maandag 10 december 2012

Klein mysterie 405 – Floriade (2)

Je gaat het pas zien als je het door hebt. JC heeft weer eens gelijk. Tot mijn schande moet ik bekennen dat het bij mij een jaartje of tien heeft geduurd voordat ik het door had. Maar sinds drie dagen heb ik het door. En wel helemaal.
Het begon met een artikel in De Volkskrant van afgelopen vrijdag over allerlei onverklaarbare taferelen die zich dit voorjaar in Overijsselse bussen afspeelden. Zo doken in een streekbus tussen Zwolle en Coevorden ineens horden Chinese toeristen op, vertoonde zich in een Zwolse stadsbus plotseling een muziektrio genaamd De Blauwe Vingers en voerde in een derde streekbus Meneer Mishta, een mysterieuze ziener, actie tegen de algehele verzuring. Niet één dag, maar drie maanden! Niemand kon het verklaren, Overijssel stond op z’n kop. Totdat De Volkskrant vrijdag onthulde dat het allemaal doorgestoken kaart was: de Chinese toeristen waren ingehuurd, De Blauwe Vingers was een gelegenheidstrio en Meneer Mishta is een acteur. Allemaal in het kader van een kunstproject bedoeld om forensen anders naar hun omgeving te laten kijken. Slechts een klein groepje ingewijden wist ervan en de buschauffeurs speelden het spelletje braaf mee. Geniaal!
En toen had ik het dus door. De Floriade is van hetzelfde laken een pak! Alleen geen kunstproject van drie maanden, maar van een dikke tien jaar. Geniaal in het kwadraat! Half Limburg moet in het complot hebben gezeten, alleen: ik zag het niet. Maar ja, je gaat het dus pas zien als je het door hebt. En nu heb ik het dus door.
Tien jaar lang acteren in een toneelstuk, een onvoorstelbaar knappe prestatie. Al kan ik me ook voorstellen dat er bij de hoofdrolspelers sprake is van enige opluchting: tien jaar lang acteren in hetzelfde stuk gaat je niet in je kouwe kleren zitten en op een gegeven moment is de uitdaging er wel af.
Voor alle acteurs wenkt nu een zonnige toekomst. Paul Beck kan zich eindelijk ontdoen van dat vlinderdasje en zich verdienstelijk maken bij De Efteling of anders wel het Sprookjesbos. Leon Litjens, verlost van de verplichting om de andere dag te roeptoeteren over spin-offeffecten, kan ongetwijfeld een directiefunctie bij het Nieuw Gemengd Bedrijf tegemoet zien. Thijs Coppus, die al die tijd de bad guy heeft moeten acteren, gun ik nu eens een rol als knuffelbeer. Ook Leon Frissen en Ger Driessen, beiden op een gegeven moment uit het script geschreven, komen ongetwijfeld goed terecht. Leon Frissen heeft zich inmiddels bekwaamd in het debiteren van diepzinnige gedachten op Twitter. Ger Driessen heeft in het recente verleden bewezen zich als een vis in het water te voelen in het filmwereldje. Resteren al die CDA-gemeenteraadsleden die een half jaar lang al twitterend de loftrompet over de Floriade moesten steken. Ik durf er veel om te verwedden dat voor hen elders wel weer een figurantenrol is weggelegd. Is ze op het lijf geschreven.
Geconfronteerd met de onthulling van De Volkskrant reageerde journalist Matthijs Oppenhuizen van Stentor Sallands Dagblad vrijdag als volgt: ‘Ik ben dus eigenlijk voorgelogen? Ik baal dat ik er met open ogen ben ingetuind en niet de waarheid heb achterhaald, maar ik vind het wel een sterk en ludiek project.’ Het zouden mijn woorden over de Floriade kunnen zijn. Sinds vrijdag weet ik dat elke cent, elke euro van die tientallen Floriademiljoenen het ten volle waard is geweest. Je gaat het inderdaad pas zien als je het door hebt.

Top 5 – Horster milkers

Een onuitroeibaar misverstand wil dat niet-Randstedelingen in het algemeen en Limburgers in het bijzonder altijd achter de feiten aanhollen. De Randstad trendsettend, de rest van Nederland trendvolgend – dat idee. Hoe anders is de werkelijkheid. Neem nu milken, of op z’n Engels milking, een gebruik dat erin bestaat dat je in het openbaar een pak melk over je heen gooit. In Engeland is het op het moment een rage en inmiddels heeft het fenomeen ook de zelfbenoemde voorhoede van hip Holland bereikt. Op YouTube is het een hit, de kranten staan er vol van, op Twitter is het trending en eerstdaags zal het ongetwijfeld in De Wereld Draait Door opduiken (als het daar tenminste niet al opgedoken is; ik volg dat programma niet zo).
Vreemd allemaal. In Horst milken we namelijk al eeuwenlang. Ik heb het voor de aardigheid nog even opgezocht: de oudst bekende schriftelijke vermelding van milken in Horst dateert uit 1369. In Sevenum (1308) en Lottum (1293) waren ze er zelfs nog iets eerder bij. In de daaropvolgende eeuwen kende milken hier perioden van bloei en verval. Zo luidde het Franse milkverbod van 1807 bijna het einde in, terwijl het herstel van de bisschoppelijke hiërarchie in 1853 juist een enorme stimulans voor het milken betekende. En in de twintigste eeuw mag het aantal Horster milkers dan enigszins zijn teruggelopen, anno 2012 milkt een groot deel van de bevolking van Horst aan de Maas nog altijd onverdroten voort. Hoogste tijd derhalve voor een top 5 van Horster milkers:

5. Zwanenheikes Trina uit Lottum:
‘Milken is bij ons een echte familietraditie. Een dag niet gemilkt is een dag niet geleefd, zeg ik altijd maar. Zonder milken was ik geheid geen 93 geworden.’

4. Boet van den Akker uit Griendtsveen:
‘Ik was altijd een echte stresskip. Totdat iemand me adviseerde te gaan milken. Had ik jaren eerder moeten doen. Milken geeft zó veel rust en verdieping! Mijn leven heeft er een nieuwe dimensie door gekregen.’

3.  Daisy de Fauwe uit Meterik:
‘Weet je, de halfvolle van de Aldi is de beste. De magere van Jan Linders gaat trouwens ook nog wel. Alleen de volle van Lidl, die moet je nooit pakken. Da’s pas bocht. Ja, hoor, ik heb ze allemaal uitgeprobeerd.’

2. Trevor Sykes uit Hegelsom:
‘Yeah, I used to be an asphalter. But then I came across this milking, or miiileke as they call it here. I gave up asphalting and turned into a milking advisor. And be assured: great profits!

1. Flöves Marie uit Sevenum met in haar arm haar pasgeboren zoon Chris:
‘Jarenlang trouw milken heeft mij een zoon gebracht. Je gelooft het misschien niet, maar een man is er niet aan te pas gekomen.’ 

Marie had er overigens geen enkel bezwaar tegen dat we haar en kleine Chris filmden tijdens een van hun milksessies:

P.S. Wist u dat milken in de Randstad alweer een opvolger heeft gekregen in porten? Doen wij hier al sinds 1032.

Actualisatie – Telefooncellen (2)

Peter Janssen, ja alweer Peter, mailde me onlangs dat ik het stukje over telefooncellen van 13 september 2010 kon actualiseren. Hij voelde het namelijk als zijn droeve plicht mij te informeren over het verscheiden van de waarschijnlijk laatste nog in werking zijnde openbare telefooncel in de buitenlucht van Horst aan de Maas. En wel die op het vakantiepark dat eertijds Loohorst heette, twee jaar geleden nog door het leven ging onder de verschrikkelijke benaming Sunparks Limburgse Peel en intussen bekendstaat onder de nauwelijks minder verschrikkelijke naam Center Parcs Limburgse Peel. Op 11 september 2010 zag het er nog zo uit:
Op 27 november 2012 legde Peter dit trieste tafereel vast op de gevoelige plaat:
Noteer: telefooncel verdwenen, rode brievenbus vervangen door een oranje.

Niet verder vertellen, en zeker niet tegen Peter, maar ondanks alle droefenis is er ook nog een lichtpuntje. Want voor het eerst in ruim twee jaar kan ik weer eens die prachtige Latijnse spreuk uit de kast halen voor dit staaltje cultuurbarbarij: sic transit gloria mundi. Wat dat betekent? Probeer daar zelf maar eens achter te komen.

maandag 3 december 2012

Klein mysterie 404 – Niet poepen (3)

Staat u me toe dat ik er weer eens een paar hondenpoepfrustratiebordjes in gooi? Niks zo irritant als hondenpoep – niks zo mooi als bordjes waar de hondenpoepfrustratie vanaf druipt.

Peter Janssen (ja altijd weer Peter Janssen, hij is een van mijn topinformanten) attendeerde me een tijdje terug op een interessant bordje in Sevenum (ja, altijd weer Sevenum, een echte hondenpoepfrustratiebordjeshotspot). Te vinden aan de Krouwelstraat. Hoewel hij een foto meestuurde, vond ik dat ik het aan m’n stand verplicht was ook zelf een kijkje te gaan nemen. Ik kan u verzekeren dat ik bepaald geen spijt heb van die mezelf opgelegde verplichting.
Aan de Krouwelstraat ligt iets wat ik als een semiopenbare schildpaddenvijver zou willen omschrijven. Die is op zichzelf al eine Reise wert, maar dat geldt dubbel en dwars voor het houten bordje dat is bevestigd aan het om de vijver geplaatste hek:
Dat ‘schijten’ is mooi, zonder uitroeptekens zijn zulke bordjes niet compleet en een verwijzing naar zielige kindertjes doet het altijd goed. Maar wat dit bordje pas echt opstuwt in de hondenpoepfrustratiebordjeshiërarchie is natuurlijk dat ‘non de ju!!’. Heerlijk! Zou eeuwig zonde zijn als het bordje ooit zou verdwijnen, dus ik roep bij dezen alle honden uit de buurt op regelmatig een lekkere bolus te blijven draaien bij de schildpaddenvijver.
Nadere inspectie van de directe omgeving van de schildpaddenvijver leverde trouwens qua hondenpoepfrustratie nog enkele kleinere keutels op. Zoals dit bordje, dat het eveneens doet voorkomen alsof alleen kinderen slachtoffer zouden zijn van hondenhoopjes en waarvan de maker geen keuze heeft kunnen maken tussen tutoyeren en vousvoyeren:
Schuin tegenover voorgaand bordje trof ik dit bordje aan met daarop een exemplaar van een vermoedelijk exclusief Sevenums hondenras, dat als voornaamste kenmerken heeft dat het staande zijn grote bah doet en dat het slechts over twee poten beschikt:
Tot slot graag uw gewaardeerde aandacht voor een bordje dat kan wedijveren met dat bij de schildpaddenvijver. Zaterdag zelf gesignaleerd, hangend in een haag aan het begin van de Molengatweg in Horst. Als we het letterlijk nemen behoort het niet tot de categorie hondenpoepfrustratiebordjes. Toch heb ik zo’n donkerbruin vermoeden dat we het niet letterlijk moeten nemen:  
Tot zover voor vandaag de berichtgeving over enkele van de jongste ontwikkelingen aan het bruin front.

Klein mysterie 403 – Floriade (1)

Zaterdag berichtte Dagblad De Limburger dat de Floriade afstevent op een verlies van negen miljoen euro. Meteen nadat ik het artikel tot me had genomen, haastte ik me naar m’n pc. Wie zou zich als eerste geroepen voelen te twitteren naar aanleiding van het artikel: Statenlid Thijs Coppus (SP) of wethouder Leon Litjens (CDA)? Thijs om schande te spreken over het miljoenenverlies; Leon om het te relativeren. Thijs om iedereen er nog eens opmerkzaam op te maken dat de SP hiervoor al jaren had gewaarschuwd; Leon om ons nogmaals aan het verstand te peuteren dat je de Floriade in een veel breder verband moet zien. Thijs om z’n verontwaardiging te ventileren over het feit dat de Noord-Limburgse burger kan opdraaien voor het miljoenenverlies; Leon om andermaal te benadrukken dat de spin-offeffecten van de Floriade pas over een jaar of tien zichtbaar zullen zijn.
Thijs of Leon: wie zou de eerste zijn? Het werd Thijs. Zaterdagochtend, 8.38 uur, tweet: ‘9 miljoen verlies voor de Floriade. Komt waarschijnlijk op bordje gemeenten terecht. Daarom was de SP tegen.’ In de daaropvolgende 5 uur en 24 minuten zouden er nog vijftien tweets plus een stukje op z’n weblog volgen. Allemaal in de hierboven beschreven geest. En Leon? Die deed er een dag lang het zwijgen toe. Pas op zondagmiddag 15.03 uur scheidde hij een tweet af waarin hij onder de toevoeging ‘Wat heeft de Floriade ondernemers opgeleverd’ verwijst naar een artikel getiteld ‘Zakelijk programma Floriade effectief’ op de website van Greenport Venlo. Daar bleef het verder bij. Beetje mager. 1-0 voor Thijs.
Leon zal er, in het besef dat hij een bij voorbaat gewonnen wedstrijd speelt, geen seconde minder om slapen. Want zelfs al zou straks blijken dat de Floriade geen negen maar vijftien of twintig miljoen euro verlies heeft opgeleverd, dan nog kun je er vergif op innemen dat ze zal worden verkocht als een succes.
‘Dit jaar meer bezoekers in Streekboerderijmuseum De Locht? Komt door de Floriade!’
‘Dit jaar minder bezoekers in Streekboerderijmuseum De Locht? Zonder de Floriade waren het er nog veel minder geweest!’
‘Dit jaar meer inkomsten voor de Horster middenstand? Komt door de Floriade!’
‘Dit jaar minder inkomsten voor de Horster middenstand? Zonder de Floriade zou het er nog veel slechter hebben uitgezien!’
‘Meer bedrijfsvestigingen in Horst aan de Maas? Komt door de Floriade!’
‘Minder bedrijfsvestigingen in Horst? Zonder de Floriade zouden het er nog veel minder zijn geweest!’
‘De Kasteeltuinen in Arcen juist dit jaar failliet gegaan? Zou zonder de Floriade ook zijn gebeurd.’ 
‘9 miljoen euro verlies voor de Floriade? Zonder Floriade zouden we aan de bedelstaf zijn geraakt!’
Enzovoort, enzovoort. Knappe jongen die kan bewijzen dat het allemaal niet zo is. En een even knappe jongen die kan bewijzen dat het allemaal wel zo is. Met de Floriade kun je gewoon alle kanten op. Daarom kan ik Thijs op een briefje geven dat de door hem gewenste verantwoording van ‘mensen die in 2002 vooral zichzelf belangrijk wilden maken en nu geen politieke verantwoordelijkheid meer dragen’ er nooit, maar dan ook nooit zal komen. In zelfreinigend vermogen heeft de Limburgse politiek nooit uitgeblonken – waarom zou dat in dit geval anders zijn? Wat onverlet laat dat die verantwoording wel degelijk op haar plaats zou zijn. Als een (door Thijs becijferde) overheidsbijdrage van negentig miljoen euro al geen aanleiding meer is voor een verantwoording, wat dan nog wel?

Klein mysterie 402 – Gemeentenaam (3)

Wie zei daar dat er niet naar Horst-sweet-Horst wordt geluisterd? Veertien dagen geleden verscheen hier een stukje over een plaatsnaambord aan de Molengatweg met een foutieve vermelding van de gemeentenaam
en ziedaar, binnen een week was de fout hersteld:
Het bedankje voor de oplettendheid zal vermoedelijk een dezer dagen wel volgen.

Mooier worden de plaatsnaamborden er trouwens ook niet op, bedacht ik me toen ik de foto’s nog eens wat nauwkeuriger bekeek. Van die witte omlijsting ben ik sowieso al niet kapot, maar voorheen volgde het wit tenminste nog exact de randen van het bord.
De nieuwere borden hebben in feite een dubbele omlijsting: behalve de witte ook nog een blauwe. Zou nog overkomelijk zijn als de blauwe omlijsting de witte precies zou volgen, maar dat is nu weer net niet het geval. Op de vier hoeken maakt het wit namelijk een veel scherpere bocht dan het blauw, waardoor blauw daar de overhand heeft. En dat stoort (me).
(Zoals de extra rode en witte cirkel om dit verbodsbord (me) evenzeer stoort.)
Dan de diagonale rode streep die aanduidt dat je de bebouwde kom verlaat. Heeft in de nieuwste versie eveneens een witte omlijsting gekregen.
Dat doet pas echt de deur dicht. De rode streep heeft aanzienlijk aan kracht ingeboet, het wit eromheen maakt ’m veel minder urgent. Vroeger was het: ‘Afgelopen met Horst, streep d’r door, over en sluiten, welkom in een andere wereld, verder geen gezeik.’
Nu is het: ‘Als het gepermitteerd is, mogen we dan heel misschien even uw aandacht vragen voor het feit dat u de bebouwde kom van Horst verlaat? Alstublieft niet kwaad worden, hoor, wij kunnen er ook niets aan doen.’
Nog meer te klagen? Uiteraard. Wat me evenmin kan bekoren is dat ‘a/d’. Als je per se een zwevende a wilt, dan zou ik voor zowel de a als de d een kleinere letter hebben gebruikt. Nu lijkt het alsof de a uittorent boven de H, de t en de M, wat nooit de bedoeling kan zijn omdat ‘a/d’ toch echt ondergeschikt is aan ‘Horst’ en ‘Maas’. Dat het diagonale streepje tussen de a en de d in tegenstelling tot de a daadwerkelijk uitsteekt boven de H, de t en de M, is daarom helemaal onvergeeflijk.

Kleine noot bij al het voorgaande: ik heb niet het minste verstand van vormgeving. Mocht u een andere mening zijn toegedaan over de aanblik van de nieuwe plaatsnaamborden: laat maar weten waar en waarom ik de plank heb misgeslagen.

maandag 26 november 2012

Intermezzo – Gemeenteraad (1)

De Voorzitter: ‘Dan is nu aan de orde agendapunt 6. Ik geef daarvoor graag het woord aan De Wethouder.’
De Wethouder: ‘Om te beginnen wil ik hier zeggen dat ik ontzettend blij ben met het initiatief van de raad.’
Het Raadslid: ‘Het raadsinitiatief.’
De Wethouder: ‘Klopt. Ik ben ontzettend blij met het raadsinitiatief. Wel hebben we nog drie jaar nodig voor een visie.’
Het Raadslid: ‘Drie jaar?’
De Wethouder: ‘Ja, drie jaar voor de invulling van de visie.’
Het Raadslid: ‘O, drie jaar voor de invulling van de visie.’
De Wethouder: ‘De visie is er natuurlijk al eerder.’
Het Raadslid: ‘Mooi, dan zitten we op één lijn.’
De Wethouder: ‘Dan de startnotitie.’
Het Raadslid: ‘Het startdocument.’
De Wethouder: ‘Inderdaad. Het startdocument zou onze visie kunnen zijn.’
Het Raadslid: ‘Het startdocument uw visie? Nee, het startdocument is uw plan van aanpak.’
De Wethouder: ‘Het plan van aanpak is onze visie.’
Het Raadslid: ‘Nee, uw plan van aanpak is het startdocument van uw visie.’
De Wethouder: ‘Uiteraard.’
Het Raadslid: ‘Mooi, dan zitten we weer op één lijn.’
De Wethouder: ‘Dan naar de visie van het raadsinitiatief.’
Het Raadslid: ‘De visie van het initiatiefvoorstel.’
De Wethouder: ‘Ja, u heeft gelijk: de visie van het initiatiefvoorstel. In onze ogen een prima plan van aanpak.’
Het Raadslid: ‘Nee, visie.’
De Wethouder: ‘Ja, natuurlijk: de visie van het initiatiefvoorstel op het plan van aanpak voor de visie is in onze ogen prima.’
Het Raadslid: ‘Heel mooi, dan zitten we nog steeds op één lijn.’
De Wethouder: ‘Vooral die raadscommissie juichen we enorm toe.’
Het Raadslid: ‘Commissie uit de raad.’
De Wethouder: ‘U heeft volkomen gelijk: het is een commissie uit de raad.’
Het Raadslid: ‘Want dat is een wezenlijk onderdeel van de invulling van de visie.’
De Wethouder: ‘Jazeker, de raadscommissie is een wezenlijk onderdeel van de invulling van het initiatiefvoorstel. Dat staat zo ook in het startdocument.’
Het Raadslid: ‘In het plan van aanpak.’
De Wethouder: ‘Nee, in de visie.’
Het Raadslid: ‘In de visie op het raadsvoorstel?’
De Wethouder: ‘Nee, in de invulling van de commissie uit de raad.’
Het Raadslid: ‘Zoals verwoord in het initiatiefvoorstel?’
De Wethouder: ‘Vanzelfsprekend!’
Het Raadslid: ‘Geweldig, dan zitten we weer helemaal op één lijn.’
De Voorzitter: ‘Helder. Dan is dat zo besloten. Fijn dat er nu eindelijk duidelijkheid is geschapen in dit lastige dossier. De burgers zullen ons weer dankbaar zijn. Dan gaan we nu over naar agendapunt 7.’

Klein mysterie 401 – Marx Rutte (2)

Zo langzamerhand krijg ik warempel het bijzonder vervelende vermoeden dat Horst-sweet-Horst op de redactie van NRC Handelsblad helemaal niet wordt gelezen. Of niet goed genoeg wordt gelezen. En zeker niet serieus genoeg wordt genomen. Ben je daarvoor dan een jaar of vijftien abonnee van het avondblad dat zich zo graag kwaliteitskrant noemt? Schamen moeten ze zich!
Wat is het geval? Op 23 oktober publiceerde het Hegelsomse Tweede Kamerlid Raymond Knops (CDA) op website De Dagelijkse Standaard een stukje met de titel ‘Op naar het kabinet “Marx” Rutte’. Ruim een week later kopte De Telegraaf: ‘“Marx” Rutte onder vuur’. Van een aantal zijden werd er vervolgens op gewezen dat de betiteling ‘Marx Rutte’ niet door De Telegraaf maar door Raymond Knops was bedacht. Zelf verkeerde ik aanvankelijk in diezelfde veronderstelling, totdat rapport S8/2012/348 van de researchafdeling van Horst-sweet-Horst verscheen. Met het overtuigend bewijs dat ‘Marx Rutte’ al minimaal tweemaal is gebezigd op internet vóórdat Raymond Knops ermee kwam. Ik schreef er een stukje over en veronderstelde dat daarmee de kous af was.
Dat bleek evenwel buiten NRC Handelsblad gerekend. De hooglijk door mij gewaarde Ewoud Sanders wijdde op 8 november zijn wekelijkse taalcolumn Woordhoek in z’n geheel aan ‘Marx Rutte’. Daarin komt hij eerst tot de conclusie dat het een mooie taalvondst is. Daarna gaat hij op zoek naar de bedenker ervan. De Telegraaf? Nee hoor: ‘In feite lijkt de woordspeling te zijn verzonnen door Raymond Knops.’ Léést die man Horst-sweet-Horst dan niet? Uiteraard wreef ik Ewoud het Horst-sweet-Horst-stukje onder z’n neus. Z’n reactie: ‘Dank voor deze nuttige toevoeging. Ik had ook gezocht naar vroegere datering van “Marx Rutte”, maar die niet gevonden.’ Foutje dus. Kan gebeuren. Neem ik Ewoud niet kwalijk. Zoals ik het Ewoud evenmin kwalijk neem dat ie een week later niet terugkwam op z’n foutje: er waren weer nieuwe taalvondsten die dringend om behandeling vroegen. Wat je wel van Ewoud zou mogen verwachten is dat ie z’n collega’s ter redactie een uitdrukkelijk verbod had opgelegd om Raymond Knops ooit nog te bestempelen tot bedenker van de woordspeling ‘Marx Rutte’. En dat nu heeft Ewoud nagelaten. Anders kan ik de uitglijers van Tom-Jan Meeus in de krant van afgelopen zaterdag niet verklaren. Het begint al met de kop boven het artikel:
Voor wie nog mocht twijfelen wie die onbekende man uit de kop is, biedt het intro van het artikel duidelijkheid:
Nog een fragment:
Bij het stuk: een tekening van Hajo van een man waarin Raymond Knops duidelijk herkenbaar is, gezeten op een dik pak kranten met het opschrift De Telegraaf en op z’n rechterknie een Karl Marx in klein formaat met de gelaatstrekken en de bril van Mark Rutte (om copyrightproblemen te voorkomen, heb ik de tekening niet gescand).  
Ewoud, Tom-Jan, Hajo, en alle anderen bij NRC Handelsblad, voor de aller-, allerlaatste keer dan: goed dat jullie ook aandacht schenken aan de met uitsterven bedreigde kleine partijen in de Tweede Kamer, maar houd het alsjeblief bij de feiten. Raymond Knops hééft ‘Marx Rutte’ helemaal niet bedacht. En ook niet gemunt. En ook niet geïntroduceerd.

maandag 19 november 2012

Klein mysterie 400 – Gemeentenaam (2)

Nou spel ik elk dag de krant, nou ben ik van ’s morgens vroeg tot ’s avonds laat aan de radio gekluisterd, nou ontgaat me geen enkel televisiejournaal, nou laat ik geen letter in Hallo Horst aan de Maas ongelezen, nou ben ik geabonneerd op 347 nieuwsfeeds, nou vertoef ik dag en nacht op Twitter en nou ken ik alle hoeken en gaten van de gemeentelijke website. En nog, en nog ontgaat me het nieuws dat de naam van de gemeente waarin ik woonachtig ben van Horst aan de Maas is veranderd in Horst:
Fijn dat ten minste één wijze raad van Horst-sweet-Horst wordt opgevolgd.

Klein mysterie 399 – Kazerneplan (9)

En zo valt Hai Berden langzaam van z’n voetstuk. Zelf noemt de VVV-voorzitter vandaag de berichten ‘voorbarig’ als zou een nieuw VVV-stadion annex evenementencentrum op het voormalige kazerneterrein in Blerick passé zijn. Toch lijkt het na de vorige week door hemzelf geforceerde breuk met de gemeente hoogst onwaarschijnlijk dat er op het kazerneterrein ooit een stadion zal verrijzen. Alles wijst erop dat Berden z’n hand gruwelijk heeft overspeeld en nu de weg aan het vrijmaken is voor z’n aftocht. Venlo letterlijk met de puinhopen achterlatend – de voorbereidende werkzaamheden voor de stadionbouw zijn in volle gang.
Het zwartepieten dat vorige week al begon, zal ongetwijfeld nog een tijdje aanhouden. Wie de schuld uiteindelijk ook in de schoenen geschoven krijgt, hamvraag blijft hoe het in vredesnaam mogelijk is dat de gemeente Venlo zich willens en wetens heeft overgeleverd aan een zakenman die een- en andermaal heeft bewezen dat hij een meester is in het bouwen van luchtkastelen.
Nou staat het iedereen vrij luchtkastelen te bouwen (een hobby waar ik persoonlijk ook veel genoegen aan beleef), maar het wordt anders als er overheidsgeld in het geding is. Van bestuurders mag je dan verwachten dat ze nuchter en met beide benen op de grond blijven. Het heeft er alle schijn van dat dat hier niet is gebeurd. En dat geeft te denken. Behoorlijk te denken. Want ze zadelen de stad en haar inwoners met nogal wat op.
Wat ook te denken geeft is dat veel van de verantwoordelijke vogels intussen zijn gevlogen: burgemeester Hubert Bruls naar Nijmegen, en de VVD-wethouders Mark Verheijen en Twan Beurskens naar respectievelijk Den Haag en Maastricht (zoals in Horst de voor de veel te dure Librije verantwoordelijke vogels intussen ook zijn gevlogen; zoals bij de provincie de meeste verantwoordelijke vogels voor de tientallen in de Innovatoren en de Floriade geïnvesteerde miljoenen intussen ook zijn gevlogen). En je zult straks zien: de gevlogen vogels vegen hun straatje schoon en hun opvolgers wassen hun handen in onschuld.
Interessant is wat er met de bijdrage van vijftien miljoen van Regio Venlo aan het Kazerneplan gebeurt. Ik roep nog even in herinnering wat de wethouders Leon Litjens (Horst aan de Maas) en Jan Loonen (Venray) in april schreven om die bijdrage te rechtvaardigen: ‘Bij het Kazerneterrein denk je snel aan de regionale voetbaltrots VVV. Maar voor ons is het Kazerneterrein zoveel meer dan alleen voetbal in enge zin. Juist voetbal is een middel waarbij ondernemers elkaar treffen en waar er nieuwe kansen ontstaan die voordelen opleveren. Kijk nationaal en mondiaal wat voetbalverenigingen qua promotie en naamsbekendheid betekenen voor een stad cq. regio en tot wat voor economische kansen dat leidt. Door VVV te laten spelen in het mfc bieden we VVV kansen om blijvend mee te draaien op het hoogste niveau met alle voordelen van dien.’
Je mag dus verwachten dat Regio Venlo zijn bijdrage aan het kazerneterrein intrekt. Al is het ook mogelijk dat de argumentatie wordt aangepast. Met bestuurders kun je alle kanten op. 

Klein mysterie 398 – Weggekel

Sinterklaas is in het land, dus ook de tijd van de weggekel is weer aangebroken. Weggekel. Ik heb het woord altijd lekkerder gevonden dan het ding. Want de weggekel is toch niets meer dan een wat aangeklede, iets kleffere versie van wat ik broodje pleeg te noemen maar dat ‘kadetje’ als officiële benaming schijnt te hebben? Of doe ik de weggekel daarmee tekort en spreekt hier een gastronomische dombo?
Hoe het ook zij, weggekel bekt lekker. Ook mooi meegenomen is dat het woord precies de lading dekt: een man (kel) van brood (wek). Waarom geen vrouw van brood? Ik vermoed omdat weggevrouw of weggevrommes nou juist niet lekker bekt. Weggewiëf zou hogere ogen gooien.
Lang heb ik gedacht dat de weggekel een exclusief Horster fenomeen was. Hoe en wanneer kan ik me niet meer herinneren, maar op een gegeven moment kwam ik erachter dat het enige exclusief Horsterse aan de weggekel het woord zelf was. Onder andere benamingen komt de weggekel voor op tal van plaatsen in Limburg, maar ook daarbuiten. Er bestaat zelfs een Nederlands woord voor: buikman. Wat ik me wel nog goed herinner, is dat toen ik dat woord voor het eerst hoorde mijn hele maaginhoud zich spontaan via mijn mond een weg naar buiten zocht. Buikman. Kan het erger? Eén ding kan ik u verzekeren: een buikman komt er bij mij niet in. Ik ga het Horster cultuurgoed toch niet naar de verdommenis helpen? Nee, voor mij was het weggekel, is het weggekel en blijft het weggekel.
Nou heb ik natuurlijk makkelijk praten: ik hoef m’n brood niet te verdienen met de verkoop van die dingen. Voor bakkers ligt dat anders. Ook voor Horster bakkers. Die staan voor een moeilijke afweging. Principieel of commercieel zijn? ‘Ik ben bakker in Horst. In Horst heten die dingen weggekels, dus noem ik ze ook weggekels. Niet-dialectsprekers moeten daar maar mee leren leven.’ Dan wel: ‘Ik ben bakker in Horst. Mijn klandizie bestaat voor een groot deel uit dialectsprekers. Ik zou een dief van eigen portemonnee zijn als ik weggekels geen buikmannen zou noemen.’ Inderdaad een lastige afweging. Afgelopen week bleek uit een advertentie van bakkerij Gerards-Steeghs (ja, die van die overheerlijke kersenkruimelvlaai) in Hallo Horst aan de Maas dat er een compromis bestaat waarin het dialect en het Nederlands zijn verenigd:
Boekmannen. Bedoeld is waarschijnlijk: boëk(‘buik’)mannen. Geen neologisme overigens, zo blijkt uit een vluchtig Google-onderzoekje (klik hier). Het wachten is nu op de eerste Horster bakker die dat boëkman verder verdialectiseert. Bijvoorbeeld tot boe-kel. Al zouden we dan wel heel ver zijn afgedwaald van die goedmoedige weggekel.