donderdag 7 september 2017

Mild gekruid (1) - Mijn top 5 van redenen waarom mijn taalmaatje mij liever ziet gaan dan komen

Mild gekruid is een coproductie van Ellen Marcellis Illustrations, Mooionkruid en Horst-sweet-Horst over de ervaringen van Anniek Verheijen en ondergetekende als vrijwilliger bij VluchtelingenWerk Horst aan de Maas. Klik hier voor een meer uitgebreide introductie. Vandaag aflevering 1:


Mijn top 5 van redenen waarom mijn taalmaatje mij liever ziet gaan dan komen

tekst: Wim Moorman
illustratie: Ellen Marcellis


Als vrijwilliger bij VluchtelingenWerk Horst aan de Maas ben ik taalcoach van een vluchteling. Soms zien we elkaar enkele malen per week, dan weer twee weken niet. Mijn top 5 van redenen waarom mijn taalmaatje mij waarschijnlijk liever ziet gaan dan komen: 
5. omdat ik véél te lange, véél te ingewikkelde zinnen maak;
4. omdat ik liever met hem praat over de situatie in zijn geboorteland en over zijn ervaringen als inwoner van Horst aan de Maas, dan dat ik taaloefeningen met hem doe;
3. omdat ik hem niet kan uitleggen wat er allemaal precies wordt bedoeld in de ingewikkelde brieven die hij van allerlei instanties ontvangt;
2. omdat ik hem niet duidelijk kan maken waarom het ‘de jongen’ is, maar ‘het meisje’ en niet ‘de meisje’;
1. omdat ik geen meloen lust, terwijl hij mij zó graag elke keer meloen wil laten eten.

Ongetwijfeld ben jij  een veel betere taalcoach dan ik! Meld je daarom aan als vrijwilliger bij VluchtelingenWerk Horst aan de Maas! Stuur een email naar etomlow@vwlimburg.nl

Mild gekruid - Introductie


Net als mijn overbuurvrouw Anniek Verheijen ben ik vrijwilliger bij VluchtelingenWerk Horst aan de Maas. Onder de titel Mild gekruid publiceren we de komende tijd zowel op MooiOnkruid (de website van Anniek) als op Horst-sweet-Horst stukjes over onze ervaringen, de ene week Anniek, de andere week ik. Omdat we het leuk vinden om te schrijven, maar vooral met de bedoeling om ook u, om ook jou, enthousiast te maken voor vrijwilligerswerk bij VluchtelingenWerk Horst aan de Maas. Want vluchtelingen mogen dan zijn verdwenen uit het brandpunt van de actualiteit, ze zijn er nog steeds en VluchtelingenWerk is ook nog steeds op zoek naar vrijwilligers. Last but not least: de werkelijk fantastische tekeningen zijn gemaakt door Ellen Marcellis.

zondag 3 september 2017

Intermezzo – Megastal Kleefsedijk (4)

‘Ik ben erg geschrokken van de toonzetting van een aantal insprekers. Ik vind het nogal iets wat er gezegd is.’ Aldus CDA-gemeenteraadslid en commissielid Henk Weijs, afgelopen woensdagavond tijdens de vergadering van de gemeentelijke Commissie Ruimte. Hij reageerde op vier mensen die aan het begin van de vergadering hun mening kenbaar hadden gemaakt over het besluit van het Horster gemeentebestuur om medewerking te verlenen aan de bouw van een megavarkensstal aan de Kleefsedijk in Sevenum. Omdat de geluidsapparatuur haperde, wist ik niet wat die vier insprekers hadden gezegd. Inmiddels heb ik de door hen uitgesproken teksten ontvangen, gelezen en gepubliceerd (klik hier). Nu zeg ik in navolging van Henk Weijs: ik ben erg geschrokken en vind het nogal iets wat er is gezegd. Alleen ben ik, in tegenstelling tot Henk, niet geschrokken van de toonzetting. Die is soms recht voor z’n raap, maar is dat iets om van te schrikken? Nee, waar ik van ben geschrokken is de wanhoop, de miskenning, de radeloosheid, de frustratie die eruit spreekt. Het gevoel in de steek te worden gelaten, voor de gek te worden gehouden, te worden bedonderd, slachtoffer te zijn van spelletjes.
Elk gemeenteraadslid, elke volksvertegenwoordiger zou zich rot moeten schrikken bij het horen van zulke geluiden. Voor de goede orde: dit zijn geen geluiden van oproerkraaiers, van beroepsquerulanten, van effectbejagers. Nee, dit zijn geluiden van mensen die zich jaren en jaren hebben ingevreten in de meest ingewikkelde dossiers, mensen die daardoor van de hoed en de rand weten, mensen die daardoor op voet van gelijkheid kunnen praten met ambtenaren en beleidsbepalers en hun duurbetaalde adviseurs. Dit zijn geluiden van mensen die soms ten koste van hun eigen gezondheid honderden, duizenden uren van hun vrije tijd hebben geïnvesteerd om hun, en ook onze, leefomgeving op peil te houden. 
De politiek ziet toch zo reikhalzend uit naar burgerparticipatie? Welnu, hier heb je die burgerparticipatie voor het grijpen, dit is burgerparticipatie in optima forma. Burgerparticipatie is namelijk meer dan zelf leuke plannetjes bedenken of juichend achter overheidsplannetjes aanhollen. Burgerparticipatie is ook, of misschien nog wel méér, in het geweer komen tegen jou onwelgevallige overheidsplannetjes. Hoe hinderlijk misschien ook: dat verzet vermindert wel de kans op zelfgenoegzaamheid, scherpt de geest, leidt tot nog beter overwogen overheidsbesluiten en daarmee tot een nog betere samenleving.
De geluiden van mensen die woensdagavond inspraken, zijn geluiden van mensen die je moet koesteren, mensen die je moet omarmen, mensen die je moet stimuleren zich nog verder te ontwikkelen, mensen die je moet faciliteren en subsidiëren. Geluiden van mensen waar je trots op moet zijn. 

Intermezzo – Megastal Kleefsedijk (3)

‘Ik ben erg geschrokken van de toonzetting van een aantal insprekers. Ik vind het nogal iets wat er gezegd is.’ Aldus CDA-gemeenteraadslid en commissielid Henk Weijs, afgelopen woensdagavond tijdens de vergadering van de gemeentelijke Commissie Ruimte. Hij reageerde op vier mensen die aan het begin van de vergadering hun mening kenbaar hadden gemaakt over het besluit van het Horster gemeentebestuur om medewerking te verlenen aan de bouw van een megavarkensstal aan de Kleefsedijk in Sevenum. Omdat de geluidsapparatuur haperde, wist ik niet wat die vier insprekers hadden gezegd. Na een oproep, afgelopen vrijdag (klik hier), heb ik van hen inmiddels de door hen uitgesproken teksten ontvangen, waarvoor dank. 
Hoewel de gemeente heeft aangekondigd dat het volledige geluidsbestand van de vergadering morgen in de loop van de dag op de gemeentelijke website valt te beluisteren, publiceer ik de teksten hier toch, opdat iedereen die dat wil er zelf een oordeel over kan vormen. Mijn eigen oordeel heb ik verwoord in een apart stukje (klik hier). Voor de goede orde: het betreft hier de uitgeschreven teksten, die woensdag in een enkel geval misschien iets anders zijn uitgesproken.
Niek Verhaegh, inspreker namens de Werkgroep Kleefsedijk:

Vanaf het eerste moment dat we van de laatste nieuwe aanvraag van de heer Haenen voor een megastal aan de Kleefsedijk hoorden, riep de wethouder dat deze binnen de geldende regelgeving paste. De aanvraag kón niet geweigerd worden, want dan zou de gemeente opgezadeld worden met een forse schadeclaim. Dat bleek beiden niet waar te zijn! Het plan past niet binnen de geldende regelgeving, omdat een groot deel van de stallen in het ongenummerde perceel komt te liggen, waarvoor nog het Bestemmingsplan Buitengebied 1998 geldt. En daar mogen géén bedrijfsgebouwen worden opgericht.
Van een reële kans op een schadeclaim door de ondernemer blijkt, volgens diverse deskundigen, ook geen sprake te zijn. Omdat 4 van de 5 partijen in de gemeenteraad duidelijk hebben aangegeven dat ze tégen megastallen aan de Kleefsedijk zijn, zou je denken dat het probleem nu opgelost was. Echter, op dat moment nam het College een positief principebesluit met betrekking tot de plannen van de heer Haenen, om een grootschalig intensief veehouderijbedrijf aan de Kleefsedijk te realiseren. Dit werd alleen niet meteen gecommuniceerd, sterker nog, de raad wist weken later nog steeds niet dat het besluit genomen was.
Er wordt en werd vaag over het besluit gedaan: het was allemaal nog maar voorlopig en alles was nog mogelijk, etc. Maar wij weten wel beter… Zo’n besluit neemt de verantwoordelijke wethouder niet zomaar! Welke rol zou de adviseur van de heer Haenen hierin gespeeld hebben??
Maar ja, een positief standpunt terwijl de plannen niet in de regelgeving passen, is niet voldoende!!! Dus, moest het in de maak zijnde nieuwe bestemmingsplan hulp gaan bieden: ‘Als we dat nu eens versnellen, gezondheid buiten beschouwing laten, de 25-groenverplichting niet meenemen en zorgen dat het plan van Haenen hieraan al voortijdig getoetst gaat worden, dan komen we er ook …’,  zullen de wethouder, de ondernemer en de adviseur gedacht hebben. Want, dan geldt voor beide betrokken percelen wel hetzelfde bestemmingsplan, waardoor er géén bestemmingsplanwijziging meer nodig is en het plan doorgang kan vinden. Zónder de afgesproken beslissingsbevoegdheid van de raad.
Dit zal wel wat onrust teweeg brengen binnen de raad, maar tezamen met het positieve principestandpunt, wat het College inmiddels dus genomen heeft, moet dat een grote kans maken bij de rechter, zal men gedacht hebben … Echter, de raad voelde ook wel ruis en wilde het Ontwerp-Bestemmingsplan Buitengebied niet (wéér) in de zomer ter inzage laten leggen. Vierkant niet! Dan zou men zelfs een motie indienen. De wethouder negeerde dat echter. En toen wij allen op vakantie waren, kwam het tóch ter inzage. Hoewel we de raad  meteen geïnformeerd hebben, lieten ze dit  toch gebeuren. Omdat ook zij, u raadt het al, in het buitenland zaten. Ook de Nota Reikwijdte en Detail van het plan voor de megastal aan de Kleefsedijk lag toen natuurlijk al ter inzage. Exact in de zes weken schoolvakantie …
Het wordt erg slim gespeeld, maar we gaan ervan uit dat de raad dit zo niet laat gebeuren. De wethouder speelt een dubieus spel, wat hij niet zomaar doet. Waarom gaat hij zó ver? Gaan jullie als raad dit toestaan en laten jullie je buitenspel zetten?  Met als gevolg dat het Kleef alsnog verpest wordt, ondanks dat de meerderheid van de raad altijd gezegd heeft dit niet toe te staan.
De gang van zaken laat heel goed zien, dat dan niets meer zeker is. Burgers en zelfs grote recreatieve bedrijven met heel veel werknemers lijken de dupe te worden en dat voor één enkele boer die wordt geholpen door een dubieuze adviseur die schijnbaar nog steeds heel veel invloed heeft bij de gemeente. De hele geschiedenis, veel gemeenschapsgeld en alle beloften ten spijt.
Wij en vele andere inwoners van Horst aan de Maas doen een dringend beroep op jullie als raad, om de gedane belofte ‘géén grootschalige intensieve veehouderij aan de Kleefsedijk’ vast te houden en uiteindelijk waar te maken!

Thea Lemmen, inspreker namens de Werkgroep Kleefsedijk:

Onze jongste was 8 toen dit begon. Inmiddels is ze 19! Als een rode draad loopt dit door onze levens, die ook lang niet altijd over rozen gaan. Maar we kunnen niet anders. Onze huizen zijn niets meer waard en zelfs onverkoopbaar bij de komst van megastallen zó dicht er tegenaan. Op plekken nog geen 100 meter!
En, hoewel het veel kost en gekost heeft zijn we zielsblij dat we samen die kracht hebben kunnen opbrengen. Anders hadden er nu 16.000 mestvarkens op het Kleef gelopen. Minstens! En er hadden 4 enorme mestvergisters gestaan. Mestvergisters, waarin een rottingsproces gas moest opleveren. Een smerigere stank kun je niet bedenken.
En wat er ook gebeurt, een boer die van plan was om een dusdanige vee-industrie bijna tegen onze woningen aan te bouwen, zullen we toch nooit, maar dan ook nooit kunnen vertrouwen. Zijn wensen zijn duidelijk en die zijn, zoals gebleken is, in principe niet gewijzigd. Men kijkt nog steeds ‘wanneer’ en vooral ‘hoe’ de plannen gerealiseerd kunnen worden. Het is daarbij natuurlijk discutabel dat een, voorheen bestuurlijk betrokken oud-gedeputeerde, hier de zaakwaarnemer is.
En ja, er zijn emoties! En ja, we zijn inmiddels gekleurd! Is dat vreemd? Als keer op keer je hele hebben en houden op het spel staat?
Wij wonen en werken met velen op ‘t Kleef. En hoeveel toerisme is er niet? Hebben jullie enig idee hoeveel er bij ons gewandeld, gefietst, etc. wordt? En hoeveel bedrijvigheid er is? Mag dat allemaal verziekt worden? Dan zijn er vele gedupeerden, voor één enkele boer. Met straks 2 of misschien 3 fte.
Velen blijken ons te begrijpen en zelfs te ondersteunen! Tegen het plan zijn al meer dan 220 zienswijzen ingediend. Méér dan 220 gezinnen en bedrijven, van heel dichtbij tot in ’t dorp, zeggen actief géén megastallen aan de Kleefsedijk te willen.
De gemeente zei dat voorheen ook. Maar plots niet meer! En plots staan we met minstens 2-0 achter. En niet omdat de regelgeving dat toestond, maar door acties van het College! Wat gebeurt hier? En waarom? Niemand begrijpt nog de gang van zaken! Ze zullen zeggen dat we voorbarig zijn. En ze zullen zeggen dat het één niets van doen heeft met het ander. Maar na 11 jaar durf je dat niet meer te geloven en weet je wel beter. En de feiten, die liegen niet.
De boer en diens adviseur weten de weg en lijken inmiddels te worden geholpen om te kunnen winnen. Ten koste van alles… Ongelofelijk! En niet uit te leggen …

Susanne Janssen, inspreker namens de Werkgroep Gelderdiëk:

In februari was er in de Wingerd een omgevingsdialoog over de plannen van Haenen voor een megastal op de Kleefsedijk. Omdat wij op slechts een paar honderd meter van deze locatie af wonen, gingen wij hier vol verwachting naar toe. We dachten eindelijk eens met de heer Haenen in gesprek te kunnen gaan, maar het was meer een discussie met de heer Driessen die daar als adviseur zat.
Er bleek, na alles wat er in de afgelopen jaren is gebeurd en gezegd, geen enkel draagvlak voor het plan van Haenen. Ook kregen wij de indruk dat deze aanvraag waarschijnlijk niet de laatste zal zijn. Er werden vragen gesteld en suggesties gedaan, maar de ondernemer stapte heel gemakkelijk over alles heen door te zeggen dat hij er gewoon recht op had. Over verdere toekomstplannen die waarschijnlijk al lang en breed zijn uitgezet, werd niks gezegd.
Op een beknopt verslagje van de adviesgroep na, hebben wij van zowel de ondernemer als van de gemeenteraad geen enkele terugkoppeling meer gehad. Die zogenaamde dialoog was dus een wassen neus.
Ook van alle inbreng voor het nieuwe Bestemmingsplan zien we helemaal niets terug. Zelfs niet van hetgeen de gemeenteraad heeft ingebracht.
Wat er wél gebeurde was dat de gemeente voor de plannen van Haenen aan de Kleefsedijk een positief principebesluit nam. Wij schrokken daar enorm van en ook van de hele dubieuze gang van zaken. Wij zijn het hier niet mee eens en om ons hiervoor sterk te maken hebben wij ons verenigd in de Werkgroep Gelderdiëk. Wij krijgen overigens veel steun vanuit verschillende hoeken en we merken ook dat dit onderwerp erg leeft in Sevenum en dat er veel tegenstand is vanuit vele burgers.
In juni zaten we hier te luisteren en hoorden we dat de gemeenteraad erop stónd dat het ontwerp bestemmingsplan pas ná de zomervakantie ter inzage gelegd zou worden. Anders zou er zelfs een motie ingediend worden. We werden gerustgesteld want er was besloten dat dit, zoals inmiddels duidelijk is, zéér belangrijke Bestemmingsplan, pas in oktober ter inzage zou komen.
Wederom een schok, toen we hoorden dat dit plotseling toch al in augustus ter inzage werd gelegd.
De gemeenteraad weet dit inmiddels al enkele weken, echter een motie hebben we nóg niet gezien. Niet eens een bezwaar, omdat het vakantietijd was. Maar die vakantietijd was het eigenlijk ook voor ons.
Wij, van de Werkgroep Gelderdiëk, zijn reuze benieuwd hoe de raad nu zal laten zien dat deze manier van doen van het College absoluut niet kan. Wij hopen dat de raad de touwtjes weer in handen neemt en er uiteindelijk voor ons als ongeruste burgers zal zijn. En dat ze het Kleef voor ons én voor de toeristische sector zal houden hoe het nu is: een prima plek om te wonen, werken en recreëren.

Peter Strijbosch, inspreker namens de Werkgroep Behoud Woonomgeving De Paes:

‘Van wethouder tot wegbereider’ noem ik mijn betoog voor u. Waar ik vroeger de hoop had dat de wethouder invulling zou geven aan de naam van zijn functie, merk ik steeds meer dat in Horst aan de Maas dit betekent dat je op alle mogelijke manieren moet zorgen dat iets wat niet kan toch mogelijk wordt gemaakt.
De mazen in de wet, vergunningen en bestemmingsplannen worden opgezocht en onder het mom van ‘we moeten onderzoek doen naar legalisatie’ wordt ook alles gelegaliseerd of vergund.
Het hoeft niet, maar wordt wel steeds, tegen gezond verstand in en tegen de gerechtvaardigde gevoelens van omwonenden in gedaan en zo krijgt een ondernemer bijna alles klaar of, in andere gevallen, wordt gerekt wat niet gerekt mag worden of wordt rechtgepraat wat krom is.
Zowel wethouder Vostermans, als wethouder Driessen, zoeken samen met oud wethouder en oud gedeputeerde Ger Driessen, met al hun invloed op het ambtelijk apparaat naar gezochte oplossingen.
Dit speelt niet alleen bij De Kleefsedijk, maar wij vrezen  ook op Veld Oostenrijk. Ashorst om man en paard maar te benoemen.
Tegen expliciet geschreven regels in wordt toch weer alles met hele en halve waarheden en gezochte argumenten voor elkaar gebokst.
Met heel veel geld, ons geld, vecht de gemeente c.q. provincie alles aan, gaat zijn eigen gang, mat werkgroepen af en gaat eindeloos door, met als enig doel haar intensieve agrarische zin te krijgen. U als commissieleden, en ook de raadsleden staan dit toe. De coalitie, een grote partij en twee bijwagens, hebben soms mooie betogen, maar stemmen altijd in met de bedenkelijke maatregelen van het college.
Het wordt tijd dat u de werkelijkheid onder ogen ziet. De acties om een intensive veehouderij visie te ontwikkelen worden tegen gewerkt. De kennis van het RIVM wordt in twijfel getrokken. Tijd wordt gerekt.
Uw wethouders stellen alles in dienst om de intensieve veehouderij te laten groeien. Als je in Wageningen gestudeerd zou hebben zou je beter moeten weten. De vraag is dus voor ons, wat steekt hier achter, welk doel dient dit, of wiens doel dient dit?
Het wordt tijd dat het college zich niet meer onder druk laat zetten door adviseurs en oud politici, met al hun macht op een deel van het college en het ambtenarenapparaat. Het wordt tijd dat die adviseurs die al bij veel discutabele beslissingen betrokken waren, geen toegang meer wordt gegeven tot ambtenaren en alleen onder begeleiding van de wethouder. Het wordt tijd dat u ziet dat de tijd veranderd is, dat u ook ziet wat het RIVM schrijft en dat u meegaat met wat de bevolking wil en niet met de ondernemers die doorgaan met wat niet gewenst of vergund is. Die soms ook de vergunningsvoorwaarden om geldelijk gewin overtreden en daarmee een economisch delict plegen en dus aangepakt moeten worden.
En dat in plaats van zoals er in onze gemeente gedaan wordt, namelijk ondernemers belonen met een legalisatieonderzoek en eindeloos gedogen terwijl de omwonden al 5 jaar in de stank en uitstoot zitten, er gehandhaafd moet worden.
Als men met pek omgaat wordt men met pek besmeurd. College, zorg dat uw handen schoon blijven en bereidt niet alleen de weg voor, maar houdt de wet en leef die na.
We zien het gebeuren en doen een beroep op uw gezonde boerenverstand.

zaterdag 2 september 2017

Intermezzo – Dit weekend bij Galerie Wilms tentoongestelde werken van kunstenaars met een Horst aan de Maas-connectie

Onder de titel Amuse toonde (en verkocht) Galerie Wilms twee jaar geleden een weekend lang kunstwerken van meer dan veertig Limburgse kunstenaars. Tot mijn grote vreugde was er destijds veel werk te zien dat op een of andere manier een relatie had met Horst aan de Maas. Zoveel zelfs dat ik er een Horst-sweet-Horst top 5 van kon samenstellen (klik hier).
Dit weekend vindt de tweede editie van Amuse plaats. In de hoop dat een reprise van de top 5 van twee jaar geleden erin zou zitten, toog ik vanmiddag naar Venlo. Maar wat een deceptie: ditmaal kom ik niet verder dan twee kunstenaars met een Horst aan de Maas-connectie. Waarbij dient opgemerkt dat ik niet onfeilbaar ben en het dus zeker niet onmogelijk is dat ik deze of gene over het hoofd heb gezien. Mocht dat zo zijn dan bied ik bij dezen mijn excuses aan de gedupeerde(n) aan.

Bij de eerste van de twee, Hans Reijnders, is de relatie met Horst aan de Maas ook nog eens een beetje vergezocht omdat hij er (bij mijn weten) nooit heeft gewoond of gewerkt. Maar hij heeft hier, in Broekhuizen namelijk, wel een werk staan. Niet het minste bovendien: De Monnik vind ik zelfs een van de mooiste kunstwerken in de openbare ruimte van Horst aan de Maas.
Helaas staat het wel zo ongeveer op de lelijkst denkbare locatie:
Hoogste tijd dat dat appartementencomplex tegen de vlakte gaat, zodat De Monnik de aandacht krijgt die hij verdient. 
In Galerie Wilms hangt dit weekend onder meer een driedimensionaal metalen kunstwerk van Hans Reijnders, dat ik met deze foto absoluut tekort doe, omdat de driedimensionaliteit er niet uit blijkt:
Prachtig! Als het niet al verkocht was, zou ik serieus hebben overwogen het aan te schaffen. 

De tweede bij Galerie Wilms vertegenwoordigde kunstenaar met een Horst aan de Maas-connectie is iemand die wel vaker in deze kolommen opduikt: Erik van Maarschalkerwaard. Woonachtig en werkzaam in Tienray. Vaak geobsedeerd door tijd. Altijd geobsedeerd door ordening, ontordening en herordening. Zoals ook blijkt uit zijn twee werken bij Galerie Wilms. Het ene, model 20TL-1R, bestaat uit lichtblauw opgeschilderde latjes van gelijke lengte, maar verschillende breedte en dikte. Dit leidt tot een fascinerende schaduwwerking. De ordening die er desondanks heerst, wordt teniet gedaan door een donkerder blauwe, geschilderde rechthoek, die ergens schuin in de ruimte zweeft.
Het tweede werk van Erik van Maarschalkerwaard intrigeert zo mogelijk nog meer. Het betreft een werk op papier. De titel, classificering et. 19, nr. 128 (Salon-de-Provence), verraadt dat het om de uitslag van een etappe in de Tour de France gaat, weergegeven in zestien vierkantjes in een onmogelijk priegelhandschrift. 
Maar hoe je nu precies moet ontdekken dat Edvald Boasson Hagen winnaar van deze etappe was? En waartoe die ordening in vierkantjes dient? En of hier niet veel meer namen op staan weergegeven dan die van de 167 renners die op dat moment nog in koers waren? Of is misschien niet alleen de uitslag van de etappe weergegeven, maar ook de stand van zaken in vijftien andere klassementen die na deze etappe konden worden opgemaakt?
Amuse is morgen nog van 13.00 tot 17.00 uur te bezichtigen in Galerie Wilms, Nieuwstraat 50 te Venlo.

vrijdag 1 september 2017

Intermezzo – Megastal Kleefsedijk (2)

‘Ik ben erg geschrokken van de toonzetting van een aantal insprekers. Ik vind het nogal iets wat er gezegd is.’ Aldus CDA-gemeenteraadslid en commissielid Henk Weijs, afgelopen woensdagavond tijdens de vergadering van de gemeentelijke Commissie Ruimte. Hoe die toonzetting van een aantal insprekers dan was? Wat er dan gezegd was? Dat kan ik godverdegodver niet horen!
Met op de agenda onder meer het besluit van het gemeentebestuur om medewerking te verlenen aan de bouw van een megastal aan de Kleefsedijk in Sevenum, beloofde de vergadering van de Commissie Ruimte al op voorhand het nodige spektakel te bieden. Dus installeerde ik me woensdagavond vol hoop en verwachting voor mijn pc. Maar alsof de duivel ermee speelde: de geluidsopnameapparatuur in de raadszaal weigerde dienst. Sabotage? Boze opzet? Ongelukje? Wie het weet mag het zeggen. Ik was in elk geval behoorlijk not amused. Pas na ruim een uur had mijn luidkeels gevloek effect en klonk er geluid op uit mijn pc. Nog net op tijd dus om Henk Weijs te horen zeggen dat hij erg geschrokken was van de toonzetting van een aantal insprekers. Nog net op tijd ook om dezelfde Henk te horen jeremiëren over de ‘meest vreselijke dingen’ die de afgelopen weken waren geroepen over de intensieve veehouderij. Nog net op tijd ook om het hoongelach te horen dat dezelfde Henk daarna ten deel viel van de klaarblijkelijk overvolle publieke tribune. 
Hoe groot mijn vreugde toen ik gisteravond nog eens op de gemeentelijke website keek en zag dat nu wel de geluidsopname van de hele vergadering beschikbaar was. Hoe hartgrondig mijn gevloek toen ik zojuist die opname van de hele vergadering wilde gaan beluisteren en bleek dat de opname opnieuw pas na ruim een uur begint. Sabotage? Boze opzet? Ongelukje? Wie het weet mag het zeggen. 
Intussen zit ik met de gebakken peren. Maar ik weet een mooie oplossing: als nu eens alle insprekers van woensdagavond (ik weet niet hoeveel het er waren en ook niet wie) mij de door hen uitgesproken tekst mailen (horstsweethorst@gmail.com), dan kan ik daarna zelf een oordeel vormen over de toonzetting en inhoud van hun bijdrage. En ik zou me zomaar kunnen voorstellen dat mijn oordeel behoorlijk afwijkt van dat van Henk Weijs. Sowieso lijkt die toonzetting me minder iets om van te schrikken dan van al die duizenden en duizenden varkens die zitten opgesloten in megastallen.

maandag 28 augustus 2017

Klein mysterie 748 – Kunst

Wat is kunst? Wanneer wordt kunst een kunstje? Wanneer ben je kunstenaar? Wanneer kunstenmaker? Vragen die me de afgelopen weken bezighielden. Vragen waarover ongetwijfeld boeken zijn volgeschreven. Boeken die ik nooit heb gelezen en vermoedelijk ook nooit zal lezen – ik houd me het liefst verre van het theoretische: doe mij maar het tastbare, dat wat aan de oppervlakte komt. En toch: wat is kunst, wanneer ben je kunstenaar? Is iets pas kunst als het in een museum staat of hangt? Is iets pas kunst als het ook bedoeld is als kunst? Ben je pas kunstenaar als je ervoor bent opgeleid?
Ruim twee maanden geleden publiceerde ik hier een stukje over een gecraqueleerde zeikton. Geweldig ding, daar niet van, maar in mijn ogen (waarschijnlijk) geen kunst. Eerder een speling van de natuur. Een essentiële voorwaarde om iets kunst te noemen is, dunkt me, dat de mens eraan te pas moet zijn gekomen. 
Goed. Maar nu dit: aan de Slikweg in America trof ik drie weken geleden een prachtig ensemble van overwegend verroeste landbouwwerktuigen en -benodigheden aan. Mijn absolute favoriet: een verroest frame, aan alle kanten behangen met rollen ijzerdraad, bedoeld om tussen bonenstaken te spannen. 
Het kan zijn dat het frame met de rollen ijzerdraad en de overige werktuigen onderdeel zijn van een kunstexpositie. Erg waarschijnlijk lijkt me dit niet, al was het maar omdat er geen enkele bekendheid aan is gegeven. Dit moet welhaast iets functioneels zijn dat niet bewust is gecreëerd en niet bewust op precies deze plaats is neergezet. Nee, dit is niet iets artistieks dat hier staat om mooi te wezen. En toch is het mooi. Of althans: ik vind het mooi. Heel mooi zelfs. 
Is dit kunst? Ik ben geneigd te denken van niet, eerder iets kunstigs. Of kan iets dat niet als kunst bedoeld is toch kunst zijn? Kan iemand – bijvoorbeeld de schepper van deze installatie met frame en ijzerdraad – kunstenaar zijn zonder dat hij of zij daar zelf weet van heeft?
En als iemand deze installatie in een museum voor hedendaagse kunst zou exposeren, is het dan ineens wél kunst? En de schepper ervan bijgevolg wél kunstenaar? Of is de kunstenaar eerder degene die iets functioneels uit zijn context haalt en het verheft tot iets artistieks? Of hoort er dan ook een verhaal of een verklaring bij, bijvoorbeeld over losse eindjes, verbindingen maken of buren die niet meer met elkaar communiceren?
Vanmiddag fiets ik nogmaals langs het frame met de rollen ijzerdraad. Nu ligt er ineens een stapel autobanden voor! Toch een kunstexpositie? Toch kunst? Toch een kunstenaar?
Help! Waar moet dit heen? Volgende keer toch maar gewoon aan de oppervlakte blijven.

zondag 27 augustus 2017

Klein mysterie 747 – Van Dijck Groenteproducties (4)

Stel u rijdt 100 waar u 80 mag rijden en u wordt aangehouden door de politie. Verwacht u dat u een fikse bekeuring krijgt? Of verwacht u dat de betreffende agent zegt ‘Mevrouw/meneer, ik constateerde zojuist dat u 100 reed waar u slechts 80 mocht rijden, maar dat is geen enkel probleem hoor, verkeersregels zijn er immers om te worden overtreden’?
Natuurlijk verwacht u dat u een forse bekeuring krijgt. Maar stel nu eens dat de agent inderdaad zegt dat verkeersregels er zijn om te worden overtreden. Verwacht u dan dat de agent op staande voet wordt ontslagen zodra zijn superieuren hier weet van krijgen? Of verwacht u dat de agent goedkeurend wordt toegeknikt door zijn superieuren en zijn superieuren de loftrompet over hem steken? 
Natuurlijk verwacht u dat de agent op staande voet wordt ontslagen. Maar stel nu eens dat zijn superieuren inderdaad de loftrompet over hem steken. Verwacht u dan dat de Tweede Kamer moord en brand schreeuwt? Of verwacht u dat de Tweede Kamer de agent en zijn superieuren prijst voor hun handelwijze? 
Lees met het voorgaande in gedachten nu eens het volgende. 
Eind 2012 bouwt Van Dijck Groenteproducties een nieuw onderkomen op de kruising Peelheideweg – Midden Peelweg in America. Eerder dat jaar is een zogeheten landschappelijk inpassingsplan opgesteld voor de massale bedrijfsgebouwen. In de loop van 2013 wordt duidelijk dat er in afwijking van dat plan 
géén bosrand langs de Midden Peelweg is aangelegd,
géén houtwal aan de oostzijde van het perceel is aangelegd,
géén notenbomen tussen bedrijfshal en Peelheideweg zijn aangeplant,
géén flauw oplopende taluds zijn gemaakt,
géén in de grondwal ingebedde werktuigenloods is gebouwd,
géén educatieve borden zijn geplaatst en
géén wandelpaden voor recreanten en toeristen zijn aangelegd.
Eind 2013 dringt dit ook door tot het gemeentebestuur. Dat laat de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit ter plekke onderzoek uitvoeren. De commissie adviseert daarna om het merendeel te laten zoals het is en slechts over te gaan tot drie uiterst marginale aanpassingen. Hoe goed Van Dijck daarmee ook wegkomt, het bedrijf weet van die drie geadviseerde uiterst marginale aanpassingen er zelfs nog één van de tafel te krijgen. Bepaald wordt verder dat Van Dijck Groenteproducties, nadat het de uiterst marginale aanpassingen heeft uitgevoerd, de 40 duizend euro teruggestort zal krijgen die het heeft betaald voor de landschappelijke inpassing.
Begin 2017 zijn de in december 2013 overeengekomen uiterst marginale aanpassingen nog altijd niet volledig uitgevoerd. Of het bedrijf de 40 duizend euro desondanks teruggestort heeft gekregen is onduidelijk. 
Begin 2017 vraagt Van Dijck Groenteproducties ook een vergunning aan voor uitbreiding van de bestaande bedrijfsgebouwen. Het gemeentebestuur verleent die vergunning zonder morren, hoewel de gemeenteraad vijf jaar eerder raadsbreed heeft uitgesproken dat het bedrijf helemaal niet mag uitbreiden. Dat het bedrijf de in 2012 overeengekomen landschappelijke inpassing aan zijn laars heeft gelapt, is evenmin een overweging om de vergunning te weigeren. Over de landschappelijke inpassing van de uitbreiding zegt het gemeentebestuur: ‘Ook in dit traject is samen met de ondernemer gekeken naar een landschappelijke inpassing die gedragen wordt door zowel de gemeente als de initiatiefnemer.’
Komende woensdag tijdens de vergadering van de Commissie Ruimte en twee weken later tijdens de gemeenteraadsvergadering staat dit dossier opnieuw op de agenda. Verwacht u dat commissie en gemeenteraad moord en brand zullen schreeuwen? Of verwacht u dat commissie en gemeenteraad er het zwijgen toe zullen doen dan wel de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit en het gemeentebestuur zullen prijzen voor hun handelwijze? Natuurlijk verwacht u het eerste, maar ik geef u op een briefje: het tweede zal gebeuren. 
Het is bij de wilde beesten af (en wie denkt dat het allemaal wel meevalt, zou deze raadsinformatiebrief eens moeten lezen).

woensdag 23 augustus 2017

Top 5 – Meest memorabele WaaRomney-momenten

Nauwelijks veertien dagen zaten er tussen droom en daad. Feitelijk gekkenwerk, maar de droom was zo sterk dat ie zich niets gelegen liet liggen aan ge-ja-maar. En dus vond afgelopen zondagmiddag WaaRomney plaats. In en om de nog net leegstaande voormalige tuinbouwloods, een zogeheten romneyloods, aan de Speulhofsbaan in Meterik. Beeldende kunst, muziek, performance, poëzie, fotografie, video, installaties, voornamelijk door en van professionals uit Horst aan de Maas en directe omgeving. Tegen de verwachting in enorm druk bezocht. In het garen gehangen door Sanne Aben, Helmie van de Riet en ondergetekende.
Omdat ik mezelf de hele middag onledig heb gehouden met het verzorgen van (broodnodige, zo bleek weer eens) stoomcursussen verlorenwieldoprechtopzetten en ik daardoor van het festival zelf niet zo heel veel heb meegekregen, géén top 5 van WaaRomney-kunstwerken (hetgeen me ook een hoop ongemakkelijke keuzes bespaart). Wel een top 5 van mijn meest memorabele WaaRomney-momenten. Komt-ie:
5. zondag 20 augustus, 16.37 uur – meteen aan het begin van mijn zoveelste stoomcursus verlorenwieldoprechtopzetten krijgt een mevrouw uit Tilburg met Geleense roots de slappe lach. Als ik de stoomcursus een kwartiertje later afsluit, is ze nog steeds niet uitgelachen.
4. donderdag 10 augustus, 14.57 uur – 'Nee hoor, gaat niet, u had acht weken geleden een vergunning moeten aanvragen.' De flexibiliteit van een loden deur, de totale onwil om tot een oplossing te komen: om van te gruwen. Maar ook gemeentelijke bureaucratie kan de droom niet dwarsbomen. Dan maar geen vergunning.
3. woensdag 16 augustus, 7.58 uur – met een tractor komt Micky Verhaeg de binnenplaats naast de loods oprijden. Daags voor zijn vertrek naar Lowlands bouwt deze held, vakkundig geassisteerd door T., in drie uur een palletkunstwerk dat vijf dagen lang blikvanger van WaaRomney zal zijn.
2. vrijdag 18 augustus, 19.32 uur – magisch moment: na vele, vele uren van trial and error lukt het Sanne Aben en haar vader Toon eindelijk om het door Sanne zo vurig gewenste watergordijn in de loods te creëren. Nu kan het nauwelijks nog misgaan: een filmpje maken en dat vervolgens beamen op het watergordijn gaat nu ongetwijfeld ook lukken. En inderdaad staat er twee dagen later een fantastische installatie, waarover ik een bezoeker hoor zeggen dat het op de documenta in Kassel niet zou misstaan. Gelijk heeft ie. 
1. dinsdag 8 augustus, 20.43 uur – telefoontje met Twan Goemans, eigenaar van het perceel waarop de romneyloods staat. Of we er een keer een soort van festival mogen organiseren? Alsof het de normaalste zaak van de wereld is, zegt de sympathiekste palletproducent van het westelijk halfrond zonder er een seconde over na te denken: 'Natuurlijk, waarom niet? Over dat soort dingen moet je niet te moeilijk doen.' Alleen wel graag vóór 21 augustus, want daarna komt er een betonnen vloer in de loods te liggen en wordt ze geleidelijk geschikt gemaakt voor de productie van pallets. Vóór 21 augustus? Maar dat is volgende week zondag al! De rest is inmiddels geschiedenis ...

donderdag 17 augustus 2017

Intermezzo – Mijn wielerloopbaan

De fascinerende barsten in het wegdek van de Erdbrugweg in Sevenum. De samenstelling van de bermflora aan de Kannegietweg in Meterik. De microkosmos in de goot van de Ger Wijnhovenstraat in Tienray. Ik moet de eerste nog tegenkomen die er gedetailleerder over kan verhalen dan ondergetekende. En dat allemaal dankzij mijn gerevitaliseerde wielerloopbaan.
Veelbelovender dan de mijne kan een wielerloopbaan nauwelijks beginnen: als tweejarige liet ik in mijn eigen Horst op mijn driewieler al mijn concurrenten achter me in Trapwerk Rond De Kerk, de jaarlijkse semiklassieker in de Sint-Norbertusparochie. Was dan eindelijk de opvolger van de lokale wielerheld Crooijmans opgestaan? Nee dus. Want tja, hoe gaat dat? Je wordt ouder en allerlei verlokkingen liggen op de loer. Ik viel voor de avances van het lederen monster. Veelbelovende wielerloopbaan in de knop gebroken.

Veertig jaar lang bleef ik achter een bal aanhollen, soms wel vier dagen per week. Maar tja, hoe gaat dat? Je wordt ouder en allerlei blessures liggen op de loer. Ergens tussen kuit en achillespees vond mijn veelbewogen voetballoopbaan haar Waterloo.

Lonkende geraniums ten spijt besloot ik mijn wielerloopbaan nieuw leven in te blazen. Trapwerk Rond De Kerk was alweer een decennium of drie geleden afgevoerd van de wielerkalender. Een waardig opvolger was er nooit gekomen. Waardoor ik was veroordeeld tot trainingsrondjes. Louter trainingsrondjes! Kunt u zich voorstellen wat dat doet met de moraal van een voormalig winnaar van een semiklassieker?

Weerstand bieden aan de lonkende geraniums werd met de dag lastiger. Een zachte dood dreigde voor mijn wielerloopbaan. Totdat een lekke band, opgelopen aan de Erdbrugweg in Sevenum, redding bracht. Daar sta je dan, de bandplakkunst volkomen onmachtig. Er zat weinig anders op dan het thuisfront te bellen voor vervangend vervoer. Wachten, wachten, wachten. En toen ineens: de gewaarwording hoe godsgruwelijk fascinerend het barstenlandschap in de Erdbrugweg wel niet is.
Lekke banden deden me eveneens de bermflora aan de Kannegietweg en de microkosmos in de goot van de Ger Wijnhovenstraat ontdekken. En trouwens ook de in het asfalt verzonken fietsbellen van de De Cocq van Haeftenstraat in Meerlo. En de wegdekdroedels aan de Zwarte Plakweg in America. En de hoogst opmerkelijke hoeveelheid vogelpoep op de Kogelstraat in Hegelsom. Kortom, hele nieuwe werelden gingen voor me open dankzij al die lekke banden.
Mijn wielerloopbaan bloeit als nooit tevoren. En op momenten dat ze weer in het slop dreigt te geraken wil de punaise, zonder welke ik nooit meer van huis ga, nog wel eens wonderen doen.

(in iets andere vorm eerder gepubliceerd in D’r op en d’r over. Wielerverhalen uit Noord-Limburg (Venray 2016))

zaterdag 12 augustus 2017

Intermezzo – WaaRomney

‘En jij?’
‘Ik sta vrijdag op Lowlands, zaterdag op het Zomerparkfeest en zondag op WaaRomney.’
‘Chill, man.’
‘Dacht het wel, ja.’
‘WaaRomney, zei je? Ken ik helemaal niet.’
‘Is nieuw.’
‘Bijzondere naam.’
‘Wordt gehouden in en rondom een romneyloods.’
‘Romneyloods? Nooit van gehoord.’
‘Ik ook niet, maar schijnt een loods te zijn in de vorm van een liggende halve cilinder.’
‘Je meent het!’
‘Freddy Heineken heeft tijdens zijn ontvoering wekenlang vastgezeten in een romneyloods.’
‘Zondag, zei je?’
‘Zondag 20 augustus, van 1 tot 5.’
‘En behalve jij?’
‘Hopelijk muziek, beeldende kunst, poëzie, video, fotografie, theater, performance, literatuur en noem maar op. Met name door mensen uit Horst aan de Maas en omgeving.’
‘Sodeju, zeg!’
‘Dat wil zeggen: ze zijn die mensen aan het vragen.’
‘Typisch gevalletje last minute werk dus.’
‘Kun je wel zeggen. Kon ook moeilijk anders, want na 20 augustus staat de loods niet meer leeg. Maar ik heb er wel vertrouwen in, het enthousiasme spat er vanaf.’
‘Waar zei je ook alweer?’
‘Op de kruising Speulhofsbaan – Americaanseweg in Meterik. Bij café Ôs Kruuspunt.’
‘Camping?’
‘Nope.’
‘Entree?’
‘Nope.’
‘Ik ben van de partij op WaaRomney!

maandag 7 augustus 2017

Intermezzo – Kauwgumplakkaten

Toegegeven, ook ik heb meesmuilend zitten doen toen ons gemeentebestuur in 2015 6800 euro investeerde in een kauwgumplakkaatverwijderingsmachine om het centrum van Horst nóg toonbaarder te maken (klik hier). Twee jaar later blijkt dat mijn zuurgraad weer eens veel te hoog was. Want vergelijk nou eens deze, in augustus 2014 genomen foto
met deze vanochtend genomen foto.
Fantastisch toch? In één oogopslag is duidelijk dat de kauwgumplakkaatverwijderingsmachine al heel veel zegenrijk werk heeft verricht. 
Het gigantische succes van de machine zij het gemeentebestuur en het Centrummanagement van harte gegund. En ook ik geniet dagelijks met volle teugen van ons volledig kauwgumplakkaatvrije dorpscentrum (even terzijde: met uitzondering van de eerste zijn alle foto’s bij dit stukje vanochtend gemaakt). Toch knaagt er soms iets. Sinds 20 juni van dit jaar heeft dat geknaag zelfs onrustbarende vormen aangenomen. Op die dag las ik namelijk in NRC Handelsblad een artikel over Ben Wilson. Alias de Chewing Gum Man. Citaat: 
‘De 53-jarige Britse kunstenaar heeft sinds 2004 alleen al in de straten van Londen zeker tienduizend stukjes platgetreden kauwgom beschilderd. (…) Met zijn schilderijtjes op gevonden stukjes kauwgom, omzeilt hij de bureaucratie die de maatschappij in de greep heeft, zegt de kunstenaar.’
Google op ‘Ben Wilson artist’ en u begrijpt misschien waarom mijn geknaag sinds 20 juni onrustbarende vormen heeft aangenomen. Ik bedoel: hartstikke fijn dat je niet langer aan het plaveisel van de Jan ván Tenggats blijft plakken en heerlijk dat je niet meer met een plamuurmes gewapend hoeft te zijn om de Steenstraat te kunnen doorkruisen, maar kunstwerkjes maken van kauwgumplakkaten heeft toch óók wel wat.
Om Ben naar Horst te halen is al zoiets. Is het misschien een idee om de kauwgumplakkaatverwijderingsmachine gedurende de maand augustus van een welverdiende zomervakantie te laten genieten, zodat lokale kauwgumplakkaatartiesten in die tijd hun kans kunnen grijpen? En dat daarna een onafhankelijke commissie beoordeelt wat de voorkeur dient te genieten: smetteloze stoeptegels zonder kauwgumplakkaten of stoeptegels met beschilderde kauwgumplakkaten? En dat lokale kauwgumplakkaatartiesten een foto van hun creatie naar Horst-sweet-Horst mailen (horstsweethorst@gmail.com), opdat we er ten minste een Horst-sweet-Horst top 5 van beschilderde Horster kauwgumplakkaten aan overhouden?