maandag 9 november 2015

Top 5 – Positieve effecten van de komst van statushouders naar Horst aan de Maas

Tijdens de begrotingsbehandeling afgelopen dinsdag in de Horster gemeenteraad ging het over veel en van alles, maar óók over de opvang en huisvesting van statushouders (asielzoekers die een verblijfsstatus hebben gekregen). Het CDA bijvoorbeeld vreesde een toenemend gebrek aan sociale huurwoningen. Essentie noemde het ‘een buitengewoon ingewikkelde opgave’ om binnen korte tijd meer woonruimte te organiseren, ‘zonder dat dit ten koste gaat van inwoners die al langere tijd wachten op een huurwoning’. Ook de PvdA wees op de (tijdelijk) verhoogde druk op de woningmarkt die de komst van misschien wel vierhonderd statushouders met zich meebrengt. De SP wilde inzicht in de kosten die voortvloeien uit de opvang van de statushouders. D66 vroeg aandacht voor het taalonderwijs aan de (kinderen van de) statushouders.
Met uitzondering van D66 was het vooral damage control en veiligstellen van eigen belangen dat de klok sloeg. Uitermate teleurstellend. Het mag duidelijk zijn: de toch alomtegenwoordige modekreet ‘Denk in kansen, niet in problemen’ lijkt de Horster raadszaal nog niet te hebben bereikt. Over de positieve effecten van de komst naar Horst aan de Maas van de statushouders werd althans met geen woord gerept. ‘Positieve effecten’? Zijn die er dan? Wis en waarachtig! Teveel zelfs om hier allemaal op te noemen. Ik beperk me daarom tot de top 5. Komt-ie, de Horst-sweet-Horst top 5 van positieve effecten van de komst van statushouders naar Horst aan de Maas:

5. De komst van de statushouders maakt het de Horstenaren mogelijk enigszins in de vergetelheid geraakte begrippen als solidariteit, naastenliefde, lotsverbondenheid en goed nabuurschap opnieuw in de praktijk te brengen.
4. Al vele jaren kampt Horst aan de Maas met een tekort aan sociale huurwoningen. Als er al iets aan werd gedaan, had dit nauwelijks effect. Dankzij de komst van de statushouders gaat er nu eindelijk écht iets gebeuren.
3. De komst van de statushouders biedt Horstenaren een uitgelezen kans hun blik in tal van opzichten (culinair, muzikaal, zeden en gewoonten, omgangsvormen etc. etc.) te verruimen, zonder daarvoor duizenden kilometers te hoeven reizen, ja zelfs zonder daarvoor de gemeentegrenzen te hoeven overschrijden.
2. In een aantal van de zestien Horster kernen staat de leefbaarheid onder druk. De bevolking krimpt, scholen kampen met teruglopende leerlingenaantallen, de aanwas bij verenigingen stokt, winkels sluiten hun deuren. De komst van statushouders, liefst in nog groteren getale dan de aangekondigde vierhonderd, kan een belangrijke bijdrage leveren aan het behoud van die leefbaarheid.
1. Horstenaren die van mening zijn dat asielzoekers, vluchtelingen en statushouders voornamelijk testosteronbommen, verkrachters en gelukszoekers zijn, krijgen eindelijk de kans hun opvatting met eigen ogen aan de werkelijkheid te toetsen en hoeven zich niet langer te baseren op het oordeel van anderen.

Top 5 – Begroetingsmogelijkheden voor hondenbezitters met twee volle handen

Hoe groet je elkaar als hondenbezitter als je in de ene hand een hondenlijn hebt en in de andere een vol hondenpoepzakje? Deze belangwekkende vraag wierp PvdA-gemeenteraadslid Roy Bouten afgelopen week op tijdens de gemeenteraadsvergadering (klik hier en ga naar 1.10.40).
Er zijn mensen, raadsleden zelfs, die daar meewarig over doen en meteen in de kunnen-ze-hun-kostbare-tijd-niet-beter-besteden-reflex schieten. Ik zeg daarentegen: begint sociale cohesie niet bij elkaar groetende hondenbezitters? De vraag van Roy verdient alleen al daarom serieuze reflectie. Een uitdaging waaraan de gemeenteraad zich niet durfde te wagen, maar die Horst-sweet-Horst graag aangaat. Laten we eerst vaststellen dat Roy het misschien ingewikkelder maakt dan het is als hij zegt: ‘Aangezien de aangelijnde hond de ene hand bezet houdt en in de andere vaak een vol poepzakje bungelt ontstaat een geheel eigen lichaamsbeweging om elkaar te groeten.’ Hij ziet hierbij twee zaken over het hoofd:

1. een lichaamsbeweging is niet per se vereist om elkaar te groeten. Met een verbale groet (‘Hallo’, Môgge’, ‘Goedenavond’), een gefloten groet of een geblafte dan wel gegromde groet kom je ook een heel eind. Een groet met een van de organen van het hoofd kan eveneens wonderen doen. Denk aan de uitgestoken tonggroet, de opgetrokken wenkbrauwgroet, de snuifgroet, de zijwaartse oorlelgroet en de knipooggroet. En ook de minzame hoofdknikgroet blijft natuurlijk te allen tijde mogelijk.

2. waarom zou je de aangelijnde hond in de ene en het poepzakje in de andere hand moeten houden? Ik heb zelf de proef op de som genomen en wat blijkt? Lijn en zakje gaan prima samen in één hand!
Maar ook als Roy per se wil vasthouden aan een lichaamsbeweging én lijn en zakje in afzonderlijke handen, zijn er meer dan voldoende mogelijkheden. Zoveel zelfs dat ik er een top 5 van heb kunnen samenstellen. Komt-ie, de Horst-sweet-Horst top 5 van begroetingsmogelijkheden voor hondenbezitters met twee volle handen:

5. De zithoudingbegroeting

4. De stabiele zijliggingbegroeting

3. De rugliggingbegroeting

2. De plankbegroeting

1. De omgekeerde wereldbegroeting

Intermezzo – Lei Martens (11) / Pand Beurskens Gebroeders Van Doornelaan

In de serie over de Horster architect Lei Martens (1932-1978), die zo langzamerhand haar einde nadert, vandaag nog voor één keer terug naar de Gebroeders Van Doornelaan in Horst. Eerder zijn aan de orde gekomen de daar gelegen en door Lei Martens ontworpen panden Geurts (klik hier), Janssen (klik hier) en Grubben (klik hier). Wat nog ontbrak was het pand Beurskens. De bouwvergunning voor deze winkel met woning werd in januari 1964 verleend.
Ik herinner me ‘Beurskens’ in de eerste plaats als drogisterij, maar het was tevens kapsalon. Ook een kleine veertig jaar later zie ik drogist en kapper Beurskens nog zo door z’n zaak paraderen. Steevast gestoken in een witte jas (kom daar vandaag de dag eens om bij Etos of Kruidvat) die hem autoriteit verleende.  
Over het pand zelf valt wat mij betreft niet zo heel veel te melden. Het ligt ingeklemd tussen de panden Kunzeler (links) en Coumans (rechts). Het heeft veel minder een eigen gezicht dan het naast het pand Coumans gelegen pand Grubben, dat het begin vormt van dit bouwblok. Bij de panden Kunzeler, Beurskens en Coumans is duidelijk gestreefd naar eenheid in stijl. Van het pand waarin de dames Coumans hun groentewinkel bestierden, weet ik dat het is ontworpen door (mijn oudoom) Thei Haegens. De architect van pand Kunzeler is mij onbekend. Niet geheel uit te sluiten valt dat ook dit door Lei Martens is getekend.
In dit verband kan het geen kwaad er nogmaals op te wijzen hoe weinig eigenlijk bekend is over het architectonisch oeuvre van Lei Martens. In de eerste aflevering van deze serie (klik hier) vergat ik te vermelden dat zijn archief spoorloos is. Zijn broer Hay (1931-2009) sprak in 2007 het bange vermoeden uit dat het bij het oud papier is beland. Daardoor moet ik het vooral doen met de informatie die Hay me destijds heeft verschaft. Informatie die overigens zeer betrouwbaar is: alle panden die Hay me heeft aangewezen als ‘Lei Martenspanden’ blijken dat in werkelijkheid ook te zijn. Maar of de lijst van Hay volledig is? Pand Kunzeler is zoals gezegd misschien ook wel door Lei ontworpen. Hetzelfde geldt voor het even verderop gelegen pand waarin nu een Chinees restaurant is gevestigd.
En hoe zit het met de huizenrij aan de linkerstraatzijde aan het begin van de Gebroeders Van Doornelaan?
Wie zegt dat daar geen Lei Martenspanden bij zitten?
Of neem dit pand aan de Venloseweg. Zou in mijn ogen ook zomaar door Lei Martens kunnen zijn getekend.

Wie meer weet mag het nog altijd zeggen! Mail naar horstsweethorst@gmail.com! 

Top 5 – Notities over de gemeenteraadsvergadering van 3 november

‘De belangrijkste vergadering van het jaar van misschien wel het belangrijkste bestuursorgaan van het land’, zo kwalificeerde PvdA-fractievoorzitter Roy Bouten de gemeenteraadsvergadering van afgelopen dinsdag. Aan de orde waren de bijstelling van de begroting voor 2015 en de vaststelling van de begroting voor 2016 (klik hier). Het belang van de vergadering viel ook af te lezen aan de lengte ervan: bijna vijf uur! Verwacht van mij geen afgewogen, uitputtend verslag – is ook niet de taak van Horst-sweet-Horst. Ik pik er gewoon vijf puntjes uit die ik het noteren waard vind. Dus hier komt-ie, de Horst-sweet-Horst top 5 van notities over de gemeenteraadsvergadering van 3 november:

5. Jim Weijs
Zoals eerder gezegd (klik hier) bevreemdde het me dat de opgestapte D66-fractievoorzitter Henk Kemperman werd opgevolgd door Jim Weijs, de nummer 5 van de kandidatenlijst voor de gemeenteraadsverkiezingen en niet door de nummer 2. Die bevreemding blijft. Wel kan al na twee raadsvergaderingen worden geconstateerd dat Jim Weijs absoluut een aanwinst is. Geen plankenkoorts, geen terughoudendheid, geen wollig taalgebruik. Precies wat de raad nodig heeft.    

4. Trapveldjes
Juist nu het Nederlands voetbal door een diep dal gaat, kan het belang van trapveldjes niet genoeg worden benadrukt. Helaas lijkt nog niet elk raadslid daarvan overtuigd. Laat hen een voorbeeld nemen aan Roy Bouten, die wees op de overwaardering van speeltuintjes en een warm pleidooi hield voor trapveldjes: ‘Kijken we naar het gebied ten westen van de Westsingel dan zien we prachtige speeltuintjes liggen. Binnen 10 minuten lopen liggen er meerdere. Terwijl een simpel trapveldje aan de andere kant van een drukke weg ligt. Wil je in de Afhang voetballen dan moeten je ouders mee (of de goals zijn heel erg goed verstopt). In Grubbenvorst kun je het helemaal vergeten. Heb als gemeente lef en leg door slim te handelen gewoon een eenvoudig trapveldje aan wanneer daar behoefte aan is.’

3. SP
Ik maak me een beetje zorgen om de SP. Met de meeste standpunten is nog altijd weinig mis, met het politieke kompas des te meer. Moest de SP onlangs al door het stof in het debat over de Kasteelboerderij toen ze haar verwijten aan het adres van wethouder Vostermans onvoldoende hard kon maken (klik hier), dinsdag gebeurde tot twee keer toe min of meer hetzelfde. Ernstige twijfels over het functioneren van wethouder Van Rensch leidden niet tot de logische consequentie (namelijk een motie van treurnis, afkeuring of wantrouwen) en ook het dreigement om tegen de begroting te stemmen werd niet ten uitvoer gebracht. Op deze manier maak je jezelf tot een gemakkelijke prooi voor de coalitiefracties. 

2. Asbestsanering gemeentehuis
Wethouder Van Rensch lichtte de gemeenteraad onjuist, onvolledig, te laat en niet op de afgesproken manier in over de enorme toename van de kosten van de asbestsanering van het gemeentehuis. De raad constateerde het, morde wat en ging vervolgens over tot de orde van de dag. Onbegrijpelijk.  

1. Kasteelboerderij
Het deksel van de beerput die Kasteelboerderij heet, ging ook nog even open, Jos Gubbels (D66): ‘We schrokken van het feit dat de opbrengst van dit mooie monumentale pand, gelegen op 5.000 m2 grond in een ontwikkelingszone, alsnog verminderd werd met € 40.000 wegens asbest sanering. Blijft een opbrengst over van pakweg € 95.000. Voorwaar een weggeefprijsje. Zijn onze inwoners hiermee niet te kort gedaan?’

maandag 2 november 2015

Klein mysterie 681 – Hoepe

Wat ook wel eens wordt vergeten, is dat de vooruitgang van de medische wetenschap niet louter positieve gevolgen heeft. Zo mag het in veel opzichten een zegen zijn dat er tegenwoordig steeds minder mankepoten rondlopen, voor het dialect ligt ontegenzeggelijk verarming op de loer. Of ziet u vandaag de dag nog wel eens iemand hoepe? Door de drastische vermindering van het aantal hoepers dreigt hoepe in de vergetelheid te raken. Wat eeuwig zonde zou zijn.
Gedeputeerde Ger Koopmans liet vorige maand weten dat hij het Limburgse dialect in tegenstelling tot andersluidende berichten wel degelijk serieus neemt (klik hier). Laat hem die woorden dan maar eens kracht bijzetten. Hoe? Nou, bijvoorbeeld door een premie uit te loven voor Horstenaren die zich vrijwillig laten ombouwen tot hoeper, ter voorkoming van het uitsterven van het aloude Horster woord hoepe.  
Interessant woord overigens, hoepe. ‘Hoempe’, hoorde ik de uit Hegelsom afkomstige M. onlangs met enige stelligheid beweren. In Hegelsom mag het hoempe zijn – niet alle Hegelsomse dialectaberraties zijn mij bekend – in Horst is het wel degelijk hoepe. Dat blijkt ook uit È maes inne taes, een van de twee Horster woordenlijsten, dat als betekenis van hoepe vermeldt ‘mânk loëpe’.
Hoempe lijkt me een verbastering van het Nederlandse hompelen of Duitse humpeln, dat inderdaad ‘mank lopen’ betekent. In Meerlo-Wanssum (hómpele) en in Venray (hòmpele) gebruiken ze hompelen in dezelfde betekenis. Is hoampele dan misschien ook een Horster woord? Een equivalent van hoepe? Wie weet. Mij zegt hoampele in elk geval niets, maar dat zegt niets.
Terug naar hoepe. Dat komt behalve in Horst ook voor in Venray en in de dialecten van de voormalige gemeente Meerlo-Wanssum. Alleen heeft het in die dialecten – blijkens het Venrays woordenboek en Het dialekt van de gemeente Meerlo-Wanssum – een andere betekenis dan in het Horster. In Venray betekent hoepe ‘op en neer wippen’. En in Meerlo-Wanssum ‘lopen, zodanig dat eerst de hielen en daarna de tenen op de grond komen’.
Hoogste tijd voor het open Horster-Venrays-Meerlo-Wanssums hoepkampioenschap, met de onderdelen 100 meter mank lopen, 100 meter op en neer wippen en 100 meter lopen waarbij eerst de hiel en daarna de tenen op de grond komen. Winnaar is degene met opgeteld de snelste tijd. Dennie Christian heeft zich al bereid verklaard de prijsuitreiking te verrichten. Hij zal dan tevens het verband tussen hoepe en zijn ‘Hoeba hoeba hoeba hop hop hop’ (de meest gruwelijke aller liedregels) uit de doeken doen.
Hoeba hoeba hoeba hop hop hop
Hoeba hoeba hoeba hop hop hop
Hoeba hoeba hoeba hop hop hop
Hoeba hoeba hoeba hop

Weet u trouwens hoe een mankepoot in het Venloos heet? Zweitbats!

Intermezzo – Lei Martens (10) / Woonhuizen Driessen, Geurts en Ton Martens

Allemaal leuk en aardig dat modernistische gedoe van die Lei Martens met z’n platte daken, z’n beton, z’n transparantie, z’n veranda’s en z’n vrijdragende constructies. Maar heeft hij misschien ook een beetje normale huizen ontworpen, zonder al die rare fratsen? Huizen van baksteen en met een puntdak?
Als huizen van baksteen en met een puntdak ‘normale’ huizen zijn, dan luidt het antwoord: ja, Lei Martens heeft ook normale huizen ontworpen. De woorden ‘rare fratsen’ zou ik overigens niet in mijn mond willen nemen als het om Lei Martens gaat.
Geef dan eens een paar voorbeelden van door hem ontworpen normale huizen.
Voor zover ik weet zijn dat er in Horst drie: Dr. Van de Meerendonkstraat 33, Herstraat 54 en Venloseweg 40.
Kun je over elk van die panden in het kort iets zeggen?
Jazeker! Laten we het in chronologische volgorde doen. Om te beginnen Herstraat 54, een woonhuis met daarachter een bedrijfsruimte. In 1956, helemaal aan het begin van zijn loopbaan, ontworpen in opdracht van Louis Driessen.
Bijzonderheden?
Je zou het een vrij traditioneel ontwerp kunnen noemen, maar schijn bedriegt denk ik een beetje. Kijk je bijvoorbeeld naar de voorgevel, die trouwens in al die jaren nagenoeg ongewijzigd is gebleven, dan springen twee elementen er wat mij betreft uit: de monumentale deuromlijsting en het raam op de bovenverdieping dat de daklijst doorbreekt.
Wat kwam daarna?
Venloseweg 40, dat hij in 1958 ontwierp voor zijn broer Ton.
Ook hier een monumentale deuromlijsting. Dat wil zeggen: op de bouwtekening. Geen idee of ze ook is uitgevoerd, de huidige deuromlijsting ziet er in elk geval anders uit. Typerend voor Lei Martens is ook de gevelbekleding met vertikaal aangebrachte schrootjes in het linkerdeel van de voorgevel. Maar daar zie je nu eveneens weinig meer van terug.
Hetzelfde geldt voor de grote glaswand van plint tot dakgoot in de rechterzijgevel. Wel gebleven is de opvallende tweedeling van de voorgevel .
Dan resteert Dr. Van de Meerendonkstraat 33.
Inderdaad. Als je per se wil vasthouden aan de term ‘normale huizen’, dan lijkt dit huis me het normaalste van deze drie. Klassiek puntdak en baksteen, al is ook hier de deuromlijsting misschien iets te uitbundig voor een ‘normaal huis’. Lei Martens ontwierp het in 1959 voor Hay Geurts.
Als je niet had geweten dat het door hem was ontworpen, zou je het dan hebben herkend als een ‘Lei Martens-woning’?
Nee, beslist niet. Het kan trouwens geen kwaad nogmaals te benadrukken dat ik geen architectonische achtergrond heb, waardoor mij ongetwijfeld het nodige ontgaat. Bovendien beperk ik me in deze serie vooral tot het aanzien van de panden en laat ik het interieur veelal buiten beschouwing.
Heeft Lei Martens over de ontwerpen van deze drie woningen nog in de clinch gelegen met de Welstandscommissie, zoals bij veel van zijn andere ontwerpen?
Voor zover mij bekend niet.
Hoe verklaar je dat?
Misschien omdat ook de commissie er ‘normale huizen’ in heeft gezien?

Intermezzo – Kamiël van de Piël

Fantastisch weer afgelopen week. Ideaal om een fietstochtje te maken naar het nieuwste kunstwerk dat deze gemeente rijk is: Kamiël van de Piël. Gelegen aan de Zwarte Plakweg, van America uit gezien net aan de overzijde van de Midden Peelweg. Cortenstaal, zesduizend kilo zwaar, twaalf meter breed en zes meter hoog, waarmee het zomaar het grootste kunstwerk van Horst aan de Maas zou kunnen zijn. Maker van de beklimbare Kamiël van de Piël is Ruud van der Beele, initiatiefnemer de stichting Cultureel Erfgoed Zwarte Plak, maar toch vooral Jan Philipsen.
Waarom een kameel? Jan Philipsen deze week in Hallo Horst aan de Maas (klik hier):
‘Vroeger stond in dit gebied een eenzame boom. Deze boom had het silhouet van een kameel en werd daarom de “kamelenboom” genoemd. Van der Beele vertaalde de vorm van de Zwarte Plakheide, een parabole zandduin, en het verhaal over de “kamelenboom” in een kunstwerk. Het kunstwerk heeft de contouren van een kameel en is daarnaast een grote trap in de vorm van een parabool, die uitzicht geeft over het gehele gebied.’
Ik heb de Kamiël van alle kanten bekeken, maar ook met de beste wil van de wereld zie ik er geen kameel in. Zal ongetwijfeld aan mij liggen. Maakt ook niet uit: het gaat om het idee, wat mij betreft hoeft een kunstwerk geen getrouwe kopie van de werkelijkheid te zijn. Liever niet zelfs. Dus prima, dat de verbeelding van de kunstenaar heeft geleid tot een gestileerde kameel. En ik ben de initiatiefnemers dankbaar voor het feit dat ze niet zijn gezwicht voor de verleiding hier een pretparkachtige kameel te dumpen.
Wat ik niet begrijp is de keuze voor de locatie. Ja, dit zal ongetwijfeld de oorspronkelijke locatie van de ‘kamelenboom’ zijn geweest. Is een argument, maar overtuigt me niet. In mijn ogen had de Kamiël van de Piël enorm aan zeggingskracht gewonnen als hij honderd meter verderop in het kale gebied richting Evertsoord was geplaatst.
Dan zou hij het eenzame baken zijn geweest dat de ‘kamelenboom’ ooit was. Nu is hij dat niet: de Kamiël domineert zijn omgeving niet, zinkt zelfs een beetje weg tegen de achtergrond van de flink uit de kluiten gewassen bomen van de Zwarte Plakheide. Verkeer op de Midden Peelweg dat uit noordelijke richting komt, zal de Kamiël zelfs geheel ontgaan. De oplossing? Die bomen kappen!
Er is nog iets dat ik niet begrijp. Aan de voet van beide trappen die je de Kamiël op leiden, staan twee teksten: aan het ene uiteinde Het herontdekken van je eigen pad en aan het andere Ben Ali Libi goochelaar. Waarom juist deze teksten? Waarom hier?
Overigens kan Ben Ali Libi, dat prachtige, ontroerende gedicht van Willem Wilmink, hier minstens even prachtig en ontroerend voorgedragen door Joost Prinsen, natuurlijk nooit genoeg onder de aandacht worden gebracht: 

Klein mysterie 680 – Equestrian Centre

In juli van dit jaar liep ik een kunstwandelroute van alles bij elkaar wel een kilometer of twintig in en om Deventer. Drie dingen zijn me daarvan bijgebleven: 1) de verschroeiende hitte; 2) Ode aan de ontmoeting tussen mevrouw van E. en de heer van C., een prachtig geluidskunstwerk van Jeroen Diepenmaat; 3) een boerderij, naar later bleek biologisch melkveebedrijf Keizersrande (klik hier). Om die boerderij, gloednieuw en gebouwd in de uiterwaarden van de IJssel, gaat het me nu. Wat me eraan trof, was haar vormgeving. Of ik het nou per se mooi vond wist ik niet meteen, maar dat er diepgaand en zorgvuldig over was nagedacht viel er onmiddellijk aan af te lezen.
De afgelopen weken ben ik regelmatig het bijna voltooide Equestrian Centre De Peelbergen gepasseerd. Telkens moest ik dan terugdenken aan Keizersrande. Misschien zal ook over de vormgeving van het hippisch centrum in Kronenberg diepgaand en zorgvuldig zijn nagedacht. Het valt alleen nergens aan af te lezen.
Als ik die honderden meters lange voorgevel zie, zie ik honderden meters ongeïnspireerde fantasieloosheid. ‘Meters maken, zo veel en zo efficiënt als maar kan, tegen een zo laag mogelijke prijs’, lijkt het motto te zijn geweest. Er een eyecatcher van maken, samenhang proberen te creëren met de omgeving, retro architectuur desnoods: het was ogenschijnlijk allemaal uit den boze. Alles ondergeschikt aan utiliteit, voor de schoonheid geen plaats en geen geld.     
Equestrian Centre De Peelbergen staat natuurlijk niet op zich. Het buitengebied van Horst aan de Maas is vergeven van vergelijkbare complexen, ik hoef slechts te wijzen op de inmiddels leegstaande Voor-Americaanse Muur (klik hier).
Het heeft er veel van weg dat in deze gemeente (en vele andere) een premie rust op lelijke bebouwing in het buitengebied. Worden bouwactiviteiten binnen de bebouwde kom op een goudschaaltje gewogen, daarbuiten lijkt alles mogelijk. Doen esthetische criteria in het buitengebied niet ter zake? Zijn fantasie en verbeelding voorbehouden aan de bebouwde kom? Zo ja, waarom dan toch? Vereist niet juist het buitengebied uiterste zorgvuldigheid, misschien nog wel meer dan de kernen? Waarom zou hier niet kunnen wat in Deventer kan?

maandag 26 oktober 2015

Klein mysterie 679 – Pisvlek

Wel godverdegodver, verschijnt er in het zo graffitiarme Horst eens een vermeldenswaardige muurkreet, heb ik ’m gemist en gaat Marieke Vullings ermee aan de haal! Uit haar column ‘Marieke ment’ in Hallo Horst aan de Maas van deze week (klik hier): 
‘Pisvlek. In grote zwarte letters staat het op de muur naast het bushokje geschreven. In eerste instantie las ik “PSV lek”. Aangezien ik geen verstand heb van voetbal, weet ik niet of deze classificatie juist is. Vaag meen ik me te herinneren dat er wel eerst PSV op de bakstenen stond. Iemand heeft echter de moeite genomen een “i” tussen de “p” en de “s” te proppen en er vervolgens het woord pisvlek van te fabriceren.’
‘De muur naast het bushokje.’ Dat kan in Horst slechts één muur zijn: Westsingel, de zijmuur van het voormalige onderkomen van Haegens Vastgoed, waarin nu Business Centrum Horst zetelt.
‘Eigenlijk is het gewoon graffiti’, zegt Marieke. Ze is er niet van gecharmeerd en vindt het opschrift lelijk, nutteloos en saai. ‘Lelijk is geen argument’, heb ik altijd geleerd. Verder is het een groot misverstand dat alles nut zou moeten hebben. En saai? Dat iets niet saai zou mogen zijn, is ook al zo’n onuitroeibaar misverstand. Bovendien heeft het wel wat: een PSV-aanhanger kalkt ‘PSV’ op die muur en een PSV-hater maakt er ‘PiSVlek’ van, argeloze voorbijgangers verbijsterd achterlatend en lokale columnisten aan het schrijven zettend. Teleurstellend is wel het gebrek aan originaliteit dat spreekt uit ‘PiSVlek’. ‘PiSVlek’ is namelijk een woord dat vooral op webfora regelmatig aan PSV wordt gerelateerd. Google er voor de aardigheid maar eens op. Drie voorbeelden:
  1. ‘PiSVlek heeft overigens patent op kleurloze middenvelders, lange traditie met Willy vd Kerkhof, Edward Linskens, Theo Lucius, Johann Vogel, Timmy Simons en Stijn Schaars.’
  2. ‘We zijn wel klaar met dat tikkie breed tikkie terug voetbal. De hele wereld heeft ons ingehaald, niet alleen die pisvlekken.’
  3. ‘Op zich was het best vreemd dat destijds Rosenborg-Aniks werd uitgezonden en niet Pisvlek-Dortmund.’
De aanbrenger van de muurkreet is dus op de automatische piloot gegaan. Wat zou het mooi zijn geweest als hij of zij had gepoogd het anti-PSV-repertoire verder uit te breiden. Zo heel moeilijk is dat niet. Wat dacht u van PuSVlek, PiSVloed, PiSVrijer (‘man die zijn seksuele bevrediging aan urine beleeft’) of PaSVorm? Of de mooiste van allemaal: PaSVeersloot (‘sloot waarin afvalwater door bacteriën gezuiverd wordt volgens het systeem van ir. A. Pasveer’)? 

Ach, het maakt allemaal geen ene fuck meer uit dus. We worden natuurlijk gewoon 3e wat ik na het drama PaSVeersloot uit al zeker wist.

Overigens ben ik van mening dat het beste nieuws van afgelopen week was dat de gemeente Horst aan de Maas vierhonderd extra vluchtelingen gaat huisvesten.

Top 5 – Horster cul-de-sacs

Lang verwacht, nu dan toch eindelijk gekomen: de Horst-sweet-Horst top 5 van Horster cul-de-sacs. Wat is een cul-de-sac ook alweer? Daarover lopen, zoals in januari 2014 al eens geschreven (klik hier), de meningen uiteen. Laten we het houden op ‘een doodlopende straat waar voertuigen aan het einde kunnen keren, idealiter in een ronding’. Cul-de-sac is van oorsprong een Frans woord, dat vreemd genoeg vooral in het Engelse taalgebied verspreiding heeft gevonden (‘köl-de-sek’). Het Duitse equivalent is denk ik Stichstraße; een Sackgasse hoeft niet per se een keermogelijkheid te hebben.
Het Nederlands heeft bij mijn weten geen eigen woord voor cul-de-sac (al komt het prachtige ‘keerweer’ in de buurt). Wat minder opmerkelijk is dan het lijkt: het cul-de-sac wordt in Nederland slechts weinig toegepast. Dit verklaart meteen waarom het samenstellen van die top 5 geen sinecure was. Geen gebrek aan doodlopende straten in Horst aan de Maas, wel aan doodlopende straten met aan het einde een mogelijkheid om te keren en dan ook nog liefst in een ronding. In januari 2014 bleef de teller steken op drie. Waarvan ook nog twee met een krasje: de Sint-Jansweg in Grubbenvorst (met de voormalige Knip!) en de Bernadettelaan in Tienray zijn naar de letter der wet geen doodlopende straten. Waardoor destijds alleen Elsbeemden in Horst overbleef als cul-de-sac, zij het zonder ronding.
Naarstig speuren in de afgelopen bijna twee jaar heeft alsnog tot enig resultaat geleid. ‘Enig’ omdat het toch behelpen blijft. Het wachten is op stedenbouwkundigen die de aanleg van heuse cul-de-sacs aandurven, zodat Horst aan de Maas ook op cul-de-sacgebied een woordje mee gaat spreken. Maar dat zal nog wel even duren. Daarom voor nu, ondanks al zijn onvolmaaktheden, de Horst-sweet-Horst top 5 van Horster cul-de-sacs:

5. Jan Ligeriusstraat, Swolgen,
ex aequo met de Kapelstraat in Broekhuizenvorst
Veel minder plomp dan Elsbeemden, maar waarom die aanzet tot een ronding niet helemaal afgemaakt? Het is zonneklaar dat auto’s hier zonder te steken kunnen keren, maar het oog wil ook wat.

4. Siebersbeek, Lottum
Alle voorwaarden aanwezig om er een perfecte ronding van te maken en dan gebeurt het niet. Onbegrijpelijk!

3. De Weel, Sevenum
Allemaal iets te wijds. Dat veel te ruim bemeten eiland in het midden doet ook afbreuk aan het cul-de-sac-karakter. Een goed cul-de-sac moet iets benauwends hebben.

2. Van Frezinstraat, Horst
Ook hier een eiland en ook hier geen perfecte ronding. Wel iets benauwends, zeker als je weet dat het cul-de-sac grenst aan de begraafplaats.

1. Hertog van Gelresingel, Horst
Zo rond als een tonnetje. De kneuterigheid nemen we voor deze ene keer dan maar voor lief.

Overigens ben ik van mening dat het beste nieuws van afgelopen week was dat de gemeente Horst aan de Maas vierhonderd extra vluchtelingen gaat huisvesten.