maandag 5 januari 2015

Top 39 – Borden op de kruising Broekhuizerweg – Broekstraat

Voor de afwisseling eens een keer geen top 5, maar een top 39. En wel een Horst-sweet-Horst top 39 van borden op de kruising Broekhuizerweg – Broekstraat in Broekhuizenvorst. Dit is de kruising (klik op de helaas niet helemaal scherpe afbeelding om haar te vergroten):
En dit is de top 39 (klik op de afbeelding om haar te vergroten):
Buiten de top 39 zijn gevallen dit richtingbord
en dit verleen-voorrangbord dat op de twee bovenste foto’s schuilgaat achter een boom:
Voorts zij aangetekend dat dit als één bord is geteld:
Over de uitslag wordt niet gecorrespondeerd.

Klein mysterie 613 – Palm

Ja, lieve mensen, het is dezer dagen weer goed toeven hier aan de Costa del Sol. Af en toe een stukje schrijven, flesje sangria erbij en zo komt Jan Splinter door de winter. Regen? Kennen ze hier niet! Sneeuw? Nooit van gehoord! Zon, zon en nog een keer zon, anders niets.
En wat dacht je, die palmen willen wel wuiven hiero! Je waant je compleet in Fransje Bauerland: Een paradijs waar de zon steeds schijnt / Zilveren stranden en wuivende palmen / Een blauwe zee / Een enk’le wolk die weer snel verdwijnt.
Spaß beiseite: Hallo Horst aan de Maas berichtte zaterdag op z’n website dat een dag eerder aan de Molenbeekweg een nieuw kunstwerk was geplaatst (klik hier). En wel een 7,5 meter hoge metalen palmboom, gemaakt door Knik Seuren uit Tienray, ‘die in zijn vrije tijd graag creatief bezig is met metaal’. Opdrachtgever, aldus Hallo, was Leendert Ditewich ‘die hier een nieuw transportbedrijf is gestart’.

Hoewel Hallo belooft in de papieren editie van donderdag uitvoerig terug te komen op het kunstwerk en zijn plaatsing kon ik mijn nieuwsgierigheid natuurlijk niet bedwingen. Derhalve begaf ik me gisteren naar de Molenbeekweg. Voor de niet-ingewijden: de Molenbeekweg ligt achter Interchalet en verbindt de Meldersloseweg met de Bremweg. Ik was er al een tijdje niet meer geweest en moest tot m’n spijt constateren dat het cul-de-sac dat ik daar minder dan een jaar geleden nog aantrof
inmiddels is verdwenen. Zo komt die top 5 van Horster cul-de-sacs er dus nooit.
Verder blijkt Leendert Ditewich niet zomaar een transportbedrijf te zijn gestart, maar een wijntransportbedrijf.
En geen kleintje ook, zo werd me vanaf de Songertweg al duidelijk:
Hoezeer ik elk initiatief om de Horster openbare ruimte met kunstwerken te verfraaien ook toejuich, de metalen palmboom kan me vooralsnog niet echt bekoren: te weinig aan de verbeelding overlatend, te zeer losgezongen van z’n omgeving. Maar m’n eindoordeel schort ik graag nog even op totdat de omgeving verder is aangekleed en vooral totdat ik meer weet over het waarom van de palmboom. Omdat een tros druiven of een wijnrank te zeer voor de hand lagen? Omdat het onder een palmboom heerlijk wijn drinken is? Omdat Leendert gezeten onder een palmboom op het idee van een wijntransportbedrijf kwam? Omdat palmwijn verreweg het grootste aandeel heeft in de door Leendert getransporteerde wijnen?
Met nóg meer belangstelling dan normaal zal ik donderdag Hallo Horst aan de Maas opslaan.

Intermezzo – Windwatermolen

Meteen nadat ik in 1991 De plezierfactor – Nut en genot van het boekenschrift van Felix Eijgenraam uit had,
ben ik zelf begonnen met een boekenschrift: een schrift waarin ik van elk gelezen boek de titelgegevens noteer. Bovendien ken ik aan elk boek een waardering toe, oplopend van 1 (helemaal niks) tot 5 (geweldig). Gisteren heb ik het eerste boek van 2015 en het 1029e sinds 1991 ingeschreven: Kleine filosofie van het rijtjeshuis van Pieter Hoexum (waardering: 2).
1029 boeken sinds 1991, dat is gemiddeld 43 boeken per jaar. Minder dan één per week, veel te weinig natuurlijk. Die 24 jaar overziend is het vooral de fluctuatie in het aantal gelezen boeken die opvalt. Na het nooit meer overtroffen aantal van 78 in 1991 zat ik drie jaar later op minder dan de helft (38). Dieptepunten waren 2004 en 2005 met slechts 27 gelezen boeken. Wat me dan weer deugd doet is dat ik na de schamele 28 van 2010 de stijgende lijn te pakken heb: van 36 (2011) via 37 (2012) en 43 (2013) naar 64 in het afgelopen jaar. Qua aantal bladzijden overtrof ik in 2014 zelfs 1991: 11.998 om 10.156.
De beste roman die ik afgelopen jaar las? Boven is het stil van Gerbrand Bakker. Eerste zin: ‘Ik heb vader naar boven gedaan.’ Dan weet je dus dat het met de rest van de zinnen ook wel goed zit. Prachtige, sobere stijl, trefzekere observaties en, hoewel er welbeschouwd niet zo heel veel gebeurt, een van elke bladzijde afdruipende onderhuidse spanning – of misschien is geladenheid een beter woord. Dieren (ezels, schapen, koeien, een bonte kraai) spelen een belangrijke bijrol. Een kleinere bijrol is weggelegd voor een windwatermolentje. Bakker introduceert het op bladzijde 13:
‘Het is een prachtig rank molentje, het heeft iets Amerikaans.’ Hoort u het behalve van mij (klik hier) ook eens van een ander. Nooit geweten trouwens dat een Bosmanmannetje de molens jaarlijks kwam (komt?) nakijken. Of bega ik hier de fout van fictie een feit te maken? Met andere woorden: is die jaarlijkse controlebeurt niet gestoeld op de werkelijkheid?
Wat in elk geval niet op de werkelijkheid is gestoeld, is het octrooinummer dat Bakker vermeldt: 40832. Octrooinummer 40832 is volgens het Octrooicentrum Nederland op 15 juni 1937 verleend aan een ‘inrichting ter beveiliging van draadomroepnetten, door middel van veiligheden of relais met behulp van extra energiebronnen’. Wat dan wel het octrooinummer van de Bosman-windwatermolen is? 42037 (‘windmolen voor het aandrijven van een waterpomp’). Zie bijvoorbeeld de ijzeren staart van de molen in het Blakterbeekpark in Sevenum:    
Veel duidelijker is het nummer herkenbaar op het molentje aan de Blakterdijk in Kronenberg.
Dat Bakker zich heeft vergist in het nummer is overigens niet zo vreemd. Op de molen aan de Witveldweg viel het nummer in 2008 slechts met de grootst mogelijke moeite te identificeren:
Dit weekend lukte het helemaal niet meer,
wat er op lijkt te wijzen dat het Bosmanmannetje zich ook aan de Witveldweg al jaren niet meer heeft vertoond.
Overigens moet voorgaand geneuzel uiteraard niet worden geïnterpreteerd als een poging afbreuk te doen aan de grootsheid van de molen, van het Bosmanmannetje of van de roman.

Intermezzo – 2014

Smakelijkste overwinning: Wittenhorst-Venray 1-0.
Venijnigste Twitterdebatje: Leon Litjens versus Thijs Coppus (klik hier). 
Onbereikbaarste verloren wieldop:
Meest aan inflatie onderhevige begrip: politieke doodzonde.
Cryptischte ambtelijke zin: ‘Uitgesproken wordt dat de gemeente wil meedenken in de doorontwikkeling van o.a. de koopzondagen in relatie tot de levendigheid en vitaliteit van de winkelcentra.’
Meest op een officiële status recht hebbend officieus straatnaambord:
Vaardigste rookgordijnlegger: informateur Leon Litjens. 
Duurste weide: de Kruisweide.
Meeste kauwgum op één bord:
Horst-sweet-Horst het vaakst het bloed onder de nagels vandaan halende Horster politicus: Raymond Knops (voor het 73e jaar op rij).
Welverdiendste Tweetbundel: Elly Michiels-Fleuren.
Geïmproviseerdste borden:
Leerrijkste Verschnaufpause: Lago di Garda.
Mooiste wandeling: Aafjeswandeling.
Meest fietsframebreukgevoelige wethouder: Ger van Rensch. 
Sterkste sit-in-dialoog: Burgemeester Van Rooij: ‘Ik snap dat u daar verschillend in kunt zitten.’ Bram Hendriks (Essentie): ‘Ik ben ervan overtuigd dat we er hetzelfde in zitten.’
Smadelijkste nederlaag Wittenhorst-Venray 1-0.
Bizarste maand:
Verontrustendste Twitterterugval (voor het tweede jaar op rij): Roy Bouten.
Misbruikste woord: duurzaamheid.
Verreweg best bezochte Horst-sweet-Horst-pagina (niet alleen van 2014, maar aller tijden): Seksschandaal? 
Vriendelijkste verzoek:
Newest kid standing on the lat: Bob Vostermans.
Aan de meeste Horster touwtjes trekkend: Jan Nabben.
Langst onder de pet gehouden: de Gasthoêsplannen.
Keurigste gezin:
Internationaalste gedicht: De mus van Jan Hanlo. 
Verheugendste terugkeer: accordeonist bij Plus.
Schimmigste concept: Herberg De Troost in ’t Gasthoês.
Memorabelste show: 1e Horster Twittershow.

maandag 29 december 2014

Top 5 – Onvoltooid gebleven Norbertuswijkse sneeuwpoppen

Nu graag even uw zoals altijd hooglijk gewaardeerde aandacht voor een volkomen ten onrechte vaak verwaarloosde bevolkingsgroep: de bouwers van onvoltooid gebleven sneeuwpoppen.
Het sneeuwt. Primaire reactie van het merendeel der tienminners: ‘We gaan een sneeuwpop maken!’ Maar dan: de sneeuw blijkt te droog of juist te nat, papa en mama zijn onmogelijk af te brengen van hun voornemen nu toch eens eindelijk die oudtante te bezoeken, vingers en tenen beginnen al vrij snel te tintelen of het is kinderbedtijd (sneeuw valt zoals bekend meestal net voor het slapen gaan). Gevolg in alle genoemde gevallen: het zo ambitieus begonnen project ‘Sneeuwpop maken’ blijft onvoltooid.
De schade viel nog wel te overzien als het daarbij bleef. Maar helaas is er ook een kleine minderheid van vaak voor doorzetters versleten jeugdige strebers die hun project wel ten einde brengen, daarbij niet zelden geholpen door hun niet minder streberige ouders. Gevolg: dit grut krijgt allerwegen lof toegezwaaid en als beloning voor de verrichte heldendaad wordt het staand naast z’n creatie gefotografeerd. De trotse ouders zorgen vervolgens gretig voor de verspreiding van de afbeeldingen via Facebook dan wel Twitter, hetgeen weer leidt tot een nieuwe lawine aan loftuitingen.
Weet u wel wat dat op het schild hijsen van deze strebers betekent voor al degenen die het mes in het varken hebben (moeten) laten steken? Nee? Dan zal ik u dat eens even aan het verstand peuteren: die zitten opgezadeld met een minderwaardigheidscomplex van hier tot gunder waar ze in de meeste gevallen de rest van hun leven onder gebukt blijven gaan. Willen we dat? Nee, dat willen we niet! Daarom hierbij een welgemeend eerbetoon aan alle bouwers van ambitieus begonnen maar om wat voor reden dan ook onvoltooid gebleven sneeuwpoppen, in de vorm van de Horst-sweet-Horst top 5 van onvoltooid gebleven Norbertuswijkse sneeuwpoppen. Komt-ie:

5. Gebroeders van Doornelaan

4. Frans Halsstraat

3. Jan van Eechoudstraat

2. Gebroeders van Doornelaan

1. Prinses Marijkestraat

Klein mysterie 612 – Mooie schoenen

‘Dialectwebsite in het nieuw’, kopte Dagblad De Limburger onlangs. Het bleek te gaan om www.limburgsedialecten.nl. ‘De site bestond al wat langer, maar is grondig op de schop genomen. Nieuw is bijvoorbeeld de geluidsdatabank die de verschillen tussen dialecten hoorbaar maakt.’ Daarmee was mijn nieuwsgierigheid voldoende geprikkeld.
Een van de onderdelen van de geluidsdatabank (klik hier) is de in 28 Limburgse dialecten vertaalde zin: ‘Ze heeft haar mooie schoenen aangedaan en gaat vanavond uit.’ In het Kerkraads wordt dat iets van ‘Zjje h#d d*r sju@ sjoâ aj)edo!’, in het Spaubeeks ‘’t Haet zien sjoean sjoon aangedaon want vanaovend geit ’t oet’, in het Venloos ‘Ze haet haor mooie schoon aangedaon en geit vanaovend oet’, in het Grubbenvorster ‘Ze haet eur moejje schoon aangedaon en geit venaovend oet’.
En in het Horster? ‘Ze haet ur moeei schoon agedaon en giet vanaovend oet.’ Althans volgens Ger Gubbels, want hij is het die je de zin hoort uitspreken. Als iemand het mij had gevraagd, dan zou ik waarschijnlijk met min of meer dezelfde vertaling zijn gekomen als Ger (met dit verschil dat het bij mij ‘vnaovend’ zou zijn geworden). Wat niet wegneemt dat er met name bij de vertaling van ‘mooi’ geen vraagtekens te zetten zouden zijn. ‘Moeei’ ligt inderdaad voor de hand. Maar waarom niet ‘schon’? Zelf gebruik ik ‘schon’ weliswaar uitsluitend in de betekenis van ‘schoon’ (‘Zoë, de taffel is wer schon’), maar ik geloof dat ik in dit geval niet representatief ben voor de Horster dialectsprekers. Die gebruiken ‘schon’ ook in de betekenis van mooi: ‘Wát is ’t hee schon’ of ‘Wát hedde toch en schon kliëd á’. Waarom dan niet schon schoon? Vanwege de alliteratie? Met andere woorden: zou schon laarze wel kunnen? En zo niet, waarom niet?
Laten we het ook nog eens over een heel andere boeg gooien: ‘beste’ is dat niks? ‘Ze haet ur beste schoon agedoan.’ Het Horster ‘beste’ betekent dan weer net iets anders dan het Nederlandse. Vergelijk het met de beste kamer: de mooie of mooiste kamer. Of wat had u gedacht van sóndágse? ‘Ze haet ur sóndágse schoon agedaon en giet vanaovend oet.’ Al kan sóndágse dan weer niet in de schaduw staan van zijn prachtige antoniem: waerkendágse. ‘Heej haet de waerkendágse schoon a en blieft thoes.’
Blijft machtig schon dat dialect!

Klein mysterie 611 – Muur (4)

Op zondag 23 november geschoten:
Minder dan een maand later was dit al een historische foto.

Ik mag dan nog zoveel tegen hebben op al die Horster parkeerplaatsen, ze brengen soms ook juweeltjes aan het licht. Wat voorheen compleet werd veronachtzaamd of in het gunstigste geval de aandacht van de directe buren trok, komt ineens in het brandpunt van de belangstelling te staan. Het overkwam bijvoorbeeld dit bouwwerk, waarvan ik veronderstel dat het een loods van aannemersbedrijf Martens is geweest, bij de aanleg van de parkeerplaats achter het Patronaat.
En hoe weinigen slechts zouden weet hebben gehad van de prachtige achtergevel van het pand Van Rensch als de parkeerplaats aan het Cuppenpedje niet was vergroot?
Ook het onlangs opgeleverde Rode Kruisplein biedt een frisse blik op vaak al vele tientallen jaren aanwezige bebouwing. De grootste verrassing vormt de muur op bovenstaande foto. Of eigenlijk het ensemble van in elkaar overgaande muren. De totale lengte van de muur bedraagt naar schatting meer dan vijftig meter, maar hij bestaat uit vier afzonderlijke onderdelen, elk met z’n eigen karakter.
Het langste en karaktervolste is een uit donkerrode baksteen opgetrokken muur. Met hier en daar een breuklijn, met in de loop der tijden toegevoegde elementen, met sporen van in de loop der tijden verdwenen elementen. Kortom, een muur die al een lang en bewogen leven achter de rug heeft, die tegen een stootje kan en absoluut niet van plan lijkt het bijltje er voortijdig bij neer te gooien.  
Van de parkeerplaats richting Steenstraat gezien gaat deze muur over in een hogere muur, eveneens van baksteen, maar afgestreken met cement (zeg je dat zo?). Zijn charme ontleent dit deel van de muur vooral aan het feit dat het cement plaatselijk behoorlijk is afgebrokkeld. Maar dit is nog niet alles: doordat de bovenste helft van dit muurdeel vanaf een bepaald punt schuilgaat achter witte kunststofplaten is een fantastisch allegaartje ontstaan.
Verderop richting Steenstraat wordt de muur vervolgens steeds zakelijker: eerst een lager deel, eveneens met cement afgestreken en bekroond met witte kunststof platen en een grijsblauwe daklijst (zeg je dat zo?), en tenslotte de witgekalkte hoge zijgevel van kaaswinkel De Waag.
Resumerend: geen muur die wil pleasen, maar een muur waaraan valt af te zien dat hij menige storm heeft doorstaan – een muur met allure. En wat doen wij verdomme in Horst met een muur met allure? We zetten er (u zag het al op de foto’s) een lelijk hoog zwart hek voor! Een stelletje cultuurbarbaren, dát zijn we!
(En dan heb ik al het intrigerends dat zich achter de muur moet afspelen
nog onbesproken gelaten.)