zaterdag 18 november 2017

Intermezzo – Megastal Kleefsedijk (8)

In de vergadering van de commissie Ruimte van de gemeente Horst aan de Maas van dinsdag 8 november kwam wederom de mogelijke komst van een megastal aan de Kleefsedijk in Sevenum aan de orde (ik schreef er maandag al over – klik hier). Voorafgaand aan de gedachtewisseling tussen commissieleden en wethouder kreeg Thea Lemmen namens de Werkgroep Kleefsedijk het woord. Ze hield een betoog waarvan ik behoorlijk onder de indruk was. Met haar toestemming publiceer ik het hier, het verdient namelijk een zo breed mogelijke verspreiding. Hier komt het:


Wij ontvingen, vanwege onze zienswijzen op het Bestemmingsplan Buitengebied, een ontvangstbevestiging waarin de mogelijkheid geboden werd om een en ander op 8 november, vandaag dus, aan de orde te laten komen. We hoopten dat dit niet nodig zou zijn. Echter, we kregen bericht dat dhr. Haenen de strijd aan de Kleefsedijk niet opgaf. Dat hij bezig was met plan B. Ik neig te zeggen plan C, D of zelfs E. Niet meteen gealarmeerd leek het wijsheid om een en ander maar eens te verifiëren bij de provincie, daar zij vanwege de aanvraag voor de Natuurbeschermingswet, vaak als eerste weten of er plannen zijn. En jawel hoor, een adviseur van boer Haenen had te kennen gegeven te willen ‘doorpakken’ en met een nieuwe of gewijzigde aanvraag te zullen komen.

Inmiddels is gebleken dat de boer wat meer tijd nodig heeft voor de aangekondigde aanvraag dan gedacht. Echter, dat hij nog plannen heeft voor de Kleefsedijk, is duidelijk. Maar, er ligt natuurlijk een motie. Een raadsbreed gedragen motie, waar wij en velen met ons nog steeds erg blij mee zijn. Toch durven we het niet op z’n beloop te laten. Wij vinden namelijk nog nergens terug dat de plannen van Haenen aan de Kleefsedijk, conform jullie motie, ook juridisch niet mogelijk zullen zijn. Enkel die motie zal de plannen namelijk niet tegenhouden. Dat is ons inmiddels wel duidelijk. Er moet nog voor gezorgd gaan worden dat daar in het nieuwe Bestemmingsplan Buitengebied een fundering voor komt. En daar lijkt nog géén sprake van. Het Ontwerp-plan wat ter inzage ligt, laat aan de Kleefsedijk namelijk nog steeds bouwblokvergrotingen toe, waardoor de ondernemer daar toch op één (of misschien zelfs wel twee) percelen zou mogen uitbreiden tot minstens 1,5 hectare. En dat is heel wat anders dan jullie in jullie motie willen! Daarin staat namelijk dat de boer zijn bouwblok aan de Kleefsedijk niet mag vergroten. Dat zal nooit standhouden voor een rechter of bij de Raad van State. Want, dan zeg je enerzijds in september in een duidelijke motie dat iets niet mag, maar anderzijds in december in je nieuwe regelgeving dat ditzelfde wél mag.

We weten dat we in herhaling vallen, en mochten zaken wél al geregeld zijn, dan spijt ons dat we hier weer staan. Maar zolang de mogelijkheden in stand blijven kunnen wij niet achterover leunen. Dat kan na ruim elf jaar ook niemand van ons verlangen. Het nieuwe bestemmingsplan zal dus aangepast moeten worden aan de bepalingen in jullie motie. Want het bestemmingsplan is de wet, de regelgeving, waaraan een rechter toetst! Enkel een motie aannemen of toezeggingen doen is niet voldoende. Dat is wel gebleken bij de Structuurvisie. Daarom moet er nu worden vastgelegd dat agrarische bouwblokken aan de Kleefsedijk niet meer mogen worden vergroot.

Ook het opnemen van de 25%-groenverplichting voor bouwblokken tot 1,5 hectare zou eindelijk eens moeten worden geregeld. Allang is duidelijk dat dit de wens van de raad is. Maar, ook dat is nog nergens te vinden. Dit is enerzijds natuurlijk nodig voor het broodnodige groen, maar anderzijds ook om te voorkomen dat er op heel veel plekken in Horst aan de Maas megastallen zouden kunnen komen. Tevens zou het goed zijn als vastlag dat alle bedrijfsactiviteiten binnen een bouwblok moeten plaatsvinden. Daar blijkt namelijk nogal wat onduidelijkheid over en dat zou ongewild de mogelijkheden kunnen vergroten. We hebben te maken met nogal ‘handige’ adviseurs, die alle mazen in de wet zullen benutten. Maar, wat misschien nog wel de makkelijkste oplossing zou zijn, is de Kleefsedijk op te nemen in het toeristische Park de Peelbergen, wat toevallig vanavond ook aan de orde komt. Dit gebeurde al in juli 2006, toen er het volgende over werd gezegd:
’Rond de Kleefsedijk liggen goede ruimtelijke mogelijkheden voor ontwikkelingen vanuit de verwachte functionele omslag van de daar nu nog aanwezige agrarische bedrijven. Deze ontwikkeling zal goed aansluiten bij reeds bestaande voorzieningen zoals De Turfhoeve en AC-motel.’
Echter, exact 1 week later kwam de Startnotitie van Klevar, waarin deze zelfde Kleefsedijk plots, onder druk van de toenmalige gedeputeerde, Landbouwontwikkelingsgebied moest worden. Wat hier gebeurde laat weinig te raden over, maar dat het een prima idee zou zijn om het gebied juist nu (met alle nieuwe toeristische ontwikkelingen) alsnog in Park de Peelbergen op te nemen, mag duidelijk zijn. Dat zou alles oplossen! De Kleefsedijk weer als zuidgrens, met nog een stukje open akkerlandschap langs het mooie Molenbeekdal, waarin géén grootschalige intensieve veehouderij meer kan worden gerealiseerd. Temeer daar het gebied ophoudt bij de zwaar overbelaste A67.

En dan als laatste gezondheid. Dat belangrijke item mág natuurlijk in een agrarische gemeente als Horst aan de Maas niet ontbreken of slechts ten dele worden meegenomen! Laat niet gebeuren dat er gezondheidsrisico's zijn, die jullie als verantwoordelijke gemeenteraad in een toekomstige vergunningsaanvraag niet kunnen meenemen, omdat jullie bestemmingsplan dat niet vereist! Daar moeten jullie toch ook voor vrezen. En als de inzichten nog niet duidelijk genoeg zijn, dan neem maar op dat de nieuwste inzichten, hoe dan ook, bij elke vergunningverlening leidend zullen zijn.

Er moet dus nog veel gebeuren, om jarenlange juridische trajecten te voorkomen. Trajecten die iedereen (op een enkele adviseur na) véél te veel kosten. De tijd dringt, want het proces loopt door en het bestemmingsplan zou zelfs al in december definitief moeten zijn. De kansen liggen daardoor nu voor het grijpen. Want met het maken van een nieuw bestemmingsplan, moet een voltallige gemeenteraad, het hoogste bestuursorgaan van een gemeente, die een dusdanig duidelijke motie aanneemt, toch in staat zijn om beleid te maken wat die motie ook juridisch ondersteunt.

Thea Lemmen, namens de Werkgroep Kleefsedijk

woensdag 15 november 2017

Ingezonden – Met Ger Driessen begon de victorie

Op 25 maart besloot ik geen ingezonden stukken meer te publiceren op Horst-sweet-Horst (klik hier). En nu publiceer ik bij hoge uitzondering toch weer een ingezonden stuk. En wel van Jan Duijf (Kloosterstraat Horst). En wel omdat ik in een op 28 oktober gepubliceerd stukje liet blijken een andere mening te zijn toegedaan dan hem (klik hier). En wel omdat ik het fair vind dat hij daar dan weer op mag reageren. Zet u schrap!

Met Ger Driessen begon de victorie

In een zelfs voor zijn doen bijzonder vilein geschreven artikel probeert Wim Moorman de vloer aan te vegen met mijn objectieve constatering dat ‘Aan de Sevenumse Kleefsedijk de victorie begint’ (klik hier). Natuurlijk is de keuze van het CDA om tegen de uitbreiding van Klevar te stemmen wél de grote omslag die de partij maakt in het belang van de natuur- en cultuurwaarden van ons buitengebied en gezondheid van de burgers. Dat staat buiten kijf en wordt algemeen voor waar aangenomen. Ik zweer dat het waar is! 


Wanneer komt er een einde aan de absurde verdachtmakingen, en misselijk makende beschuldigingen, van Wim Moorman aan het adres van het CDA in het algemeen, en Ger Driessen in het bijzonder? Wanneer is het afgelopen met zijn constante op de korrel nemen van een alom gerespecteerde volkspartij en het permanente schofferen van een bijzonder slagvaardige politicus? Wanneer worden we verlost van deze zich repeterende infame overkill en karaktermoord in één? Van dat voortdurende wantrouwen?


Ger Driessen zal er persoonlijk voor zorgen dat het CDA het raadsbesluit tot niet uitbreiden van Klevar respecteert, en tegelijkertijd zijn cliënt adviseren, in soepele en voortvarende samenwerking met wethouder Vostermans, mens en landschap te ontzien door elders de uitbreidingsplannen van zijn bedrijf te realiseren. Hij zal de wethouder ten zeerste afraden niet alweer een politieke keuze om te toveren tot een zogenaamd juridisch probleem. Ger Driessen gaat deze zege persoonlijk binnenslepen. Bij hem begint de victorie.

Een varkensstal is geen kasteelboerderij!

Jan Duijf Kloosterstraat

maandag 13 november 2017

Intermezzo – Megastal Kleefsedijk (7)

Afgelopen week naar de Biënnale in Venetië geweest. En potverdomme wat was het mooi. De kunst en de stad ja. Maar misschien nog wel meer het gezelschap van twee jonge mensen van wie ik bij wijze van spreken de vader had kunnen zijn en die ik van tevoren niet of nauwelijks kende. Veel gelachen, af en toe een traan gelaten. Uren en uren en uren gepraat. Over de Biënnale, over kunst in het algemeen, over onszelf, over anderen, over alles. Open, oprecht, eerlijk. Allemaal in de wetenschap dat je elkaar helemaal, écht hélemaal, kunt vertrouwen. Om nooit meer te vergeten.


Na zo’n week is een kater onvermijdelijk. Wat niet helpt bij het verwerken daarvan is het beluisteren van de geluidsopnamen van de vergadering van de commissie Ruimte van de gemeente Horst aan de Maas van afgelopen woensdag. Daarin werd weer ruim een half uur gesproken over de mogelijke komst van een megastal aan de Kleefsedijk in Sevenum (klik hier en ga naar 48.00 minuten). Die komst leek voor velen van de baan na de gemeenteraadsvergadering van 12 september, waarin zelfs het CDA kleur bekende (klik hier en hier). Maar is dat ook werkelijk zo, was woensdag de vraag van twee insprekers en een aantal commissieleden. Verantwoordelijk wethouder Bob Vostermans (CDA) zaaide opnieuw twijfel en wekte opnieuw niet de indruk als een leeuw te zullen vechten tegen een megastal, waar dan ook aan de Kleefsedijk. Het CDA deed er ditmaal weer ouderwets het zwijgen toe – in tegenstelling (gelukkig) tot de vier andere partijen. Open, oprecht, eerlijk? Elkaar helemaal, écht hélemaal, kunnen vertrouwen? De vragen stellen, is ze beantwoorden.


Wat evenmin helpt bij het verwerken van mijn kater is het bekijken van de kandidatenlijst van het CDA voor de komende gemeenteraadsverkiezingen. En daarop doodleuk mensen te zien staan die off the record geen spaan heel laten van de huidige CDA-wethouders en een invloedrijk adviseur van CDA-huize van agrarische ondernemers. Open, oprecht, eerlijk? De vraag stellen, is haar beantwoorden.


Duurt kortom nog wel even voordat ik mijn kater heb verwerkt. Maar dát ie wordt verwerkt, weet ik wel zeker. Mede omdat de afgelopen week in Venetië me optimistischer heeft gemaakt. Mijn vertrouwen is toegenomen dat ook in Horst aan de Maas momenteel een generatie opgroeit die het eeuwige gehuichel en gekonkel, de spelletjes en het elkaar eindeloos toespelen van de bal definitief naar de Filistijnen gaat helpen. Hopelijk al op 21 maart bij de gemeenteraadsverkiezingen. Een nieuwe lente gloort.

vrijdag 3 november 2017

Intermezzo – Intreentofhiël

Zaterdag natuurlijk meteen Intreentofhiël aangeschaft, het nieuwe Horster woordenboek. Om maar met de deur in huis te vallen: Intreentofhiël is typisch zo’n boek dat verjaardagsfeestjes over het dode punt heen helpt, dat garant staat voor urenlang gestechel op topniveau, dat wonderen verricht bij ingedutte relaties, dat zelfs verstokte grekers uit urren dój haalt. Intreentofhiël is een boek waarop je nooit uitgekeken raakt, waarin je eindeloos kunt blijven bladeren, waarvan je goeie zin krijgt, waarin je steeds weer nieuwe dingen ontdekt. Kortom Intreentofhiël is een eeuwige inspiratiebron, voor Horstenaren dan toch, of althans Horst-sweet-Horstenaren, of op z’n minst deze Horst-sweet-Horstenaar.


Intreentofhiël, samengesteld door de AMC Zengers, is méér dan de op een hoop geveegde twee eerdere Horster woordenboeken, È maes inne taes en Zò bót ás en hiëp. Neem bijvoorbeeld reulse, een prachtig Horster woord dat tot mijn afgrijzen ontbrak in de twee eerdere woordenboeken (‘woordenlijsten’ lijkt me eigenlijk een meer adequate benaming). Dus het eerste wat ik zaterdag deed nadat ik Intreentofhiël had verworven: kijken of reulse erin staat. En jawel hoor, bladzijde 128: reulse stoeie, waorstele! De eerste betekenis die de Van Dale aan ‘stoeien’ toekent, geeft voor mijn gevoel overigens het beste weer wat reulse betekent: ‘in scherts met elkaar worstelen’. (Terzijde: bestaat er een verband tussen het werkwoord reulse en het toponiem Reulsberg? Iemand?)


Oók mooi: de lijst met Horster bijnamen die was opgenomen in È maes inne taes is in Intreentofhiël aanzienlijk uitgebreid. Mijn top 5 van bijnamen die niet in È maes inne taes voorkomen maar wel in Intreentofhiël: 5. Petran int gaat; 4. Sante Greet; 3. D’n Doets; 2. Bóttermaelks Lei (hoe is het in godsnaam mogelijk dat die È maes inne taes niet heeft gehaald?); 1. Stoëmboëts Manus.


Nu we het toch over stoëm hebben: een prachtige bijnaam die eigenlijk niet in het lijstje had mogen ontbreken, is natuurlijk Stoëmflötje. Stoëmflötje, de legendarische Horster voetbalscheidsrechter, wiens gezicht nogal rood aanliep als hij op z’n fluitje blies. Aan dat rood aanlopen van zijn gezicht had ie trouwens nog een tweede, minder mooie bijnaam te danken.


Deze omissie zij de samenstellers vergeven. Wat ik daarentegen wel echt een gemiste kans vind, is dat ook in Intreentofhiël Nederlandse vertalingen van de Horster woorden en vooral uitdrukkingen ontbreken. Ik heb het al eens eerder geschreven (klik hier): nu al kent nauwelijks nog iemand de betekenis van uitdrukkingen als teggen ennen bakaove kunde ni gape, ’t is hak en jö, met ennen houw en enne klop of óp mooders miste ziën. Hoe zou dat over laten we zeggen 25 jaar zijn? Misschien een uitdaging voor de AMC Zengers om vroeg of laat ook nog ergens, al is het maar digitaal, die Nederlandse vertalingen te publiceren?

Maar laat ik vooral met een vrolijke noot eindigen, want dat verdient Intreentofhiël (bladzijde 63):

Hândrie pepândrie
wat rammelter in die bóks
dát keumt ván die bóttermaelk
próts, próts, próts

woensdag 1 november 2017

Mild gekruid (6) – Naamsverwarring

tekst: Anniek Verheijen
illustratie (klik er vooral op om ze te vergroten!): Ellen Marcellis


Dinsdagmiddag half vier, mijn wekelijkse bezoek aan mijn taalmaatje. Met een brede glimlach opent ze de deur en ontzettend hartelijk verwelkomt ze mij in haar huis. Als we even later in gesprek zijn over werk, vraagt mijn taalmaatje wat voor werk Johan ook alweer doet. Johan is de naam van mijn partner, en mijn taalmaatje heeft hem wel eens ontmoet. Ik antwoord dat Johan in Horst werkt, waar hij bijna de hele dag aan de computer zit. Ook schets ik de locatie op het industrieterrein. Mijn taalmaatje vraagt of Johan niet ook met dieren werkt. ‘Ja, dat klopt’, zeg ik, ‘hij werkt ook nog twee dagen per week in Sevenum. Daar werkt hij met honden en katten, met dieren dus.’ Mijn taalmaatje kijkt bedenkelijk en zegt: ‘Maar ik zag in Horst op het industrieterrein een bedrijf met de naam JOHAN DIEREN. Ik dacht: misschien is dat het werk van Johan.’ Ik denk na. Een bedrijf met de naam JOHAN DIEREN ken ik niet. Ik weet echt niet wat mijn taalmaatje bedoelt.

Uiteindelijk vinden we met behulp van Google Maps het bedrijf wat zij bedoelt, namelijk: JOHN DEERE! In haar beleving en met haar basale kennis van de Nederlandse taal zou dat inderdaad uitgesproken kunnen worden als JOHAN DIEREN. De koppeling tussen Johan en het werken met dieren is dan al snel gelegd. Samen schieten we in de lach, wat een grappige naamsverwarring!

Wil jij ook wekelijks op bezoek bij een vluchteling? Samen kletsen over van alles en nog wat, en dan voor taalproblemen komen te staan die je ook samen weer oplost? Misschien is taalcoach worden bij VluchtelingenWerk Zuid Nederland wel iets voor jou! Stuur me een email (horstsweethorst@gmail.com) en ik vertel je er meer over.

*********

Mild gekruid is een coproductie van Ellen Marcellis IllustrationsMooionkruid en Horst-sweet-Horst over de ervaringen van Anniek Verheijen en ondergetekende als vrijwilliger bij VluchtelingenWerk Horst aan de Maas. Klik hier voor een meer uitgebreide introductie en voor eerdere afleveringen.

zaterdag 28 oktober 2017

Intermezzo – Megastal Kleefsedijk (6)

‘Aan de Sevenumse Kleefsedijk begon de victorie’, schreef Jan Duijf (Kloosterstraat Horst) in een op 21 september gepubliceerde ingezonden brief in Hallo Horst aan de Maas (klik hier). Aanleiding voor de euforie van Jan was het feit dat de voltallige gemeenteraad (dus inclusief het CDA) het gemeentebestuur dwong zijn medewerking aan de voorgenomen bouw van een megastal aan de Kleefsedijk in Sevenum in te trekken.


Ook ik was blij verrast. Maar euforisch? Nee. Eerder sceptisch. Mij bekroop het gevoel dat de komst van een megastal aan de Kleefsedijk toch nog niet helemaal van de baan was. De ommezwaai van het CDA leek me bijvoorbeeld meer te getuigen van pragmatisme (namelijk de wens om niet geïsoleerd te komen staan) dan van idealisme. Daarnaast liet verantwoordelijk wethouder Bob Vostermans me wat al te nadrukkelijk doorschemeren dat er nog beren op de weg waren. En erger: hij leek er niet van overtuigd dat hij die beren uit de weg zou weten te ruimen. Last but not least was daar nog de adviseur van de varkensondernemer die de megastal wil bouwen, Ger Driessen. De onderkoning van Horst aan de Maas een beetje kennende zou hij er groot genoegen in scheppen de plannen van de ondernemer toch gerealiseerd te krijgen, tégen de wil van de voltallige gemeenteraad in. Het schijnbaar onmogelijke mogelijk maken – Ger Driessen is er een meester in.


Helemaal gerust was ik er dus niet op, na die 12e september. Na het lezen van raadsinformatiebrief 17.118 (klik hier), gisteren, ben ik zelfs weer ongerust geworden. Raadsinformatiebrief 17.118 bevat de antwoorden op schriftelijke vragen van de gemeenteraadsfracties van D66 en SP over de toekomst van de varkenshouderij aan de Kleefsedijk. Ik zou niet durven te beweren dat ik die antwoorden helemaal begrijp. Wat me er wel uit duidelijk wordt is dat de gemeenteraad (dus ook het CDA) nog een aantal mogelijkheden heeft om terug te krabbelen. Verder dunkt me dat de antwoorden openingen bieden voor de varkenshouder – en zeker voor diens gewiekste adviseur – om toch brood te zien in de bouw van een megastal aan de Kleefsedijk. Wat me niet duidelijk is – waarschijnlijk zit m’n onnozelheid me hier in de weg -, is waarom in het nieuwe Bestemmingsplan Buitengebied (in de maak) geen bepalingen kunnen worden opgenomen die de bouw van een megastal aan de Kleefsedijk verhinderen.


Sommige mensen zijn er heilig van overtuigd dat Ger Driessen binnenkort tot waarnemend burgemeester van Horst aan de Maas wordt benoemd – de onderkoning die promoveert tot koning. Mij lijkt dat bijzonder onwaarschijnlijk. Mocht het toch zo zijn, dan zal hij al z’n adviseurschappen eraan moeten geven. Daarom lijkt een waarnemend burgemeesterschap van Ger Driessen me vooralsnog de stevigste garantie dat er geen megastal aan de Kleefsedijk zal verrijzen. ‘Met Ger Driessen begon de victorie’, kan Jan Duijf dan schrijven.

vrijdag 27 oktober 2017

Intermezzo – Braakneigingen

1. In een al bijna grijs verleden bezocht ik met mijn Vierlingsbeekse voetbalteam jaarlijks het optreden van Rowwen Hèze op de Lindefeesten in Sambeek. In mijn voetbalmemoires (2006) wijdde ik er een passage aan. Fragment daaruit: 
‘Een van die bezoekjes aan de Lindefeesten had een opmerkelijk einde. Meestal fungeerde ik bij dit soort gelegenheden als chauffeur. Zo ook die ene keer toen onder meer T. en zijn toenmalige (en misschien ook wel huidige) vriendin bij mij in de auto kropen. De terugreis verliep zonder enige wanklank, totdat we bij De Vier Linden de parkeerplaats opreden. In het zicht van de haven vond T.’s vriendin het toch nog nodig de hele achterbank van mijn zoals altijd zorgvuldig gepoetste wagen onder te kotsen (fraaier kan ik het niet zeggen). De zure, scherpe geur heeft nog weken in mijn auto gehangen.’


2. Drie jaar geleden schreef ik een kritisch stukje over de huisvesting van arbeidsmigranten bij een bedrijf aan de Midden Peelweg (klik hier). Omdat ik vreesde dat het nauwelijks zou worden gelezen, gaf ik het de titel ‘Seksschandaal?’. En ziedaar, de lezers stroomden in groten getale toe! In zo groten getale zelfs dat het stukje in een vloek en een zucht het best gelezen Horst-sweet-Horst-stukje ooit was. Dat bleef het tot vandaag.


3. Afgelopen zaterdag viel me op dat het centrum van Horst was vergeven van de braakplakkaten. Dat resulteerde later die dag in de ‘Top 5 van braakplakkaten hedenmorgen waargenomen in het Horster centrum’ (klik hier en hier). Als ik eerlijk ben: er zijn wel eens betere, grappigere, spitsvondigere, relevantere, diepgravendere stukjes verschenen op Horst-sweet-Horst. Desondanks heeft deze top 5 van braakplakkaten vandaag ‘Seksschandaal?’ verdreven van de eerste plaats op de ranglijst van best gelezen Horst-sweet-Horst-stukjes ooit. Ongelooflijk.


4. Op zoek naar een verklaring voor de populariteit van de top 5 van braakplakkaten legde ik mijn oor te luister bij enkele bekenden. Zij stonden versteld van mijn naïviteit: wist ik dan echt niet dat het stoer is om je volledig lam te zuipen en dat het nog oneindig veel stoerder is om als bewijs daarvan de inhoud van je maag via de mond te ledigen, liefst ergens in het openbaar? In al mijn onnozelheid wist ik dat niet, nee.


5. Ik heb het braakplakkaat van T.’s vriendin in mijn auto altijd beschouwd als het resultaat van een ongelukje waarvoor ze zich diep schaamde. Het feit dat het wicht mij de rotzooi liet opruimen en geen enkel teken van berouw toonde, had me natuurlijk aan het denken moeten zetten. Maar pas met terugwerkende kracht dringt nu het besef tot me door dat het een bewussie moet zijn geweest.


6. Het braakplakkaat als statussymbool. O tempora, o mores!

donderdag 26 oktober 2017

Klein mysterie 750 – Graffiti (6)

Zeiknat en winderig was het zaterdagochtend in het centrum van Horst. Ik was hard op weg er slechte zin van te krijgen, toen ik ineens iets ontwaarde dat me helemaal deed opfleuren: twee tags op de buitenmuur van de kooromgang van de Sint-Lambertuskerk! Niet kleinklein en verstopt in een hoekje, nee, op enkele meters boven straatniveau automatisch de aandacht van de passant naar zich toe trekkend, fier en zelfbewust.


Respect! Knap staaltje werk – zelfs al zou de nagenoeg tegen de kerkmuur staande directiekeet als hulpmiddel zijn gebruikt.


Zondag keerde ik terug om wat foto's te maken. Die moesten een Horst-sweet-Horst-stukje illustreren waarin ik mijn bewondering voor de aanbrengers van de tags zou uitspreken. En waarin ik tevens een oproep aan deze graffitisten wilde doen om contact met me op te nemen, omdat ik benieuwd was hoe ze 'm dit nou precies hadden geflikt.


Helaas had ook Omroep Reindonk besloten de tags niet te negeren (klik hier): ‘Lieden hebben in het weekend van zaterdag 21 en zondag 22 oktober de Lambertuskerk in Horst beklad met graffiti.’ Geweldig natuurlijk dat ‘lieden’! En dat Reindonk er minimaal een dag naast zit? Ach, een kniesoor die daarop let. Erger was dat op Facebook een stormpje van verontwaardiging opstak (klik hier en hier). Gebeurt er eindelijk weer eens iets aan het ingedutte Horster graffitifront, staan de netheidsfetisjisten op hun achterste poten. De spruitjesgeur walmt je tegemoet. Maar wat wil je nou? Dood in de pot of een beetje reuring in de tent? Retorische vraag.


Het misnoegen van de goegemeente heeft mijn verlangen om met de graffitisten in contact te komen alleen maar vergroot. Waar staan de tags voor? Hoe moeilijk/eenvoudig was het om ze aan te brengen? Streelt de media-aandacht de graffitisten? Zijn ze in aanzien gestegen in de graffitiscene? Kicken ze op het geweeklaag van het klootjesvolk?

Ik zou het keivet (hopelijk helpt het gebruik van zo'n woord – of is het juist contraproductief en zou chill of vet chill meer deuren openen?) vinden met de aanbrengers van de kerkgraffiti in contact te komen. Dames en/of heren, mail me pleasehorstsweethorst@gmail.com. Strikte anonimiteit uiteraard gegarandeerd!

zaterdag 21 oktober 2017

Top 5 – Braakplakkaten hedenmorgen waargenomen in het Horster centrum

Teleurstelling over het aanstaande vertrek van onze zo geliefde burgemeester? Woede over het aanbrengen van een zebrapad op het Sint-Lambertusplein? Ontgoocheling over het naderende einde van de herfstvakantie? Protest tegen het uitblijven van openbare toiletten? Verontwaardiging over het afhaken van actiecomité ‘t Zwembad mót bliève bij de besprekingen over een nieuw Horster zwembad? Frustratie over het afserveren van Raymond Knops? Verbolgenheid over het feit dat er dit jaar geen Horster Oktoberfest is?


Of zou het een combinatie van deze (en mogelijk andere factoren) zijn geweest die Horst de afgelopen nacht zo extreem hevig en massaal heeft doen vomeren / overgeven / kotsen / braken (svp doorhalen wat niet in uw vocabulaire past)? Zelfs de onoplettende voorbijganger kan het niet zijn ontgaan: het centrum van Horst lag vanochtend bezaaid met braaksel. Horst-sweet-Horst liep er niet aan voorbij, draaide er niet omheen, maar ging erboven hangen. En dat allemaal om u een lol te doen en u slechts enkele uren later al te kunnen verblijden met de exclusieve Horst-sweet-Horst top 5 van braakplakkaten hedenmorgen waargenomen in het Horster centrum. Komt ie:

5.

Aangetroffen bij een niet nader te noemen Chinees-Indisch restaurant in het centrum van Horst. Waarmee ik niets wil suggereren.

4.

Eveneens aangetroffen bij een niet nader te noemen Chinees-Indisch restaurant in het centrum van Horst. Waarmee ik eveneens niets wil suggereren.

3.

Het aan voelen komen en dan toch nog de tegenwoordigheid van geest hebben om jezelf naar het ZOPO-monument te slepen en daar een passend eerbetoon te brengen aan het roemruchte jongerencentrum van weleer. Lintje voor deze anonieme braakengel (©Eric Caspers)!

2.

De eruptie van de Vesuvius verbleekt bij wat hier moet zijn gebeurd. Tot op (handgemeten) 1,93 meter van het episch centrum van deze uitbarsting trof ik nog braakselspatten aan.

1.

Deze overgever heeft nog net op tijd de estheet in zichzelf weten wakker te kussen. Fantastisch werkstukje dat op formidabele wijze één is weten te worden met zijn omgeving en er een organisch onderdeel van is geworden.


Als dit er érgens uit moest, dan hier en nergens anders. Perfect op z’n plaats. 

vrijdag 20 oktober 2017

Klein mysterie 749 – Raymond (6)

Staatssecretariaatje slechts … Ben je daarvoor het op zes na langst zittende Kamerlid? Cijfer je je daarvoor meer dan tien jaar weg? Bezig je daarvoor al die tijd die rechtse praatjes? Ontwikkel je je daarvoor tot slippendrager van SHB? Strooi je daarvoor kwistig met vrijkaartjes voor thuiswedstrijden van VVV? Ga je daarvoor al die zaaltjes tot in de verste uithoeken van het land af? Sta je daarvoor bij nacht en ontij eitjes te bakken voor de Horster jeugd? Haal je daarvoor jaar in jaar uit Horst-sweet-Horst het bloed onder de nagels vandaan? 


Staatssecretariaatje slechts … Waar zou het zijn misgegaan? Die misplaatste tweet waarin je het preventief oppakken van Somaliërs toejuicht? De onbetamelijke manier waarop je de Grieken destijds op hun plaats meende te moeten zetten (‘Grieken gaan gewoon weer doen wat ze altijd al deden: op de pof leven’)? Die uitglijer toen je zwarte VN-militairen belachelijk maakte? Je volstrekt ongepaste juichtweet toen de Horster politie een verdachte in zijn been schoot (‘Politie Horst trefzeker: hulde!’)? Jouw, ondanks herhaalde verzoeken, niet-reageren op een uiterst beleefde vraag hierover van Horst-sweet-Horst?


Staatssecretariaatje slechts … Waar o waar in godsnaam zou het toch zijn misgegaan? Is het misschien je schromelijk tekortschietende tekstvastheid bij het zingen van het Horster volkslied? Je flagrante gebrek aan overtuiging bij het zingen van datzelfde volkslied? Je ongepaste belediging van je nieuwe baas (‘Marx Rutte’)? Of zou het dan toch je walgelijke vergelijking van ‘links’ met Al Qaeda zijn geweest (‘Er staat op 12 september veel op het spel, waaronder de toekomst van onze krijgsmacht. En daarmee de veiligheid, economie en welvaart van ons land. Vooralsnog dreigt de grootste aanslag op die kwetsbare verworvenheden niet van Al Qaeda te komen, maar van links.’)?


Staatssecretariaatje slechts … Dit verzin je toch niet? Dit is toch ver beneden jouw waardigheid? Waar heb je het in vredesnaam aan verdiend? 

donderdag 19 oktober 2017

Intermezzo – Pieter Jan Hesen

Jaar van de Koekoek, Maand van de Schoolbibliotheek, gisteren Dag van de Menopauze, morgen Dag van de Jeugdbeweging. Van de weeromstuit zou je nog vergeten dat het óók Maand van de Geschiedenis is. Thema dit jaar: geluk. Kun je gelukkig alle kanten mee op, ook de ongelukkige. In dat kader graag uw aandacht voor het tragische levensverhaal van Pieter Jan Hesen, zoon van Christiaan Hesen. Christiaan Hesen (1853-1947), die onder zijn bijnaam Rowwen Hèze postuum onsterfelijk zou worden – hemels dan wel hels geluk ter compensatie van aards ongeluk. 


Goed, Pieter Jan Hesen. Geboren op 30 november 1888 in Horst. Zoon van Christiaan Hesen en Gertruda Scheeres. Twee oudere zussen, één jongere zus en één jongere broer. Zeven toen z’n moeder overleed. Vader twaalf ambachten, dertien ongelukken. Drankzuchtig bovendien. Ruimschoots overvraagd met de opvoeding van vijf jonge kinderen en de zorg voor zijn en hun levensonderhoud. Bittere armoede, eeuwige ellende.

Wat doe je dan in al je wanhoop? Je stuurt je kinderen op dievenpad. In de winter van 1899 betrapt veld­wachter Snijders de dan 10-jarige Pieter Jan, samen met z’n twee jaar oudere zus, twee keer bij het stelen van turf en een keer bij het stelen van twee palen uit de omhei­ning van een wei­land. ‘Daar Christiaan Hesen zelf geen turf of andere brandstof heeft en dus niets te stoken heeft moeten genoemde kinderen iederen dag uit om in de behoefte van brandstof te voorzien hetgeen ten gevolgen heeft dat zeer vele klachten over gepleegde diefstallen van turf of anderszins geschieden’, rapporteert de veldwachter. En dan ook nog te bedenken dat gedupeerden de brandstofdiefstal ‘dikwijls verzwegen uit medelijden voor die kinderen’ (wat mij dan weer diep ontroert). 


Pieter Jan en z’n zus belanden in de gevangenis in Roermond. Omdat ze nog geen zestien zijn, ontslaat de rechter hen van verdere rechtsver­volging. Maar hij bepaalt wel dat ze tot hun achttiende in een rijksop­voedingsgesticht worden geplaatst. Pieter Jan gaat in mei 1899 naar een gesticht in het Overijsselse Avereest, z’n zus naar een gesticht in Mont­foort. De andere drie kinderen worden drie maanden later van hun vader gescheiden.


Als Pieter Jan op zijn achttiende weer bij zijn vader in America intrekt, zet die hem opnieuw tot stelen aan, ditmaal van spoorbielzen. Een getuige hoort Christiaan tegen z’n zoon zeggen: ‘Voor ieder bils die gij thuis brengt­, geef ik 3 siga­ren.’ Rowwen Hèze gebruikt de bielzen als brandhout en repareert er de vloer van zijn plaggenhut mee. Hij verdwijnt wegens heling voor twee maanden in de gevangenis, hervat daarna zijn leven van vallen en opstaan en sterft uiteindelijk pas op z'n 93e.

Met Pieter Jan loopt het aanzienlijk slechter af. Nadat hij in 1912 een stuk bos in America in brand heeft gestoken, wordt  hij krankzinnig verklaard. Hij brengt eerst twee maanden door in een inrichting in Medemblik. Eind 1912 wordt hij overgebracht naar het Sint-Servatius­gesticht in Venray. Daar overlijdt hij op 6 augus­tus 1918, 29 jaar oud. 

vrijdag 13 oktober 2017

Mild gekruid (5) – Soms eet ik met mijn handen

tekst: Anniek Verheijen
illustratie: Ellen Marcellis


Bij mij in de buurt wonen nieuwe mensen. Rondom hun huis ruikt het vaak erg kruidig. Deze mensen komen uit het buitenland en wonen nu in Horst aan de Maas. Het zijn nieuwe dorpsgenoten.  

In het begin was ik nieuwsgierig. Wie zijn deze mensen? Hoe zitten ze in elkaar? Via VluchtelingenWerk ben ik met deze mensen in aanraking gekomen. Als vrijwilliger help ik hen de taal te leren. Maar ik leer ook veel van hen! Ze vertellen me over hun land van herkomst, Eritrea, en langzaam leer ik hun cultuur kennen. Inmiddels kan ik aardig met mijn handen eten, gebruik ik veel gebaren om mijn taal te ondersteunen, en is tijd minder belangrijk geworden. Als ik spontaan langs kom en vraag of het wel uitkomt, beginnen ze te lachen. Bij hen komt het altijd uit. 

Via hun verhalen krijg ik een kijkje in een andere wereld. En ik leer ze over de Nederlandse samenleving. Deze nieuwe dorpsgenoten doen hard hun best om in te burgeren, gaan naar school, zitten bij de sportclub en staan open voor allerlei vormen van verbinding. Ze zijn blij dat ze weer een toekomst hebben. En ik ben blij dat ik hen mag helpen om een basis voor deze toekomst te leggen.

Wil jij eigenlijk ook meer weten over jouw nieuwe buren? En ben je 1,5 uur per week beschikbaar? Word dan vrijwilliger bij VluchtelingenWerk Horst aan de Maas! Stuur een email naar horstsweethorst@gmail.com en ik help je verder.

*********

Mild gekruid is een coproductie van Ellen Marcellis IllustrationsMooionkruid en Horst-sweet-Horst over de ervaringen van Anniek Verheijen en ondergetekende als vrijwilliger bij VluchtelingenWerk Horst aan de Maas. Klik hier voor een meer uitgebreide introductie en voor eerdere afleveringen.

zondag 8 oktober 2017

Intermezzo – De Koning / De Keuning

‘Nijntje in het Kerkraads’, zo kopte 1Limburg deze week. Dat herinnerde me eraan dat ik nog een dialectvertaling van een boek van Dick Bruna op de plank had liggen. Geen Nijntje, wel De Koning


Na Wim is weg mijn favoriete boek als peuter. Hoewel Nijntje me ongetwijfeld ook is voorgelezen, kon het me geloof ik niet echt boeien – het heeft althans geen blijvende sporen nagelaten. Dit in tegenstelling tot De Koning, en dan vooral die ontzettend vervelende groene dametjes die erin figureren.


Toen carnavalsvereniging D’n Dreumel me vroeg om op 25 juni van dit jaar op de dialectmanifestatie ’t Gasthoês giët plat enkele dialectteksten van eigen hand voor te dragen, stond voor mij meteen vast dat een vertaling van De Koning één van die teksten moest zijn. Viel uiteindelijk om de dooie donder niet mee, zoveel ervaring als (dialect)vertaler heb ik nou ook weer niet (helemaal geen zelfs, om eerlijk te zijn). En of Dick Bruna in het geval van De Koning tekstueel gezien nou helemaal op z’n best was? Close reading van de tekst deed me enkele keren m’n wenkbrauwen fronsen. Maar goed, voor een drie-, vierjarige werkt het, en dat is natuurlijk waar het in de eerste plaats om gaat.


De tekeningen kon ik op 25 juni niet tonen aan het publiek. Daarom heb ik de twee expliciete verwijzingen in de originele tekst naar een tekening (‘Kijk maar, hier zie je dat’ en ‘Kijk maar, dat zie je hier’) niet vertaald, maar vervangen door een eigen verzinsel. Voor de rest heb ik de oorspronkelijke tekst zo veel mogelijk gevolgd, al kon ik de verleiding niet weerstaan om van de tuinman (waarvan naar mijn beste weten geen mooi Horster equivalent bestaat) een loëziepeen (een van mijn favoriete Horster woorden) te maken. Wat me hopelijk vergeven zij.

Omdat je dialect niet zozeer moet lezen en schrijven maar vooral moet praten en horen, géén uitgeschreven tekst, maar een geluidsopname, ondersteund door foto’s van het Nederlandse origineel (klik op de pijl om de opname te starten):    

zaterdag 7 oktober 2017

Intermezzo – Elton John in Kronenberg

Elton John. Er gaan dagen, weken, maanden, jaren voorbij dat ik níet aan 'm denk. Maar vanmiddag was het dan toch weer zover. In Kronenberg nota bene.

J. had me uitgenodigd om de onthulling van een oorlogsmonument bij het Bedelaarspad bij te wonen. En als J. je uitnodigt, ga je. Dus trotseerde ik de regen die natuurlijk juist op het moment dat ik op de fiets wilde stappen met bakken uit de hemel kwam vallen. Ook de stormachtige tegenwind kreeg me niet klein, zij het dat ik aan de late kant arriveerde. Waardoor ik genoegen moest nemen met een staanplaats op de achterste rij. Hetgeen niet bevorderlijk was voor mijn concentratie. Mijn concentratie die bij zulke plechtigheden toch al nooit op z’n best is. En al helemaal niet als plechtigheid ontaardt in gewichtigheid. Wat bij zulke plechtigheden nog wel eens het geval wil zijn. Mijn concentratie verschuift dan naar terreinen waar mijn concentratie helemaal niet zou horen te zijn. Alleen: doe er maar eens iets aan. Ik weet niet hoe het bij uw concentratie is, maar mijn concentratie heeft een eigen willetje dat mij meestentijds te machtig is.
 

Hoewel het met in gewichtigheid ontaarde plechtigheid op de keper beschouwd best meeviel, ging mijn concentratie vanmiddag toch weer haar geheel eigen weg. En belandde daarbij onder meer op het terrein van de paraplu (de Horst-sweet-Horst top 5 van paraplu’s bij de onthulling van het Kronenbergse oorlogsmonument:
5.
4.
3.
2.
1.

van het zadelhoesje (de Horst-sweet-Horst top 5 van zadelhoesjes van de bij de onthulling van het Kronenbergse oorlogsmonument aanwezigen die op de fiets waren gekomen:
5.
4.
3.
2.
1.

en vooral van de damesschoen (de Horst-sweet-Horst top 5 van posities van de schoenen van de vrouw die voor me stond bij de onthulling van het Kronenbergse oorlogsmonument (lang geleden dat het samenstellen van een Horst-sweet-Horst top 5 zo’n hell of a job was):
5.
4.
3.
2.
1.

En toen, de plechtigheid zal zo’n anderhalf uur op streek zijn geweest, verschoof mijn concentratie zich naar Elton John. En wel op het moment dat fanfare Monte Corona Abide with me inzette.



Abide with me, de prachtige hymne die altijd voorafgaand aan de Engelse Cup Final wordt gespeeld (en meegezongen). Zo ook in 1984, toen het vrij nietige Watford was doorgedrongen tot de finale. Voorzitter van Watford op dat moment: Elton John. Die in tranen uitbarstte nadat Abide with me was gespeeld (en meegezongen).