maandag 8 juli 2013

Klein mysterie 460 – Wolf

In zijn vergadering van 18 juni heeft het Horster college van burgemeester en wethouders de uitvoeringsrichtlijn Plaatsen paaltjes in de openbare ruimte aangenomen (klik hier en vervolgens op '18.06.2013 notulen b&w').
Nou wil ik beslist niet smalend doen over de noodzaak van die uitvoeringsrichtlijn – dat het op de juiste wijze en op de juiste plaats plaatsen van paaltjes van eminent belang is staat wat mij betreft als een paal boven water – maar onwillekeurig vraag je je toch af of er geen urgenter problemen zijn die een uitvoeringsrichtlijn behoeven. Zoals de wolf.
Op het moment van schrijven is nog niet bekend of het op 4 juli aan de Uiterdijkenweg te Luttelgeest gevonden dode dier een wolf dan wel een wolfshond is. Doet er ook niet zoveel toe: waar het om gaat is dat een wolveninvasie op handen is en dat ik de stellige indruk heb dat onze vroede vaderen daar niet op anticiperen. Wat als wolven dadelijk paarden met huid en haar verorberen, schapen aan stukken rijten en bij bosjes koeien te grazen nemen? Dan is Leiden natuurlijk in last. Laten onze huidige Horster bestuurders daarom een voorbeeld nemen aan hun achttiende-eeuwse voorgangers. Hysterie over de wolf en wat hij aanrichtte, was bij hen ver te zoeken. Integendeel, ze aanvaardden de wolf als een gegeven. Had het dier het eens op een paard gemunt, dan keerden ze de gedupeerde eigenaar gewoon een schadevergoeding uit. Tussen 1736 en 1746 gebeurde dit vier keer: in 1736 aan Gerit Stappers wiens paard en veulen door een wolf waren ‘verbeten’, in 1741 aan Hendrick van Riekel wiens veulen door een wolf was gebeten en ‘beschadight’, eveneens in 1741 aan Pouwels Guessen wiens paard door een wolf was doodgebeten en in 1746 aan Peter Jacobs, wiens paard door een wolf was ‘nider geruckt ende doodt gebeeten’. Gerit, Hendrick, Pouwels en Peter zullen de regeerders dankbaar zijn geweest: het verlies van een paard was voor de meeste boeren in die tijd een klap die ze niet eenvoudig te boven kwamen.
Louter rozengeur en maneschijn was het ook in de achttiende eeuw al niet: de schadevergoeding was alleen weggelegd voor bezitters van paarden en veulens. Voor ander vee waarin de wolf zijn tanden had gezet, bestond geen regeling. Wellicht een aandachtspuntje voor onze huidige bestuurders? Voortschrijdend inzicht heet dat geloof ik. Ander aandachtspuntje: is die achttiende-eeuwse schadevergoedingsregeling ooit ingetrokken? Of heeft ze ook vandaag de dag nog rechtsgeldigheid? Zou alvast weer een uitvoeringsrichtlijn schelen.
(De historische gegevens in dit stukje zijn ontleend aan een in 1948 in De Maasgouw verschenen artikel van de onvolprezen H.G. ter Voert uit Griendtsveen.)

Klein mysterie 459 – Bruna

Vorige week vrijdag (28 juni) moest ik met de trein vanaf station Horst-Sevenum naar Maastricht. De twintig minuten overstaptijd in Venlo benutte ik voor een bezoekje aan de stationskiosk. Mijn oog viel op een boek waarvan ik het bestaan nog niet kende:
Ik ben dan zo dat ik dat boek per se wil hebben. Liefst meteen. Omdat Tim Parks een geweldig schrijver is, omdat Italië een geweldig land is, omdat sporen een geweldige manier van reizen is. Hoewel ik een boekenbon op zak had, kon ik de verleiding van een onmiddellijke aanschaf weerstaan: het regende dat het goot en zo waterdicht was mijn tas nou ook weer niet. Bovendien had ik op de terugweg in Venlo andermaal twintig minuten overstaptijd, ruim voldoende om het boek dan alsnog tot het mijne te maken. Helaas ging die vlieger niet op: bij terugkomst in Venlo (18.58 uur) bleek de kiosk al gesloten.

Ik kon twee dingen doen: het boek via internet bestellen zodat ik het maandag in huis had óf hopen dat de enige Horster boekhandel, Bruna, het gewoon in de winkel had staan, zodat ik het zaterdag al tot mij kon nemen. Ik koos voor laatstgenoemde optie, mede omdat ik de plaatselijke boekhandel en zijn medewerkers een warm hart toedraag en het belangrijk vind dat ie blijft voortbestaan.
Zaterdag. Bruna heeft het boek godverdegodver niet in de winkel staan. Het warme hart indachtig besluit ik het dan maar te bestellen.
‘Mooi, dan ligt het donderdag voor u klaar.’
‘Donderdag!?’
‘Ja, vanwege bezuinigingen wordt er in plaats van driemaal nog slechts tweemaal per week geleverd.’ 
Het warme hart zit me te zeer in de weg om de bestelling alsnog te annuleren.
Donderdag. ‘Goeiemiddag. Ik kom Italië op het spoor van Tim Parks ophalen.’
‘Even kijken … ja, is binnengekomen. Alleen zit het nog ingepakt en u moet weten: er is vanmorgen een hele pallet met boeken binnengekomen die allemaal moeten worden uitgepakt.’
‘Maar wanneer kan ik het dan komen ophalen?’
‘Dat zal vandaag niet meer lukken. Ik vind het heel vervelend, maar het is niet anders.’  
Ondanks het warme hart verzucht ik dat ik het boek al lang in huis had gehad als ik het via bol.com of nota bene de webshop van Bruna had besteld. De verkoopster kan dat slechts beamen.  
Vrijdag is het boek er dan eindelijk. Bijna een week voor een heel gangbaar boek – zelfs 25 jaar geleden was dat al lang. Warm hart of niet, de volgende keer doe ik het beslist anders: gewoon meteen via bol.com of een andere digitale boekenboer bestellen.

De hele gang van zaken heeft me doen beseffen dat de plaatselijke boekhandel toch ten dode is opgeschreven. Het erge is dat het er alle schijn van heeft dat (het concern) Bruna daar geen traan om laat. Steeds legere planken en een steeds minder breed aanbod wezen de afgelopen jaren al in een bepaalde richting die door bovenstaande ervaring alleen maar wordt bevestigd: alle ballen op de bestsellers en laat de rest maar stikken. Winst is het enige waar het om draait, het doet er niet toe of die nu wordt behaald met boeken, printerpatronen of sigaretten. Dat de medewerkers van het Horster filiaal er tegen de stroom in nog het beste van proberen te maken valt te prijzen, maar geloof me, uiteindelijk zal het geen zoden aan de dijk zetten.

Gelukkig is het boek net zo geweldig als ik al vermoedde, anders zou ik er nog gefrustreerd van raken ook.

Top 5 – Horster goudkusten

Qua goudkusten is Horst niet rijkelijk voorzien. Horst is dan ook geen Gooi, Wassenaar of Aerdenhout. Nemen we de definitie van Van Dale helemaal letterlijk (‘een wijk waar rijke mensen wonen’), dan moet Horst het zelfs helemaal zonder goudkust stellen. Wat dacht u er daarom van om de definitie van Van Dale niet helemaal letterlijk te nemen? Dat we er ‘een straat of gedeelte van een straat waar rijke mensen wonen’ van maken? Schept tenminste perspectieven voor een top 5. Akkoord? Heel mooi, bedankt voor uw medewerking!   
Onderzocht zou eens moeten worden wat de gemiddelde leeftijd is waarop iemand voor het eerst met het begrip ‘goudkust’ in aanraking komt. En ook of daar een bepaalde ontwikkeling in zit. Ik schat dat ik er omstreeks m’n twaalfde, dertiende voor het eerst mee werd geconfronteerd. Dat onderzoek zou moeten uitwijzen of ik daarmee laatkomer dan wel avant-gardist ben. Zal wel weer het eerste zijn. Hoe het ook zij, ik weet nog precies op welke goudkust mijn inwijding in het begrip betrekking had: de Dr. Van de Meerendonkstraat. Zoals Pastoorsveld/Engelerveld de Horster goudkust van nu is,
zo was de Dr. Van de Meerendonkstraat – en meer in het bijzonder de directe omgeving van het ziekenhuis – de Horster goudkust van de jaren zeventig. Alles wat iets voorstelde (of dacht voor te stellen) woonde aan de Dr. Van de Meerendonkstraat, inclusief de burgemeester.
Meer dan voldoende inleidende beschietingen, over naar de Horst-sweet-Horst top 5 van Horster goudkusten:

5. Willem Alexanderstraat
De oplettende lezer had mijn mening over de Willem Alexanderstraat al kunnen destilleren uit het op 29 april jongstleden verschenen stukje. Medelijden met de rijke Horster mensen die hier wonen, is op z’n plaats. Vooral te mijden bij zonnig weer: de weerkaatsing van de zon in de hier welig tierende kunststof dakpannen heeft al tot menig geval van acute blindheid geleid.

4. Pastoorsveld en Engelerveld
Zie Willem Alexanderstraat, al is het allemaal iets ruimtelijker. Toch knap dat op zó’n klein oppervlak zóveel architectonische lelijkheid verzameld kan worden. Wie niet weet wat het woord steriliteit betekent, zou hier eens moeten gaan kijken.

3. Dr. Van de Meerendonkstraat / Burgemeester Geurtsstraat / Elsbeemden
Hoewel gebouwd voor en bewoond door de happy few, missen deze goudkusten de patserige uitstraling van de nummers 4 en 5 van deze top 5. Een verademing dus.

2. Haammakerstraat / Korverstraat / delen Blauwververstraat
Niet dat hier nou zoveel architectonische hoogstandjes staan of dat de kavels er zo groot zijn, maar ook hier dringen de woningen zich niet zo op en vormen ze veelal een harmonieus geheel met hun verrassend groene omgeving. Vergelijk ook eens de overwegend informele tuinen met hun fantasieloze tegenhangers aan Pastoorsveld en Engelerveld. 

1. Herstraat tussen Schoolstraat en Kloosterstraat
Heeft iets triests: de eerste Horster goudkust (jaren twintig van de vorige eeuw) en meteen de beste. De overeenkomst met De Peel in brand van Rowwen Hèze dringt zich op: een van de eerste nummers, daarna nooit meer overtroffen.

Klein mysterie 458 – Afvalbakken

Bericht op de gemeentelijke website: ‘De laatste jaren hebben wij veel elementen in de openbare ruimte geplaatst. Denk hierbij aan: banken, prullenbakken, afzetpalen, afrasteringen, verkeersborden, bloembakken, plantvakken, bomen, hagen. De gemeente gaat de komende tijd een aantal van deze elementen verwijderen.’ Wat we het ene jaar opbouwen, breken we het volgende weer af. Openbare Werken (tegenwoordig Team IBOR geheten) als bezigheidstherapie, meer kan ik er niet van maken.   
Als eerste zijn de hagen aan de beurt, zo viel eerder te vernemen. Afvalbakken zijn het volgende slachtoffer. Op 25 juni heeft college van burgemeester en wethouders namelijk ingestemd (klik op '25.06.2013 notulen b&w') met de rapportage Afvalbakken in de openbare ruimte. Hooglijk geïnteresseerd in afvalbakken in de openbare ruimte heb ik me op de gemeentelijke website wezenloos gezocht naar de rapportage – zonder resultaat. Gelukkig heeft Dagblad De Limburger er wel beslag op weten te leggen. Dat berichtte donderdag: ‘Horst aan de Maas wil in het kader van het project “gemeente schoon” het aantal afvalbakken in de gemeente terugbrengen. Volgens de gemeente is er sprake van wildgroei en staan de openbare afvalbakken op willekeurige plaatsen. In Horst aan de Maas staan 575 afvalbakken, dat zijn er 13,7 per duizend inwoners. Samen worden die bakken 35.000 keer per jaar geledigd. Door er een aantal weg te halen en goed te kijken waar ze nuttig zijn, wil de gemeente bijdragen aan een fraaier beeld van de openbare ruimte.’
Je moet er maar opkomen: afvalbakken verwijderen in het kader van het project Gemeente Schoon.
Bedoeling van de hele operatie is volgens Dagblad De Limburger het aanzien van de gemeente te verfraaien. Dat impliceert dat de gemeente de afvalbakken als lelijk ervaart. Valt iets voor te zeggen. Maar in plaats van de lelijke afvalbakken te verwijderen zou je ze natuurlijk ook kunnen vervangen door mooie. Sla je twee verfraaiingsvliegen in één klap (schone én mooie openbare ruimte). ‘Hebben we geen geld voor’, zal de reactie wel zijn. Maar waarom laat je de huidige bakken dan niet bespuiten door lokale graffitikunstenaars, desgewenst onder deskundige leiding? Bespoten worden ze toch, laat het dan ook maar meteen goed gebeuren.
Toen vijf jaar geleden een kaalslag onder Griendtsveense afvalbakken plaatsvond, was kostenbesparing het voornaamste argument. Het lijkt me sterk dat uit de hand gelopen bezuinigingsdrift niet ook ditmaal een rol speelt. Een snelle rekensom leert dat bij 35 duizend jaarlijkse ledigingsmomenten en een geschatte gemiddelde aanrij- en ledigingstijd van vijf minuten per bak twee leden van Team IBOR een dagtaak hebben aan het ledigen van de afvalbakken. Stel dat je het aantal afvalbakken met een derde vermindert, dan leidt dat toch al gauw tot een jaarlijkse besparing van een eurootje of vijftigduizend. Klein bier? Ach, u moet maar zo denken: bij het compenseren van het miljoenenverlies van de Floriade is elke euro mooi meegenomen. 

maandag 1 juli 2013

Intermezzo – In eigener Sache (7)

Historische dag vandaag: op de kop af vijf jaar geleden ging Horst-sweet-Horst met een stukje over Schaakse afvalbakken officieel de lucht in! Wat bedoeld was als tijdverdrijf om een voetballoze zomer door te komen, is gierend uit de bocht gevlogen, zo mogen we wel concluderen. Even wat cijfers: het aantal stukjes is niet blijven steken op 30, zoals aanvankelijk beoogd, maar bedraagt inmiddels 1084. Het Horst-sweet-Horst-fotoarchief bestaat uit meer dan 25.000, merendeels ongepubliceerde, opnamen. De 97 Horst-sweet-Horst-filmpjes op YouTube zijn 21.056 keer bekeken. Meest populair met 3.308 weergaven is nota bene een filmpje van 4 seconden dat geen enkel verband heeft met Horst: Louis van Gaal – even niet fluitend op z’n Trillerpfeife – in actie als trainer van Bayern München.
Sinds een jaar of drie telt Google het aantal paginabezoeken van Horst-sweet-Horst. Dat staat nu op iets meer dan 155.000. De top 5 van best bezochte pagina’s:

De Horst-sweet-Horstlezers zijn, surprise, surprise, vooral afkomstig uit Nederland. Op grote afstand volgt op de tweede plaats de Verenigde Staten, waaruit ik concludeer dat dit weblog ook bij de dames en heren van PRISM gretig aftrek vindt. De Russische en Engelse geheime diensten lijken aanzienlijk minder geïnteresseerd, al is het natuurlijk ook mogelijk dat zij zich op slinkse wijze aan het alziend oog van Google hebben weten te onttrekken.
Nog meer nutteloze cijfers: de helft van de Horst-sweet-Horst-lezers heeft Internet Explorer als browser; Firefox en Chrome hebben elk een aandeel van 17 procent. Windows is met 75 procent verreweg het populairste besturingssysteem waarmee Horst-sweet-Horst wordt bekeken. Vooral bij de iPad (3 procent) en de iPhone (1 procent) valt nog een hele wereld te winnen.  

Beschouwingen over heden, verleden en toekomst van Horst-sweet-Horst laat ik graag aan u over. Wel wat anders: hoe vaak zou ik de afgelopen vijf jaar niet te horen hebben gekregen ‘Je zou meer aan de weg moeten timmeren met Horst-sweet-Horst’? Maar hoewel ik na m’n eindexamen een zomer lang bij een toen nog groot Horster wegenbouwbedrijf heb gewerkt, ben ik bepaald niet bedreven in het aan de weg timmeren.
Toch heb ik besloten mezelf ter gelegenheid van dit eerste lustrum geweld aan te doen. En dus heb ik vandaag, surprise, surprise, een Horst-sweet-Horst Facebookpagina gelanceerd. Daarmee ben ik hopelijk voor een tijdje van het aan-de-weg-timmergelul verlost. Wat Facebook Horst-sweet-Horst te bieden heeft, is me nog volstrekt onduidelijk. Het enige dat ik ervan vernomen heb is dat liken en vrienden maken heel belangrijk schijnen te zijn en dat ik zo ongeveer de laatste wereldburger ben die eraan begint. Na er vanmiddag een paar uur mee geklooid te hebben, is me de zin sowieso al grotendeels over. Maar goed, het (aarzelende) begin is er: klik hier voor de Horst-sweet-Horst Facebookpagina.

Wees overigens gerust: het weblog blijft core business van Horst-sweet-Horst.   

Intermezzo – Aan de lat

De voortslepende economische crisis begint nu ook in bestuurlijk Horst aan de Maas slachtoffers te eisen. Zo openbaarden burgemeester Kees van Rooij en wethouder Huub Dinghs afgelopen dinsdag tijdens de raadsvergadering (klik hier en klik door naar 56.00 voor Kees en naar 2.21.00 voor Huub) dat ze aan de lat staan. Een golf van mededogen overspoelde de raadszaal bij het vernemen van dit trieste nieuws. Zelfs de SP-fractie, normaalgesproken nooit te beroerd olie op het vuur te gooien, toonde clementie met beide geplaagde bestuurders. Horst-sweet-Horst zocht het tweetal enkele dagen later op om te informeren naar hun gemoedstoestand. Een diepte-interview.
Waarom staan jullie eigenlijk aan de lat?
Kees: ‘Ik sta samen met de Regio aan de lat voor het exploitatietekort van de Floriade. Bovendien sta ik, eveneens samen met de Regio, aan de lat voor de exploitatie van Venlo Greenpark.’
Huub: ‘Ik sta als overheidsvertegenwoordiger aan de lat als ik meer doe dan wat een ondernemer veroorzaakt.’
En doe je meer dan wat een ondernemer veroorzaakt?
Huub: ‘Voortdurend, je kunt in deze tijden nauwelijks anders.’
Dus sta je aan de lat.
Huub: ‘Inderdaad.’
Hoe reageert jullie omgeving op het aan de lat staan?
Kees: ‘In het algemeen heel begripvol. Het besef dat iedereen dit had kunnen overkomen, zit heel diep.’  
Huub: ‘Af en toe roept iemand je wel eens toe “Boontje komt om z’n loontje”, maar dat weegt niet op tegen de vele bemoedigende schouderklopjes en troostende woorden.’
Wat iedereen zich afvraagt: hoe is het in de praktijk om aan de lat te staan?
Huub: ‘Een heel zware last, daar wil ik niet omheen draaien.’
Kees: ‘Wij zijn niet te benijden, dit gun je niemand.’ 
Zijn er ook momenten van verlichting?
Kees: ‘Als niemand kijkt, ga ik wel eens aan de lat hangen. Dat aan de lat staan is zó vermoeiend.’
En jij Huub?
Huub: ‘Nee, aan de lat hangen is niet mijn ding. Als agrariër heb ik altijd met beide voeten in de modder gestaan, dus dat staan is voor mij geen enkel probleem.’
Doe je wel iets anders aan de lat?
Huub: ‘Dat houd ik liever voor mezelf.’
Kom op, Huub, Horst-sweet-Horst heeft slechts weinig lezers en die zullen het heus niet verder vertellen.
Huub: ‘Goed dan, ik lik wel eens aan de lat. Smaaksensatie, hoor!’
Kunnen we ons goed voorstellen. Fijn Huub, dat je dit toch wilt delen.
Huub: ‘Aan de lat staan maakt je openhartiger.’
Kees: ‘Aan de lat staan doet inderdaad iets met je. Je gaat de betrekkelijkheid van alles inzien. Het zou voor iedereen goed zijn eens een tijdje aan de lat te staan. Bij ons duurt het alleen wel erg lang.’
Afsluitende, daarop voortbordurende vraag: hoe zien jullie de toekomst?
Huub: ‘Door ons nu voorbeeldig te gedragen, hopen we op een gegeven moment in aanmerking te komen om aan de paal te staan.’
Kees: ‘Aan de paal staan biedt aanzienlijk meer comfort dan aan de lat staan. Om aan de lat te staan moet je jezelf voortdurend forceren. Sta je aan de paal dan kun je af en toe eens een rustmomentje inbouwen. Bovendien sta je aan de paal wat meer beschut tegen de regen en dat is ook wat waard in een zomer als deze.’

Klein mysterie 457 – Boor óp de kei

‘Boor óp de kei speelt de Horster schooljeugd dat nog altijd?’, vroeg m’n oom me laatst. (M’n oom is in Horst geboren en opgegroeid, om er omstreeks zestig jaar geleden uit te vertrekken en er behalve voor familiebezoek nooit meer terug te keren.)
‘Boor óp de kei’, reageerde ik, ‘wat is dat? Nooit van gehoord!’ (Ik ben in Horst geboren en opgegroeid, om er behalve voor familiebezoek en wat andere plichtplegingen nooit meer uit te vertrekken.)
Met mijn reactie had ik het verkorven bij m’n oom. Verontwaardigd voegde hij me toe dat het bij God onmogelijk was dat zo’n populair spel één generatie later alweer compleet uit beeld verdwenen was. Om hem niet verder te choqueren verzweeg ik maar dat ik, m’n eigen ervaring met hennevot indachtig, de stellige indruk heb dat populaire kinderspelletjes inderdaad niet langer dan één generatie meegaan (tikkertje, verstoppertje, knikkeren en hinkelen uitgezonderd – hoewel het me niet zou verbazen als die laatste twee hun langste tijd hebben gehad). In plaats daarvan vroeg ik hem naar een beschrijving van boor óp de kei.  
‘Nou … euhh … je stapelde een paar stenen op elkaar, daarop lag een kei en dan … dan moest je die kei eraf gooien, geloof ik … ja, inderdaad met een andere kei … of misschien ook wel niet …’
Met een schamper lachje had ik kunnen opmerken dat het toch bij God onmogelijk was dat hij zich de spelregels van zó’n populair spel niet meer voor de geest kon halen. Ik zag daar evenwel van af omdat niet geheel viel uit te sluiten dat hij, als trouw lezer van dit weblog, me dan om m’n oren zou slaan met m’n eigen hennevot. Poets wederpoets. Daarom stelde ik hem voor dat hij nog wat dieper in z’n geheugen zou graven en dat ik dan in de tussentijd een zoektocht op internet en in literatuur zou ondernemen.
Bij mij had googlen op ‘boer/boor op de kei/steen’ geen resultaat. Ook Die goeie ouwe tijd van de in 1911 in Horst geboren Sjang Hoeijmakers leidde tot niets, hoewel hij toch een aantal kinderspelletjes noemt. Ik had mijn hoop echter vooral gevestigd op Toon Nellen, geboren (1922) en opgegroeid in Melderslo. Toon heeft een fantastische verzameling beschrijvingen (in dialect) van kinderspelletjes nagelaten. Maar ook bij hem helaas geen woord over boor óp de kei. 

Het gegraaf van m’n oom in z’n geheugen was al evenmin erg vruchtbaar. In een van elke verontwaardiging gespeende e-mail berichtte hij me nederig: ‘Ik weet totaal niets meer van de spelregels, als die er al waren. Het was meen ik de bedoeling dat de bovenste steen eraf gegooid werd, maar dat is het dan ook. Wij speelden het alleen op het veldje tegenover het kerkhof, achter het patronaat. Misschien was het wel zo lokaal – en hadden wij het zelf verzonnen.’  

Hij liet z’n e-mail vergezeld gaan van deze tekening van eigen hand:
U bent het hopelijk toch met me eens dat zo’n prachttekening recht heeft op een adequate beschrijving? Nou dan: graaf in uw eigen geheugen naar boor óp de kei of laat uw vader/grootvader/overgrootvader ernaar graven en mail me het resultaat. En als u het niet voor mij wil doen, doe het dan voor m’n oom. Hij verdient het. 

Klein mysterie 456 – Leefbaarometer

Iedereen met last van vakantieverveling kan ik van harte de Leefbaarometer aanbevelen. Staat garant voor vele uren lees-, kijk- en vergelijkplezier. De Leefbaarometer is vorige week gepubliceerd door het Ministerie van Binnenlandse Zaken. Zoals de verschrikkelijke naam al doet vermoeden gaat ie over leefbaarheid en de ontwikkeling daarvan. En wel in alle Nederlandse steden, dorpen, wijken en buurten. Belangrijkste conclusie: in tegenstelling tot wat je misschien zou denken is de leefbaarheid sinds 1998 alleen maar toegenomen. ‘Geldt dit ook voor Horst aan de Maas?’, zo vroeg ik me af. Antwoord: nee! Is het hier dan slecht gesteld met de leefbaarheid? Ook niet! Zowel in 1998 als in 2012 kwalificeert de Leefbaarometer de leefbaarheid in Horst aan de Maas als ‘zeer positief’.
De Leefbaarometer valt ook uit te splitsen naar buurtniveau. Doe je dat voor Horst aan de Maas dan komen toch enkele veranderingen aan het licht. Verbeteringen vooral: van de 49 buurten in Horst aan de Maas scoorden Molenveld, De Riet, Weisterbeek (vraag me niet wat precies onder ‘De Riet’ en wat precies onder ‘Weisterbeek’ wordt verstaan) en Nieuwstraat in 1998 het laagst. De leefbaarheid kreeg er de beoordeling ‘positief’. Anno 2012 zijn Molenveld, De Riet en Nieuwstraat opgeklommen tot ‘zeer positief’ en is alleen Weisterbeek blijven hangen op ‘positief’. Andere stijgers zijn Griendtsveen, Kapellerhof, Sevenum en de buitengebieden van Grubbenvorst en Tienray. Ontwikkelden zich allemaal van ‘zeer positief’ tot ‘uiterst positief’.
Zijn er ook dalers? Slechts vier: Evertsoord en de buitengebieden van Broekhuizen, Lottum en Meerlo, die nu als ‘zeer positief’ worden gekwalificeerd, golden in 1998 nog als ‘uiterst positief’. Dat de Leefbaarometer dit niet als ‘beperkt negatieve ontwikkeling’ maar als ‘geen ontwikkeling’ aanmerkt, is dan weer positief.   
De Leefbaarometer bepaalt de leefbaarheid aan de hand van 49 indicatoren. Het voert e ver die hier allemaal te gaan bespreken, maar het verbaast me in hoge mate dat de nabijheid van een bankfiliaal wél tot de indicatoren behoort en die van een school of bibliotheek niet. Zoals ik evenmin begrijp dat speeltuintjes en trapveldjes geen indicatoren zijn. En kan iemand me vertellen wat ‘uitzicht op binnenwater’ of ‘dominantie boerderijen en tuinderijen’ zegt over leefbaarheid?
Uitgesplitst naar buurten stapelen de vragen zich nog verder op. Waarom scoort Broekhuizen extreem laag op ‘sociale samenhang’ en Lottum behoorlijk hoog?
Waarom scoren zoveel buurten in Horst aan de Maas zo slecht op het gebied ‘publieke ruimte’? Aan de slechte staat van de trapveldjes kan het dus niet liggen. Wel aan het ontbreken van ‘uitzicht op binnenwater’? Je zou het haast gaan denken, want juist op dit punt scoort het aan de Maas gelegen Broekhuizen heel hoog.
En wat maakt dat de Horster buurt De Risselt qua voorzieningenniveau zo hoog uitsteekt boven een op het eerste gezicht vergelijkbare buurt als Berkelsbroek? Is daarvoor soms bepalend dat de Aldi voor de meeste bewoners van De Risselt dichterbij is dan Jan Linders voor de meeste bewoners van Berkelsbroek?
Zo zou ik nog wel even door kunnen gaan. Zoals gezegd staat de Leefbaarometer garant voor vele uren lees-, kijk- en vergelijkplezier. Iets anders is of je ’m ook helemaal serieus moet nemen. 

maandag 24 juni 2013

Intermezzo – Lakmoesproef

Tweede Kamerlid Gert-Jan Segers (ChristenUnie) citeerde onlangs in een debat de liberale Engelse filosoof John Stuart Mill (1806-1873): ‘De mensheid is al gauw niet meer in staat om zich verscheidenheid voor te stellen als hij er gedurende enige tijd niet meer aan gewend is die te ontmoeten.’ Segers voegde daar zelf aan toe: ‘Omdat een meerderheid altijd gelijk kan krijgen, denkt de meerderheid dat ze ook altijd gelijk heeft. Maar juist de onderdrukking van die reflex en de omgang met minderheden vormen de democratische lakmoesproef.’
Iemand die bij de democratische lakmoesproef geheid tegen de lamp zou lopen, is Twan Hoeijmakers, Horster gemeenteraadslid voor Essentie. Twan veegde vorige week in een commissievergadering (klik door naar 1.46.30) z’n collega Thijs Coppus (SP) de mantel uit. Thijs waagde het namelijk wat kritische kanttekeningen te zetten bij de voorgenomen privatisering van buitensportaccommodaties. Tegen het zere been van Twan: ‘Uw partij staat ideologisch gezien vaak nogal ver af van de ideologie die de andere partijen in deze raad bezigen. Daardoor neemt u vaak een afwijkend standpunt in. Dat mag natuurlijk. Maar u moet óók accepteren dat als een meerderheid van deze raad een standpunt ingenomen heeft, u daar niet op door moet drammen. Dat sorteert geen enkel effect. U bereikt er eigenlijk niets mee. En het uiteindelijke resultaat is dat toch de beslissing van een meerderheid van de raad geldt.’
Samengevat zegt Twan: ‘Natúúrlijk mag een minderheid een afwijkend standpunt hebben, maar val ons daar in godsnaam niet mee lastig.’ John Stuart Mill draait zich om in zijn graf en Gert-Jan Segers heeft voortaan een treffend voorbeeld om de democratische lakmoesproef tastbaar te maken. Al zijn Twans woorden ook bij uitstek geschikt om het begrip ‘arrogantie van de macht’ toe te lichten. 
Het zou natuurlijk net andersom moeten zijn: juist een gemeenteraad zoals die van Horst aan de Maas, die in meerderheid wordt bevolkt door jaknikkers, die zich doorgaans wentelt in zelfgenoegzaamheid en die volgzaamheid tot levensdoel lijkt te hebben verheven, zou elk kritisch geluid moeten koesteren. Waarom? Ik kan het niet beter verwoorden dan Job Creyghton het doet op pagina 32 van zijn boek Effectief en creatief schrijven: ‘Kritiek scherpt de geest, stimuleert de creativiteit en nodigt uit tot oplossingen waar die aanvankelijk niet leken te zijn. De kritische cultuur stelt zichzelf per definitie vragen, blijft alert en heeft niet de neiging zichzelf in slaap te sussen met de geruststelling dat het beste resultaat bereikt is.’ 

Klein mysterie 455 – Muurschildering

Voor het eerst in lange tijd weer eens een muurschildering van allure ontdekt in Horst. Of moet ik zeggen ‘muurschilderingen’? Het gaat namelijk om drie schilderingen waarvan me niet duidelijk is of die nu elk als aparte kunstwerken dienen te worden beschouwd dan wel als ensemble. Enfin, oordeelt u zelf:
De schildering(en) is (zijn) aangebracht op de zijmuur van het gebouw aan het Cuppenpedje waarin tot eind vorig jaar de Rehobothkerk was gevestigd. Afscheidscadeautje van de zwaar gereformeerden om hun dankbaarheid te uiten over het 25-jarig gebruik van de kerk?
Verklaar me voor gek, maar ik word altijd erg vrolijk van zo’n beschilderde muur. Saaie onbeschilderde blinde muren zijn er al meer dan genoeg in Horst. Fatsoensrakkers trouwens ook. En kunst in de openbare ruimte veel te weinig. Elk initiatief op dit gebied, verantwoord of niet verantwoord, gelegitimeerd of niet gelegitimeerd, valt daarom toe te juichen. En dat u het maar weet: graffitispuiters van enig niveau kunnen altijd bij mij aankloppen voor een bijdrage in hun kosten.    
Zoals elk goed kunstwerk roept ook dit aan het Cuppenpedje vragen op. Bestaat er een verband tussen het gebruik van het pand en de beschildering? Heeft het Rode Kruissymbool op het hoofd van het marsmannetje (?) een bepaalde betekenis? Wat doet de papegaai eigenlijk in de rechterhand van het marsmannetje? Wie wordt waarvoor bedankt? Waarom zijn de h en de n van Thnx niet ingekleurd? Staat CYA in dit geval voor See ya of voor Cover your ass? Houdt de kroon verband met de recente kroning? Wat heeft de naar beneden wijzende witte pijl voor betekenis?
Wie het weet of denkt te weten, mag het zeggen.
Wie de beschildering met eigen ogen wil aanschouwen adviseer ik overigens enige haast te maken. Het voormalige pand van Rehoboth moet namelijk plaats maken voor – daar gaan we weer – parkeerplaatsen. Zou het geen prachtig gebaar zijn als de gemeente Horst aan de Maas de kunstenaar(s) een schadevergoeding aanbiedt en een andere blinde muur ter beschikking stelt om het kunstwerk op te reproduceren? 

Top 5 – Namen voor toekomstige Horster woningbouwprojecten

Zoals bekend reserveren woningbouwers hun creativiteit tegenwoordig uitsluitend nog voor het bedenken van waanzinnige namen voor hun creaties. Zo zitten we in Horst opgescheept met wanstaltige appartementencomplexen met namen als Residentie Heerenhof, Clarenshof, Heerstate en – kan het erger? – Manoir Le Risselt.
Met enige welwillendheid zou je kunnen zeggen dat deze namen nog een bepaalde betekenis hebben. Het lijkt erop dat we inmiddels in een volgende fase zijn beland: die van de betekenisloze namen. Zo is in de Horster nieuwbouwwijk De Afhang vorige week het startsein gegeven voor de bouw van vijf energiezuinige starterswoningen met lage bouwkosten. Afgaand op de artist’s impression in elk geval van buiten fantasieloze woningen. Anders is het dus met de naam: De Pioenier. Word wil er maar wat graag ‘pionier’ van maken, maar heus, ik vertik me niet, die vierde letter is echt een e.

Toen ‘pioenierswoning’ een tijdje terug voor het eerst in de media opdook dacht ik dat de naam verwees naar pioen, een ranonkelachtig plantengeslacht. In het verlengde van straatnamen als Lisdodde en Sleutelbloem nu ook naar planten verwijzende woningnamen, zoiets.
Ik zat er weer eens helemaal naast, zo bleek uit een artikel in Dagblad De Limburger van 18 mei: ‘De naam heeft verder geen betekenis en is slechts afgeleide van pionier.’ Moest ik toch even tot me laten doordringen: ‘een nieuw woningconcept’ een betekenisloze naam geven die is afgeleid van het woord pionier. Curieuzer kom je ze zelden tegen. Hoewel ik het geloof ik nog steeds niet helemaal begrijp, besef ik wel dat we met De Pioenier aan het begin staan van een nieuw naamgevingstijdperk voor woningbouwprojecten. Wat kunnen we de komende jaren allemaal verwachten? Mijn top 5 van namen voor toekomstige Horster woningbouwprojecten:
5. De Pandenborstel: woningbouwproject bestaande uit eenlaagswoningen met plat dak en een heel lange veranda. De naam heeft verder geen betekenis en is slechts afgeleide van tandenborstel.

4. De Bragedis: appartementencomplex bestaande uit woningen met gelaagde daken. De naam heeft verder geen betekenis en is slechts afgeleide van hagedis.

3. De Blakkendoos: woningbouwproject bestaande uit kleine, vierkante wooneenheden. De naam heeft verder geen betekenis en is slechts afgeleide van blokkendoos.

2. De Fliereflat: appartementencomplex bestaande uit appartementen voor laat-maar-waaien-types. De naam heeft verder geen betekenis en is slechts afgeleid van flierefluiter.

1. De Grapstuiver: woningbouwproject bestaande uit woningen voor grappige mensen die nauwelijks een cent te makken hebben. De naam heeft verder geen betekenis en is slechts afgeleid van grijpstuiver.

Klein mysterie 454 – Niet poepen (5)

Zó frustrerend: Hallo Horst aan de Maas ontdekt een hondenpoepfrustratiebordje eerder dan Horst-sweet-Horst! Tot overmaat van ramp ook nog een absolute topper in dit genre. Daarom kan ik er niet onderuit het hier ten tonele te voeren. Het is te vinden naast het veldkruis op de kruising Langstraat – Kruisstraat in Hegelsom. Ziehier het opschrift:
Wat maakt dit bordje nu tot een topper in zijn genre? Laten we dat eens objectief vaststellen aan de hand van de criteria waaraan het ideale frustratiebordje moet voldoen:
  1. het moet gaan om een kleine, liefst particuliere ergernis. Van toepassing, hoewel het er alle schijn van heeft dat Lambert het niet als een kleine ergernis ziet.   
  2. de ergernis moet een beetje aardig zijn verpakt. Niet helemaal van toepassing: Lambert laat gewoon z’n frustratie de vrije loop. Ironie, sarcasme, cynisme of ingehouden woede zijn ver te zoeken. Of moeten we het feit dat zijn oproep is gericht aan de hond opvatten als staaltje van superieure humor? 
  3. het moet een geïmproviseerde indruk maken. Van toepassing; zie bijvoorbeeld het later toegevoegde ‘Langst. 23’.
  4. de tekst op het bordje moet minstens één taalfout bevatten. Absoluut van toepassing.
Wat ik Hallo kwalijk neem is dat het contact heeft opgenomen met Lambert. Beginnersfout! Aanbeveling 1 uit de Handleiding voor de hondenpoepfrustratiebordjesduider luidt: ‘Vermijd te allen tijde contact met de bordplaatser. Spreek desnoods met buurtgenoten of toevallige passanten, maar laat de bordplaatser er beslist buiten.’ Achterliggende gedachte van die aanbeveling: elke bordplaatser vertelt hetzelfde verhaal en het is veel spannender je eigen fantasie op zo’n bordje los te laten.
Geheid dat ik in dit geval op de proppen zou zijn gekomen met de suggestie dat in huize T. driemaal daags een rolwisseling plaatsvindt waarbij hond Fikkie z’n agressieve baasje Jan uitlaat. Fikkie als asociale hond en Jan als beest. Je ziet het helemaal voor je: de woest grommende Jan in z’n tuigje die ternauwernood door Fikkie in bedwang kan worden gehouden, maar desondanks door Fikkie wordt gedwongen bij het bankje een kleine dan wel grote boodschap te deponeren. Lambert slaat het tafereel driemaal daags met grote ergernis gade, maar slaagt er niet in contact te leggen met Fikkie omdat die doofstom is. Ten einde raad besluit Lambert een bordje te plaatsen met een emotionele oproep aan Fikkie, de asociale hond.
Verdere details zal ik u besparen omdat Hallo toch al alles heeft verpest door Lambert aan het woord te laten: ‘Ik houd de omgeving van het kruis bij en moet nu telkens ook allemaal die hondendrollen opruimen. Mensen kunnen er soms niet eens gaan zitten. Waarschijnlijk zijn het mensen uit de buurt die hun hond hier uitlaten. Als ze nu twee meter verder door lopen, zijn ze buiten de bebouwde kom en heeft niemand er last van. Ik hoop dat mensen er zo op geattendeerd worden dit niet meer te doen.’