Intermezzo – Maaspark Ooijen-Wanssum (3)

Nog maar eens over Maaspark Ooijen-Wanssum. Omdat ik het niet begrijp.

Meer dan tien jaar is gewerkt aan Maaspark Ooijen-Wanssum. Meer dan tweehonderd miljoen euro is erin geïnvesteerd. Het resultaat mag er zijn. Ontstaan is een gebied van een kleine vijfhonderd hectare dat bijdraagt aan de bescherming tegen Maasoverstromingen. Op de koop toe is ook nog eens een natuur- en landschapsparadijsje gecreëerd om je vingers bij af te likken. Een mes dat aan meerdere kanten snijdt. Beter kun je het niet hebben. Zuinig op zijn. Zou je denken.

Op de website van het Maaspark valt nog steeds te lezen dat de provincie Limburg, Rijkswaterstaat en Staatsbosbeheer zorgen voor het natuurbeheer in het gebied: ‘Zij gaan samen het gebied als één grote begrazingseenheid beheren zoals in de plannen is vastgelegd.’ Of dat inderdaad zal gebeuren is inmiddels twijfelachtig. De machtige boerenlobby heeft namelijk bij de provincie Limburg weten af te dwingen dat ook boeren in aanmerking komen voor beheer van het gebied. Waarmee de in de plannen vastgelegde begrazingseenheid ineens op losse schroeven is komen te staan.

Stichting Maaspark Ooijen-Wanssum reageert ‘met ongeloof en verbijstering’ op de provinciale koerswending. Ze vreest versnippering van het gebied en definieert nog maar eens het begrip ‘beheer’: ‘Beheer is meer dan een paar dieren door een boer laten grazen. Het gaat ook om toezicht en handhaving, educatie, excursies, promotie, georganiseerde wandelingen, of wel het “'beleefbaar”' maken van dit unieke natuurgebied.’

Over de aard van het boerenbeheer hoeven we ons weinig illusies te maken. Provinciale Statenlid  Herman Nijskens (VVD), die zich zo’n beetje heeft ontpopt als spreekbuis van de boeren, zei onlangs al in De Limburger: ‘Ik kan me voorstellen dat je een bepaalde vorm van bemesting toestaat. Dat zou interessant kunnen zijn voor een grote teler van vleesvee.’ Het kind met het badwater weggooien. Of in de woorden van Keesjan van den Herik, vijftien jaar lang omgevingsmanager van het gebied: ‘Dan zet je de hele filosofie van dit gebied bij het grofvuil. Het gebied is af, geliefd en heeft zijn waarde in alle opzichten bewezen. Wat is dan je motief om de belevingswaarde, de biodiversiteit en de landschappelijke kwaliteiten om zeep te helpen? En hoe leg je uit dat het belastinggeld dat we hier in hebben gestopt voor niets is geweest?’

Inderdaad, hoe leg je het allemaal uit? Valt het wel uit te leggen? Ik begrijp er in elk geval geen snars van.

Overigens: uiteindelijk beslist de provincie Limburg over het beheer, de gemeente Horst aan de Maas heeft er geen zeggenschap in. Toch was het verheugend wethouder Eric Beurskens (Essentie) afgelopen dinsdag tijdens de raadsvergadering in reactie op vragen van de grote voorvechtster van Maaspark Ooijen-Wanssum, Eveline Baas (D66/GroenLinks), te horen zeggen:

‘Wij vinden dat het beheer uniform dient te gebeuren en dat het natuurdoeltype rivier- en moeraslandschap in stand moet worden gehouden. Het liefst hebben we ook één beheerpartij. Wel juichen we het toe als agrariërs een deelbeheer krijgen onder de paraplu van de grote regisseur van het gebied.’

Toch een duwtje in de juiste richting.

(Een kortere versie van dit stukje verscheen gisteren in Via Horst-Venray)

Intermezzo – Arbeidsmigranten (3)

Na de gemeenteraadsvergadering van vorige week ging nogal wat aandacht uit naar de al dan niet vermeende belangenverstrengeling van VVD-raadslid Yvonne Douven (klik hier). Niet meer dan terecht. Toch mag dit niet afleiden van waar het anderhalf uur lang eigenlijk om ging: de huisvesting van arbeidsmigranten (klik hier en ga naar 24.20 minuten).

Voor de verandering liep er nog eens een klassieke links-rechts-scheidslijn door de raadszaal. Yvonne Douven kwam vooral op voor het belang van de ondernemer. Ze riep verontwaardigd uit: ‘We geven bijna het signaal af dat we in Horst aan de Maas tegen de boeren zijn.’ Daar tegenover stonden D66+GroenLinks, PvdA en SP, die zich vooral sterk maakten voor de belangen van de inwoners en de arbeidsmigranten. Eveline Baas (D66+GroenLinks): ‘Draag zorg voor de internationale werknemers die hier komen. Zolang we die zorg niet kunnen garanderen, zeggen wij: verstrek als gemeente geen nieuwe vergunningen meer aan bedrijven voor het huisvesten van arbeidsmigranten. Het beleid is te veel gericht op de ondernemer zelf en te weinig op de maatschappelijke effecten en de arbeidsmigranten zelf.’ Sonja van Giersbergen (SP): ‘Het kan beschaafder en eerlijker.’ Jan Wijnen (PvdA): ‘We mogen niet accepteren dat internationale werknemers structureel kwetsbaar zijn in hun werk en huisvesting. De huisvesting van arbeidsmigranten is te vaak te slecht, te duur en te onzeker door de afhankelijkheid van de werkgever. Het geluid van de internationale werknemers zelf wordt te weinig gehoord.’’

Klassiek is ook dat links vervolgens toch weer onderling verdeeld is. D66+GroenLinks stemden uiteindelijk tegen het voorliggende plan. De PvdA stemde ondanks de doorwrochte analyse en het kritische betoog van Jan Wijnen voor. Jan Wijnen: ‘Dit plan gaat de goede richting op. De huisvesting loskoppelen van de werkgever zien we als stip op de horizon.’ Hij werd in deze opvatting gesteund door verantwoordelijk wethouder Roy Bouten (PvdA): ‘We zetten een goede stap in het belang van de arbeidsmigranten.’

Als Jan Wijnen en Roy Bouten dit 25 jaar geleden hadden gezegd, zou ik er mogelijk mee hebben kunnen leven. Maar na decennia van misstanden die maar blijven voortduren, is de fase van stippen op de horizon en stappen in de goede richting wel voorbij. Zeker nu het erop lijkt dat de gemeente er de komende jaren nog vele duizenden arbeidsmigranten bij krijgt. De praktijk heeft – hoe voorspelbaar – afdoende uitgewezen dat aan wonen bij de werkgever allerlei bezwaren kleven. Stop daar dan ook mee. Vandaag, morgen of desnoods overmorgen, maar niet op een datum ergens aan de horizon. Neem als gemeente gewoon zelf de verantwoordelijkheid voor de huisvesting van arbeidsmigranten en dwing ondernemers daaraan mee te betalen. Dakloosheid, uitbuiting, woekerprijzen, discriminatie en speculatie op de woningmarkt wil, kan en mag je als gemeente toch niet tolereren?

Intermezzo – Arbeidsmigranten (2)

Afgelopen dinsdag sprak de Horster gemeenteraad weer ruim anderhalf uur over arbeidsmigranten en hun huisvesting (klik hier en ga naar 22 minuten). Geërgerd vroeg Eric Brouwers (CDA) zich af hoe het kan dat de huisvesting van arbeidsmigranten zó vaak op de agenda staat. Tja, hoe zou dat komen? Burgemeester Ryan Palmen gaf het antwoord dat het geachte gemeenteraadslid zelf ook wel had kunnen verzinnen: omdat dit een belangrijk maatschappelijk vraagstuk is én omdat het gepraat erover aantoont dat naar oplossingen wordt gezocht.

De inbreng van Eric Brouwers getuigde, net als die van Yvonne Douven (VVD), trouwens op wel meer punten van een schrijnende naïviteit. Of is het blindheid voor de feiten? Eric Brouwers: ‘Het uitgangspunt in de diverse dialogen is dat er wandaden zijn rond de huisvesting van arbeidsmigranten. Ik ken ze niet. Op het moment dat iemand ze weet, zou ik ze graag willen horen.’ Yvonne Douven: ‘De SP heeft het over betere arbeidsvoorwaarden. Ik vind dat echt iets uit de prehistorie. Ik wacht nog steeds op de voorbeelden, ik krijg ze nooit van iemand, kom ermee.’

Onbegrijpelijk dat beide raadsleden zo volstrekt buiten de Horster realiteit leven, maar ik wil ze best even aan het handje nemen en wat voorbeelden van wandaden opsommen: woekerprijzen voor kamers, huisvesting door de werkgever, exorbitante vergoedingen vragen voor het gebruik van wasmachines, met teveel mensen in te kleine ruimten moeten leven, van de ene op de andere dag uit je huis worden gezet, huisvestingskosten inhouden op het loon, nóóit een vast contract krijgen, rondpompen van werknemers, overuren niet uitbetaald krijgen, coronaregels aan de laars lappen, stelselmatig te veel uren moeten maken, geen oog voor gezondheidsbelangen. Enzovoort enzovoort. Kijk anders ook even op Horst-sweet-Horst, Eric en Yvonne, zoek daar op ‘Polen’ of ‘arbeidsmigranten’ en je vindt beslist nog meer voorbeelden.

Gelukkig zijn er ook partijen met meer oog voor de werkelijkheid. Zo pleitte de SP voor huisvesting onder regie van de gemeente. Is me uit het hart gegrepen omdat de afgelopen 25 jaar hebben aangetoond dat werkgevers deze verantwoordelijkheid niet aankunnen (de weinige goede uitzonderingen niet te na gesproken).

D66+GroenLinks is voorstander van een pas op de plaats, zo bleek uit de bijdrage van Eveline Baas: voorlopig geen vergunningen meer voor huisvesting van arbeidsmigranten in het buitengebied, eerst maar eens orde op zaken stellen. ‘Daarvoor is het nu niet het juiste moment’, aldus Richard van der Weegen (PvdA), die verder het kritische betoog van D66+GroenLinks grotendeels onderschreef.

Besluiten werden dinsdag nog niet genomen, eerst wordt er verder gepraat. Tot twee keer toe in april, maar ook komende dinsdag al. Ongetwijfeld tot ergernis van Eric Brouwers. Tip voor hem en ook voor Yvonne Douven: diezelfde dinsdag organiseert de SP Limburg een livestream over arbeidsmigratie. Een van de sprekers is Bart Plaatje van de FNV, die zich al enige tijd bezighoudt met de uitbuiting van arbeidsmigranten. Misschien toch even naar luisteren, Eric en Yvonne, hij zal mijn lijstje met voorbeelden ongetwijfeld kunnen aanvullen. Klik hier voor meer informatie over deze livestream. 

Klein mysterie 785 – Wethouderfluisteraar

Hamvraag na de gemeenteraadsvergadering van gisteravond: wie is de wethouderfluisteraar? Wie zat wethouder Rudy Tegels (CDA) voortdurend in te fluisteren wat hij moest zeggen? Zou het een ambtenaar zijn geweest? Een voormalig wethouder? Een voormalig gedeputeerde? De ondernemer?

Twee uur en een kwartier sprak de Horster gemeenteraad gisteren over een bestemmingsplanwijziging die de huisvesting van 165 arbeidsmigranten aan de Horsterweg in Grubbenvorst mogelijk moet maken (klik hier en ga naar 24.40 minuten). Het werd een gênante vertoning. In de eerste plaats omdat wethouder Tegels zó opzichtig zat te schutteren dat hij zich alleen staande wist te houden dankzij die onbekende souffleur of souffleuse. De wethouder gedegradeerd tot spreekbuis – even pijnlijk als verontrustend. Beeldvergaderen bracht aan het licht wat normaalgesproken buiten beeld blijft.

Met uitzondering van het CDA maakte de hele gemeenteraad gehakt van het voorstel dat ter tafel lag. Stef van Loo (Essentie): ‘Het is een slecht stuk.’ Peter Elbers (VVD): ‘Broddelwerk.’ Richard van der Weegen (PvdA): ‘Slecht voorstel, slechte procedure, gebrekkige participatie.’ Eveline Baas (D66+GroenLinks): ‘Onduidelijkheden, tegenstrijdigheden.’

Gênant was ook dat de gemeenteraad zich een amendement door de souffleur van de wethouder liet influisteren. Een amendement waarin ‘omgeving’ werd veranderd in ‘directe omgeving’, zonder te definiëren wat onder directe omgeving dient te worden verstaan. Voor Peter Elbers, aanvankelijk vóór het voorstel, aanleiding om uiteindelijk toch tegen te stemmen: ‘Geen nieuw beleid tussen de bitterballen en de chips.’

Onbegrijpelijk voor mij was dat de gemeenteraad het voorstel ondanks alle kritiek überhaupt in bespreking nam. Nog onbegrijpelijker voor mij was dat een meerderheid van de gemeenteraad (CDA, Essentie en PvdA) het voorstel ook nog eens goedkeurde. Stef van Loo: ‘Het is een slecht stuk, maar dat is geen reden om het niet door te laten gaan.’ Overigens: onder aanvoering van een razende Eveline Baas stemde coalitiepartner D66+GroenLinks wel tegen.

Meest onbegrijpelijk voor mij was dat de allerfelste en meest welbespraakte criticaster van het voorstel, Richard van der Weegen, er dus toch mee instemde. Onder meer vanwege de gisteravond gedane ‘stevige toezeggingen’. Misschien heb ik de souffleur van de wethouder niet goed begrepen, maar ik beluisterde niet meer dan boterzachte toezeggingen.     

Opmerkelijk, en eigenlijk ook wel onbegrijpelijk en verontrustend, was dat niemand vraagtekens zette bij de geldigheid van het hele concept van massahuisvesting van arbeidsmigranten. Werpen corona en de besmettingen bij opgehokte arbeidsmigranten hier niet ineens een ander licht op? Dit eens te meer omdat aan de Horsterweg ook tijdelijke woonunits worden toegestaan. Zal je altijd zien: heb je een wethouderfluisteraar nodig, doet ie z’n mond niet open ...

Klein mysterie 757 – De keukentafel van Horster gemeenteraadsleden (1)

Slecht geslapen de afgelopen twee nachten. Dat had een oorzaak: de prangende vraag wat de Horster gemeenteraadsleden zoal op hun keukentafel hebben staan bleef me maar wakker houden. Aanleiding was een onthulling van VVD-fractievoorzitter Peter Elbers, afgelopen dinsdag tijdens de voorbereidende gemeenteraadsvergadering (klik hier en ga naar 49.30 minuten):

‘Vaak worden er goedkope Chinese of andere surrogaatluchtwassers aangeschaft die net zoveel functie hebben zoals bij mij op de keukentafel de namaakschoorsteen.’

Ik zal eerlijk bekennen dat het bestaan van namaakschoorstenen mij tot dinsdagavond volkomen vreemd was. Maar ik geloof de heer Elbers op z’n woord als hij zegt dat zíjn keukentafel wordt opgesierd door een namaakschoorsteen. Wat ik me wel meteen afvroeg: komt die namaakschoorsteen ook uit China? En waarom juist een namaakschoorsteen en geen namaakbetonmolen of – om maar eens een dwarsstraat te noemen – een voodoo poppetje? Hoe lang vertoeft de namaakschoorsteen al in huize Elbers? Hoe groot is ie? Ook niet onbelangrijk: rookt ie?

Bleef mijn nieuwsgierigheid aanvankelijk hangen bij de namaakschoorsteen van Peter Elbers, geleidelijk verbreedde mijn vraagstelling zich – met zoals gezegd fnuikende gevolgen voor mijn nachtrust: wat hebben andere gemeenteraadsleden eigenlijk op hun keukentafel staan? Wordt de keukentafel van Danny van Hees verfraaid door een miniatuurmotor? Staat er op de keukentafel van Eveline Baas ter decoratie een sanseveria? Heeft Roy Bouten, vooruitlopend op de feiten, alvast een kampioensschaal op z’n keukentafel gezet? Wordt de keukentafel van Bianca van den Berg grotendeels in beslag genomen door een vogelkooi met inhoud? Crosst op de keukentafel van Bram Hendrix een zelfrijdend autootje rond? Is de keukentafel van Aniet Fonteyne opgesmukt met een buste van Karl Marx? Ligt de keukentafel van Alex Janssen bezaaid met eieren?

Lieve Danny, Eveline, Roy, Bianca, Bram, Aniet, Alex en alle andere gemeenteraadsleden, willen jullie me alsjeblieft verlossen van deze kwelling? Dat kan heel eenvoudig! Hoe dan wel? Door me een foto van jullie keukentafel te mailen (horstsweethorst@gmail.com)! Wat zou het toch mooi zijn als ik een dezer dagen dankzij jullie een Horst-sweet-Horst top 5 van keukentafels van Horster gemeenteraadsleden zou kunnen publiceren! Maakt jullie meteen nog een beetje aanraakbaarder. En dat willen jullie toch?

Mijn eigen keukentafel? Die ligt doorgaans bezaaid met kranten en ander papier.