Intermezzo – Mens, natuur, economie

De gemeenteraad van Horst aan de Maas discussieerde dinsdag een half uur over de stelling dat er een goede balans moet zijn tussen mens, natuur en economie (klik hier en ga naar 2.11.00). Dit leidde tot verstandige, onnozele, behartigenswaardige en onzinnige woorden. Omdat de discussie alle kanten opging, is samenvatten schier onmogelijk. Daarom een selectie van citaten. Scheid zelf alsjeblieft het kaf van het koren.  

Hilde Spreeuwenberg (Perspectief): ‘Wat ons betreft gaan we eerst uit van de mens en de natuur. De economische ontwikkeling hoort daar dienend aan te zijn.’

Alex Janssen (Doen): ‘Als je dingen wil doen die geen geld opbrengen, begint het wel met economie om die dingen betaalbaar te maken.’

Sjaak Jenniskens (Vur Iederien): ‘Het is niet zo dat economie op 1 staat, helemaal niet.’

Kay Thijssen (Essentie): ‘Natuur toevoegen is geen doel op zich, net zoals economie toevoegen geen doel op zich is.’

Imke Emons (BVH): ‘Als u zegt “We moeten meer oog hebben voor de natuur”, dan hebben we geen voedselzekerheid meer. Want dan gaan we producten uit het buitenland halen, terwijl we hier in onze gemeente hele mooie bedrijven hebben.’

Hilde Spreeuwenberg (Perspectief): ‘Horst aan de Maas hoeft niet te produceren voor de hele wereld.’

Jan Wijnen (PvdA): ‘Als we twintig jaar teruggaan en het landschap van toen vergelijken met dat van nu, dan zijn we qua natuur ver achteruitgegaan. Heel veel landschapselementen zijn weg.’

Joep Peeters (VVD): ‘Je kunt heel veel welzijn en natuur willen, maar zonder goede economie en zonder ondernemers heb je geen welvaart. En zonder welvaart heb je geen natuur en geen welzijn. We moeten opletten dat alles wordt opgeofferd voor welzijn en natuur.’

Nathalie Rozendaal (Hart voor Horst aan de Maas): ‘Natuur en economie kunnen heel goed samengaan.’

Maarten Voesten (D66-GroenLinks): ‘Natuur kost in eerste instantie geld, maar levert zó veel op in termen van gezondheid. We moeten niet alles opofferen voor de economische winsten. Ik denk dat we in Horst aan de Maas veel te veel produceren.’

Alex Janssen (Doen): ‘Dat idealistische denken is totaal niet praktisch. Economie lijkt een vies woord te worden in deze gemeente. We hebben geld te verdienen, er moet brood op de plank komen. We moeten het nuchtere boerenverstand blijven gebruiken.’

Hilde Spreeuwenberg (Perspectief): ‘We hebben een economie waarin ondernemers oneindig moeten groeien. Dat deugt niet. Daardoor heb je steeds grotere bedrijven nodig. Maar daar hebben we de grond niet voor. Dus moet je de economie op een andere manier invullen.’

Balans

De gemeenteraad van Horst aan de Maas zocht afgelopen dinsdag naar balans

Intermezzo – Ondermijning

‘Ondermijning van de rechtsstaat’ is een vrij abstract begrip. Maar vorige week dinsdag tijdens de raadsvergadering van de gemeente Horst aan de Maas kreeg het ineens een gezicht. Bij de behandeling van een motie ontspon zich een discussie over rechters en de rechtspraak in Nederland (klik hier en ga naar 28.00 minuten). Eduard Maas (Vur iederien): ‘De rechter gaat zijn eigen regels maken.’ Alex Janssen (Doen): ‘Ik vind het bizar en heel dom en raar dat alles wordt opgehangen aan wat de rechter heeft gezegd over die lelies. De rechtspraak in Nederland is helaas zo ver weg dat een ondernemer die wettelijk toegestane middelen gebruikt, moet bewijzen wat die middelen doen. Zo zit de rechtspraak op dit moment in elkaar. En verder maak ik er geen woorden meer aan vuil, het is gewoon te gek voor woorden.’ Op Facebook maakte de heer Janssen er vervolgens alsnog enkele woorden aan vuil: ‘Afgelopen raadsavond kwam nog de waanzin van onze rechtspraak voorbij mbt gebruik gewasbeschermingsmiddelen.’

De rechter die zijn eigen regels gaat maken, de waanzin van onze rechtspraak, de rechtspraak die ver weg is. Hele grote woorden, uitgesproken door volksvertegenwoordigers, zonder ook maar het begin van een onderbouwing.

Het is apert onjuist dat rechters hun eigen regels zouden maken. Lesje staatsinrichting dan maar: om het gevaar van machtsmisbruik te beperken, zijn er drie afzonderlijke machten, de wetgevende, de uitvoerende en de rechtsprekende macht, met elk hun eigen instellingen. De regering en de Eerste en Tweede Kamer hebben in Nederland wetgevende macht. Zij maken de regels, ook wel wetten genaamd. Rechters hebben de rechterlijke macht: zij toetsen de uitvoering van wetten aan de wet. Als een rechter oordeelt dat een wet niet goed wordt toegepast, is dat geen ‘waanzin van de rechtspraak’ of een rechtspraak die ver weg is, maar een terechtwijzing aan het adres van de wetgevende macht. 

Juist van volksvertegenwoordigers mag je verwachten dat ze weten hoe het zit en niet wild om zich heen slaan als de rechter een uitspraak doet die hen niet zint. Natuurlijk zijn ook rechters niet onfeilbaar en mogen volksvertegenwoordigers het oneens zijn met rechterlijke uitspraken. Kom dan wel met argumenten, toon aan waar de rechter in de fout zou zijn gegaan. Of stap naar de rechter om het vonnis aan te vechten. Maar je ondermijnt het systeem en tast de fundamenten van de rechtsstaat aan als je beweert dat rechters eigen regels maken en als je de rechtspraak waanzin noemt.

(Dit stukje verscheen vandaag ook in Via Horst-Venray)

Intermezzo – Positiviteit

Net voor Kerstmis wenste Doen – Horst aan de Maas, de jongste ster aan het Horster politieke firmament, iedereen ‘fijne feestdagen en een prachtig nieuw jaar, gevuld met positiviteit, gezondheid en saamhorigheid’.

Doen is het geesteskind van Alex Janssen, die vorig jaar uit de CDA-gemeenteraadsfractie stapte, zijn raadszetel meenam en met Doen een nieuwe partij stichtte. Alex, zelfbenoemd ‘doener in passie’, is een erkend pleitbezorger voor wat hij omschrijft als de ‘power van het positivisme’. Bijvoorbeeld op zijn website (klik hier): ‘Positieve mensen geven anderen energie en zij creëren omgevingen waarin mooie dingen ontstaan, waarin ze willen wonen en werken. Positivisme trekt mensen aan en verbindt ze met elkaar. Daarom is positiviteit voor mij belangrijk in de samenleving, gemeente, dorp, werkomgeving en mijn gezin.’

Gisteren liet Alex van zich horen op zijn Facebookpagina:

‘Al vaker aangegeven dat de manier van hoe ons land de energie transitie denkt op te lossen is voor de “gewone man” onbetaalbaar aan het worden. En straks allemaal maar janken dat de dagdagelijkse zaken niet meer op te brengen. Hier valt ook het onzinnige miljarden verslindende opkopen van de beste agrarische bedrijven onder. Het idealistische speelkwartier wordt onbetaalbaar…… en wie kan het straks weer oplossen???? Niet degene die met hun reet op het asfalt zitten en met spandoeken ronddwalen voor een betere wereld, nee de gewone hardwerkende man en vrouw die ECHT iets bij willen dragen en DOEN!’

Aldus, voor alle duidelijkheid, het gemeenteraadslid van de partij die iedereen een nieuw jaar toewenst gevuld met positiviteit.

Intermezzo – Gemeenteraadsvergadering

Na 2 uur, 22 minuten en 42 haperde de techniek even. Met als gevolg enkele seconden van zeldzame schoonheid op het beeldscherm:

Enkele seconden van troost als beloning voor de kijker die niet al lang was afgehaakt en het kon opbrengen de gifbeker tot de allerlaatste druppel leeg te drinken. Verwacht hier geen genuanceerd verhaal over de ontluisterende gemeenteraadsvergadering van gisteravond. Zou te veel eer zijn. Als gemeenteraadsleden elkaar bij voortduring zwart maken, in de haren zitten en vliegen afvangen, hoef ik van mijn hart ook geen moordkuil te maken.  

Goh, wat heb ik me geërgerd aan Jan Wijnen, het PvdA-gemeenteraadslid dat nooit thuis heeft gegeven in het Californiëdebacle en desondanks nog altijd denkt hierover anderen de les te moeten lezen. Bescheidenheid is ook een deugd.

Goh, wat was ik verbijsterd door de motie van wantrouwen die de oppositiepartijen wilden indienen tegen het college van burgemeester en wethouders. Zoveel nieuwe wandaden had het college toch niet op z’n geweten sinds de vorige motie van wantrouwen, twee weken geleden?

Goh, wat vond ik het een zwaktebod dat de oppositie de motie van wantrouwen eigenhandig degradeerde tot een motie van afkeuring. Een verklaring voor het waarom besteedde initiatiefnemer Joep Peeters (VVD) uit aan Alex Janssen (Doen!). Waarom klaarde hij dat klusje niet zelf?

Goh, wat was ik totaal uit het veld geslagen toen ik Alex Janssen vervolgens hoorde zeggen: ‘Ik heb het idee en het gevoel dat bestuurders en het college en ook mensen uit de raad uit hun lijden verlost moeten worden. De dingen stapelen zich op en volgens mij moeten wij als raad nu een daad stellen.’ Een daad stellen? Deze ongekend krachtige woorden van de zelfbenoemde voorvechter van het positivisme rechtvaardigden slechts één daad: een motie van wantrouwen. Als je zo’n grote broek aantrekt, is een motie van afkeuring ongelooflijk slappe hap.

Goh, wat moest ik meewarig glimlachen toen burgemeester Ryan Palmen als een derderangs acteur de vermoorde onschuld acteerde, nadat Imke Emons (BVNL) had geïnformeerd naar het beginmoment van het interpellatiedebat dat ze had aangevraagd over de jongste verwikkelingen in de Californiëdeal.

Goh, wat was ik verbouwereerd toen Isis Rozendaal werd geïnstalleerd als burgerraadslid. Na moeder Nathalie (gemeenteraadslid) en vader en zedenprediker André (burgerraadslid) is dochter Isis nu de derde volksvertegenwoordiger van de familie Rozendaal. Hoe lang zou het nog duren voordat de familie Rozendaal een raadsmeerderheid heeft verworven?

Goh, wat heb ik me gestoord aan Jacky Relouw (PvdA) die parmantig en met grote stelligheid tegensprak dat een rechterlijke uitspraak over de Californiëdeal vorige week woensdag had plaatsgevonden, terwijl dit vonnis wel degelijk op woensdag werd uitgesproken.

Goh, wat voelde ik me gekwetst door Alex Janssen toen ik hem hoorde zeggen ‘Ik heb de pet op van de mensen buiten’. Ik ben zo’n mens buiten, maar ik heb Alex verdomme nooit toestemming gegeven mijn pet op te zetten. Waar haalt hij in vredesnaam het lef vandaan?

Intermezzo – Californische gronddeal (5)

Woensdag debatteerde (klik hier) de gemeenteraad van Horst aan de Maas over het rapport over de zogeheten Californiëdeal. Wie verwacht hier op Horst-sweet-Horst een beredeneerde analyse en doorwrochte conclusies aan te treffen, kan beter nu stoppen met lezen. Ook twee dagen na de bijna vijf uur durende treurige vertoning in het gemeentehuis kan ik er nog steeds geen coherent verhaal van maken. Ik volsta voor nu met dertien citaten uit het debat en mijn commentaar daarop. Op een ander moment misschien meer, maar misschien ook niet.

1. Voorzitter Eric Brouwers na 19.02: ‘Er hebben zich vandaag wat mensen afgemeld. Dat zijn mevrouw Spreeuwenberg, meneer Thijssen en meneer Janssen.’ Niet dat ik er veel mee te maken heb, maar met de wetenschap van nu ben ik toch benieuwd wat de reden was van de afmelding van Alex Janssen (toen nog CDA, nu fractie Doen!).

2. Griffier Ruud Poels na 19.59, fluisterend tegen voorzitter Eric Brouwers: ‘Even vragen naar welk persbericht.’ En zo ging het daarna de hele avond verder: de griffier in een dubbelrol als buikspreker van de voorzitter.

3. Voorzitter Eric Brouwers na 30.13: ‘Jullie zien dat dit niet mijn beroep is, dus het kan zijn dat ik een foutje maak. Mijn steun en toeverlaat, de griffier, helpt mij op dat moment.’ Ik heb altijd respect voor iemand die zich kwetsbaar durft op te stellen. Toch had dit debat een gespreksleider met meer gezag verdiend.

4. Burgemeester Ryan Palmen na 39.32: ‘We hadden dat in samenspraak met de gemeenteraad kunnen en misschien wel moeten doen.’ Het gaat me om dat ‘misschien’. De burgemeester bleef dan wel de hele avond herhalen dat burgemeester en wethouders eerder en steviger aan de bel hadden moeten trekken, maar bleef tegelijkertijd herhalen dat dat een constatering ‘met de kennis van nu’ was. Ook dat ‘misschien’ duidt er niet op dat hij zelf héél erg overtuigd is van zijn eigen falen.

5. Gemeenteraadslid John Jenniskens (CDA) na 48.41: ‘Ik weet dat zal worden ingebracht dat Necker [het bureau dat het rapport heeft opgesteld] niet iedereen heeft kunnen spreken. Maar we weten ook dat Necker heeft aangegeven dat dit met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid hun eindconclusie niet anders had gemaakt.’ Inderdaad werd ‘ingebracht’ dat voormalig wethouder Rudy Tegels niet is geïnterviewd. Dit omdat een meerderheid van het presidium (de gezamenlijke fractievoorzitters die toezagen op het onderzoek) hem niet wilde voorzien van alle stukken. Necker mag dan beweren dat dit aan de conclusies van het rapport weinig zou hebben veranderd, het is ten enenmale onbegrijpelijk dat niet is gesproken met een van de hoofdpersonen uit dit dossier.

6. Wethouder Eric Beurskens (Essentie) na 1.50.02: ‘Het is op z’n minst niet handig dat Californië een postadres, ik zeg met nadruk géén werkplek, in dit huis had.’ In het rapport (blz. 96) staat dat directeur Burghout van Californië BV ‘enige tijd kantoor hield in het gemeentehuis’. Postadres of kantoor, wie spreekt de waarheid? Uren later kwam Imke Emons (BVNL) erop terug. Niemand reageerde. De vraag bleef hangen. Zoals zoveel bleef hangen deze avond.

7. Wethouder Eric Beurskens na 2.16.30: ‘Wat heeft u gedaan als raad?’ Enkele malen probeerde de wethouder op deze manier het balletje terug te kaatsen naar de gemeenteraad. Een zwaktebod: een overgrote raadmeerderheid heeft haar controlefunctie in dit dossier weliswaar jarenlang verwaarloosd, maar de verantwoordelijkheid voor wat er mis is gegaan ligt toch echt in de eerste plaats bij burgemeester en wethouders. Bovendien richtte de wethouder zijn vraag in dit specifieke geval aan de verkeerde partij: de VVD. Die komt namelijk, in de persoon van Yvonne Douven, de eer toe als eerste, heel luid en heel duidelijk in de gemeenteraad kenbaar te hebben gemaakt dat het zaakje stonk. Niemand die toen naar haar wilde luisteren.   

8. Wethouder Eric Beurskens na 2.29.42: ‘Ik kan u verzekeren dat dit college zijn volledige dossier, inclusief de apps, mailverkeer, alles, wat betrekking heeft op Californië ter beschikking heeft gesteld van Necker.’ Dit terwijl Necker vorige week in een besloten vergadering (klik hier) verklaarde dat het geen mail-, telefoon- en whatsappverkeer bij zijn onderzoek heeft betrokken. Waarom niet?

9. Gemeenteraadslid Joep Peeters (VVD) na 3.42.44: ‘Het college heeft naar ons idee verzuimd om adequaat te handelen, maar heeft ook nagelaten om transparant te communiceren naar de gemeenteraad en de burgers. (…) Het heeft op cruciale momenten niet opgetreden tegen mogelijke belangenverstrengeling en lijkt de signalen hierover niet op waarde geschat te hebben. Ook heeft het de verantwoordelijkheid die het heeft om de kwestie adequaat te onderzoeken niet gepakt. Wij vinden dan ook dat het college te traag, te passief en met gebrekkige transparantie heeft gehandeld. Het gebrek aan zelfreflectie en onvermogen om schoon schip te maken, zou daar eventueel ook nog aan toegevoegd kunnen worden. (…) Het college heeft voor ons dan ook tekortgeschoten in een van zijn belangrijkste taken: het waarborgen van de integriteit en het belang van de gemeenschap. (…) We dienen dan ook een motie van wantrouwen in.’ Geen speld tussen te krijgen.

10. Gemeenteraadslid Bram Hendrix (Essentie) na 3.51.16: ‘Onze motie is gericht aan de situatie.’ De gezamenlijke coalitiepartijen dienden aan het eind van de vergadering een motie van treurnis in. De motie was niet gericht aan burgemeester en wethouders of aan de gemeenteraad maar aan ‘de situatie’. Qua slappe hap zijn we wel wat gewend in Horst aan de Maas, maar dit slaat alles. Volgende keer een motie gericht aan het weer, de vogels of de sterren?

11. Gemeenteraadslid Nathalie Rozendaal (Hart voor Horst aan de Maas) na 4.19.20: ‘Heb je de moed om zonder last en ruggespraak jouw waarheid te spreken als onafhankelijk volksvertegenwoordiger, ook als alle mensen die om jou heen staan in jouw fractie iets anders willen of geloven?’ Goeie vraag. Willen degenen die die moed hebben hun vingertje opsteken?  

12. Gemeenteraadslid Peter Lalieu (VVD) na 4.28.13: ‘Wat ik wel weet, is dat dit dossier na vandaag niet dichtgaat. Vroeg of laat zal weer wat nieuws boven water komen.’ Lijkt me inderdaad zo klaar als een klontje.

13. De gemeenteraadsleden Anita Wagenaar (PvdA), Jan Wijnen (PvdA), Jacky Relouw (PvdA), Daphne Spreeuwenberg (D66-GroenLinks), Jos Gubbels (D66-Groen-Links), Maarten Voesten (D66-GroenLinks) en Bert Vrieling (D66-GroenLinks) na 4.24.44: ‘Tegen, tegen, tegen, tegen, tegen, tegen, tegen.’ Net als de beide andere coalitiefracties CDA en Essentie stemden de voltallige fracties van PvdA en D66-GroenLinks tegen de motie van wantrouwen van de oppositiefracties. Zouden ze dat ook hebben gedaan als ze geen coalitiefractie waren geweest?

Intermezzo – Nu doorpakken

‘En het is mooi geweest met die welvaartsfratsen.’ Daar waren ze weer: de welvaartsfratsen. Het woord duikt regelmatig op in het proza van Alex Janssen. Zo ook afgelopen weekend. De Hegelsommer, gemeenteraadslid namens het CDA in Horst aan de Maas, is een fel strijder voor het boerenbelang. Ditmaal zette hij het voorgenomen stikstofbeleid van het kabinet weg als ‘welvaartsfratsen’. Wat we precies moeten verstaan onder dat begrip is me niet helemaal duidelijk, het is een zelfverzonnen woord van de zelfbenoemde Doener in Passie die nooit raakt uitgekakeld over de power van het positivisme. Ik vermoed dat we ‘welvaartsfratsen’ moeten zien als een equivalent van ‘linkse hobby’s’.

Zorg om de natuur, om de klimaatveranderingen, om de biodiversiteit, om de stilliggende woningbouw zou ik niet per se willen betitelen als welvaartsfratsen of linkse hobby’s. Wat ík dan zie als welvaartsfratsen? Nou, bijvoorbeeld zeven dagen per week vlees op je bordje willen hebben. Of miljoenen en miljoenen dieren geen daglicht en een veel te kort leven gunnen. Of dieren louter als een consumptiemiddel zien. Of telkens nieuwe Europese miljardensubsidies voor de intensieve veehouderij rondstrooien. Of alles louter door een economische bril bekijken.

Ooit was rentmeesterschap een gevleugeld woord binnen het CDA. Dat betekende zoiets als dat God de aarde in bruikleen heeft gegeven aan de mens. En dat elke generatie de verplichting heeft de aarde over te dragen aan haar kinderen zoals zij de aarde heeft ontvangen van haar voorouders. Vandaag de dag hoor je Alex en andere CDA’ers het woord rentmeesterschap nooit meer in de mond nemen. Hoe zou dat toch komen?

De bevlogenheid van het rentmeesterschap heeft plaatsgemaakt voor de kilte van het ‘Nu doorpakken’ – de slogan waarmee het CDA de laatste verkiezingen hoopte te winnen. De ironie wil dat nu het kabinet de realiteit wat betreft stikstofuitstoot onder ogen lijkt te zien en eindelijk wil doorpakken, het CDA op zijn achterste poten staat. Of in elk geval de CDA-afdelingen in de Peelregio.

‘Nu doorpakken’ suggereert strenge rechtvaardigheid zonder aanzien des persoons, lieverkoekjes die niet worden gebakken. ‘Nu doorpakken’ vraagt om lef, om niet langer wegkijken, om verantwoordelijkheid nemen. Alex en andere al dan niet regionale CDA’ers: pak nu door, keer terug op je schreden en omarm het rentmeesterschap weer zoals je het vroeger ooit omarmde.

Dit stukje verscheen vandaag ook in Via Horst-Venray

Intermezzo – De zorgen van René Lenders

‘Ik zoek wanhopig naar de laatste strohalmen.’ Zo eindigde het berichtje dat hij me vrijdag stuurde. Gisteren ging ik bij hem op bezoek en vandaag verschijnt dit stukje. Zo snel kan het gaan.

René Lenders woont sinds een jaar of tien met vrouw en kinderen aan de Ulfterhoek, in zo ongeveer het laatste huis aan de oostelijke rand van Sevenum. Akkers omzomen zijn verbouwde boerderij. Hier kun je nog van je af kijken. Tot aan de spoorlijn in de verte. Ook aan de overzijde van het spoor, aan de Dijkerheideweg, liggen onafzienbare akkers. Nog wel.

Hij groeide op in Evertsoord, ging naar de lts en mts en werkte in die tijd als monteur bij landbouwmechanisatiebedrijf Verstegen in Sevenum. Vandaag de dag is hij product manager bij een grote grossier voor auto-onderdelen. Hij is niet wat je noemt een beroepsactivist. Tot een jaar of twee geleden stond hij slechts zelden stil bij zoiets als de onherstelbare schade die de mens in steeds hoger tempo en steeds sterkere mate toebrengt aan zijn omgeving. Zijn ogen werden pas geopend toen tot hem doordrong dat de onafzienbare akkers aan de overzijde van het spoor, aan de Dijkerheideweg, ruim vijftig hectare, ook zouden worden volgebouwd.

‘Californië fase 2’, heet het in ambtelijke stukken. René ging zich erin verdiepen. En begon zichzelf vragen te stellen. Is het wel goed om alles vol te bouwen met kassen en immense hallen? Nee. Zijn het niet vooral grote ondernemers die hiervan profiteren? Ja. Zijn we wel gebaat bij nog meer werknemers die uit verre landen moeten worden gehaald? Nee. Zouden lokaler en kleinschaliger niet beter zijn dan almaar meer en almaar groter? Ja. Zit Horst aan de Maas te wachten op nog meer assimilatieverlichting? Nee. Zijn conclusie: stoppen met uitbreiden.

Hij probeerde ook anderen de ogen te openen. Familie, vrienden, bekenden, buurtbewoners: hij zette ze allemaal aan het denken. Hij zocht contact met politici. En, in zijn wanhopige zoektocht naar de laatste strohalmen, nu dus ook met mij.

We fietsen naar de Dijkerheideweg. Vergezichten en prachtige wolkenluchten. Hij wijst me waar de kassen precies zullen komen. Waar de arbeidsmigranten zullen worden gehuisvest. Waar het schaamgroen zal komen. Hij wijst me op het Sint-Annakapelletje aan de Grubbenvorsterweg.

En aan de overzijde daarvan, achter de opgeworpen wal, op de immense hallen van Greenport. En op de natuurcompensatie, die bestaat uit wat schamele boompjes. Je zou er welhaast cynisch van worden.

Terug aan de keukentafel blikt René vooruit op de gemeenteraadsvergadering van komende dinsdag. Op de agenda: Californië fase 2. De raad moet onder meer instemmen met huisvesting van werknemers op het perceel van één en dezelfde ondernemer. ‘Dat druist helemaal in tegen de conclusies van de Commissie Roemer. Die zegt dat werken en wonen juist gescheiden moeten zijn. Die koppeling zorgt voor ongezonde verhoudingen. Partijen als de PvdA en D66+GroenLinks kunnen daar toch nooit mee akkoord gaan?’ Hij hoopt vurig dat als de gemeenteraad dinsdag niet instemt met het raadsvoorstel, de dreiging van Californië fase 2 alsnog kan worden afgewend. Weer een van die laatste strohalmen.

Hij hekelt de mistgordijnen die worden opgetrokken door de bestuurders. En alle losse eindjes die bewust lijken te worden gecreëerd om ruimte te geven aan ambities en belangen van ondernemers. Hij heeft niks tegen bedrijven, maar belangen moeten wel zorgvuldig worden afgewogen. Ook het welbehagen van de burger verdient aandacht. En de aantasting van de aarde heeft een kritische grens bereikt. Hij vindt de ambities gewoon veel te hoog.

Hij heeft geen belangen, is niet gebonden, is ook geen lid van een politieke partij. Hij weet nog niet op wie hij gaat stemmen. CDA en Essentie zullen het in elk geval niet worden, daarin heeft hij alle vertrouwen verloren. ‘Die willen niet dat je participeert, die willen doorpakken.’ Hij refereert aan het stukje van Alex Janssen, vorige week in Hallo Horst aan de Maas. Het CDA-gemeenteraadslid had het daarin smalend over ‘goedbedoelde burgerinitiatieven’. Dat was een klap in het gezicht, ze voelen zich buitenspel gezet. ‘Alleen samen kunnen we er iets moois van maken.’

Terugfietsend naar huis bedenk ik me:  de overheid, de gemeente, politici schreeuwen om burgerparticipatie, om burgers die meedoen, meedenken. En dan zijn er eindelijk van die mensen – René bijvoorbeeld – en dan doe je er vervolgens alles aan om ze het leven zuur te maken. Vreemd. Ben juist zuinig op mensen als René, die het beste voorhebben met Horst aan de Maas. Koester ze, faciliteer ze, stimuleer ze – je plukt er vroeg of laat beslist de vruchten van.

Ingezonden – In de biechtstoel

Horst-sweet-Horst ontving een ingezonden bijdrage van Jan Duijf (Kloosterstraat Horst), die onderstaand gesprek opving uit de biechtstoel.

IN DE BIECHTSTOEL

Dag meneer Lenssen, hoe komt u zo bij mij in de biechtstoel terecht?

Ik heb eerlijk gezegd behoefte aan een open en eerlijk gesprek.

Eerlijk gezegd heb ik u al tientallen jaren niet meer hier in de kerk gezien. En de deur stond altijd voor u open.

Ik ben eerlijk gezegd te druk met politiek geweest.


Er zijn in Hegelsom toch genoeg mensen waarmee u open en eerlijk kunt praten. Je hebt hier vlakbij toch die Alex die altijd zo open en eerlijk is?

Die is eerlijk gezegd van het CDA. Dus niet open en onbetrouwbaar. Ik mis gewoon die openheid en eerlijkheid bij anderen in de politiek.


Ook bij uw eigen Socialistische Partij?

Daar ben ik eerlijk gezegd bij weggegaan, omdat ze niet open en eerlijk zijn.

En toen?

Ben ik voor D66/GroenLinks in de gemeenteraad gaan zitten. Ik dacht dat die open en eerlijk zouden zijn.

En dat viel tegen?

Eerlijk gezegd: bitter. Net als de openheid en eerlijkheid van de gemeenteraadsleden van Essentie, CDA en PvdA. Ik vergeet de burgemeester. De gemeentesecretaris. De wethouders vooral.


Twijfelt u eigenlijk nooit aan uw eigen openheid en eerlijkheid?

Jawel, ik ben eerlijk gezegd natuurlijk niet voor niets uit mijn éénmansfractie gestapt.

Ik denk dat u met uw soort van eerlijkheid en openheid aan het goede adres bent. Wij krijgen tegenwoordig ook niet altijd onze zin. Onze zegen hebt u. Wij zullen u helpen.

Dank u pastoor: ik werk eerlijk gezegd graag samen met gelijkgezinden.

Ja, laten we samen met onze openheid en eerlijkheid voor u de hemel op aarde realiseren. En voor mij het paradijs in de hemel. Ik stap dan ook uit mijn partij.

Intermezzo – Welvaartsfratsen

‘Dat alles kan door op de eerste plaats de feiten te meten en te weten en anderzijds met elkaar een gezonde dialoog voeren met respect voor elkaars visie die niet gedreven wordt door welvaartsfratsen en onuitvoerbare idealen, maar met gezond verstand met ruimte en respect voor ieders mening.’

Met deze zin sluit gemeenteraadslid Alex Janssen (CDA) zijn vandaag in Hallo Horst aan de Maas gepubliceerde stukje over de Visie Veehouderij van de gemeente Horst aan de Maas af. Lees die zin nog eens aandachtig.

Tot tweemaal toe roept het geachte gemeenteraadslid op tot respect: respect voor elkaars visie en respect voor elkaars mening. Daar tussendoor gaat hij er met gestrekt been in en schoffelt hij volkomen respectloos visies en meningen onderuit die hem blijkbaar niet welgevallig zijn.

Wat zijn dat voor fratsen van de vleesgeworden ijveraar voor positiviteit, die zich erop beroept positieve energie te verspreiden en nooit raakt uitgekakeld over de power van het positivisme? 

Intermezzo – Persvrijheid

De ‘zaak Loonen’ én de druk van de Venrayse burgemeester Luc Winants op weekblad Peel en Maas om daarover niet te publiceren, zijn intussen al een week lang landelijk nieuws. Zo ook vandaag, zie het paginagrote artikel in de Volkskrant:

Zoals vorige week al geschreven (klik hier): je kunt zeggen ‘Oh dat is Venray, dat raakt ons in Horst aan de Maas niet, zulke dingen gebeuren hier niet’. Maar het raakt ons in Horst aan de Maas wel degelijk en ook hier morrelt de politiek aan de onafhankelijke journalistiek. Vooralsnog voor zover bekend slechts uit één (CDA-)hoek, maar toch. In november hadden we al de column van Niels van Rens, redacteur van Hallo Horst aan de Maas, over een intimidatiepoging van wethouder Rudy Tegels (CDA) (klik hier).

Daarna, in december, kreeg Loes Wijnhoven, fractievoorzitter van het CDA in de Horster gemeenteraad, de gelegenheid haar beklag te doen in Hallo Horst aan de Maas:

En gisteren deed Alex Janssen, gemeenteraadslid voor het CDA en zelfbenoemd Doener in Passie, er in het Haegelsums Bledje nog maar eens een schepje bovenop:

‘De media hebben steeds meer invloed en de snelheid waarmee dat gaat, heeft op veel zaken invloed hoe dingen voor het daglicht gebracht worden. Zeker als veel zaken niet altijd op feiten gebaseerd zijn, dan wordt het soms lastig om als volksvertegenwoordiger de boodschap goed over te brengen. (…) Het raakt mij bijvoorbeeld hoe dat in de Hallo continue podia geboden wordt aan mensen die veel schreeuwen vanaf de zijlijn en uiteindelijk zelf niet met oplossingen komen. Vaak zijn stukken ook nog echt op de persoon gericht, wat mij als volksvertegenwoordiger vaak alleen maar strijdlustiger maakt. Jullie kennen mij hopelijk als iemand die gaat voor het algemeen belang, en in de politiek zit om goede dingen voor de mensen te doen.’

Deze week bevat Hallo Horst aan de Maas geen ingezonden stukken van ‘mensen die veel schreeuwen vanaf de zijlijn en uiteindelijk zelf niet met oplossingen komen’. Je vraagt je dan toch af of dat toeval is of dat ook Hallo Horst aan de Maas is bezweken onder de CDA-druk.

Ingezonden – Een typische Horster maat politieke maand

Horst-sweet-Horst ontving de volgende ingezonden bijdrage van Andries Brantsma naar aanleiding van de gemeenteraadsvergadering van afgelopen dinsdag en de raadsvergadering die daaraan vooraf ging. 

Een typische Horster maat politieke maand

In de voorbereidende gemeenteraadsvergadering van 27 oktober werd het voorspel gespeeld. Twee hoofdzaken: als eerste de exorbitant dure sporthal in Meterik en als tweede het, zoals later blijkt, vanuit de provincie aangestuurde project Californië 2 om een innovatieve vulfabriek neer te zetten van met groentesnijsel gevulde plastic zakken. De natte droom voor Henk Weijs.

In deze voorbereidende vergadering werd het voorstel van wethouder Han Geurts voor de sporthal afgekraakt. Te weinig overleg, slecht uitgewerkt en eenzijdige bevoordeling van voetbalvereniging Meterik. Duidelijk en eigenlijk de enige mogelijke conclusies: ofwel de wethouder definitief afserveren of het plan terug naar de tekentafel. De rol van adviseur (CDA) in het SAAM project, de CDA dominantie in de dorpsraden van Hegelsom (zie ook uitspraken van Alex Janssen) en Meterik en de CDA-wethouder zouden zijn enige redding kunnen zijn.

Het gehele proces rond het project in Californië werd afgekraakt, de buurt was niet gehoord, het bedrijf hoorde op die plek niet thuis en er werd één bedrijf echt bevoordeeld. En hoe innovatief was dit bedrijf nu eigenlijk? En alles in het diepste geheim. De lijn van aansturing was weer duidelijk. De CDA-gedeputeerde had al veel leningen toegezegd, de oud-wethouder/CDA-adviseur had zijn provisie al binnen en de CDA-wethouder had gewoon te doen wat hem verteld werd. De conclusies konden alleen maar zijn om het plan terug naar de tekentafel te sturen en een fatsoenlijk proces te starten of de wethouder naar huis te sturen.

En toen kwam afgelopen dinsdag de besluitvormende vergadering. En dus was het speelveld heel anders. Het door de wethouder verziekte project van de sporthal werd aangepast in die zin dat een opblaas ballentent niet mocht worden geplaatst en dat de wethouder een minimum en maximum uitvoering van het project moest uitwerken tot een bedrag van 8,1 miljoen. Zowel minimum als maximum. Hoe veel gekker had Alex Janssen (hoe toevallig ook CDA) dit niet kunnen vertellen. Daarbij had de wethouder ook nog geprobeerd via vuile spelletjes een raadslid in diskrediet te brengen. Hoe Horsters vanuit de macht.

En dus werd het gezicht van de wethouder volgens de Horster maat gered. Liegen over een oplevertijd van het Gasthoês was al geen probleem, laat staan deze Meterikse wanprestatie. Zo leert de wethouder nooit dat zijn ambt wel macht levert, maar absoluut geen waarborg is voor wijsheid.

Bij de zaak Californië liep het in wezen niet anders. Weliswaar werden er moties en amendementen aangenomen die de directe macht van het college iets inperkt, maar die ook makkelijk genoeg later weer aangepast kunnen worden. Vergelijkbaar met kaders die de raad regelmatig vaststelt zoals bv voor het zwembad. De werkwijze was hierbij wat anders. De wethouder werd in feite in de weken na de voorbereidende vergadering buitenspel gezet en de besluiten werden door andere collegeleden en de provincie genomen en voorbereid. Vervolgens was de raad onder aanvoering van Henk Weijs heel trots op wat er allemaal in Horst gebeurde (zijn Horster maat) en sloten de andere partijen zich hierbij aan. Een bedrijf dat veel werkgelegenheid zou bieden, maar tegelijk elders veel werkgelegenheid zal vernietigen zal met risicokapitaal van de provincie (van u dus) geplaatst worden op een plek en met voorzieningen die daar niet thuis horen. Reden genoeg om de wethouder door gebrek aan sturing naar huis te sturen of het plan terug te brengen naar de tekentafel. Maar dat is niet de Horster maat. Hier gaat dat anders en blijft de grootste brekebeen met steun van het CDA altijd zitten.

En roept dat verbazing op? Niet bij mij, dit is een typische Horster maand met een typische Horster maat.

Andries Brantsma

Ingezonden – Lieve Alex

Horst-sweet-Horst mag dan wel eens kritisch zijn over het doen en laten van Alex Janssen, het CDA-gemeenteraadslid heeft ook een grote schare fervente aanhangers. Jan Duijf (Kloosterstraat Horst) is er daar één van, zo blijkt uit diens ingezonden bijdrage.

Lieve Alex,

Ik schrijf jou deze brief, omdat ik ontiegelijk veel van je hou. Sinds jij na de laatste verkiezingen hebt gezegd dat je ‘gewoon’ zoveel van mensen houdt, ben ik gaan letten op de andere gemeenteraadsleden om te ontdekken of zich tussen hen misschien een mensachtige bevindt die net zoveel als jij om andere mensen geeft. Tot mijn grote opluchting was dat niet het geval: jij blijft mijn unieke, grote (mens)vriendelijke reus uit Hegelsom. Jij bent het enige raadslid met een groot hart: de anderen zoeken in het beste geval naar emotieloze, zakelijke oplossingen. Alsof het gevoel voor de medemens niet voorop zou moeten staan!

Jij bent geen populist, maar een doener. Jij praat attent met de slager die de politie al heeft ingeschakeld. Galante meerwaarde ten top. En jij zorgt heel alert voor orde door de wethouder te bellen op het moment dat onze breekbare samenleving aan vandalisme ten onder dreigt te gaan. Jij voorkomt persoonlijk dat drie keiharde, watjes van snotneuzen, die plantenbakken vernielen, die barsten van de spijt van hun daden, onze verbindende samenleving naar de kloten helpen. Jouw oproep tot verraad verdient navolging door alle weldenkende inwoners van onze gemeente. Verraad! Verraad! Verraad! Een gezondere manier van verbinden bestaat in deze wereld immers niet. Verraden uit liefde voor de geschonden plantenbak. Het is bijna een hoofse liefde. Zo edel. Bestaat iets mooiers of hogers in dit wereldse theater?

Zo’n geniale oproep kan alleen worden gedaan door iemand wiens blazoen brandschoon is of nog ouderwets te biecht gaat. Hoe het ook zij: jouw zieltje is of werd krijtwit, en jij hebt daarom het volste recht dit soort oproepen te doen. Jij schept orde en bent het vleesgeworden gezag. Jij slaat tenminste onbaatzuchtig op de trommel. Bewonderingswaardig hard. De manier waarop je ons tot kalmte maant en door deze zware tijden loodst. Heel beheerst en vooral vreselijk lief. Zo mooi dat jouw zachtaardige karakter pas via de sociale media volledig tot bloei komt. Hoe elegant je jezelf in de Hallo afkeert van onverantwoorde boosheid. En dat je de mensen die reageren allemaal persoonlijk bezoekt om het naadje van de kous te kunnen vatten. Doen. Doen. Doen. Het motto van onze Alex. Geweldig!

De conclusie moet zijn dat heel Horst aan de Maas van Alex houdt, want wat je zaait dat zul je natuurlijk ook oogsten.  Moorman zou wat meer respect voor jou moeten tonen.

Veel liefs,

Jan Duijf  Kloosterstraat

Intermezzo – Spoor van vernieling

‘Vloeken mag niet.... Maar nu doe ik het toch. Manmanman wat een kansloos volk. In dit geval een pluim als je iemand verraad die dit gedaan heeft. Zo’n volk verdind gewoën alle negatieve aandacht die mogelijk is. Zulk volk zijn vaak jarenlang een onbetaalbare energie verslindende ergernis voor de maatschappij. Aanpakken met of zonder veraoje.’

Aldus de zelfbenoemde Doener in Passie, de gepassioneerde voorvechter van de Positieve Power van het Positivisme, de onvermoeibare ijveraar voor Geen Bla Bla maar Tok Tok, de bevlogen creator van Gezamenlijkheid vanuit een Open Positieve Houding, de gedreven verspreider van Positieve Energie (klik hier). Als zelfs híj vervalt in gevloek, in gescheld, in een open negatieve houding, in woede, in geblaat, in een oproep tot klikken, in – excusez le mot – azijnpisserij, dan moet er iets aan de hand zijn. En er ís iets aan de hand: in de nacht van vrijdag op zaterdag is een spoor van vernieling door Horst (aan de Maas) getrokken. Planten uit plantenbakken getrokken, een blikvanger vernield, dat soort werk. Irritant inderdaad. Hoogst irritant.

Ook een gekozen volksvertegenwoordiger mag zijn ergernis uiten. Maar van een gekozen volksvertegenwoordiger mag je méér verwachten dan meehuilen met de wolven in het bos. Zeker als die gekozen volksvertegenwoordiger het als zijn missie ziet om mensen te verbinden, te inspireren, te stimuleren om mooie dingen te doen, in hun kracht te zetten. Een gekozen volksvertegenwoordiger die oproept om te focussen op wat wél kan, om te denken in mogelijkheden in plaats van beperkingen, om samen aan te pakken. Van zó’n gekozen volksvertegenwoordiger mag je verwachten dat hij zijn emoties ontstijgt. Dat hij het vuurtje niet verder aanwakkert. Dat hij zich niet bezondigt aan wij-zij-denken. Dat hij bezonnenheid toont. Dat hij zaken in een breder perspectief plaatst. Dat hij zich afvraagt of alle bezuinigingen op het jongeren- en bejaardenwerk waar zijn partij medeverantwoordelijk voor is, misschien bijdragen tot excessen. Dat hij het niet laat bij een oproep tot aanpakken en klikken. Dat hij komt met (suggesties voor) oplossingen, met (het begin van) een plan van aanpak. Want, hoe zei hij het ook alweer: ‘Positivisme trekt mensen aan en verbindt ze met elkaar.’

Planten uit plantenbakken trekken en een blikvanger vernielen getuigen van agressie. Diezelfde agressie spreekt uit de woorden van de Doener in Passie. Niet uit te sluiten valt dat de plantentrekker(s) en blikvangervernieler(s) berouw zullen tonen na het spoor van vernieling dat ze hebben getrokken. Hetzelfde geldt voor de Doener in Passie. Blijft de vraag of hij nu zelf de ware aard van het beestje heeft onthuld. Sowieso is het beter om eerst te denken en dan pas te Doen.

Intermezzo – Kasteelboerderij (14)

I
Veel gehoord de afgelopen week: ‘Heb je de verbouwde en vergrote Kasteelboerderij al gezien? Is mooi geworden, hè?’

Ja, ik heb de verbouwde en vergrote Kasteelboerderij al gezien. En ja, ze is inderdaad mooi geworden, met respect voor het bestaande gebouw en met nieuwbouw die niet probeert te concurreren met de oudbouw. Kost me geen enkele moeite dit toe te geven. Sterker nog: heb m’n waardering ook uitgesproken richting nieuwe eigenaar tijdens een spontane rondleiding, enkele weken geleden.

II
Veel gehoord de afgelopen week: ‘Heb je het stukje van Alex Janssen over de Kasteelboerderij in Hallo al gelezen? Verschrikkelijk, hè?’

Ja, ik heb dat stukje van CDA-gemeenteraadslid Alex Janssen over de Kasteelboerderij gelezen. En ja, het is inderdaad verschrikkelijk. En aandoenlijk. En bespottelijk. Eerst het bespottelijke. Eerste zin: ‘Het is bijna zover dat er officieel een nieuwe parel in onze mooie gemeente toegevoegd mag worden.‘ Voorvoorlaatste zin: ‘Door lef, ambitie, publiek en privaat ondernemerschap is deze parel uitgegroeid tot een diamant.’ Tja, wat is het nu: een parel of een diamant? Laatste zin: ‘Kasteelbeelderij, simpeler kan ik het niet maken.’ Kasteelbeelderij? Een nieuw woord moeten verzinnen om het simpeler te maken?

Dan het aandoenlijke. In de derde zin zegt onze Doener in Passie geen reclame te gaan maken voor ‘de veelbesproken Kasteelboerderij met de prachtige naam Graaf ter Horst’. Zijn stukje is inderdaad geen reclame. Wat het wel is? Een verheerlijking, een bewieroking, een ophemeling, een zaligverklaring, een heiligverklaring van de nieuwe Kasteelboerderij en haar initiatiefnemers en (impliciet) van alle CDA’ers die hebben bijgedragen aan de totstandkoming van dit zevende wereldwonder.

Ten slotte het verschrikkelijke. Het verschrikkelijke is dat onze Kruisridder van het Positivisme de ‘ophef’ over de verkoop van de Kasteelboerderij verengt tot ‘de in sommige ogen te lage waardebepaling’. Ik blijf erbij dat de verkoopprijs (135 duizend euro; ver onder de WOZ-waarde, om maar eens iets te noemen) belachelijk laag was.

Maar zelfs als dat niet zo was: de ‘ophef’ had bijvoorbeeld ook betrekking op het feit dat de Kasteelboerderij niet in de vrije verkoop is gegaan, op het feit dat er met slechts één kandidaat-koper is gesproken, op het feit dat er geen discussie is gevoerd over de toekomstige functie van de Kasteelboerderij,

op het feit dat er geen discussie is gevoerd over de vraag of de Kasteelboerderij wel in particuliere handen zou moeten komen. Enzovoort. Onze Trotse Pauw schuift het voor het gemak allemaal onder het tapijt: ‘Zo trots als je nu langs Graaf ter Horst rijdt, wat daar is gebeurd.’

III
Veel gedacht de afgelopen week: ‘Wat zou Horst aan de Maas toch gediend zijn met minder CDA-raadsleden die als applausmachinale schoothondjes achter het gemeentebestuur aanlopen.’   

Ingezonden – Pioniers van het platteland

Horst-sweet-Horst ontving een ingezonden bijdrage van Lotte Spreeuwenberg. Lotte is afkomstig uit Melderslo en is onderzoeker en docent filosofie aan Universiteit Antwerpen. 

Pioniers van het platteland

Deze week protesteerden de boeren tegen het steeds kleiner wordende draagvlak voor voedselproductie in Nederland. In Horst aan de Maas lijkt dat draagvlak nochtans erg groot: afgelopen weekend werd het Nieuw Gemengd Bedrijf geopend (de grootste megastal van het land) en vlak daarvoor werden datzelfde bedrijf en zijn coöperatie genomineerd voor de lokaal prestigieuze ondernemersprijs (met dit jaar het thema ‘mens en dier’). In diezelfde week gaf de commissie Remkes aan dat er minder dieren gehouden moeten worden en legden wereldwijd meer dan zes miljoen mensen voor één dag hun werk neer om klimaatactie op te eisen.

Over de idealen in de regio, een overwegend agrarisch gebied waar trots geboerd wordt, kunnen we positief zijn. Varketing Group wil ‘door samenwerkingsverband maatschappelijk verantwoord vernieuwen’. Uitgangspunt voor NGB is ‘hoe kunnen we het beter doen dan de gangbare intensieve veehouderij’ met aandacht voor ‘zorgvuldige, duurzame, diervriendelijke productie van gezond en veilig voedsel’. Criteria voor het winnen van de ondernemersprijs zijn (zo lezen we op de site) ‘het inspelen op trends zoals gezondheid, dierenwelzijn, energietransitie’ en ‘het op de kaart zetten van Horst aan de Maas’. In Horst aan de Maas willen we pionieren. In Horst aan de Maas willen we in 2025 zelfs de Gezondste Regio te zijn.

De idealen op het platteland doen dus in tegenstelling tot wat vaak wordt beweerd niet onder voor de wereldwijde transitie die gaande is in focussen op een groener en duurzamer beleid. Toch blijft het fors achter in het uitvoeren ervan. Want hoe kunnen we Gezondste Regio rijmen met een rode loper voor elk agrarisch belang? Voor de wetenschap, gezondheidszorg, ethici en andere delen van het land is het overduidelijk dat die twee onverenigbaar zijn. Hoe kan een gemeenschap als Horst aan de Maas achterblijven terwijl de juiste doelen gesteld worden?

Het probleem zit in de vraagstelling. In Horst aan de Maas vragen we ons af: ‘Hoe kunnen we de gezondste regio worden?’ of ‘Hoe kunnen we verduurzamen?’ We vergeten daarbij de vragen die daaraan voorafgaan. Wat ís gezondheid eigenlijk? Gezond voor wie? Wat is duurzaamheid? Wat is de relatie tussen mens, dier en de natuur? En hoe zou die moeten zijn?

Vragen beantwoorden doen we altijd vanuit ons eigen perspectief. Door andere ervaringen heeft iedereen kennis van andere zaken en zullen we dus anders op vragen antwoorden. Daarnaast spelen belangen (bewust en onbewust) ook mee. Op de vraag wat gezond is zal een dokter anders antwoorden dan een veehouder. Het gaat dus om de juiste vragen stellen, maar ook om die zo eerlijk mogelijk te beantwoorden. In een gemeenschap als Horst aan de Maas worden (kijkend naar de afgelopen decennia) de vragen en antwoorden structureel door dezelfde mensen gesteld en bepaald: agrariërs en de politieke partij die het meest met de agrariërs voor heeft. Een groep mensen met dezelfde doelen en wensen. Het gaat er (nu) niet om of die wensen goed of verkeerd zijn, maar een homogene groep stelt onvermijdelijk dezelfde vragen, geeft dezelfde antwoorden en stelt dus ook steeds dezelfde prioriteiten boven andere belangen. Pionieren wordt dan moeilijk – maar niet onmogelijk.

Iedereen groeit op in een systeem waarvan we denken dat dát systeem toevallig precies het juiste is. Door voorbij de grenzen van onze eigen wereld te kijken en onze voorkeuren open te bevragen kunnen we blijven leren en de vooruitgang boeken die we allemaal zo graag willen. Wie opgroeit in een systeem dat prioriteit geeft aan economische belangen (‘the sky is the limit!’), legt die prioriteit automatisch minder bij ecologische waarden. Er kan tenslotte maar één ding tegelijk het belangrijkste zijn. Maar we hoeven niet toe te geven aan wat we gewend zijn. Het ‘eco’ in beide woorden komt van het Griekse ‘oikos’: huis. Hoe willen we zorgen voor ons huis, onze gemeenschap, onze aarde? Geven we prioriteit aan economie of ecologie?

Naast open vragen stellen en eerlijke antwoorden zoeken is nog iets anders noodzakelijk voor vooruitgang: het erkennen van onze prioriteiten. Een megastal kan zo duurzaam mógelijk ingericht worden, maar een duurzame megastal bestaat niet. Een megastal kan ingericht worden dat het zo goed mógelijk bij een gezonde regio past, maar het meest gezond is het natuurlijk niet. Wie het daar niet mee eens is zou zichzelf de open vraag moeten stellen: wat is gezond? En voor wie? Let op: je mag niet je eigen prioriteiten mee laten wegen. (Vervelend spel hè.)

Erkennen van prioriteiten is een stap in de richting van vooruitgang. Diervriendelijk vlees bestaat niet. Vonden we welzijn van de dieren belangrijker dan onze eetwensen, dan lieten we zo'n megastal snel achterwege. Een ‘Doener in Passie’ (lees hier) zou daarnaast ook een ‘Denker over zijn Passies’ mogen zijn. Vinden we Gezondste Regio en een transitie naar een groener en duurzamer Horst aan de Maas het belangrijkst? Dan moeten andere belangen daar automatisch voor wijken. Dat heeft niets met boertje pesten of politieke voorkeur te maken, dat zijn de spelregels van logica.

Wie is er nu verantwoordelijk voor die vooruitgang? Het is inderdaad enorm oneerlijk de last volledig bij het platteland en de boer te leggen. De stedeling kan zijn prioriteiten makkelijker verschuiven: die heeft niet dezelfde belangen. Het is te makkelijk om vanuit de stad te zeggen dat de boer de juiste vragen moet stellen, om vervolgens wel de goedkoopste kip te willen eten. Die prioriteit voor economische belangen bij zowel politiek als burger zorgt ervoor dat de boer al decennia steeds meer moet voor steeds minder. Pionieren begint daarom bij het erkennen dat we in een niet langer houdbaar systeem zitten. Prioriteit voor financiële belangen heeft niet gewerkt: de aarde raakt op, de boer houdt de kop niet boven water, we missen de natuur en we willen verandering. De echte pioniers bevinden zich juist daarom op het platteland: daar moet men meer opgeven om vooruitgang te bewerkstelligen. Boeren is een prachtig beroep, net als ondernemen. Er zijn al mooie voorbeelden van door de lokale consument gestuurde boerenbedrijven waarbij de boer duurzaam en zonder financiële risico’s kan boeren (zie - klik hier - de aflevering ‘Plattelandspioniers’ van Tegenlicht).

Maar ook dichtbij proberen ondernemers de Horstenaar voorbij de grenzen van de eigen wereld te laten kijken. Foodbar Gember bijvoorbeeld (genomineerd voor de jonge ondernemersprijs) laat zien hoe we ook anders kunnen ondernemen, tegen de gebaande paden in: Gember werkt nauw samen met Natuurwijzer (ook al zo’n pionier) om verspilling tegen te gaan en duurzaamheidsenthousiasme bij de klant aan te wakkeren. Overigens een perfect voorbeeld van blind zijn in ons eigen Horster perspectief: Natuurwijzer ontving in 2017 de prijs ‘Ondernemer van het jaar’ van Horst-Centrum onder andere vanwege ‘een innovatief concept’. Ironisch, want Wilmi Thijssen opende de winkel al in 1991. Maar ook positief: haar vooruitziende en gedurfde open blik wordt erkend.

Pionieren lukt alleen als we onze vragen met open blik stellen. Zijn we bereid eerlijke antwoorden te zoeken, die niet alleen vanuit ons eigen perspectief komen? Zoals de organisatie Gezondste Regio zegt: ‘Stilstand is achteruitgang!’ Maar vooruitgang eist bereidheid om onze andere belangen achterwege te laten. Dat is best moeilijk wanneer de initiatiefnemers van je organisatie – Gezondste Regio 2025 – wéér uit diezelfde groep mensen met dezelfde wensen bestaat. Durven we onze eigen opvattingen te bevragen? Durven we de juiste prioriteiten te stellen? En durven we de eerlijkste antwoorden te accepteren? Wie écht vooruitgang wil is nooit klaar met leren. Maar dan moeten we wel willen.

Lotte Spreeuwenberg

Intermezzo – Doener in passie

Er was eens een man. Hij woonde in Hegelsom en hij noemde zichzelf ‘Doener in Passie’. De doener in passie bekeek het leven van de zonnige kant. Hij was de belichaming van positivisme. ‘Positiviteit’ noemde hij het op z’n website ook wel. Hij roemde de power van het positivisme: ‘Positieve mensen geven anderen energie en zij creëren omgevingen waarin mooie dingen ontstaan. Positivisme trekt mensen aan en verbindt ze met elkaar. Daarom is positiviteit voor mij belangrijk in de samenleving.’ Wat de doener in passie verstond onder positieve power? ‘Het verspreiden van positieve energie. Zodat mensen zich focussen op wat wél kan, in plaats van op wat niet kan. Denken in mogelijkheden in plaats van beperkingen. Dat is niet alleen positief denken, maar ook samen aanpakken. Kortom, positief zijn, geen gemaar en samen doen. Ik creëer gezamenlijkheid vanuit een open positieve houding.’

De doener in passie had behalve positivisme nog een andere grote liefde: dieren. Hij had zijn positieve hart verpand aan al wat knorde, kakelde, loeide en blaatte. Op zijn Facebookpagina plaatste hij wel eens een positief filmpje van kippen die gezellig met hun duizenden dicht tegen elkaar aan zaten en kakelde er dan positivistisch bij ‘mooiste dier wat er is’. En als de Nederlandse Vakbond Varkenshouders een filmpje postte over het positieve nut van varkens (denk aan spareribs, schouderlapjes, slavinken en fricandeau) dan knorde de doener in passie vanuit zijn open positieve houding: ‘Prachtig realistische promotie van ons Nederlands varken.’

En toen was er op een goede dag ineens een politieke partij die de Nederlandse veestapel wilde halveren. Om al wat knorde, kakelde, loeide en blaatte een nóg beter leven te bezorgen. Het kon nauwelijks positiever. Het leek allemaal naadloos aan te sluiten bij het gedachtegoed van de doener in passie. Maar wat schreef de pleitbezorger van de power van het positivisme op z’n Facebookpagina?

‘Hou het bij de fEiten..... Geef elkaar ook de ruimte om dingen aan te passen, maar om zomaar een economisch belangrijke en innovatie sector op gebied van welzijn en milieu zomaar weg te saneren is absoluut geen oplossing. Ik vind dit zelfs hypocriet. Hier alles wegsaneren en elders met een weg gepoetst geweten het voedsel kopen.....’

‘Hou het bij de feiten’, ‘absoluut geen oplossing’, ‘hypocriet’, ‘weg gepoetst geweten’: waren dit nu woorden van iemand die gezamenlijkheid creëert vanuit een open positieve houding? Was dit nu geen gemaar en samen doen? Was dit nu denken in mogelijkheden in plaats van beperkingen? Was dit nu het verspreiden van positieve energie?