vrijdag 17 januari 2020

Intermezzo – Schone lucht

Hallo Horst aan de Maas, 16 januari 2020, reactie van CDA-fractievoorzitter Loes Wijnhoven op het door negen provincies en 36 gemeenten (maar niet de gemeente Horst aan de Maas) ondertekende Schone Lucht Akkoord:


we omarmen
schone lucht
zeker
maar
gezien alle ontwikkelingen op dit vlak
die we met belangstelling volgen
wachten
we nader onderzoek af
voordat
we hier
verder
een standpunt
over
innemen


Vier bespiegelingen over We omarmen schone lucht

i

o schone lucht
we omarmen u
we koesteren u
we beminnen u
met alles wat we in ons hebben

al weten we dat niet helemaal zeker


ii

troebele lucht
zwanger van hypocrisie


iii

gezalfde spruitjes
met wijwater besprenkeld
stinkend op de mesthoop
van het gezond boerenverstand


iv

ik omarm
schone lucht
zeker
maar
van cda-gelul
gezuiverd

zondag 12 januari 2020

Intermezzo – Surrealisme boven Meterik

Ongelooflijk maar waar: begin jaren zeventig van de vorige eeuw waren er slechts twee Nederlandse televisiezenders, Nederland 1 en Nederland 2. Elke omroep had z’n vaste avond. Als ik me niet vergis was de donderdagavond de VPRO-avond. Daarvan zijn me slechts twee elementen bijgebleven. Om te beginnen de animatieserie Beertje Colargol. Het is niet zozeer de serie zelf die me bijstaat als wel het liedje waarmee elke aflevering begon. Ik kan het nog steeds uit m’n hoofd opdreunen:

Ik ben Beertje Colargol
Beertje dat kan zingen
traladoremifasol
ik ben Beertje Colargol


Het tweede element van de VPRO-avond dat ik me herinner, staat me minstens zo helder voor de geest. Elke omroep had destijds een eigen omroeper of omroepster. Uitgezonderd de VPRO. Zoals zo vaak z’n tijd ver vooruit deed de VPRO aan die onzin niet mee: de VPRO-avond begon met een door Jaap Drupsteen ontworpen leader. Die opende met geleidelijk wegstervende, ietwat bombastische muziek, waarna Ad ’s-Gravesande met z’n uit duizenden herkenbare stem op geheel eigen wijze de avond bij de kijkers inleidde. In beeld: het oplichtende, in sierlijke krulletters vormgegeven VPRO-logo, omgeven door voorbijdrijvende wolken, hetgeen een dramatisch effect had.


Al deze herinneringen aan de beginjarenzeventigse VPRO-avond, en dan vooral die aan de wolken uit de leader, werden afgelopen vrijdagavond iets na zessen, op de fiets onderweg vanuit Meterik richting Horst, bij me wakker gekust. Een volle maan bescheen de weinige wolken die nog aan de hemel te bekennen waren. De kracht van het maanlicht verleende het tafereel iets surrealistisch, iets sprookjesachtigs, dat op deze foto helaas niet helemaal goed tot uitdrukking komt.


Je moet het gewoon hebben gezien. Ik zag het.    

maandag 6 januari 2020

Intermezzo – Benderstraat

Mocht het ooit tot een Horst-sweet-Horst top 5 van onbijzondere Horster straten komen, dan is de kans groot dat de Benderstraat daarin opduikt. Het wegdek, de trottoirs, de lantaarnpalen, de auto’s, de woningen, de tuintjes: het ene is nog onbijzonderder dan het andere.  Op de jaarlijkse kerststal na,


is de naam welbeschouwd het enige niet-onbijzondere aan de Benderstraat. Die naam zou ik zelfs bijzonder willen noemen. ‘Bender’ komt niet voor in de Van Dale. ‘Bendir’ wel. Maar ik neem niet aan dat de straat naar een Noord-Afrikaanse handtrommel is vernoemd. Naar wie of wat dan wel? Naar een scherp aangesneden voorzet (a bender) van David Beckham? Uitgesloten! Beckham moest nog geboren worden toen de straat zijn naam al had. Naar het traditionele Horster boemelen dan (to be on a bender = aan de boemel zijn)? Traditie of niet, ook het boemelen kwam pas ná de straatnaam.


Ik kom hier allemaal op door een e-mail die ik ontving van Thomas Joosten. Hij vraagt zich al jaren af waar de naam Benderstraat vandaan komt en hoopte dat ik hem kon helpen. Ik mailde hem terug dat ik hem tot mijn grote spijt moest teleurstellen: ik ben zélf juist razend benieuwd naar de naamsverklaring.


Toch zat het me niet helemaal lekker: zou er echt niets over de herkomst van die straatnaam te achterhalen zijn? Googlen leidde niet tot het gewenste resultaat – een zoektocht in mijn collectie Horstensia wél. Om te beginnen het onvolprezen Oud Horst in het nieuws. Deel 3, bladzijde 182, 13 april 1929:


‘Gebr. Janssen, Benderhof, Horst.’ Deel 2 bevat een foto van een schoolklas uit 1906. Eén van de leerlingen volgens het bijschrift: ‘Herman Janssen (“Bendere Maan”, woonde bij Middelijkse Koel)’. De Middelijkse Koel! Die lag ongeveer op de plaats waar nu de Benderstraat ligt! En ook nabij de woning van legendarisch onderwijzer en hobbyfotograaf Lei Coppus. Zouden de door Jan Derix samengestelde boekjes met foto’s uit de collectie van Lei Coppus dan misschien afbeeldingen van de Benderhof bevatten? Ja dus! Op bladzijde 55 van deel I:


Bijschrift: ‘Op de Middelijkse Koel, omstreeks 1925, v.l.n.r. in de boot van Jan Baltussen, de knecht van Zegers en Maan Janssen (“Bendere”) met dochtertje. Op de achtergrond de woning van Janssen.’ Deel II bevat bovendien een foto van ‘de beugelbaan van Piet Janssen (“Bendere”)’.


Conclusie: de Benderstraat is vernoemd naar een boerderij die tot in de twintigste eeuw in de nabijheid van de huidige straat lag. De boerderij werd in de eerste helft van de twintigste eeuw bewoond door de familie Janssen, wier bijnaam verwees naar de naam van haar boerderij. Resteert de vraag waar de naam van de boerderij vandaan komt. In eerste instantie ben je geneigd te denken dat ze ooit bewoond is door een familie Bender(s). Maar uit vluchtig onderzoek blijkt dat die naam slechts heel sporadisch voorkomt in Horst. Zou ‘bender’ dan misschien een afgeleide kunnen zijn van ‘beemd’ (grasland in een beekdal)?   

zaterdag 4 januari 2020

Intermezzo – Cursus Aukje van Dijk

Het zal een klein jaar geleden zijn dat ik op een troosteloze maandagmorgen in het centrum van Horst werd aangesproken door een vrouw met een klein kind op haar arm. Of ik misschien lezer van de Volkskrant was? Een vraag die ik niet zag aankomen. Maar wel bevestigend beantwoordde. Of ze dan misschien wekelijks het Volkskrant Magazine, de zaterdagse bijlage, mocht hebben? Zeker, geen probleem. Of ik dan misschien mocht weten waarom? Natuurlijk! Ze was van plan in 2019 een cursus te gaan geven over interieurinrichting. Niet op de geijkte manier, maar een cursus waarbij de deelnemers zich laten leiden door hun eigen gevoel en niet door wat televisieprogramma’s en woontijdschriften voorschrijven. En bij het ontdekken van dat eigen gevoel zouden de wat meer eigengereide stijlpagina’s van het Volkskrant Magazine weleens van pas kunnen komen.


Inmiddels heeft Aukje van Dijk, want zo bleek de vrouw met het kleine kind op de arm te heten, de eerste editie van de cursus erop zitten en staat een tweede editie op de rol. ‘Reisleider’ noemt ze zichzelf. Ze wil de deelnemers vooral niks opleggen, ze helpt hen slechts. Om de essentie eruit te filteren, om zélf te ervaren, om zélf te voelen. En zeker niet iets doen omdat de buren het ook doen. Nee, ze dienen zélf te ontdekken wat ze willen en wat ze mooi vinden. Zodat hun woning hun karakter weerspiegelt. Zodat ze spullen kopen die ze niet snel moe zijn (‘Als dát geen duurzaamheid is …’).  


Het gaat om vijf bijeenkomsten van tweeënhalf uur. Leidraad is een cursusboekje dat ze zelf heeft samengesteld. ‘Maar daarin wordt niet zoveel prijsgegeven. Er staat vooral ondersteunende theorie in en er is ruimte voor het maken van de opdrachten. Anders gaan de deelnemers al van alles lezen en zich thuis voorbereiden.’ Niet de bedoeling, want de cursus is vooral een zoektocht naar jezelf: ‘Je onderzoekt welke materialen het beste bij je passen, welke geuren voor de juiste sfeer in je huis kunnen zorgen, welk kleurenpalet geschikt is voor jou, welke vormen passen bij jouw karakter, welke stijl het beste bij je past en hoe je deze elementen kunt inzetten en combineren zodat het een eenheid wordt. Identiteit, beleving en sfeer, daar draait het om.’


Laagje voor laagje pelt ze af, ontdoet ze je van vooringenomenheden en vastgeroeste patronen, ontleedt ze wat je tot in je ziel raakt. Klinkt allemaal wat vaag, erkent ze. En misschien ook wel zweverig, terwijl het dat beslist niet is, bezweert ze. Maar wat let je om zelf de proef op de som te nemen? Klik hier voor meer informatie over de cursus of stuur Aukje anders een e-mail: ccontact@aukjevandijk.nu


En de inmiddels geschrapte (‘Zó jammer!’) stijlpagina’s van het Volkskrant Magazine? Die zijn door Aukje gebundeld tot inspiratiemappen voor de cursusdeelnemers.

zondag 29 december 2019

Intermezzo – De Hôrster Kwis (2)

Je zál maar een weblog over Horst hebben en het zál maar de avond van De Hôrster Kwis zijn … Mobiele telefoon, vaste telefoon, WhatsApp, Messenger: ze stonden allemaal roodgloeiend hier gisteren, de hele avond lang.


Tientallen mensen heb ik te woord gestaan, bekenden en volstrekt onbekenden. Erg goed voor m’n reputatie was deze avond dan weer niet, want in de meeste gevallen moest ik hen de gevraagde antwoorden schuldig blijven. Ik ben bijvoorbeeld zélf ook razend benieuwd naar het antwoord op de vraag welke tekst de muren van Het Groenewoud sierde bij het bezoek van koningin Beatrix in 1999. Bij de vragen over veldkruisen en trafohuisjes moest ik eveneens passen. Bijeffect van de vraag over de trafohuisjes was overigens wel dat de uit 2008 (!) daterende Horst-sweet-Horst top 5 van Horster trafohuisjes (klik hier) gedurende de avond met stip in de top 5 van best gelezen Horst-sweet-Horst-stukjes van afgelopen maand belandde.


Net als in voorgaande jaren waren enkele vragen van de quiz van mijn hand, zoals die over een fabriek in Grubbenvorst, die over de aanleg van een weg in het Caraïbisch gebied, die over de verbouwing van het zwembad in 1988 en die over een toneelstuk opgevoerd door Concordia ’62. Wie op zoek was naar een antwoord op een van deze vragen heb ik natuurlijk stuk voor stuk vriendelijk afgeserveerd (behalve dan die ene vrouw die me in ruil voor het antwoord op de vraag naar de lengte van de aan te leggen weg in het Caraïbisch gebied een geheel verzorgde reis van vier weken naar de Dominicaanse Republiek in het vooruitzicht stelde).


Dat het aantal hengelaars naar antwoorden dit jaar veel en veel groter was dan andere jaren, had alles te maken met vraag 66. Die ging namelijk over mijn vader.


Aangezien mijn vader er zelf niet meer is, dacht menigeen bij mijn zus en mij de grootste kans op het juiste antwoord te hebben. Maar het hele rare is dat ze daarvoor bij ons dan toch aan het verkeerde adres waren. Hoe ongelooflijk ook: we weten het zelf niet. Echt. Eerlijk. Dat mijn vader in 1989 ter gelegenheid van z’n vijftigste verjaardag op de televisie kwam, ja, dat herinneren we ons wel. We hebben er zelfs een krantenknipsel van:


Maar van welke ‘speciale gast’ hij bij die gelegenheid een bosje bloemen ontving? Al sla je ons dood! Moeten we nu echt tot de uitslagenavond op 25 januari wachten op een antwoord? Of is er nu al iemand die ons uit ons lijden kan verlossen?

zaterdag 28 december 2019

Intermezzo – Altaarnatief (2)

28 december vandaag. De dag van Onnozele Kinderen. Sinds enkele jaren de dag van De Hôrster Kwis. Vorig jaar was 28 december ook de eerste dag van Altaarnatief, de drukbezochte expositie van hedendaagse kunst in de Sint-Lambertuskerk. Onlangs voltooide Sanne Aben de aftermovie. Bekijk ‘m hier:

dinsdag 24 december 2019

Intermezzo – Wei

Terwijl de ene helft van Horst aan de Maas zich zondagmiddag onledig hield met kerstshoppen, zat de andere helft in theater De Maaspoort in Venlo. Ik behoorde tot de andere helft.


Aanleiding voor het bezoek aan de stad: de Limburgse première van Wei, de documentaire van Ruud Lenssen over de voortschrijdende dementie van zijn vader en de gevolgen daarvan voor diens gezin.


Indrukwekkend. Ontluisterend. Indringend. Niets verhullend. Ontroerend. Moedig. Confronterend. Zomaar enkele kwalificaties die zondag na afloop vielen te beluisteren. Kan ik me alleen maar bij aansluiten. ‘Prachtige fotografie’ (zo heet dat geloof ik in filmtermen), zou ik er nog aan willen toevoegen. Over elk van die kwalificaties valt van alles te schrijven – ik beperk me tot ‘niets verhullend’, ‘moedig’ en ‘confronterend’.


Of het nu grappig, verdrietig of huiveringwekkend is: de camera zit óveral bovenop. Van de agressie zo nu en dan van (vader) Jac tot de vertwijfeling zo nu en dan bij (moeder) Ria. Van Jac die over het huis waarin zijn kinderen zijn verwekt, zegt ‘Ik heb hier nog nooit seks gehad in die verrekte hut’ tot Jac die Ria uitmaakt voor ‘smerige teef’. Dat noem ik niets verhullend. Geen twijfel mogelijk, dit is het échte verhaal. Een pijnlijk en tragisch verhaal, in de eerste plaats voor de directe familie. Het vereist een onvoorstelbare portie moed om dat verhaal openbaar te maken – niet iedereen zal erop staan te kijken om met de billen bloot (bijna letterlijk) te gaan voor een groot publiek. Heel af en toe waande ik mezelf als kijker bijna een voyeur, maar ik besef: de film zou lang niet zo overtuigend zijn geweest zonder die meest intieme scènes. Intrigerend maar helaas onbeantwoordbaar is de vraag wat Jac er zelf van vindt dat zijn ziekteverloop van zo nabij is gefilmd en nu ongetwijfeld volle bioscoopzalen gaat trekken.


Confronterend was de film voor mij (en ongetwijfeld ook voor andere aanwezigen) in die zin dat ik nu al moeite heb met het achterstevoren spellen van het woord W-O-R-S-T (Jac: ‘T … O … O … W’). En moet ik me zorgen maken over het feit dat ik bij tijd en wijle niet op namen kan komen? En zegt het feit dat het me al mijn hele leven soms moeite kost om het juiste laatje voor het juiste woord te vinden iets over mijn voorland?


Ten slotte: de film is niet één langgerekt en diep tranendal, er zijn ook luchtige en vertederende momenten. Hilarische momenten ook – regelmatig schalde een lach door de afgeladen zaal. Hoewel ik dat lachen beslist niet veroordeel, bleef ik zelf ver verwijderd van het lachstadium: ook in de grappige scènes schemerde voor mij te sterk de diepe tragiek door.


Enfin, meer dan genoeg gezegd, de staande ovatie zondag na afloop sprak boekdelen. Maar ga gewoon zelf een keer kijken en vorm daarna een eigen oordeel. Klik hier voor de data, de tijden en de locaties van de vertoningen.

zaterdag 21 december 2019

Intermezzo – Arnold (3)

Gon Wiedemeijer-van de Munckhof, een van de vriendelijke dames van de Etos, reageerde op Facebook bijzonder uitvoerig en bijzonder geruststellend en bijzonder fantastisch op het stukje van gisteren over Arnold (klik hier). Zó uitvoerig, zó geruststellend en zó fantastisch haar reactie ook een plaatsje op dit blog verdient:

Allereerst zijn we, de vriendelijke dames van de etos, vereerd dat Arnold zo goed in de gaten wordt gehouden. Na eerdere kleine mankementjes aan zijn gestel is Arnold tijdens een van de stormachtige dagen van een paar weken geleden letterlijk van zijn voetstuk gevallen. De pin die vanaf t voetstuk in zijn voet steekt 😩 was afgebroken en Arnold is met zijn volle gewicht, neus vooruit op de stoep geklapt!


Een vriendelijke voorbijganger wees ons hierop, en we hebben natuurlijk meteen actie ondernomen. Arnold is naar ons magazijn gedragen en na hem gerust gesteld te hebben, en een pleister op zijn neus te hebben geplakt heeft hij een week op een stretcher in t magazijn bij mogen komen van de schrik. Inmiddels is zijn voetstuk gerepareerd en mag hij weer op zijn oude stekje.


De neongele band was bedoeld om zulke catastrofes in de toekomst te voorkomen door hem vast te maken aan de regenpijp. De collega die hem echter buiten had gezet had dit niet helemaal begrepen en dacht dat t deco was (incl interne memo. 😂) Zo zie je maar weer, voor Arnold wordt goed gezorgd! Gelukkig geen negatieve reacties op zijn genderneutraliteit. Ook geen snode plannen van team etos, we hebben enkel zijn 'well being' voor ogen. Iedere dag tillen we hem met gevaar voor eigen rug liefdevol onder zijn billen naar buiten. En de muts op zijn hoofd laat zien dat we met hem meevoelen dat hij in weer en wind buiten in de kou moet staan, och erm.


Maar Arnold is er weer helemaal klaar voor na een weekje rust, hij kan t weer aan! 👊💪 Kom maar op 2020! 🎉

vrijdag 20 december 2019

Intermezzo – Arnold (2)

Nood breekt wet. En dus had ik al contact opgenomen met Peter R. de Vries, met Opsporing verzocht, ja zelfs met Aktenzeichen XY … ungelöst. Hij was immers al ruim een week weg. Van de ene dag op de andere. Foetsie, spoorloos verdwenen. Voor altijd? En hij was nog wel zo’n vertrouwd gezicht in het Horster straatbeeld! ‘Vriend’ is een groot woord, maar een goede bekende was Arnold – want over hem heb ik het natuurlijk – op z’n minst, zeker na de interviews die hij me in 2015 en in maart van dit jaar toestond (klik hier en hier).


Wat zou hem in godsnaam zijn overkomen? Vermoord? Weggelopen? Ontvoerd? Gewoon bezweken aan een van zijn zo talrijke verwondingen? Misschien het ziekenhuis ingeslagen door potenrammers nadat hij onlangs ogenschijnlijk een voorzichtig pro-genderneutraliteit-statement had gemaakt?


Hoe dan ook: hoogst verontrustend allemaal. Kunt u zich daarom misschien mijn opluchting voorstellen toen ik Arnold gistermiddag om 15.26 uur weer op z’n oude vertrouwde stekje voor de Etos in Horst aantrof, bright and shiny als zelden tevoren?


Eind goed, al goed? Dat valt nog maar te bezien. Nog geen drie uur later, om 17.49 uur om precies te zijn, ontving ik van Peter Janssen deze foto, tien minuten eerder eigenhandig door hem gemaakt:


Voor wie het niet kan lezen, het opschrift op het briefje luidt: ‘Om Arnold mee vast te maken aan de regenpijp.’ Commentaar van Peter: ‘Wat moeten we hiervan denken? Dat had ik niet achter die vriendelijke dames van Etos gezocht. Teveel 50 tinten grijs gekeken. Kunnen de naam beter veranderen in Eros.’ Verder vraagt Peter zich ook al af: ‘Zou hij ontvoerd zijn geweest dat ze hem aan de regenpijp moeten vastbinden? Of weggelopen? Of hij was eindelijk naar de dokter. De beste man heeft al jarenlang zoveel kwaaltjes …’


Vanmiddag als goede bekende een gesprekje met Arnold proberen aan te knopen. Hij bleek er absoluut nog niet voor in de stemming te zijn. Een dezer dagen maar eens een nieuwe poging wagen.


In de tussentijd blijf ik me het hoofd breken over de vraag naar het waarom van zijn verdwijning en de vraag naar het waarom van zijn ketening aan de regenpijp. Hebben ‘die vriendelijke dames van Etos’ inderdaad snode plannen met Arnold? Of zouden ze die inmiddels al hebben uitgevoerd? Vanmiddag was Arnold namelijk alweer ontketend …

dinsdag 17 december 2019

Top 5 – Vanmiddag in de Kasteelse Bossen geplaatste spreekwoordborden met actualiteitswaarde

Voor een primeur haalt Horst-sweet-Horst z’n neus nooit op. Daarom: sinds vanmiddag is de zogeheten Tuin der Gratiën in de Kasteelse Bossen omgetoverd in een spreekwoordentuin. 


240 borden met uitleg over de herkomst van evenzoveel spreekwoorden vormen de komende maanden een lang wit lint langs de boorden van de zwemvijver. Sinds april van dit jaar stonden deze borden in het kader van Horst aan de Maas 800 op diverse locaties in de gemeente.


Spreekwoorden zijn vleesgeworden clichés. Wat niet wegneemt, of juist betekent, dat ze in elk geval een kérn van waarheid bezitten. En heel vaak ook actualiteitswaarde. Dus daar komt ie: de exclusieve Horst-sweet-Horst top 5 van vanmiddag in de Kasteelse Bossen geplaatste spreekwoordborden met actualiteitswaarde:

5. Stevig in het zadel zitten


Als zelfs Mark van Bommel niet meer stevig in het zadel zit, wie dan nog wel?

4. Een vette gans bedruipt zichzelf


VVD-voorman Klaas Dijkhoff. Verdere toelichting overbodig. Deze is trouwens ook op dezelfde meneer van toepassing:


3. Geen knip voor de neus waard zijn


FDF-voorman Mark van den Oever. Verdere toelichting overbodig.

2. Vieze varkens worden niet vet


‘Betekent dat je niet al te kieskeurig moet zijn wat eten betreft, gewoon opeten wat je wordt voorgezet en er niet over zeuren.’ Dus twee, drie dagen in de week geen vlees op je bordje? Niet mauwen!

1. Vele varkens maken de spoeling dun


Waarom wordt er dan niet naar gehandeld? En met name niet door mensen en partijen die altijd bij hoog en bij laag beweren dat ze het ‘gezond boerenverstand’ zo hoog in het vaandel hebben staan?

zaterdag 14 december 2019

Intermezzo – Klaterval

Zaterdag 14 december 2019, 11.18 uur, Fabrieksstraat te Horst (klik op pijltje, afspelen met geluid aan):

donderdag 12 december 2019

Intermezzo – Mèrthal

Soms is het niet onaangenaam als je chauvinisme wordt gekieteld. Soms ook is het goed als je chauvinisme een mokerslag krijgt toegediend. Alleen al om deze beide redenen was het bijwonen van de lezing van Ton van Mastrigt gisteren in De Leste Geulde een genoegen. De Heerlense architect en stedenbouwkundige hield op uitnodiging van het LGOG een inleiding over Frits Peutz (1896-1974),


architect van wereldfaam, die vooral in Heerlen zijn sporen heeft nagelaten, met warenhuis Schunck (‘Het Glaspaleis’) als bekendste voorbeeld.


Maar Peutz was ook buiten de Mijnstreek actief. Ja – hier werd dat chauvinisme gekieteld – zelfs in mijn eigen Horst. En dus speelde de Mèrthal, want om dat gebouw gaat het, een prominente bijrol in de lezing. Kort door de bocht geformuleerd was de stelling van Ton dat Peutz geen moderne architect was, maar een architect die (ook) modern heeft gebouwd. Hij staafde dit met voorbeelden van zowel naar het traditionele neigende als modernistische gebouwen van Peutz. De Mèrthal, daterend uit 1937, schaarde hij daarbij onder zijn meer traditionalistische scheppingen. 


Dat Peutz ontwerper is van de Mèrthal, is al langer bekend, zij het in (te) kleine kring. Ton stipte de nodige feitjes aan: dat de Mèrthal 50 bij 20 meter meet, dat het vee er in vier rijen stond opgesteld, dat er onder de luifels ook nog plaats was voor vee, dat het gebouw zakelijk oogt, dat het oorspronkelijk de bedoeling was het in beton uit te voeren, dat de luifels, de nok en de massieve gesloten dakvlakken het meest in het oog springen.


De verschijningsvorm van de Mèrthal doet enigszins denken aan die van een kerk, ze functioneerde na de Tweede Wereldoorlog ook jarenlang als noodkerk. Interessante vraag die Ton opwierp: liet Peutz zich bij zijn ontwerp inspireren door de kerkvorm of ging hij verder terug, naar de markthal (basilica) uit de tijd van de Romeinen, die aan de basis stond van de latere vorm van kerken?


Ton roemde vooral de ‘ingenieuze kapconstructie’ van de Mèrthal met haar dertien spanten en haar opgehoogde gedeelte, bedoeld om meer licht binnen te halen. Des te schrijnender dat juist dat onderdeel van het gebouw tegenwoordig door draperieën aan het zicht onttrokken is. Bovendien staan de draperieën de toetreding van daglicht in de weg.


‘Daarmee ontdoe je het gebouw van zijn essentie’, aldus Ton, mijn chauvinisme een mokerslag toedienend.