dinsdag 4 oktober 2016

Intermezzo – Meuleveldschoolterrein

‘Stop iedereen in de pluimveevakschool in Hegelsom en het probleem is in één klap opgelost.’
‘Wij zijn hier een half jaar geleden komen wonen en toen heeft de gemeente ons tot twee keer toe beloofd dat het een park zou worden.’
‘Waarom geen woningen in de voormalige lom-school?’
‘Vijftien jaar is voor ons levenslang.’
‘Tegenover La Rondine aan de Meterikseweg ligt nog een heel groot terrein leeg.’
‘Koop landbouwgrond aan de rand van de wijk, bouw daar die woningen en verkoop de grond na vijftien jaar weer.’
Het was spitsroeden lopen voor wethouder Bob Vostermans, gisteravond tijdens een informatiebijeenkomst voor Norbertuswijkbewoners. Aan de orde was de herinrichting van het terrein tussen Julianastraat, Wittenhorststraat en Prinses Marijkestraat. De daar gelegen Meuleveldschool (‘Sint-Joëzefschoël’) gaat aan het eind van de maand tegen de vlakte. Dit biedt ruimte voor nieuwe ontwikkelingen. De buurt denkt vooral aan iets parkachtigs. Het gemeentebestuur is daar niet op tegen, maar ziet er ook graag tien à vijftien tijdelijke (maximaal vijftien jaar) huurwoningen verrijzen, om de druk op de huurwoningmarkt te verminderen. Dat is weer tegen het zere been van de buurt, of althans van de meerderheid van de omstreeks vijftig aanwezigen. En dus gierden de emoties door de zaal (bij een enkeling zag ik wolkjes stoom uit de oren komen) en vlogen de verwijten de wethouder om de oren. Klaarblijkelijk wekenlang opgekropte frustraties vonden zo een uitweg.
Ik kon me niet geheel aan de indruk onttrekken dat veel van de aanwezigen aanhangers zijn van de niet-in-mijn-achtertuin-gedachte. Ook de ‘Ik heb op zich niets tegen Polen/statushouders, maar …’-zeggers waren goed vertegenwoordigd. Voor allebei heb ik slechts weinig begrip. Van de andere kant doet het gemeentebestuur het voorkomen alsof alle opties nog open zijn, terwijl het er toch alle schijn van heeft dat de bouw van tijdelijke huurwoningen op het perceel al een uitgemaakte zaak is. Alsof er niet veel valt te zeggen voor de opvatting dat de Norbertuswijk vooral behoefte heeft aan een onbebouwde groene long op deze plek.
Enfin, naar goed Nederlands gebruik komt er nu een werkgroep. Wordt dus vervolgd.
Overigens vielen in de marge van deze bijenkomst ook nog twee harde nieuwsfeitjes te noteren: in de voormalige lom-school aan de Gebroeders van Doornelaan komen zorgwoningen en op de plek van het voormalige woonwagenkampje aan de Vondersestraat worden huurwoningen gebouwd.  
Ten slotte verdient nog vermelding dat verschillende bewoners van de flat aan de Prinses Marijkestraat klaagden over geluidsoverlast, veroorzaakt door spelende schoolkinderen. Ze werden gelukkig vakkundig afgeserveerd door een buurtbewoonster: ‘Er is geen mooier geluid dan het geluid van spelende kinderen.’

Intermezzo – Schrijfwedstrijd 10 / ‘Ge got toch ni zoëmá …’

Ook deze week op Horst-sweet-Horst de inzendingen voor de Horst-sweet-Horst-schrijfwedstrijd. Vandaag het door Bram geschreven verhaal (kijk voor andere verhalen en meer informatie over de schrijfwedstrijd in de balk links naast dit verhaal onder het kopje ‘Labels’ en klik op ‘Schrijfwedstrijd’):
‘Ge got toch ni zoëmá óppe slup ván en vremde vrouw zitte?’

Een schitterende zomeravond in Meterik. Het echtpaar Vergeer zit van de ondergaande zon te genieten. ‘Zo mooi als de zon vandaag ondergaat hebben we in al de tijd dat we getrouwd zijn nog nooit gezien en hoe lang is dat nu al?’ ‘Nou’, zegt Lieve, ‘dat is toch nu al 58 jaar. Een tijd al hè.’ ‘Nou, mij kan het niet lang genoeg duren’, murmelt Sjeng.

Er komen wat aangeschoten jonge jongens aangelopen. Het type ‘’t moet  kunnen’ die voor de bank uitdagend stil blijven staan. De rust zal wel even voorbij zijn.

‘Hé’, roept Sjeng plotseling en maait met zijn arm over de schoot van zijn vrouw. Een zachte dreun als hij tegen de boom vlakbij valt en onderaan de boom dood blijft liggen.

Drie van de vier jongens kijken verschrikt op en hun ogen spreken boekdelen. ‘Dat doe je toch niet’, zeggen hun ogen en ook Lieve kijkt haar Sjeng met verdrietige en geschrokken ogen aan.

Sjeng schrikt zelf ook maar verdedigt zich dan met de opmerking: ‘Ge got toch ni zoëmá óppe slup ván en vremde vrouw zitte?’ En dan vervolgt hij: ‘Het was echt niet mijn bedoeling, ik zal hem gauw ergens begraven.’

Sjeng loopt naar de boom en raapt het jonge vogeltje op dat een noodlanding op de schoot van zijn vrouw had gemaakt.

‘Arm jong toch, maar: “Ge got toch ni zoëmá óppe slup ván en vremde vrouw zitte?”’

Bram

maandag 3 oktober 2016

Intermezzo – Zonder Hanjin (2)

Weet je wat het is? Ik zag het niet aankomen. Hád ik het maar zien aankomen. Dan had ik me er misschien tegen kunnen wapenen.

Het was liefde op het eerste gezicht. Ik weet, een gruwelijk cliché, maar daarom nog niet minder waar. Dat pure, dat onbedorvene. Niets van de kouwe drukte die me aan anderen vaak zo tegenstaat. Niet dat je timide was. Integendeel, je was overtuigd van jezelf, je had het alleen niet nodig dat van de daken te schreeuwen.

Zeg nou zelf, wie zou niet zijn gevallen voor jouw gedistingeerde verschijning? Zonder opsmuk en toch altijd spic en span. Fier, zonder parmantig te zijn. Zelfverzekerd, zonder arrogant te zijn. Een zekere, hoe moet ik het zeggen, een zekere voornaamheid kleefde je aan. Kijk alleen al hoe je je naam schreef, met van die statige schreefletters. En dan dat blauw! Noem het zeeblauw. Noem het kobaltblauw. Noem het marineblauw. Noem het hoe je wilt. Voor mij was het hemelsblauw.

Nooit kon ik je volledig doorgronden. Een cultuurkloof? Nee, dat gaat te ver. Maar het mysterieuze, het ongrijpbare, het onbenoembare van het Verre Oosten, speelde altijd mee. Weliswaar op de achtergrond, maar het was er. Dat maakte het juist zo spannend.

Helemaal gek was ik van je. Kreeg je niet uit m’n hoofd. Dook je op aan de Ulfterhoek dan repte ik me naar de Ulfterhoek. Dook je op aan de Wachtpostweg dan repte ik me naar de Wachtpostweg. Dook je op aan de Grauwveenweg dan repte ik me naar de Grauwveenweg. Niets was me teveel. Je kreeg me zelfs aan het dichten. Moet je nagaan: ik, die in m’n hele leven nog nooit ook maar één versregel had geschreven, wijdde een lyrisch gedicht aan jou. Ik zette al m’n schroom overboord en durfde het zelfs voor te dragen en te publiceren.
Ja, achteraf kun je zeggen dat ik met die titel een vooruitziende blik heb gehad. Wat koop ik ervoor? Het gemis is er niet minder om. Hanjin, besef je wel wat je me aandoet? Besef je wel wat je voor me hebt betekend? 
Maar goed, nu de feiten helaas zijn zoals ze zijn, rest me weinig anders dan je te bedanken. Je te bedanken, Hanjin, voor de fantastische momenten die we samen hebben beleefd.

En de filmpjes? Die zal ik koesteren. Mijn god, wat prijs ik me ik gelukkig dat ik tenminste de filmpjes nog heb.

zondag 2 oktober 2016

Intermezzo – Schrijfwedstrijd (9) / De vrouwelijke selectieschoot

De komende weken op Horst-sweet-Horst de inzendingen voor de Horst-sweet-Horst-schrijfwedstrijd. Vandaag het door Jan Duijf (Kloosterstraat Horst) geschreven verhaal (kijk voor andere verhalen en meer informatie over de schrijfwedstrijd in de balk links naast dit verhaal onder het kopje ‘Labels’ en klik op ‘Schrijfwedstrijd’):
De vrouwelijke selectieschoot

De hoek tussen de romp en de dijen van een vrouw leent zich voor ontelbare doeleinden. Die gebruiksmogelijkheden zijn door mij elders uitgebreid en beeldend beschreven, maar hier wil ik me beperken tot een korte inleiding over de vrouwenschoot als selectiemiddel bij de partnerkeuze. De meeste relaties lopen stuk op een ondermaatse of onevenwichtige schootterreinverkenning, waardoor fysieke en geestelijke mankementen bij mannen onvoldoende of te laat worden herkend. De gevolgen kunt u zich indenken.

In principe kan de methode door alle vrouwen worden toegepast, maar voor een succesvol ‘opschootproces’ is een rechtopzittende en onverzettelijke houding van de vrouw onontbeerlijk. Een zekere strengheid en kortaangebondenheid is helpend. De schootgast is van harte welkom, maar dient zich te voegen naar de wensen en leiding van de gastvrouw.

Allereerst moet de man schootrijp worden gemaakt. Maar, ‘ge got toch ni zoëmá óppe slup ván en vremde vrouw zitte?’ Nou, mannen zijn daar kinderlijk eenvoudig voor te porren. Fluitje van een cent. Eén verleidelijke blik van de zittende vrouw, gevolgd door twee tikjes op haar bovenbeen, en hup: het schootmanneke zit. Peulenschilletje als zijn vrouw of moeder niet in de buurt verblijft. Onbegonnen werk als die wel present is.

Het ‘opschoten’ komt in een volgende fase als de man een uur lang, met de rug naar de vrouw, plaats neemt op het schootuiteinde, de bovenkant van de knieschijven van de vrouw: één bil (bats) per schijf. De hamvraag is in hoeverre de man in staat zal blijken de vrouw met comfort te gerieven. Stort hij zich als een egoïstische zak patatten op de tere knietjes, of komt hij met creatieve zitoplossingen om de vrouw maximaal te ontlasten? Tijdens de knieschijfselectiefase mag de vrouw onbeperkt aan de deodorantloze man ruiken. Lichtjes knijpen met duim en wijsvinger in oorlel, biceps en zwemband is eveneens gepermitteerd.

Het ‘opschoten’ krijgt een vervolg in de Piëtahouding. Piëta betekent zoveel als compassie. In de kunstgeschiedenis staat het voor de afbeeldingen op schilderijen, of als beeldhouwwerk,  van Maria met de gestorven Christus op schoot. Een uur lang vertelt de man over zijn traumatische jeugdervaringen en andere beproevingen op zijn levenspad. De vrouw doet er het zwijgen toe. Het is wijs om van de gelegenheid gebruik te maken het gezichtprofiel van de man aan een nauwkeurige studie te onderwerpen. Hier moet je straks aan tafel en in bed wellicht jarenlang tegen aan kijken. Voorkom dat kijken op den duur omslaat in hikken.

De finale ‘opschoot-proef’ heeft het karakter van vrij worstelen. Deze worstelvorm is aan strenge regels gebonden. Deze beslissende fase is onderworpen aan vele regels die zijn afgeleid van de betamelijkheid en goede zeden (zie bijlage). In de beste katholieke traditie geldt voor Horst aan de Maas evenwel een behoorlijke mate van ruimte voor eigen interpretatie en initiatief. De vrouw neemt de man gedurende een uur schrijlings op schoot. In deze spannendste proef neemt de natuurlijke selectie haar eigen loop, maar wel in de door de ‘opschoot-methode’ gevormde banen die leiden naar een gelukkige en blijvende relatie.

Jan Duijf, Kloosterstraat Horst

vrijdag 30 september 2016

Intermezzo – Schrijfwedstrijd (8) / ‘En hierbij verklaar ik de sportzone voor geopend!'

De komende weken op Horst-sweet-Horst de inzendingen voor de Horst-sweet-Horst-schrijfwedstrijd. Vandaag het door Franka Jakobs geschreven verhaal (klik voor andere verhalen en meer informatie over de schrijfwedstrijd in de balk links naast dit verhaal onder het kopje ‘Labels’ en klik op ‘Schrijfwedstrijd’):
‘En hierbij verklaar ik de sportzone voor geopend!'

Het is zondagmiddag, 30 augustus 2020. De vakanties zijn voorbij en de zomer kruipt langzaam zijn einde tegemoet. Met een stralend zonnetje aan de hemel belooft het een mooie nazomermiddag te worden. In de Kasteelsche Bossen in Horst is het een drukte van belang, want er valt iets te vieren. Sterker nog, de Grote Dag is aangebroken. Alle stuurgroepadviezen, commissievergaderingen, procesbegeleidersrituelen, visiestukken, draagvlakken, kortom, alles smelt deze middag samen tot het ultieme moment: de officiële opening van de sportzone. En niemand minder dan Ranomi Kromowidjojo zal de openingsrituelen voor haar rekening gaan nemen. Want zaten we een maand geleden van laat in de avond tot vroeg in de nacht niet voor haar aan de buis gekluisterd? Om haar op de Olympische Spelen in Tokio drie gouden medailles te zien winnen? En nu is ze in Horst. De euforie van de 50-meterzwembadcommissie is dan ook terecht, want de komst van de Olympisch kampioene naar de Kasteelsche Bossen kan op hun conto worden bijgeschreven. Want het was via hún waternetwerken dat Ranomi verleid werd naar Horst te komen. Met als bonus de openingsactie: ‘Jij op de foto met Ranomi! Gratis!’ P.S. Wel even het actiebonnetje uit de Hallo meebrengen.

Het spektakel vindt plaats in het 50-meterzwembad. In het bad een grote vlonder, met daarop burgemeester Van Rooij, sponsors, andere belanghebbenden, veel bezoekers én Ranomi. Rond het bad staan en zitten de overige bezoekers. Ook Bert, 65-plus, sportfanaat en fan van Ranomi. Hij is samen met zijn vrouw Nellie hier, en kijkt gretig in het rond. Onderwijl denkend aan de moeite die het kostte om zijn vrouw hier mee naar toe te krijgen. Zijn vrouw, die niet geeft om sport in het algemeen, om zwemmen vooral niet, en om ‘nieuwe sportzones’ al zeker niet. Bert is vooral geïnteresseerd in de speciale openingsactie. Het gekoesterde bonnetje brandt in zijn broekzak. Alleen al de gedachte bezorgt Bert vrolijke buikkriebels. Hij doet zijn best om dit niet aan zijn vrouw te laten merken, want anders zijn de rapen gaar, zo weet hij.

Nadat de burgemeester zijn woordje heeft gedaan is Ranomi aan de beurt. Vol trots showt ze haar Olympische medailles, en ze laat weten hoe fijn ze het vindt om in Horst te zijn. Het enthousiaste publiek juicht haar toe terwijl ze een goudkleurig lint doorknipt. Hier en daar zien we emotionele commissieledenomhelzingen.

Onderwijl spoedt Bert zich door de drukte, op naar Ranomi! Trouw gevolgd door een almaar tegensputterende Nellie. Dan ziet hij Ranomi in een grote fauteuil zitten terwijl ze lacht. Bert lacht terug. Tegenover haar staat de fotograaf. De kinderen mogen op schoot, nou dat wil Bert ook wel! Bert houdt het niet meer en dan is hij eindelijk aan de beurt. Met gezwinde pas, klaar om bij zijn grote idool op schoot te springen. Maar dan, nog maar een metertje verwijderd van zijn geluksmoment, stort zijn wereld in. Want achter hem vermoedt Nellie wat er gaat gebeuren en ze schreeuwt: ‘Ge got toch ni zoëmá óppe slup ván en vremde vrouw zitte?’

Franka Jakobs

donderdag 29 september 2016

Klein mysterie 719 – ’t Bakenshof

‘Het appartementencomplex dat op de plek van het huidige verzorgingshuis Berkele Heem in Horst komt, krijgt de naam ’t Bakenshof. De naam verwijst onder meer naar de familie Bakens, de laatste eigenaar van de molen die hier tot het midden van de Tweede Wereldoorlog stond. Uit de ongeveer vijftig suggesties koos Wonen Limburg samen met de klankbordgroep van Hof te Berkel voor ’t Bakenshof. De naam werd verzonnen door Piet Peeters uit Horst. “Deze historische naam sluit mooi aan bij het gebied”, licht Marleen van Ulft, senior gebiedsontwikkelaar, toe. “De officiële naam van de molen was Op de Laak, maar hij stond ook wel bekend als de Bakensmolen. Daarnaast verwijst dit ook naar een baken, een plek voor mensen om te wonen.”’
Aldus berichtte Hallo Horst aan de Maas gisteren op de website (klik hier) en vandaag in de papieren uitgave. Laten we eerst en vooral ontzettend blij en dankbaar zijn dat het geen staete, state, huys, veste of nog gruwelijker onzin is geworden. Toch zijn er bij ’t Bakenshof wel vraagtekens te zetten. Drie, wat mij betreft:
1. Waarom ’t Bakenshof? ‘De’ klinkt mij veel logischer in de oren. Of zit het feit dat ik dialectspreker ben me hier in de weg? Overigens lijkt weglating van het lidwoord me nóg logischer: Bakenshof.

2. Sinds wanneer is een baken ‘een plek voor mensen om te wonen’? Volgens mijn editie van Van Dale is een baken ‘elk vast merk (ton, paal) dat het vaarwater markeert’. Ik weet wel, ‘baken’ heeft ook een figuurlijke betekenis, maar dan zou simpelweg Het Baken als naam aanzienlijk krachtiger zijn geweest. Nu lijkt het hinken op twee gedachten – misschien is dat ’t in plaats van de daar ook wel een uiting van.

3. Vanwaar de suggestie dat de Bakensmolen op de plaats van het appartementencomplex stond? Naar mijn beste weten stond de Bakensmolen – een stellingmolen – omstreeks honderd meter verderop richting Sevenum. Het molenhuis was het pand dat nu de adressen Gasthuisstraat 39 en 41 herbergt. Een – in gewijzigde vorm – nog altijd aanwezige inrijpoort verschafte toegang tot de molen. Het jaartal 1892 in de sluitsteen boven de poort verwijst naar het bouwjaar van het gebouwencomplex.
Als de naam van het appartementencomplex dan toch gekoppeld diende te worden aan een historisch gebouw, had iets in de trant van De Textielfabriek of Ruttenhof dan niet eerder voor de hand gelegen? Naast het huidige café De Beurs – en dus dichterbij Berkele Heem dan de Bakensmolen – lag immers (ik vermoed tot in de jaren zeventig) de textielfabriek van de gebroeders Rutten. (Onderstaande foto is genomen vanuit de Sint-Lambertuskerk. Links op de achtergrond het huidige Gasthoês, daarachter een schoorsteen van de textielfabriek en daar weer achter de Bakensmolen.)
Enfin, typisch gevalletje what’s in a name.

Ingezonden – Dat gebeurt er (3) / Intensieve veehouderij (1)

Andries Brantsma lucht in ingezonden bijdragen regelmatig zijn hart op Horst-sweet-Horst. Vandaag over een bijeenkomst over de intensieve veehouderij:

Intensieve veehouderij

PSSST … We gaan over de intensieve veehouderij praten … niet verder vertellen hoor ... Psst

Met het adagium, ‘over maar vooral wel zonder u’ wordt er in de commissie Ruimte op woensdagavond 5 oktober een aantal voordrachten gegeven over de gezondheidsrisico’s en ontwikkelingen in de intensieve veehouderij. De presentatoren zijn voor zover bekend en te verwachten allemaal nogal voorstander van deze intensieve veehouderij (zie agenda). Je zou kunnen verwachten dat het presidium voor deze onevenwichtigheid oog zou hebben en dus ook de verschillende bewonersgroepen (Klevar, Behoud De Parel en Behoud Woonomgeving De Paes) uitgenodigd zou willen hebben om balans te krijgen in de informatievoorziening.
Neen dus, met een wethouder die zich voor de provincie moet profileren als ‘IV door de strot duwer’, een burgemeester die in zijn handelen niet voor democratie kiest, maar voor zijn politieke partij en de ouderwetse methode ‘wat niet weet wat niet deert’, is er geen behoefte aan echt volledige en evenwichtige informatievoorziening.

Andersdenkenden moet je mijden, dat kost maar tijd en ergernis en waarom zou je luisteren als je toch alles, gesteund door de coalitie, kunt vergunnen of legaliseren, hoe lang het ook al mis is of stinkt.
Dat we onze agrarische wereld steunen en kansen geven is zonder meer toe te juichen. Van oudsher van belang en een belangrijke factor in onze gemeente met veel energie die kansen moet kunnen pakken. Dat moet wel op een gebalanceerde manier met de juiste voorwaarden waarbij zoveel mogelijk kennis wordt gebruikt en tot gebalanceerde besluitvorming wordt gekomen. Dan kunnen boer en omgeving in balans met elkaar leven. Een gebalanceerde manier met open ogen voor de omgeving is dan de oplossing.
Ook onze boeren kijken al veel breder dan het college en het presidium, onze boeren weten dat de oogkleppen voor het paard bedoeld zijn en niet om ze zelf te dragen. Je zou wensen dat  ook de coalitie dat zou inzien en een proces van het begin af op een evenwichtige manier zou aanvliegen.

Andries Brantsma

maandag 26 september 2016

Intermezzo – Schrijfwedstrijd (7) / Het is weer zo’ndag

De komende weken op Horst-sweet-Horst de inzendingen voor de Horst-sweet-Horst-schrijfwedstrijd. Vandaag het door Jorn Kessels geschreven verhaal (kijk voor andere verhalen en meer informatie over de schrijfwedstrijd in de balk rechts naast dit verhaal onder het kopje ‘Schrijfwedstrijd’):
Het is weer zo’ndag

De jaarlijkse fietstocht van de KBO stond bijna op het punt van beginnen. In alle vroegte zijn Teng en Stiena van huis vertrokken. Zoals ieder getrouwd stel op leeftijd hadden ook zij dezelfde elektrische fiets in dames en heren uitvoering met bijbehorende matchende windjacks. In de fietstassen van Stiena zaten vers gesmeerde witte puntjes, twee flesjes kraanwater, sinaasappels en een thermoskannetje koffie. Teng had de dag van te voren nog de accu’s opgeladen, de kettingen gesmeerd en de banden van precies voldoende lucht voorzien. Tevens had hij het bandenreparatiesetje gecontroleerd. Na het ontbijt en het kopje koffie, werd op teletekst nog even het weer gecontroleerd en hup, daar gingen ze.

Eenmaal aangekomen op de startlocatie bleek dat Teng de verkeerde schoenen aan had. In plaats van de fietsschoenen had hij per ongeluk zijn zondagse schoenen aan. Dit liet Stiena niet ongemerkt en een geplaatste sneer volgde in het bijzijn van zijn vrienden van de kaartclub. Daarop volgde een instemmend geknik en gehum van de aanwezige dames van de wekelijkse creaclub. Er werd nog wat gesproken over koetjes en kalfjes, maar daarna was het tijd om de tweewielige rossen te bestijgen. Het is een fietstocht door de Peel van tachtig kilometer met om de twintig kilometer een pauze voor een welverdiende versnapering. Aan het eind van de tocht is er nog de kans om in het centrum van Horst een hapje te eten bij Kwalitaria ’t Hukske.

De fietstocht verloopt voorspoedig en dankzij het goede voorbereidende werk van Teng zijn er onderweg, op wat sneren van Stiena over de schoenkeuze na, geen ongemakken. Voldaan komt men aan in het centrum van Horst en parkeert men de fietsen bij het gemeentehuis. In de Kwalitaria wordt genoten van een schnitzel menu, een gedeeld blikje cola light en een klein softijs na. Dat het zondag is betekent niet dat Teng meteen zelf een blikje cola light mag nuttigen. 

Vervolgens wordt er bij Grand Café Liesbeth nog een kopje koffie met een neutje gedronken. De cola was Teng naar de blaas geschoten en hij zocht het toilet op. Op de terugweg kwam hij nog een oud collega van Henraath tegen waardoor hij wat afgeleid was. In een vlaag van verstandverbijstering ging hij pardoes op de schoot van een jonge aantrekkelijke blonde dame zitten. Dit tot groot vermaak van het gehele terras en tot groot ongenoegen van Stiena. Als blikken konden doden zaten er geen erwtjes in. Oftewel het was tijd om naar huis te gaan. Met z’n staart tussen de benen liep Teng zwijgend achter Stiena aan naar de fietsen. De eerste minuten op de fiets was het muisstil, totdat Stiena zei: ‘Ge got toch ni zoëmá óppe slup ván en vremde vrouw zitte?’ Teng wist het, het is weer zo’ndag.

Jorn Kessels

Ingezonden – Dat gebeurt er (2) / Glasvezel

De gemeenteraad sprak afgelopen week over de aanleg van glasvezel in het buitengebied van Horst aan de Maas. In een ingezonden bijdrage doet Andries Brantsma uit de doeken welke politieke partijen het meeste eer toekomt als het gaat om de glasvezelaanleg in het buitengebied:

Ere wie ere toekomt

In de laatste raadsvergadering van 20 september zagen we een interessant stukje politiek. In het verleden is door een grote coalitiepartij aandacht gevraagd voor het aanleggen van glasvezel voor snel internet in het buitengebied. Een werkgroep is met voorstellen gekomen. Door de raad is vervolgens een bedrag van bijna 40.000 euro ter beschikking gesteld voor het verder uitwerken van deze plannen en nagaan of er voldoende interesse zou zijn. Door deze werkgroep is vervolgens heel veel en goed werk verricht om zoveel mogelijk informatie te verkrijgen en tot een plan te komen.
Al dit goede werk is vervolgens door het college uitgewerkt in een voorstel aan de raad. De grote coalitiepartij wilde dit (uiteraard) zonder kritiek aanvaarden. Echter, het voorstel van het college was niet zorgvuldig uitgewerkt, er waren twijfels over de juridische juistheid van het voorstel en of de financiële aanpak niet te grote risico’s zou inhouden.
In de raad leek het alsof de grote coalitiepartij een amendement had uitgewerkt en daarmee dus een belangrijke rol had gespeeld in de verdere voortgang. Kennelijk is dat politiek, maar toch is het van belang dat ere toekomt aan diegenen die hier het diepgaande werk hebben gedaan, in dit geval vooral Essentie en de SP, in iets mindere mate voor de PvdA en gesteund door D66. De grote coalitiepartij voorkwam dat ze alleen zou staan en ging dus ook maar mee. Handig woordenspel van deze grote coalitiepartij kon dus zorgen voor een verkeerd beeld van de werkelijkheid.
Dus ere wie ere toekomt en in dit geval dus voor Essentie en de SP die er met het amendement dat uiteindelijk raadsbreed is ondersteund, voor hebben gezorgd dat het project glasvezel in het buitengebied voortgang kan blijven vinden en verder kan worden uitgewerkt, met een extra door de raad beschikbaar gesteld budget.

Andries Brantsma

woensdag 21 september 2016

Intermezzo – Schrijfwedstrijd (6) / Reacties

Hoe reageerden de deelnemers eigenlijk op de uitslag van de Horst-sweet-Horst-schrijfwedstrijd? Meteen nadat de jury gisteravond zijn oordeel had geveld (klik hier en hier) heb ik de deelnemers ingelicht over de uitslag. Winnaar Geert van den Munckhof toonde zich verguld: ‘Mijn eerste literaire prijs... en niet de eerste de beste... Ik ben er een beetje stil van.’
De niet-winnaars legden zich neer bij de feiten (‘De jury beslist. Daar is de jury voor’) of hadden toch al geen hoge verwachtingen (‘Ik begrijp het wel hoor. Ik had wél gehoopt maar niet verwacht deze bijzondere wedstrijd te winnen.’). Voor één deelnemer waren de druiven blijkbaar zuur:
Geachte Heer Moorman,
U begrijpt dat na al die geïnvesteerde uren dit resultaat voor mij onnavolgbaar moeilijk is te accepteren. Toch zal ik dat moeten. U stelt de regels, u hebt de jury samengesteld en de verantwoordelijkheid ligt dus ook volledig bij u en niet bij de jury die deze fout heeft gemaakt die gemaakt is, ook al ken ik dan de andere verhalen nog niet. Het is slechts omdat ik een volgzaam mens ben en goed kan accepteren dat er ook andere meningen zijn die een zekere waarde hebben, dat ik me bij deze uitslag neerleg. De winnaar wil ik langs deze weg feliciteren met het feit dat hij/zij op het podium staat. Beter ware geweest dat de drie schrijvers daar samen hadden uitgemaakt wie op welke trede had moeten staan.
Het adagium van de wedstrijd – ‘Winnen is leuk – meedoen nog leuker’ – was aan deze inzender duidelijk niet besteed. Maar zeg nou zelf: wat is een literaire prijs zonder relletje? 

Intermezzo – Schrijfwedstrijd (5) / Lucia

Een deskundige jury heeft het verhaal getiteld Lucia, geschreven door Geert van den Munckhof, uitgeroepen tot winnaar van de Horst-sweet-Horst-schrijfwedstrijd. Klik hier voor een korte evaluatie van de wedstrijd en klik hier voor het juryrapport. Dit is het winnende verhaal:
Lucia

Hoe kwam hij daar toch steeds op? Meestal kon ze zijn vragen wel terugvoeren naar een of andere min of meer recente gebeurtenis. Vaak niet direct, maar toch. Ze was het afgelopen jaar een ware meester geworden in het herkennen van de oorsprong van zijn vragen. Maar goed ook, want niet antwoorden viel niet in goede aarde. Wat heet. Heftige irritatie was steevast het gevolg en dat diende ze te vermijden had men haar in het ziekenhuis geadviseerd.

De vraag leek ook steeds frequenter terug te komen. Wat had ze de vorige keer ook alweer geantwoord? Koortsachtig pijnigde ze haar geheugen. Zonder succes. Voor de tweede keer zette ze haar escape in. ‘Waat zegde, Jan?’ Het gaf haar vaak net genoeg tijd om hem af te leiden om vervolgens met een nietszeggend, maar tevredenstellend antwoord te komen. Deze keer lukte dat niet. Voor de derde keer vroeg hij het haar, nu met enige stemverheffing. ‘Ge got toch ni zoëmá óppe slup ván en vremde vrouw zitte?’

Men had hem bewusteloos gevonden op het terras. Wat er precies gebeurd was, was tot op de dag van vandaag onduidelijk. Twee weken had hij in coma gelegen. Toen hij daar uit ontwaakte, leek er in eerste instantie niets aan de hand. Maar toen hij keer op keer dezelfde vragen bleef stellen, was er toch uitgebreider onderzoek gedaan. Doktoren stonden echter voor een raadsel. Deze spontane mix van sensorische afasie en Gilles de la Tourette waren ze nooit eerder tegengekomen.

Zelf kon hij niet vertellen wat er toen gebeurd was. Op den duur bleek het ook niet meer bespreekbaar. Ze merkte dat hij haar vragen daarover ontweek. Lichamelijk knapte hij verder goed op, maar de vreemde symptomen bleven. Ge got toch ni zoëmá óppe slup ván en vremde vrouw zitte. Wat zou ze daar nu op zeggen? In haar hoofd scande ze een aantal mogelijkheden. ‘Maar joawaal, daat môg grös’; ‘Och waat, daat doon dur zoaveul.’ Maar ze twijfelde.

‘Tòch?’, bulderde hij nu, ‘Ge got toch ni zoëmá óppe slup ván en vremde vrouw zitte?’ ‘Och waat, daat doon dur zoaveul.’ Het was er uit voor ze er erg in had. Ze schrok. Want meteen sloeg het gesprek dood. Jan zweeg abrupt. Secondenlang. Minuten. Stil. Geladen stil. Ze concentreerde zich op het geluid van de fietsbanden. In bange afwachting van wat er nu ging komen. Ze keek vanuit een ooghoek naar hem en zag de poster in de abri die ze voorbij fietsten. Lucia Rijker. Het was Jan die opeens de stilte doorbrak. ‘Ik duj ut evvel ni mier.’

Geert van den Munckhof

Intermezzo – Schrijfwedstrijd (4) / Juryrapport

De jury van de Horst-sweet-Horst-schrijfwedstrijd riep gisteravond Geert van den Munckhof uit tot winnaar (klik hier en hier). Zonder dat Horst-sweet-Horst er om hoefde te vragen, bracht de jury rapport uit. Dit is het:

Juryrapport Eerste HSH-verhalen wedstrijd

De juryleden zijn op dinsdag 20 september 2016 op een geheime locatie bij elkaar gekomen om de winnaar te bepalen van de wedstrijd met de uitdagende opdracht: verwerk de zin Ge got toch ni zoëmá óppe slup ván en vremde vrouw zitte? in een verhaal. Deze eervolle taak hebben wij naar eer en geweten vervuld.
De jury was positief verrast door het aantal en door de hoge kwaliteit van de inzendingen. Met veel plezier hebben wij de verhalen gelezen en het beeldverhaal bekeken. Toch begonnen we enigszins onwennig (niemand van de juryleden heeft veel ervaring in het jureren) aan onze taak. We hebben ervoor gekozen om iedere bijdrage uitvoerig te bespreken. Daarbij werd aandacht besteed aan de onderdelen originaliteit, humor, een goede opbouw, spanning, beeld en verbeelding. Na de bespreking bepaalde ieder jurylid zijn persoonlijke top drie. Over de uiteindelijke winnaar hoefde niet lang gediscussieerd te worden. (Dit tot grote teleurstelling van toehoorder Wim.)
De winnaar is er namelijk in geslaagd in zijn verhaal beelden op te roepen die je zo voor je ziet. Ook het gebruik van meer dan de verplichte woorden in het dialect kon de jury bekoren. De spanning wordt knap opgebouwd, de stilte van Jan is voelbaar. De lezer vraagt zich af: wat is er gebeurd? Een tipje van die sluier wordt opgelicht, maar er blijft voldoende voor de persoonlijke verbeelding over. Na het lezen van het verhaal zal niemand meer zoëmá óppe slup ván en vremde vrouw goan zitte.
De jury heeft met plezier de verhalen gelezen en besproken. Ze adviseert de organisatie dan ook om van de verhalenwedstrijd een jaarlijks terugkerend event te maken.
Tot slot willen wij natuurlijk de winnaar van harte feliciteren en we hopen hem en de andere deelnemers te mogen ontmoeten bij de prijsuitreiking.

De jury

Annette Cox
Ankie Gooren-Vermeeren
Ruud Willems

Intermezzo – Schrijfwedstrijd (3) / Evaluatie

Op zondagavond 7 augustus hoorde ik een voorbij fietsende man van een jaar of zeventig tegen (vermoedelijk) z’n echtgenote zeggen: ‘Ge got toch ni zoëmá óppe slup ván en vremde vrouw zitte?’ Intrigerende vraag. Hoogst intrigerende vraag. Zo intrigerend zelfs dat ik besloot er een schrijfwedstrijd aan te koppelen. Voorwaarden: maximaal vijfhonderd woorden en ergens in het verhaal moest ‘Ge got toch ni zoëmá óppe slup ván en vremde vrouw zitte?’ opduiken.
Mijn verwachtingen waren laag, schreef ik op 22 augustus (klik hier): ‘Ik denk de lezers van Horst-sweet-Horst een beetje te kennen. Horst-sweet-Horst-lezers zijn lezers, geen schrijvers. Alle kans dus dat er geen enkele inzending binnenkomt.’ Maar het ongelooflijke gebeurde: zeven inzendingen. Zeven! Vijf van een man, twee van een vrouw. Vijf onder eigen naam, twee onder pseudoniem. Zes verhalen, één beeldverhaal. Over opschoten, over Wodan, Oleg en de Presitent, over Jan, over Bert en Nellie, over Teng en Stiena, over Sjeng en Lieve. Stuk voor stuk heb ik ze met heel veel plezier gelezen/bekeken. Stuk voor stuk verrassend. En dat zeg ik heus niet omdat ik, als uitschrijver van de wedstrijd, word geacht dit te zeggen.
Die zeven inzendingen zadelden me wel op met de taak een jury samen te stellen. Een fluitje van een cent: Annette Cox (docent Nederlands aan het Dendron College), Ankie Gooren-Vermeeren (babycoach en maatschappelijk werker) en Ruud Willems (een van de initiatiefnemers van de Horster Kwis én in 2014 winnaar van de Horst-sweet-Horst-prijsvraag over figuren in de Horster bestrating) zegden meteen toe.
Tot mijn groot genoegen bleken de juryleden bereid mij als toehoorder bij hun beraad te tolereren. Gisteravond was het zover. Ik had gehoopt op heftige discussies, hoogoplopende emoties, slaande deuren en wat dies meer zij, maar dat viel vies tegen. Eenstemmigheid in plaats van tweespalt. De dames en heer waren er binnen de kortste keren uit: het verhaal getiteld Lucia stak naar hun mening boven de zes andere inzendingen uit. Aan mij vervolgens de eer aan de juryleden, en nu ook aan de Horst-sweet-Horst-lezers, de naam van de auteur te openbaren. Die naam is … Geert van den Munckhof!
Het verhaal van Geert leest u hier; het juryrapport leest u hier. De andere inzendingen zal ik de komende weken successievelijk op Horst-sweet-Horst publiceren.
Bij dezen wil ik Geert graag feliciteren. De overige inzenders dank ik bijzonder hartelijk voor hun inzendingen en de juryleden voor het jureren. Ik hoop hen allen te mogen begroeten bij de prijsuitreiking. En over het advies van de jury (‘van de verhalenwedstrijd een jaarlijks terugkerend event maken’) ga ik me de komende tijd beraden.

N.B. In de balk rechts van deze tekst staat onder het kopje ‘Schrijfwedstrijd’ alles verzameld dat op de Horst-sweet-Horst-schrijfwedstrijd betrekking heeft.

dinsdag 20 september 2016

Intermezzo – Kermis

Gapende leegten, toen ik zondagmorgen over het Horster kermisterrein liep. ‘Zou dit soms de kermis met de minste attracties en kraampjes ooit zijn?’, vroeg ik me af. Néé, in elk geval in september 1915 was het erger, zo maakte een minionderzoekje na thuiskomst me duidelijk.
September 1915, ruim een jaar na het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog, op 28 juli 1914. Hoewel Nederland vier jaar lang neutraal bleef, had de oorlog wel degelijk invloed op het dagelijks leven. Ook de Horster kermis had er danig onder te lijden. De septemberkermis van 1914, de eerste na het begin van de oorlog, werd door het gemeentebestuur zelfs in z’n geheel afgelast.
Een jaar later ging de kermis wel door, maar een groot feest lijkt het niet te zijn geworden, als we de Nieuwe Venlosche Courant van 25 september 1915 moeten geloven. Net als eerder bij de meikermis diende het huidige Wilhelminaplein ook bij de septemberkermis leeg te blijven. ‘Voor de kinderen was het een groote teleurstelling, dat de militaire autoriteiten geen kramerij of karoussel op den markt gedoogden’, aldus de krant. Viel er dan helemaal niets te beleven? Toch wel: 
‘Onze kramers hebben de verordening weten te verijdelen door hunne kramen in schuur of bergplaats zoo op te bouwen, dat bij het openen der schuurdeuren de geopende kraam tevoorschijn kwam.’
Desondanks moet het een magere bedoening zijn geweest. Tot ongenoegen van de krant: ‘Voor vele middenstanders vormt de kermis een belangrijk deel van ’t jaarlijks inkomen; bovendien geven zelfs de potters dan royaler uit, hetgeen ontegenzeggelijk aan de algemeene welvaart ten goede komt.’ Als de overheid dan toch zo nodig de zedenmeester wenste uit te hangen, waarom dan niet ‘de talrijke feesten en vermakelijkheden door ’t jaar’ beteugelen? Die vormden immers een veel grotere bedreiging voor de zondagsrust en de zondagsheiliging dan de kermissen, al moest de krant erkennen dat het ook op de kermissen wel eens mis ging: 
‘Zij hebben wel eens tot ongeregeldheden aanleiding gegeven, doch welk ander feest deed dit niet? (In de Hollandsche steden niet het minst.) Daarom worden die maatregelen zoo afgekeurd, maar ook omdat ze met de Limburgsche toestanden onvoldoende rekening houden en verbeteringen moeten beduiden doch het in werkelijkheid niet zijn.’
Het bekende Limburgse liedje: het is allemaal de schuld van de Hollanders. En dan zijn er toch nog steeds mensen die durven te beweren dat Maarten van Rossem (‘Limburgers leiden massaal aan een minderwaardigheidscomplex’) géén gelijk heeft.

Ingezonden – Dat gebeurt er (1) / Urilift

Weer een ingezonden bijdrage van Andries Brantsma. Hij borduurt voort op het stukje van gisteren (klik hier) over het al dan niet plaatsen van een permanente openbare verzinkbare urilift (ook wel plaskruis, urinoir dan wel zeikton geheten) in het centrum van Horst:

That’s happening

Urilift

Of de Urilift noodzakelijk is, blijft een grote vraag. En zijn deze ook voor de dames? In de commissie Samenleving gaf de burgemeester aan dat sommige mensen hun gedrag toch niet aanplassen. Voor deze mensen helpen ook dure extra voorzieningen niet. Feit is wel dat wat eruit moet, er eerst ook in moet. Ik ga ervan uit dat je niet bij je gezonde verstand gaat staan wildplassen, zo onfatsoenlijk zijn de meeste nuchtere (of er moet heel hoge nood en geen andere mogelijkheid zijn) mensen niet. Dan is het in eerste instantie ook beter om eerst aan de voorkant te kijken wat je kunt doen en dat is toezicht op overmatig alcoholgebruik, zowel op jonge leeftijd, maar ook volwassenen. In beide heeft de horecahouder een rol, hij mag niet aan onvolwassenen schenken en evenmin aan beschonken personen. Daarnaast moet de horecahouder zorgen dat hij voldoende toiletcapaciteit heeft en dat er niet meer mensen binnenkomen dan past bij die toiletcapaciteiten. Is dat niet zo dan is hij mede de oorzaak van onfatsoenlijk gedrag. Ook daar kunnen collega’s elkaar op aanspreken. Bij de één lijkt het probleem groter dan bij de ander.
Dat het betrappen van wildplassers moeilijk is, geldt denk ik alleen voor het Horster handhaving model. Hoofdzakelijk reactief, namelijk na klachten. En dan wordt het een probleem, want nadat het mailtje verstuurd is of het telefoontje gepleegd zal de blaas wel leeg zijn en de broek gesloten.
Toch zou ook hier wat meer preventief toezicht kunnen helpen. Waar op te letten?
  • De verdachten staan meestal met de rug naar u toe.
  • Voor de verdachten staat veelal een muur of boom.
  • Als je de persoon als vast punt ziet, zwaait de boom meestal wat heen en weer.
  • Er is vaak sprake van klaterend geluid en daar kan dan de te installeren geluidsmeting mooi bij helpen.
Als er structureel een probleem is dan hebben de schenkgelegenheden een tekort aan capaciteit. Ook wat deze voorzieningen betreft zou de Horster maat moeten gelden en niet het Horster gedrag dat bij een aantal inwoners toch zal blijven wat het is. Voor dit laatste geldt dat de burgervader zijn gezag moet laten gelden en niet deze fouten moet afkopen met gemeenschapsgeld. En de beste urilift is de lift die de uri mee naar huis neemt. Daar is genoeg capaciteit.

Andries Brantsma