap. Maar vanwaar dan die kraamkamer? Omdat beide wandelingen zich grotendeels afspeelden in bosgebieden. En die worden, blijkens op diverse plaatsen aangetroffen welkomstborden, aangeduid als ‘Kraamkamer van de natuur’. Moeder natuur die hier haar schatjes baart. Zoiets, vermoed ik.


Het was om je vingers bij af te likken, de majestueuze beuken in de Geijsterse Bossen, de jeneverbessen in Boschhuizerbergen, de waterpartijen in Maaspark Ooijen-Wanssum, de poelen in het Schuitwater, de zandverstuivingen op de Swolgender Heide. Allemaal prachtig en uitnodigend. Het leek wel een sprookje. Uiteindelijk ís het ook een sprookje. Want op de keper beschouwd is het toch een illusie. Te mooi om waar te zijn. Je dénkt dat de natuur het hier voor het zeggen heeft, maar als puntje bij paaltje komt is het de mens die de baas is. Dezelfde mens die heeft beschikt dat bever en vogelkers hier zijn geïntroduceerd, gaat met evenveel gemak over tot de verdelging van bever en vogelkers. Of het nu gaat om bomen die zijn voorzien van oranje stippen of om van mos ontdane bospercelen of om vernatting ter bestrijding van de droogte of om gemaaide paden of om hekken en prikkeldraad die moeten verhinderen dat je je buiten die gebaande paden begeeft: alles is door de mens bedacht en gecreëerd.


Over Maaspark Ooijen-Wanssum hoorde ik gisteren iemand zeggen, doelend op het feit dat nog steeds geen beheerder voor het gebied is gevonden. ‘Het ligt er allemaal nogal natuurlijk bij.’ Het was bedoeld als een verzuchting. Mij klonk het als muziek in de oren.


Ik ben grootgebracht met de tegenstelling natuur – cultuur. Natuur: ongerept, geen menselijk ingrijpen. Cultuur: aangeraakt door mensenhand. Mijn twee dagen wandelen hebben me definitief met de neus op de feiten gedrukt. Die aloude tegenstelling bestaat niet meer. Natuur in zijn oorspronkelijke betekenis bestaat niet meer. Althans niet hier in Noord-Limburg. Kraamkamer van de natuur? Speeltje van de mens zul je bedoelen. 

(Dit stukje verscheen vandaag in iets andere vorm in Via Horst-Venray. Foto’s 2 en 3 zijn gemaakt door Agata Siwek.)  

donderdag 18 maart 2021

Intermezzo - De stemming

Horst-sweet-Horst maakte gisteren een rondje langs alle 23 stembureaus van Horst aan de Maas en peilde er de stemming. Ziehier het resultaat:

10.41 uur – Meterik, De Meulewiek
En?
‘Waat dóchte geej da, kel? CDA natuurlijk! Daat zit beej ôs al sinds 1471 in de femilie.’


11.27 uur – Horst, De Leste Geulde
Piratenpartij neem ik aan?
‘Nee, SGP.’
Hoe dat zo?
‘Vanwege de bescherming van het ongeboren leven.’


11.43 uur – Horst, De Schuilplaats
En?
‘Geen commentaar.’


12.04 uur – Horst, Frans Theelen
En?
‘Sigrid! Without a shadow of a doubt!’


12.11 uur – Horst, De Berkel
En?
‘De Berkel mót blieve!’
Nee, op wie heeft u gestemd?
‘Lijst 4, nummer 52.’
Wie is dat?
‘Zoek dat zelf maar uit.’


12.21 uur – Horst, De Beurs
En? GroenLinks neem ik aan?
‘Om de dooie donder niet. Never never nooit niet zal ik daarop stemmen.’
Wat dan?
‘BBB. Back to basics. Power to the farmers.’


15.42 uur – Horst, Dendron
En, wat gaat het worden?
‘Geen idee, ik ben nog zwevend.’


15.57 uur – Tienray, Zonnehof
En? CDA? ChristenUnie? SGP?
‘De Feestpartij! Gaan met die banaan! Zuipen tot we er bij neervallen.’


16.05 uur – Meerlo, ’t Brugeind
En?
‘Lijst 22: Splinter.’
Verrassend!
‘Is een strategische stem, hoor. Eigenlijk is Volt mijn partij.’


16.24 uur – Swolgen, Wilhelmina
En?
‘Jesse rules!’


16.36 uur – Broekhuizenvorst, De Schakel
En?
‘Forum voor Democratie. Ik ben het kotsmoe dat ze ons de mond snaren.’
Snoeren.
‘Wat nou “snoeren”?’
De mond snoeren en niet snaren.
‘...’
Waarom loop je nu weg?


16.43 uur – Broekhuizen, Het Brouwershuis
En?
‘Partij voor de Dieren natuurlijk. Of zijn die niet voor de paarden?’


16.58 uur – Lottum, De Smetenhof
En?
‘Ik had nog wel zo gehoopt dat de Aardbeienpartij zou meedoen.’
Nee, die doet dit keer niet mee. Wat is het dan geworden?
‘De PvdA. Vanwege de rozen.’


17.15 uur – Grubbenvorst, ’t Haeren
En?
‘Streuzekes!’
Sorry, wat zeg je?
‘Kreuzetes!’
‘...’
‘Zeuterkers ... euhh ... ik bedoel treukezes ... nee ... keuzestress! Keuzestress! Hè hè.’


17.24 uur – Grubbenvorst, Saldersbron
En?
‘Wat dacht u?’
Geen idee.
‘Lijst 16.’
Welke partij is dat?
‘Code Oranje.’
Oh zo!


17.48 uur – Sevenum, De Kruisweide
En?
‘Forum voor Democratie.’
Omdat?
‘Omdat zij zelf hebben gezegd: “FVD is bij uitstek de jachtpartij van Nederland, en ziet de jacht als noodzakelijk goed.”’


17.54 uur – Sevenum, De Gaper
En?
‘CDA.’
Want?
‘Sevenum is een schuttersdorp en gedeputeerde Ger Koopmans is president van de Oud Limburgse Schuttersfederatie en hij zei dat we op het CDA moesten stemmen.’


17.59 uur – Sevenum, De Wingerd
En?
‘Rutte! Geschikte kaerel. Maar nu moet ik waer snel aan de slag.’


18.08 uur – Kronenberg, De Torrekoel
En?
‘Lijst 17, nummer 1, Laurens Dassen.’
Volt!
‘Inderdaad, u bent goed op de hoogte.’
Waarom Volt?
‘Zij willen een Ministerie van Digitale Zaken.’


18.18 uur – America, Aan De Brug
En?
‘Ach was die goeie ouwe Rooms-Katholieke Partij Nederland van Klaas Beuker er nog maar.’
Wat is het uiteindelijk geworden?
‘Blanco.’


18.29 uur – Hegelsom, Zaal Debije
En?
‘Een ortolaan! Daar! Ik geloof m’n ogen niet!’
Maar op wie heeft u gestemd?
‘Op ôzze Raymond natuurlijk. Iedereen voor Raymond, Raymond voor iedereen.’


18.48 uur – Melderslo, De Zwingel
En?
‘De Libertaire Partij.’
Om een bepaalde reden?
‘Die zijn tegen de corona en voor XTC.’


21.51 uur – Griendtsveen, De Zaal
En?
‘Teringzooi. Te laat. Wekenlang door de sneeuw lopen baggeren en nu ben ik godverdegodver 51 minuten te laat.’
Op wie had u willen stemmen?
‘De nummer 24 van de PVV, Daniëlle de Winter.’