‘Zijn er in Horst aan de Maas verweesde viaducten? En zijn
het er genoeg voor een top vijf?’, zo vroeg deze week iemand die
reageerde op
het stukje over
ZOAB. De anonieme
vragensteller refereerde daarbij aan een boek van Wladimir Manshanden over
viaducten en tunnels in Eindhoven,
Verweesde
viaducten, dat hij karakteriseerde als ‘een mooi kunstproject (…) op het
kruispunt van taal, geschiedenis en openbare ruimte’.
Mijn aanvankelijke vrees dat Horst aan de Maas niet eens vijf
viaducten zou tellen, verdween toen ik me bedacht dat Horst alleen al vier
A73-viaducten telt. Maar vijf verwéésde viaducten? En wat verstaat Wladimir
Manshanden eigenlijk onder verweesde viaducten? Een gelukkig toeval wilde dat
ik Verweesde viaducten in mijn
boekenkast had staan.
Weliswaar ongelezen en onbekeken, maar daarin is deze week verandering gekomen.
Een definitie van het begrip trof ik in het voornamelijk uit foto’s bestaande Verweesde viaducten niet aan. Ook uit de
context wordt niet duidelijk wat Wladimir er nu precies mee bedoelt. Je zou
denken dat ‘verweesd’ in dit geval gelijkstaat aan zoiets als ‘desolaat’, ‘unheimisch’
of ‘naargeestig’. Zeker omdat de auteur/fotograaf Eindhoven omschrijft als ‘een
mix van planologische missers en organische toevalligheden’. Veel viaducten in
het boek ogen inderdaad wat desolaat. Toch staan daar genoeg idyllische,
romantische, ja zelfs sprookjesachtige tunnels en viaducten tegenover. Dat
blijkt ook uit de namen die Wladimir ze heeft gegeven, zoals ‘Lofzang’,
‘Belofte’, ‘Idylle’ en ‘Vergezicht’.
Met dat ‘verweesde’ kan ik dus niet zoveel, maar dat hoeft
een top 5 van Horster viaducten uiteraard niet in de weg te staan. In navolging
van Wladimir heb ik besloten de viaducten een naam te geven, waarbij ik
me heb laten inspireren door het viaduct of de directe omgeving. Hier komt ie,
de Horst-sweet-Horst top 5 van Horster viaducten, waarbij ik ‘viaduct’ en
‘tunnel’ voor het gemak als synoniemen heb beschouwd:
5. Padana Negligata
Dijkerheideweg, Horst:
Hier een viaduct? Jazeker: een paddenviaduct!
Ik zou overigens geen enkele pad aanraden het viaduct te
beschuifelen. De paddenviaducten (ook wel paddentunnels geheten) in de
Dijkerheideweg, die het Brommèr verbinden met de Reulsberg, zijn namelijk deerlijk
verwaarloosd. Laat
Catweazle en Touchwood het niet horen.
4. Straveel
Kasteellaan, Horst
Als één Horster viaduct iets naargeestigs heeft, dan wel
dit. Afgelegen, lang, donker, glasscherven én (vrij uniek voor Horst) veel graffiti.
Dus ik kom er graag, óók – als ik me onbespied waan – om een deuntje te
fluiten: de akoestiek is beter dan die van de Grote Zaal van het Concertgebouw.
3. Crommenloey
Crommentuijnstraat, Meterik
Nee, een USP (Unique Selling Point) voor Horst aan de Maas
is het niet, maar zo heel veel andere Nederlandse gemeenten zijn er nu ook weer
niet die kunnen bogen op een heus koeienviaduct. Een verborgen schat noemen ze
zoiets. Mooi zo laten.
2. Klampiet
Lovendaal, Grubbenvorst
Omdat dit spoorwegviaduct zo smal is, lijkt het veel hoger dan het in werkelijkheid
is. Voor beschutting moet je elders wezen: het plafond bestaat uit niet veel
meer dan de rails. Geitenkaas, zou JC zeggen.
1. Grobeet
Raaieind, Grubbenvorst
Verweesd is het absoluut niet, dit spoorwegviaduct dat als
ik het wel heb nét aan de goede kant van de gemeentegrens ligt. Als enige van
de hier genoemde viaducten met baksteen bekleed, zelfs met bijzonder fraaie
ronde hoeken. Ook de in een krul eindigende reling heeft wel wat, als je het
mij vraagt.
