vrijdag 13 oktober 2017

Mild gekruid (5) – Soms eet ik met mijn handen

tekst: Anniek Verheijen
illustratie: Ellen Marcellis


Bij mij in de buurt wonen nieuwe mensen. Rondom hun huis ruikt het vaak erg kruidig. Deze mensen komen uit het buitenland en wonen nu in Horst aan de Maas. Het zijn nieuwe dorpsgenoten.  

In het begin was ik nieuwsgierig. Wie zijn deze mensen? Hoe zitten ze in elkaar? Via VluchtelingenWerk ben ik met deze mensen in aanraking gekomen. Als vrijwilliger help ik hen de taal te leren. Maar ik leer ook veel van hen! Ze vertellen me over hun land van herkomst, Eritrea, en langzaam leer ik hun cultuur kennen. Inmiddels kan ik aardig met mijn handen eten, gebruik ik veel gebaren om mijn taal te ondersteunen, en is tijd minder belangrijk geworden. Als ik spontaan langs kom en vraag of het wel uitkomt, beginnen ze te lachen. Bij hen komt het altijd uit. 

Via hun verhalen krijg ik een kijkje in een andere wereld. En ik leer ze over de Nederlandse samenleving. Deze nieuwe dorpsgenoten doen hard hun best om in te burgeren, gaan naar school, zitten bij de sportclub en staan open voor allerlei vormen van verbinding. Ze zijn blij dat ze weer een toekomst hebben. En ik ben blij dat ik hen mag helpen om een basis voor deze toekomst te leggen.

Wil jij eigenlijk ook meer weten over jouw nieuwe buren? En ben je 1,5 uur per week beschikbaar? Word dan vrijwilliger bij VluchtelingenWerk Horst aan de Maas! Stuur een email naar horstsweethorst@gmail.com en ik help je verder.

*********

Mild gekruid is een coproductie van Ellen Marcellis IllustrationsMooionkruid en Horst-sweet-Horst over de ervaringen van Anniek Verheijen en ondergetekende als vrijwilliger bij VluchtelingenWerk Horst aan de Maas. Klik hier voor een meer uitgebreide introductie en voor eerdere afleveringen.

zondag 8 oktober 2017

Intermezzo – De Koning / De Keuning

‘Nijntje in het Kerkraads’, zo kopte 1Limburg deze week. Dat herinnerde me eraan dat ik nog een dialectvertaling van een boek van Dick Bruna op de plank had liggen. Geen Nijntje, wel De Koning


Na Wim is weg mijn favoriete boek als peuter. Hoewel Nijntje me ongetwijfeld ook is voorgelezen, kon het me geloof ik niet echt boeien – het heeft althans geen blijvende sporen nagelaten. Dit in tegenstelling tot De Koning, en dan vooral die ontzettend vervelende groene dametjes die erin figureren.


Toen carnavalsvereniging D’n Dreumel me vroeg om op 25 juni van dit jaar op de dialectmanifestatie ’t Gasthoês giët plat enkele dialectteksten van eigen hand voor te dragen, stond voor mij meteen vast dat een vertaling van De Koning één van die teksten moest zijn. Viel uiteindelijk om de dooie donder niet mee, zoveel ervaring als (dialect)vertaler heb ik nou ook weer niet (helemaal geen zelfs, om eerlijk te zijn). En of Dick Bruna in het geval van De Koning tekstueel gezien nou helemaal op z’n best was? Close reading van de tekst deed me enkele keren m’n wenkbrauwen fronsen. Maar goed, voor een drie-, vierjarige werkt het, en dat is natuurlijk waar het in de eerste plaats om gaat.


De tekeningen kon ik op 25 juni niet tonen aan het publiek. Daarom heb ik de twee expliciete verwijzingen in de originele tekst naar een tekening (‘Kijk maar, hier zie je dat’ en ‘Kijk maar, dat zie je hier’) niet vertaald, maar vervangen door een eigen verzinsel. Voor de rest heb ik de oorspronkelijke tekst zo veel mogelijk gevolgd, al kon ik de verleiding niet weerstaan om van de tuinman (waarvan naar mijn beste weten geen mooi Horster equivalent bestaat) een loëziepeen (een van mijn favoriete Horster woorden) te maken. Wat me hopelijk vergeven zij.

Omdat je dialect niet zozeer moet lezen en schrijven maar vooral moet praten en horen, géén uitgeschreven tekst, maar een geluidsopname, ondersteund door foto’s van het Nederlandse origineel (klik op de pijl om de opname te starten):    

zaterdag 7 oktober 2017

Intermezzo – Elton John in Kronenberg

Elton John. Er gaan dagen, weken, maanden, jaren voorbij dat ik níet aan 'm denk. Maar vanmiddag was het dan toch weer zover. In Kronenberg nota bene.

J. had me uitgenodigd om de onthulling van een oorlogsmonument bij het Bedelaarspad bij te wonen. En als J. je uitnodigt, ga je. Dus trotseerde ik de regen die natuurlijk juist op het moment dat ik op de fiets wilde stappen met bakken uit de hemel kwam vallen. Ook de stormachtige tegenwind kreeg me niet klein, zij het dat ik aan de late kant arriveerde. Waardoor ik genoegen moest nemen met een staanplaats op de achterste rij. Hetgeen niet bevorderlijk was voor mijn concentratie. Mijn concentratie die bij zulke plechtigheden toch al nooit op z’n best is. En al helemaal niet als plechtigheid ontaardt in gewichtigheid. Wat bij zulke plechtigheden nog wel eens het geval wil zijn. Mijn concentratie verschuift dan naar terreinen waar mijn concentratie helemaal niet zou horen te zijn. Alleen: doe er maar eens iets aan. Ik weet niet hoe het bij uw concentratie is, maar mijn concentratie heeft een eigen willetje dat mij meestentijds te machtig is.
 

Hoewel het met in gewichtigheid ontaarde plechtigheid op de keper beschouwd best meeviel, ging mijn concentratie vanmiddag toch weer haar geheel eigen weg. En belandde daarbij onder meer op het terrein van de paraplu (de Horst-sweet-Horst top 5 van paraplu’s bij de onthulling van het Kronenbergse oorlogsmonument:
5.
4.
3.
2.
1.

van het zadelhoesje (de Horst-sweet-Horst top 5 van zadelhoesjes van de bij de onthulling van het Kronenbergse oorlogsmonument aanwezigen die op de fiets waren gekomen:
5.
4.
3.
2.
1.

en vooral van de damesschoen (de Horst-sweet-Horst top 5 van posities van de schoenen van de vrouw die voor me stond bij de onthulling van het Kronenbergse oorlogsmonument (lang geleden dat het samenstellen van een Horst-sweet-Horst top 5 zo’n hell of a job was):
5.
4.
3.
2.
1.

En toen, de plechtigheid zal zo’n anderhalf uur op streek zijn geweest, verschoof mijn concentratie zich naar Elton John. En wel op het moment dat fanfare Monte Corona Abide with me inzette.



Abide with me, de prachtige hymne die altijd voorafgaand aan de Engelse Cup Final wordt gespeeld (en meegezongen). Zo ook in 1984, toen het vrij nietige Watford was doorgedrongen tot de finale. Voorzitter van Watford op dat moment: Elton John. Die in tranen uitbarstte nadat Abide with me was gespeeld (en meegezongen).

donderdag 5 oktober 2017

Mild gekruid (4) – Schatje

tekst: Wim Moorman
illustratie: Ellen Marcellis



‘Wat moet ik eigenlijk in het Nederlands zeggen als ik een leuk meisje tegenkom?’
‘Hallo. Of hoi. Of goeiemorgen, goeiemiddag, goeienavond, goeienacht.’
‘Ooh. Echt?’
‘Hoezo? Dacht je soms dat je iets anders moet zeggen?’
‘Ik weet niet. Ik dacht misschien schatje.’
‘Schatje? Nee, zeker niet! Schatje moet je echt niet zeggen tegen een meisje waarmee je nog nooit hebt gepraat.’
‘Nee?’
‘Als je schatje tegen haar zegt, zal het meisje jou niet leuk vinden. Grote kans zelfs dat het meisje boos wordt.’
‘Echt?’
‘Ja. Schatje zeg je alleen tegen een meisje als je haar al langer kent. En als je haar héél erg leuk vindt.’
‘Ooh. Maar waarom zegt mijn docente bij de inburgering dan soms schatje tegen mij?’
‘Omdat ze jou al langer kent.’
‘Maar ze vindt me niet héél erg leuk. Wel leuk, denk ik, maar niet héél erg leuk.’
‘Dan bedoelt ze het waarschijnlijk als grapje.’
‘Ooh.’
‘Maar jouw docente van de inburgering zaait wel verwarring.’

Vind je het leuk om vluchtelingen te behoeden voor de valkuilen van het Nederlands? En om het woordgebruik van docentes van de inburgering te nuanceren? Ja? Meld je dan aan als vrijwilliger bij VluchtelingenWerk Horst aan de Maas! Stuur een email naar etomlow@vwlimburg.nl


*********

Mild gekruid is een coproductie van Ellen Marcellis Illustrations, Mooionkruid en Horst-sweet-Horst over de ervaringen van Anniek Verheijen en ondergetekende als vrijwilliger bij VluchtelingenWerk Horst aan de Maas. Klik hier voor een uitvoeriger introductie en voor de eerste drie afleveringen. 

zondag 1 oktober 2017

Intermezzo – The Village Warehouse (2)

Plotseling tikt iemand me op m’n schouder. Ik draai me om en sta oog in oog met een angstaanjagend reptiel dat zich op de arm van z’n begeleider bevindt. Een soort opgeblazen kikker, maar dan vijftig keer zo groot. Lichtgevend bovendien. De bek van het monster beweegt zich richting mijn gezicht. Net voordat ik de begeleider wil toeschreeuwen dat ik niet houd van angstaanjagende lichtgevende reptielen die het op mijn gezicht hebben gemunt, kom ik tot de ontdekking dat het om een nepper gaat. Grijnzend vervolgt de begeleider zijn weg, op zoek naar een volgend slachtoffer.


Welkom op The Village Warehouse! Uiteindelijk ben ik toch beland op de danceparty waar ik op de guestlist stond (klik ook hier). Intensief lobbyen, afgelopen week, onder bevriende vijftigers, veertigers en zelfs dertigers om me te vergezellen naar dit festijn in de romneyloods in Meterik, heeft niet het beoogde resultaat gehad. Zonder uitzondering vinden ze dat ik moet gaan – zonder uitzondering hebben ze een alibi (of beweren ze een alibi te hebben) waarom zij die trip to hell niet kunnen meemaken. Gelukkig is er nog twintiger Sanne – van de jeugd moet je het hebben – die wél bereid is deze vreemde eend in de bijt twee uur lang onder haar hoede te nemen.


Trip to hell? Blijkt in de praktijk alleszins mee te vallen! Al doet de grote vuurschaal op het door Micky Verhaegh en consorten fantastisch met pallets aangeklede buitenterrein van de loods in eerste instantie anders vermoeden.


Maar ik kan me nauwelijks voorstellen dat in de hel net zo’n aangenaam knusse sfeer heerst als hier. De ook al met palletbouwwerken opgesierde loods zelf zou ik zelfs eerder als hemels willen betitelen. De verlichting is werkelijk bedwelmend – dit is de loods in zijn allervolste glorie, waarschijnlijk voor het eerst en meteen ook voor het laatst. De door het hele lichaam vibrerende bonkende muziek maakt de beleving alleen maar intenser, ik word helemaal één met de loods.


Drugs, waar iedereen me van tevoren zo voor heeft gewaarschuwd? Ik zie ze niet! Al kan het ook zijn dat het grote snuiven, spuiten en slikken pas na mijn vertrek gaat beginnen, omdat niet geheel valt uit te sluiten dat drugsbeluste aanwezigen mij aanzien voor een (mislukte) undercover agent.


Mijn The Village Warehouse komt abrupt ten einde als ik in gesprek raak met Job. Job uit Tienray. Ik: ‘Tienray? Oh, dan ken je L.P. ongetwijfeld ook wel?’ Hij: ‘Jazeker. Ben jij z’n vader?’ L.P. is nota bene collega-vijftiger! Dodelijk! Met de staart tussen z’n benen druipt deze opa per direct af, om net op tijd thuis op de bank z’n geliefde VVV soeverein met 2-0 van Excelsior te zien winnen.


Eind goed, al goed.

(met dank aan Sanne Aben voor de begeleiding én de foto’s)

donderdag 28 september 2017

Top 5 – Schandelijk mishandelde The Village Warehouse-posters

Organiseer je een leuk feestje, lukt het je om daarvoor de nieuwste culturele hotspot van Horst aan de Maas (vergeet dat hele f…ing Gasthoês) te reserveren, vind je illustere namen als Tokolony, Beppie Kraftwerk, Ramses 3000, Lucky Done Gone en niet te vergeten Torus bereid om het feestje op te luisteren, ontwerp je een mooie poster waarop die nieuwste culturele hotspot in al zijn glorie schittert, verspreid je die poster in groten getale, en dan blijken ineens allerlei mensen er lol in te hebben die posters naar de gallemiezen te helpen. 


Waar heeft The Village Warehouse dat in godsnaam aan verdiend? In elk geval niet aan zijn – mij onbekende – tekstschrijver. Want hij/zij is briljant, getuige bijvoorbeeld deze aankondiging van Beppie Kraftwerk:
‘Als penningmeester van The Village kun je erop tellen dat Beppie Kraftwerk weet hoe hij je money makers kan laten shaken met een vettig doorzak-sausje waar de FEBO geheid mee voor het (bami)blok staat. Gewapend met een ananas en een palm in de hand, trilt hij uw zweet tegen de wand.’ 
Supervet! (Al doet die laatste zin me overigens nóg sterker twijfelen of ik – ook al sta ik op de guestlist (klik hier) – me wel moet willen onderwerpen aan de marteling die The Village Warehouse heet.)

Terug naar die posters. Schandelijk natuurlijk, dat gebrek aan respect voor zo’n eerbiedwaardig festijn. Voor straf daarom de Horst-sweet-Horst top 5 van schandelijk mishandelde The Village Warehouse-posters, inclusief de nodige naming and shaming van de daders. Komt ie:

5.
Gefrustreerd zijn over het vertrek van ome Kees? Ok, maar om je frustraties op deze manier bot te vieren? Hoogst verwerpelijk!

4.
Wim Kok bedacht ooit de term ‘de randen van de nacht’ om vliegtuiglawaai aan het begin en einde van de nacht te legitimeren. Maar zo heilig als de randen van de nacht zouden moeten zijn, zo heilig zijn ook de randen van The Village Warehouse-posters.

3.
Typisch gevalletje bejaarden op strooptocht. Met die oudjes van tegenwoordig valt werkelijk geen land meer te bezeilen.

2.
Overplakken? Wat denkt Zomaarpop wel? Uit Oirlo nota bene! Waar ligt dat? Ooit van gehoord? Als ik The Village Soundsystem was zou ik m’n optreden stante pede cancellen.

1.
Ongetwijfeld het werk van een verzamelaar. De schaamteloosheid ten top. Tegelijkertijd: is er een grootser eerbetoon denkbaar?

Intermezzo – The Remains of The Village Warehouse

Vrijdag 22 september 2017, 11.51 uur, viaduct Meldersloseweg onder A73 te Horst (klik op pijl om het filmpje te starten, afspelen met geluid aan):


maandag 25 september 2017

Intermezzo – The Village Warehouse (1)

Vrijdag 11 augustus
Op uitnodiging van medeorganisator Sanne Aben komt Micky Verhaeg een kijkje nemen bij de romneyloods in Meterik, waar negen dagen later WaaRomney (klik hier) zal plaatsvinden. Micky geniet in kleine kring bekendheid als bouwer van uit pallets bestaande constructies. Twintiger Micky en deze vijftiger hebben elkaar nog nooit ontmoet, maar een voorstelrondje is niet nodig: het is alsof we elkaar al jaren kennen. Aan het verzoek om als eyecatcher voor WaaRomney een palletkunstwerk te bouwen maakt Micky weinig woorden vuil: ‘Vet!’ Iets minder vet is dat hij WaaRomney zelf zal moeten missen omdat hij vijf dagen naar Lowlands gaat. Waar dan weer tegenover staat dat hij het keivet zou vinden ooit eens een feesrje in de romneyloods te organiseren. Misschien te zijner tijd maar eens een balletje opwerpen bij Twan en Lucille Goemans, de geweldige eigenaren van de loods, die niets te gek lijken te vinden?

Waarna het nog vet wordt bij het tegenover de loods gelegen café Ôs Kruuspunt en vervolgens nog veel vetter op een niet nader te noemen locatie.


Woensdag 16 augustus
Al vóór achten komt Micky met de tractor van pap (bij wie ik, naar later blijkt, op de basisschool in de klas heb gezeten) het buitenterrein bij de loods oprijden. Met behulp van neef T. (ook met hem is een voorstelrondje niet nodig) staat er vier uur later een fantastisch palletkunstwerk dat dagenlang de aandacht van elke voorbijganger zal trekken en op zondag dienst zal doen als entree van WaaRomney.


Vrijdag 1 september
Via de sociale media sijpelen berichten door dat er op 30 september een feestje zal plaatsvinden in de romneyloods in Meterik: The Village Warehouse. Heeft Micky Twan en Lucille toch zo ver weten te krijgen dat ze de definitieve herinrichting van hun loods nog enkele weken uitstellen. Vet! Keivet! Micky verklapt diezelfde dag dat ik op de guestlist van The Village Warehouse sta. Wat dit erkend niet-feestbeest iets minder vet vindt.


Dinsdag 19 september
Whatsappconversatie tussen Micky en ondergetekende:
Ik: ‘Vraagje: heb jij misschien een affiche van The Village Warehouse? Ik zou het nl graag toevoegen aan mijn verzameling voorwerpen betreffende Horst aan de Maas …’
Hij: ‘We hebben flyers.’
Ik: ‘Wil je dan een flyer voor mij bewaren?’
Hij: ‘Jep.’
Ik: ‘Mooi trouwens dat je neef T. weer hebt gevraagd om te helpen!’
Hij: ‘Sanne haar idee :)’
Ik: ‘Sanne heeft altijd goeie ideeën!’
Hij: ‘Kom je ook kijken zaterdag de 30ste dan? Dansen met Sanne? :D’
Ik: ‘Tja, dat weet ik nog niet … Ik zou daar een soort van museumstuk zijn vrees ik …’
Hij: ‘Grijs is in de mode ;) Je voelt je toch nog jong :D’
Ik: ‘Ja ja maak me maar belachelijk …’
Hij: ‘Haha :D Wordt leuk! Je kunt altijd bij kampvuur gaan zitten.’
Ik: ‘Zal er nog eens diep over nadenken.’


Zaterdag 23 september
Oude tijden herleven: met behulp van neef T. is Micky, wederom gearriveerd met de tractor van pap, een nieuw palletkunstwerk aan het bouwen, alleen nu niet voor WaaRomney maar voor The Village Warehouse.


Zondag 24 september
De toren voor The Village Warehouse is klaar. Vet! Keivet!


Maandag 25 september
Nog steeds twijfel ik: komende zaterdagavond behaaglijk thuis als couch potato Excelsior-VVV en ander voetbalmoois aanschouwen? Of me als guest onderdompelen in een dampende menigte losgeslagen twintigers in een loods die, geteisterd door een geluidslawine, staat te trillen op z’n grondvesten? Of zou een rol als fly on he wall misschien vet zijn?

vrijdag 22 september 2017

Mild gekruid (3) – Hoe mijn 80-jarige buurman ‘Lang zal hij leven’ inzet op een Eritrese verjaardag

tekst: Anniek Verheijen
illustratie: Ellen Marcellis



Als ik om drie uur binnen stap, komt de jarige naar me toe gelopen. Hij draagt een prachtig kostuum met gouden biesjes en een chique giletje. Hij wordt vandaag 6 jaar. Mijn blik ontwijkend steekt hij zijn hand uit, waarschijnlijk heeft zijn vader hem dit toegefluisterd in het Tygrinia, hun moedertaal. Ik ken deze mensen via VluchtelingenWerk, waar ik sinds een half jaar taalcoach ben. Toevallig wonen zij in hetzelfde pand als ik.

Mijn cadeau voor de jarige wordt onuitgepakt in de keuken neergezet. De moeder van het jochie draagt voor deze gelegenheid een prinsessenjurk en gebaart me dat ik eten mag pakken. Ik pak van alles wat en bedank haar hartelijk. Ook al verstaan we elkaar niet; we begrijpen elkaar wel.

We zingen ‘Happy birthday’ met zijn allen. Hierna zingen de Nederlandse mensen ‘Lang zal hij leven’, aangespoord door de 80-jarige buurman. Er komt een taart uit de vriezer en die delen we samen. De gastheer doet hard zijn best om iedereen van alles te voorzien. Hij lijkt zelfs een beetje zenuwachtig. Het was zijn idee om, naast zijn Eritrese kennissen, ook de buren allemaal uit te nodigen voor de verjaardag van zijn zoon. Zijn zoon die nog maar een paar maanden in Nederland is.

Het is een klein en gemoedelijk feest voor mijn buurjongetje, maar erg bijzonder om mee te maken. Twee culturen die samenvoegen tot één. Het is heel mooi om hier, dankzij mijn werk als taalcoach, onderdeel van te mogen zijn.

Wil je ook allerlei onverwachts toffe dingen meemaken en nieuwe culturen leren kennen? Word dan ook vrijwilliger bij VluchtelingenWerk Horst aan de Maas! Stuur een email naar Elly Tomlow: etomlow@vluchtelingenwerk.nl

*********

Mild gekruid
 is een coproductie van Ellen Marcellis IllustrationsMooionkruid en Horst-sweet-Horst over de ervaringen van Anniek Verheijen en ondergetekende als vrijwilliger bij VluchtelingenWerk Horst aan de Maas. Klik hier voor een meer uitgebreide introductie en voor de eerste twee afleveringen.

donderdag 21 september 2017

Intermezzo – Klokgebeier en harmoniegeschal

Niet bedoeld als cadeautje en toch heb ik het wel zo ervaren, het door haar opgenomen geluidsfragment dat V. me vorige week zondag whatsappte:
Klokgebeier … aanzwellend harmoniegeschal … piepje van een camera die wordt aangezet … klokgebeier … harmoniegeschal … stemmen op de achtergrond … harmoniegeschal … piepje van een camera die wordt aangezet … wegstervend klokgebeier … harmoniegeschal … piepje van een camera die wordt aangezet … harmoniegeschal dat vrij abrupt overgaat in tromgeroffel … klok die met steeds grotere tussenpozen klinkt … tromgeroffel … nog nauwelijks te horen klok … tromgeroffel … piepje van een camera die wordt aangezet … tromgeroffel … stemmen op de achtergrond.

Fragment uit een film van Fellini? De springprocessie van Echternach? Een begrafenisplechtigheid in Bolivia?

Zo onvoorstelbaar mooi! Hoe vaak ik het intussen ook heb beluisterd: met het aanzwellen van het harmoniegeschal komen bij mij telkens ook de tranen. Na een dikke minuut zijn ze op hun dikst, om pas te verdwijnen als het harmoniegeschal overgaat in tromgeroffel. Hoe het komt dat dit fragment zulke emoties bij me oproept? Geen idee. Heimwee naar het rijke roomse leven is het in elk geval niet – ik had al niets met de katholieke kerk en helemaal niet meer nadat ik onlangs Het hout van Jeroen Brouwers heb gelezen. Een herinnering aan een dierbare die wordt opgewekt? Nee, ik ben me er in elk geval niet van bewust. De melancholie die besloten ligt in het harmoniegeschal? Komt misschien dichter in de buurt. Allerlei fantastische Italiaanse films die weer tot leven komen? Zou kunnen.

Wat ik wél zeker weet is dat het ontbreken van beeld, het niet zien van wat er gebeurt, de emotie versterkt: er is niets dat afleidt van waar het om gaat, de concentratie is volledig gericht op het geluid.

Voor wie het per se wil weten – in feite doet het er niet toe: het is geen fragment uit een film van Fellini en evenmin de processie van Echternach of een begrafenisplechtigheid in Bolivia. De goede verstaander had dat overigens al kunnen weten: als het geluid maar hard genoeg staat hoor je aan het eind van het fragment iemand zeggen ‘Gij zijt de gezegende onder de vrouwen’.

Foto: Leopold Post
Nee, het klokgebeier is van de Onze Lieve Vrouw Troosteres der Bedruktenkerk in Tienray. Het harmoniegeschal is van de Koninklijke Harmonie van Horst en het tromgeroffel is van de slagwerkgroep van diezelfde harmonie. V. heeft de opname gemaakt aan de Spoorstraat in Tienray. Dit  alles in het kader van de processie van Horst naar Tienray op zondag 10 september.

dinsdag 19 september 2017

Intermezzo - Kasteelboerderij (11)

‘De strijd is gestreden, de race gelopen’, zo schreef ik afgelopen zaterdag (klik hier) in een stukje over de Kasteelboerderij. Dit  naar aanleiding van een debatje in de gemeenteraadsvergadering van vorige week dinsdag. Denkt Andries Brantsma, de man die met zijn ‘Totaaloverzicht’ (klik hier) in mei van dit jaar de Kasteelboerderij opnieuw onder de aandacht bracht, ook dat de strijd gestreden is? Ik vroeg het hem en ontving de volgende reactie:
Of de strijd gestreden is? Voor de politiek wel. De coalitie sluit de ogen. De inwoners blijven met onbeantwoorde vragen zitten, met dank aan wethouder Bob Vostermans die weigert helder te antwoorden. Maar wethouder, eens zullen de ‘bonnetjes’ boven water komen, het zal aan u blijven kleven en lang blijven hangen. 

Waarom lang blijven hangen? Beluister de raadsvergadering, lees de laatste en voorgaande raadsinformatiebrieven en gruwel van het ontwijken van vragen. Weer beeldvorming bijvoorbeeld: het selectieve citaat (verslag bekend) dat volgens de uitbater de Kasteelboerderij nooit tot een succes was te brengen. Fout!!! Selectief citeren. Bewust? Onbewust? Waarom zou je dat doen?

In 2015 werden meerdere vragen ontweken, niet of half beantwoord. Bewust? Onbewust? Waarom?

In een commissievergadering zei de wethouder dat hij niets nieuws had gehoord. Raadsleden wel.  Onvolledige informatie? Bewust? Onbewust? Waarom doe je dat?

Het WOZ-taxatiewaardeverslag was helder, compleet en gespecificeerd. Waarom dan nog een globale waarde-indicatie? Bewust? Onbewust? Waarom?

Het verschil in taxatie was 200 duizend euro. Geen verklaring gegeven. Vraag onbeantwoord. Bewust? Onbewust? Waarom doe je dat?

Randvoorwaarden afkoopsom? Geen antwoord. Bewust? Onbewust? Waarom?

Van de afkoopsom zou de uitbater toch niets krijgen. Waarom laat je dat gebeuren? Bewust? Onbewust? Waarom doe je dat?

En, nog meer? Zeker!

Betalen en innen van het grootste deel van de afkoopsom beide door de koper en laten aftrekken van de koopsom? Geen antwoord. Bewust? Onbewust? Waarom doe je dat?

Een ‘geheime’ vaststellingsovereenkomst. Ik citeer: ‘Het is partijen verboden over de inhoud … aan derden mededelingen te doen’ en ‘Bij schending … direct opeisbare boete van € 10.000.’ Bewust? Onbewust? Waarom geheim met boetebeding?

‘Geheime’ vaststellingsovereenkomst: afkoopsom komt niet op de rekening van de oude uitbater, maar op een derden rekening (wel met de naam van, maar niet bedoeld voor de Kasteelboerderij) van een advocatenkantoor. Bewust? Onbewust? Waarom laat je dat gebeuren?

De wethouder veranderde de vragen niet. Er was een fout gemaakt. Hij kon in de Hallo kiezen uit per ongeluk, onkunde, bewust, geen kwade opzet. Hij verdedigde zich tegen ‘bewust’. Waarom juist dat?

Onbeantwoorde vragen. Ontweken vragen. Bewust of onbewust? Hoe betrouwbaar wordt een raadsinformatiebrief? Dit boek wordt voor wethouder Bob Vostermans nooit gesloten. De zweem van onbeantwoorde vragen en het wantrouwen daardoor blijft aan hem kleven, bij elk onderwerp opnieuw.

Is de strijd gestreden? Wel politiek. Maar van de race, zonder strijd, is de finish nog niet in zicht en onderweg zal  het ‘bonnetje’ gevonden worden. Waarom laat je dat gebeuren?

Andries Brantsma

zaterdag 16 september 2017

Intermezzo – Kasteelboerderij (10)

De strijd is gestreden, de race gelopen, de wonden worden gelikt. De vrede is niet getekend, daarvoor zijn de geslagen wonden te diep.
Geen enkel dossier heeft de afgelopen jaren zulke heftige emoties opgeroepen in de Horster politiek als de verkoop van de Kasteelboerderij. Twee kampen stonden lijnrecht tegenover elkaar: D66 en SP, die vanaf het begin luidkeels hun onvrede uitten over de gang van zaken bij de verkoop, versus het gemeentebestuur en de coalitiepartijen CDA, Essentie en PvdA, die alle ophef van D66 en SP niet begrepen. Ook tijdens de raadsvergadering van afgelopen dinsdag regende het over en weer bittere verwijten. Vermoedelijk voor de laatste keer: D66 en SP zullen nu de moed opgeven, dunkt me.
Resteren drie fundamentele vragen waarop wat mij betreft nooit een bevredigend antwoord is gekomen. In oplopende mate van belangrijkheid:

1. De Kasteelboerderij is uiteindelijk voor 2 ton (of nog minder) verkocht, terwijl de WOZ-waarde 4 ton bedroeg. Hoe valt het enorme verschil tussen de WOZ-waarde en de waardebepaling door twee taxateurs (2 ton) te verklaren?
Geopperd is wel dat de (slechte) staat van de Kasteelboerderij ten grondslag ligt aan dit verschil. Maar in de WOZ-waarde is de staat van onderhoud toch verdisconteerd? Zie ik het te simpel als ik veronderstel dat het verschil ofwel iets zegt over de kwaliteit van de WOZ-waardebepaling ofwel over de kwaliteit van de waardebepaling door de twee taxateurs?
2. Als de Kasteelboerderij al zo nodig moest worden verkocht, waarom is ze dan niet in de openbare verkoop gedaan?
Behalve Eric Janssen, die zijn interesse al jaren eerder kenbaar had gemaakt en in 2015 uiteindelijk ook eigenaar werd, waren er nog meer geïnteresseerden in de Kasteelboerderij, zo werd me toevallig vanochtend nog eens bevestigd. Als bekend was geweest dat ze te koop stond, waren er misschien nog wel meer gegadigden gekomen. Waarom hebben anderen geen kans gekregen?
3. Waarom moest de Kasteelboerderij worden verkocht en waarom heeft daarover van tevoren geen openbare discussie plaatsgevonden?
De (ver)nieuwbouw van gemeentelijke bezittingen als ’t Gasthoês en het zwembad is goed voor vele tonnen kostende onderzoeken en voor kopgroepen, denktanks en wat dies meer zij. Prima. Maar waarom wordt een andere gemeentelijke bezitting, de Kasteelboerderij, dan in een vloek en een zucht voor een habbekrats verkocht? Waarom is de gemeenteraad niet vooraf geïnformeerd over het voornemen van het gemeentebestuur om de Kasteelboerderij te verkopen? Het formele argument van het gemeentebestuur is dat het in het geval van de Kasteelboerderij ging om een transactie van minder dan een half miljoen euro. Zulke transacties behoeven geen goedkeuring vooraf van de gemeenteraad. Alleen is dat wel heel erg kort door de bocht geredeneerd in het geval van een pand met een minstens even grote cultuurhistorische waarde als bijvoorbeeld ’t Gasthoês.
Wat ik in de hele discussie heb gemist is een visie van het gemeentebestuur op de omgang met in gemeentelijk bezit zijnde rijksmonumenten in het algemeen en die met de Kasteelboerderij in het bijzonder. Is het bijvoorbeeld wel zo verstandig cultureel erfgoed te verpatsen aan private partijen? Is alles te koop? Of is de overheid uiteindelijk toch de beste hoeder van het verleden? En wat de Kasteelboerderij betreft: waarom niet rustig de tijd genomen? Wat was de visie van de eigenaar, de gemeente, op de toekomst van de Kasteelboerderij? Was er wel een visie? Of was de visie van de ondernemer of die van de initiatiefnemers van de sportzone de visie van het gemeentebestuur? 

vrijdag 15 september 2017

Top 5 – Potentieel heikele puntjes tijdens de gemeenteraadsvergadering van afgelopen dinsdag (2)

Maandag publiceerde ik de Horst-sweet-Horst top 5 van potentieel heikele puntjes tijdens de gemeenteraadsvergadering van morgen (klik hier). De onvolprezen Omroep Reindonk vond er een dag later overduidelijk een inspiratiebron in (klik hier) – enfin, beter goed gejat dan slecht bedacht.

Ter zake nu: de agenda van de gemeenteraadsvergadering bevatte dus op voorhand voldoende explosief materiaal. Kwam dat ook tot ontploffing? Amper, misschien dat hier en daar wat blikschade werd aangericht, meer niet. Het patroon was als vanouds: de coalitiepartijen CDA, Essentie en PvdA die de gelederen gesloten hielden en D66 en SP die inbeukten op het gemeentebestuur en de coalitiepartijen. Alvorens op de details in te gaan, behoor ik nog wel even te melden dat mijn voorspelling dat burgemeester Kees van Rooij weer z’n uiterste best zou doen het allemaal snel snel en kort kort te houden, niet uitkwam: de vergadering duurde ruim vier uur.

Maar wat was nu de uitkomst van de raadsvergadering op de agendapunten die ik maandag als ‘potentieel heikel’ had gekwalificeerd?

5. Gasthoês
Moet de gemeenteraad eindelijk instemmen met een krediet van 12,5 miljoen euro voor de verbouw van ’t Gasthoês, wordt dit punt op het laatste moment van de agenda gehaald! Illustratief voor de ongekende rommeligheid die dit dossier vanaf het begin kenmerkt. Gênant.   

4. Van Dijck Groenteproducties
Wel op de agenda, maar geen van de 27 gemeenteraadsleden wenste het woord te voeren over de landschappelijke inpassing van Van Dijck Groenteproducties (en de dubieuze rol die het bedrijf, de gemeente en de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit daarin speelden). Onbegrijpelijk. En dan maar klagen dat mensen geen vertrouwen meer hebben in de politiek.  

3. Kasteelboerderij
‘Gaat Jim Weijs (D66) een onafhankelijk onderzoek eisen naar de gang van zaken rond de verkoop van de Kasteelboerderij?’, zo vroeg ik me maandag af. Ja, Jim Weijs, eiste inderdaad een onafhankelijk onderzoek, daarin gesteund door de SP. Maar Jim Weijs kreeg geen poot aan de grond en wekte slechts irritatie en woede bij de coalitiepartijen en verantwoordelijk wethouder Bob Vostermans. Waardoor D66 en SP nu vermoedelijk de strijd zullen staken. Terwijl niet alle vragen zijn beantwoord, zo erkenden ook de coalitiepartijen. Rrrraarrrrrr. 

2. Zwembad
Tot vermoeiens toe bleef Frank Spreeuwenberg (SP) z’n mederaadsleden erop wijzen dat ze tijdens het spel de spelregels aan het veranderen waren, hetgeen ze uiteindelijk schoorvoetend erkenden – ze konden ook moeilijk anders. Je hoeft geen helderziende te zijn om te voorspellen dat de tussentijds gewijzigde spelregels leiden tot een nieuw zwembad in de sportzone. Ook hiervoor geldt: onnavolgbaar proces, waarbij wensdenken het lijkt te gaan winnen van het nuchtere boerenverstand. 

1. Megastal Kleefsedijk
Maandag vroeg ik me af of Essentie en PvdA het zouden aandurven om het CDA te isoleren. Een dag later bleek dat het CDA zich niet laat isoleren! Twee weken geleden in de vergadering van de Commissie Ruimte had het er nog alle schijn van dat het CDA het gemeentebestuur zou steunen in zijn besluit om medewerking te verlenen aan de bouw van een megastal aan de Kleefsedijk in Sevenum. En nu vormde het CDA doodleuk onderdeel van een raadsbreed front dat het gemeentebestuur dwong die medewerking in te trekken. Goed om te constateren dat ook het CDA op het gebied van de intensieve veehouderij eindelijk tot inkeer is gekomen! Nu nog volhouden!