Posts tonen met het label Horsten. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Horsten. Alle posts tonen

dinsdag 20 oktober 2026

Horsten (5) | Garbsen-Horst (Duitsland, Niedersachsen)


Eerst het grootstedelijke Hannover, daarna het kleinstedelijke Garbsen en dan bevind je je ineens in het dorpse Horst. Burgerlijk, zoals dorpen nu eenmaal zijn, zeker op het Nedersaksische platteland. Protestants ook. De lutherse kerk ligt aan de Lutherstrasse. Hoe luthers wil je het hebben? ‘Alles vergeht - Gott steht.’ Wie zit is een uit de kluiten gewassen gebeeldhouwde vrouw met handtas. Waarom ze hier zit blijft in nevelen gehuld. ‘An Gottes Segen ist alles gelegen. Dein Thun und Lassen, Gott befehl, mit Sorg und Schwermut dich nicht quäl. Gott sorgt für uns alle samt.’ Zou het?

Net buiten het dorp strokunst. De plaatselijke bakker belooft broodkunst. Verdere neringdoenden zijn schaars. Een pizzatent, een kapsalon, een aangekleed postkantoortje en een winkel met tweedehands spullen. Meer niet. Wel een aardappelenautomaat. 

Uitgestorven straten. Iedereen aan het werk dan wel achter de geraniums. Lege school, herfstvakantie waarschijnlijk. Midden in het dorp het complex van TSV Horst 1910. Twee voetbalvelden, een jeu-de-boulesbaan, een beachvolleybalveld en een beachvoetbalveld. ‘Wir bewegen uns.’ Ongetwijfeld met Gottes Segen. Of dat ook voor de TSV-drankenkar geldt?

Grauwe, fantasieloze garageboxen overal. Behalve die aan de Ackerstrasse. ‘Und Gott sah dass es gut war.’ Goed? Meesterlijk!









Horsten (4) | Mariental-Horst (Duitsland, Niedersachsen)


Als je uitstapt bij bushalte Mariental-Horst, heb je meteen in de gaten dat dit niet zomaar een Horst is. Naar sporen van de twintigste-eeuwse geschiedenis hoef je in Duitsland nooit ver te zoeken, maar hier ligt het er wel erg dik bovenop. 

Dit Horst is onderdeel van Mariental, een gemeente in de buurt van Helmstedt, nog net West-Duits ten tijde van de Bondsrepubliek Duitsland en de DDR. De geschiedenis van dit Horst begint in 1937, als het naziregime op voormalige landbouwgrond een militair vliegveld uit de grond stampt. Vanaf 1940 is het operationeel, het wordt vooral gebruikt voor oefenvluchten. Tegelijkertijd komt een kazernecomplex tot stand met tal van gebouwen. 

In april 1945 veroveren de Amerikanen het vliegveld. Vanaf dat moment wordt er niet meer gevlogen. De kazerne is tussen 1945 en 1947 een doorstroomvoorziening voor in totaal een half miljoen mensen: voormalige dwangarbeiders, overlevenden van concentratiekampen en vluchtelingen uit de voormalige oostelijke Duitse gebieden (‘Heimatvertriebenen’). Daarna wordt het vliegveld zelf weer omgetoverd tot landbouwgrond. De voormalige onderkomens voor militairen blijven bestaan en behouden een woonfunctie: het worden huurappartementen. 

Wat dit Horst zo bijzonder maakt, is dat er sinds de jaren vijftig nauwelijks iets aan is veranderd, alleen aan de randen is er wat bebouwing bijgekomen. Met zijn statige gebouwen, zijn symmetrie, zijn strenge ritme, zijn ruimtelijkheid en zijn vele groen oogt het bijna als een idylle. Maar vergis je niet: dit Horst blijft schuldige architectuur in een schuldig landschap.






Horsten (3) | Peine-Horst (Duitsland, Niedersachsen)


Verlaat station Peine in zuidelijke richting, sla rechtsaf bij de Rote Jugend-graffiti (inclusief hamer en sikkel), doorkruis een monumentaal park, steek de Fuhse over, sla rechtsaf de lange Madamenweg in, waan je voor even in het buitengebied, bewonder een in de kleuren van Eintracht Braunschweig beschilderd elektriciteitskastje, loop door de tunnel onder de snelweg die Hannover en Berlijn met elkaar verbindt, bewonder een in de kleuren van VfL Wolfsburg beschilderd elektriciteitskastje en dan bevind je je ineens in Horst. Horst vor Peine welteverstaan, want twaalf kilometer verderop ligt nog een Horst. Dat was tot 1965 een zelfstandige gemeente, de kleinste van de hele regio, met in 1910 bijvoorbeeld 43 (!) inwoners. Om verwisseling met dát Horst te voorkomen, kreeg dít Horst de toevoeging ‘vor Peine’. 

Direct achter het in de clubkleuren van VfL Wolfsburg beschilderde elektriciteitskastje vind je meteen het helaas enige hoogtepunt van dit Horst: de uit 1739 stammende Sankt Nikolaikirche. Klein maar bijzonder fijn. Bovendien de oudste kerk van heel Peine. Ook de kerkklok is de oudste van Peine.
 
Afgezien daarvan maakt dit Horst een vrij troosteloze indruk. Snelweglawaai, een fabriek, wat onbestemde bedrijfjes, allerlei leegstaande bedrijfspanden. Daartussen wat verdwaalde vrijstaande woningen. Verder nog twee straten met louter vrijstaande woningen en dan heb je het wel zo’n beetje gehad. Een plek in de top 5 van Horst’en lijkt te hooggegrepen voor dit Horst.






Horsten (2) | Horst (Duitsland, Schleswig-Holstein)


De overeenkomsten zijn talrijk. Het station op enkele kilometers van het dorp. Landelijke omgeving: bossen, weilanden, akkers. Paarden. Getrimde gazons, geharkte paden. Spruitjeslucht. Gespreide bedden. Behouden gebleven dorpspomp. Windmolens aan de horizon. Grote rivier een kilometer of tien verderop. Van oudsher christendemocratische dominantie. 

Toch zijn er ook verschillen tussen Horst (aan de Maas) en Horst (bijna aan de Elbe, Sleeswijk-Holstein, ruim een half uur met de trein vanuit Hamburg). Zoals het inwonertal: omstreeks vijftienduizend versus omstreeks zesduizend. Van oudsher katholiek versus van oudsher protestant. Levendig centrum versus centrum dat nauwelijks centrum te noemen valt. Horecaplein versus een zitje bij de plaatselijke bakker. Verkeersarm centrum versus centrum met razend autoverkeer en stoplicht. Met een naburig dorp gedeelde stationsnaam versus ongedeelde stationsnaam. In de Tweede Wereldoorlog verwoeste eeuwenoude kerk versus achttiende-eeuwse kerk die de Tweede Wereldoorlog heeft overleefd. Nauwelijks openbare liefdesverklaringen aan de regionale profvoetbalclub versus allerwegen openbare liefdesverklaringen aan de regionale profvoetbalclub. 

Oh ja, nog een overeenkomst: een textielverleden. En nog een verschil: geen eigen wolfabricage versus eigen wolmerk dat refereert aan de dorpsnaam.








maandag 24 augustus 2015

Horsten (1) | Gelsenkirchen - Horst (Duitsland, Nordrhein-Westfalen)

Horst-sweet-Horst was zaterdag in … Horst. Dat zat zo: het werd weer eens tijd voor een voetbalwedstrijd in de Regionalliga West. Rot-Weiß Oberhausen-Alemannia Aachen. Ontmoeting van twee naar het vierde niveau afgezakte Traditionsvereine (of dan toch bijna). Niet in een arena, maar in een stadion. Met een atletiekbaan en lekker veel onoverdekte staanplaatsen. Voetbal zoals het ooit bedoeld was.
Wat doe je dan om de tijd tot de aftrap te doden? Je gaat naar Horst! Ortsteil van Gelsenkirchen. Nooit eerder geweest. Vanaf Essen Hauptbahnhof twintig minuten met de ondergrondse (!). Uitstappen bij halte Schloß Horst. En dan meteen dit beeld:
Radikal links, revolutionär – echter Sozialismus – MLPD. Ja, das gibt es noch in Duitsland. Komende zaterdag: Sommerfest rund um die Horster Mitte. Waar solidariteit met de vrijheidsstrijd in Kobani en Rojava wordt betuigd. Inclusief verslagen uit de eerste hand. Kom daar bij ons maar eens om.
Verder: Schloß Horst. Twaalfde-eeuws van oorsprong, in de dertiende eeuw in het bezit gekomen van de familie Von der Horst. Na een brand in 1554 weer opgebouwd als renaissanceslot. Nu wel héél erg opgedirkt.
Andere attractie in Horst: het Nordsternpark. Landschapspark op het terrein van de voormalige mijn Nordstern. Het (veel) kleinere broertje van Zeche Zollverein, enkele kilometers verderop. Hoogtepunt, letterlijk en figuurlijk: de Herkules von Gelsenkirchen.
18 meter hoog, 23 ton zwaar. Meesterwerk van Markus Lüpertz. Alleen al hierom is Horst eine Reise wert.
In Horst wonen meer mensen dan in Horst. Maar minder varkens. Toch staan varkens ook daar op een voetstuk.
De Emscher riekt. Anders gezegd: de Emscher stinkt. Die pijn wordt verzacht door prachtige stalen hangbruggen en bordjes met afschrikwekkende pictogrammen.   
Verder is Horst vooral een Ortsteil waarvan er in het Ruhrgebied zoveel zijn. Iets van een grauwsluier lijkt er altijd omheen te hangen, hoe zonnig het er ook is. Bruisend is anders, maar waar staat geschreven dat het overal en altijd bruisend moet zijn? En als je er gevoelig voor bent heeft zo’n onopgesmukte winkelstraat die zich niet beter voordoet dan hij is, ook zo zijn charme.
Na Horst kon die wedstrijd alleen maar tegenvallen. Wat-ie dus ook deed. RWO was geen partij voor Alemannia: 4-1 (of 1-4, maar ik ben niet van die school).  
De Akense fans, naar schatting wel een kleine tweeduizend, kregen door hun Oberhausener collega’s overigens voor de voeten geworpen dat ze schwule Holländer zijn. Zal de hitte wel zijn geweest, want best leuk en aardig al die onoverdekte staanplaatsen, de zon kan er ook onbarmhartig branden. Meine Güte.