Klein mysterie 774 – Abri’s

Let je even niet op, zijn ze verdorie ineens verdwenen …

Ik heb het uiteraard over de afgedankte abri’s die de oevers van de Gubbels Vijver in Broekhuizenvorst sinds jaar en dag opsierden. Enig schuldgevoel bekruipt me: waarom heb ik, in de wetenschap dat de vijver midden in het reactiveringsgebied van de oude Maasarm lag, de afgelopen jaren dan ook geen oogje in het zeil gehouden? Van de andere kant: het kan toch niet zo zijn dat ik de enige ben die de teloorgang van het betonnen erfgoed in Horst aan de Maas pijn doet?

‘Maar we hebben de betonnen abri’s in Meerlo, Swolgen en Tienray toch nog?’, zal deze of gene wellicht opmerken. Klopt. Maar hoe lovenswaardig hun behoud en hoe fraai hun aanblik ook is, de beschildering van die abri’s doet toch afbreuk aan hun oorspronkelijke kale schoonheid.

Puristen zullen nu ongetwijfeld tegenwerpen dat de abri’s langs de Gubbels Vijver eveneens beschilderd waren. Ook dat klopt. Maar omdat die beschildering egaal en in een niet-schreeuwerige kleur was aangebracht, schemerde in deze abri’s het origineel toch aanzienlijk meer door.

Wat ook klopt, is dat de Gubbels Vijver-abri’s er niet al te florissant meer bijstonden. Maar alles is te herstellen, zelfs afbrokkelend beton, dus het verval lijkt me geen overtuigend argument om die abri’s dan maar naar een andere wereld – in dit geval de betonhemel – te helpen.

Zijn ze dan inderdaad naar een andere wereld geholpen? Ik moet eerlijk bekennen dat ik dat niet weet. Maar iets zegt me dat het wel eens heel slecht kon zijn afgelopen met deze abri’s. Net als met de Gubbels Vijver zelf trouwens, die ten prooi is gevallen aan het geweld van de reactivering van de oude Maasarm.

Of vergis ik me en liggen de abri’s ergens in een loods te wachten op betere tijden? Of, nog mooier, zijn ze gerestaureerd en zijn ze een tweede leven begonnen aan de oever van een andere visvijver?

Wie het weet, mag het zeggen!      

Intermezzo – Berg Semsi, Mies Bouwman en Kronenberg

Zondag 5 januari 2014. Een stralende, kraakheldere wintermorgen. Ik bevind me in Kronenberg (‘Monte Corona’). Meer speciaal: ik bevind me bij de Kamps Koël, de thuishaven van Hengelaarsvereniging De Peelvissers. Aanleiding voor mijn aanwezigheid is de windwatermolen die kort daarvoor is geplaatst op de oever van een van de drie visvijvers ter plekke. Vanuit alle standen fotografeer ik de molen.

En dan ineens verslapt mijn aandacht voor de molen. Want daar is ie! Ik heb ‘m gevonden! Eindelijk, na meer dan veertig jaar: de berg Semsi. De magische berg Semsi. Míjn berg Semsi. Niet dat ik ooit bewust naar ’m op zoek ben geweest, maar meer dan veertig jaar lang heeft ie ergens in m’n onderbewuste gezweefd. En nu, op zes, zeven kilometer van huis, sta ik plotseling oog in oog met ’m.


Wat is er de afgelopen week niet allemaal gezegd en geschreven over Mies Bouwman? Wat ik in al die beschouwingen heb gemist, was de berg Semsi. Natuurlijk, ook voor mij was Mies Bouwman de vrouw van Een van de acht. Maar nog veel meer was Mies Bouwman voor mij de vrouw van de berg Semsi.

Als vijf-, zes-, zevenjarige heb ik de ‘voorvertelplaat’ grijsgedraaid op de pick-up. De gouden bal wekt na al die jaren geen enkele herinnering. Berg Semsi des te meer. Dit is wat me ervan is bijgebleven: er was eens een groep mensen die zo nu en dan werd bedreigd door een bende rovers. Was er weer gevaar ophanden, dan zochten die mensen hun toevlucht in een berg. De berg Semsi. Op het commando ‘Berg Semsi, open u’ gingen de deuren van de berg open en traden de mensen de berg binnen. Op het commando ‘Berg Semsi, sluit u’ gingen de deuren van de berg dicht en vanaf dat moment waren de mensen veilig voor hun belagers.

Dit gegeven zette mijn kinderfantasie in werking. Ik vormde me een beeld van hoe de berg Semsi eruitzag, van hoe de deuren van de berg zich openden, van hoe die deuren zich telkens nog net op tijd sloten om de roversbende de toegang tot de berg te beletten. Hoewel het een voorvertelplaat was, zag ik de vertwijfeling op de gezichten van de rovers, voelde ik de opluchting bij de mensen die weer eens op het nippertje aan een wisse dood waren ontsnapt, proefde ik het gevoel van geborgenheid dat op dat moment geheerst moet hebben in het binnenste van de berg Semsi.

Dat beeld, en ook wat dat allemaal bij me opriep, sluimerde tientallen jaren lang. Aan de oppervlakte kwam het nooit. Tot zondag 5 januari 2014.

Mijn berg Semsi, dit is ie, hoe lullig ie ook mag ogen:

Top 5 – Officieuze Horster straatnamen (2)

De officieuze straatnamen zijn er de laatste jaren helaas wat bij ingeschoten. En dat terwijl mijn verzameling toch behoorlijk is gegroeid en zich de nodige spectaculaire ontwikkelingen op het officieuze straatnamenfront hebben voorgedaan. Wat dacht u bijvoorbeeld van de opzienbarende en geheel ten onrechte door mij tot dusverre veronachtzaamde naamsverandering van het Turfstèkersplein in America? Deze foto dateert van 2010:

Deze van gisteren:

De troosteloosheid van het plein lijkt er overigens alleen maar groter op geworden.

Een opmerkelijke trend, waarneembaar bij zowel officiële als officieuze straatnamen, is de opmars van het ‘pedje’,

in Melderslo (Nachtegaallaan) ook wel gespeld als ‘pêdje’.

Hoewel ik in de tussenliggende jaren sporadisch aandacht heb geschonken aan officieuze straatnamen (klik links in het menu met labels op ‘straatnamen’) acht ik de tijd meer dan rijp om na bijna zeven jaar met een tweede top 5 van officieuze, hier nog niet eerder ter sprake gekomen straatnamen te komen (klik hier voor de eerste):

5. Piet Roeffenplein, visvijver De Steeg, Parallelweg, Grubbenvorst

Officieuze straatnaam of niet: straatnaamborden horen niet te worden ontsierd door reclameborden en al helemaal niet door reclameborden van Eurotackle. 

4. Hans Jacobs Plein, Nusseleinstraat, America

Werkt niet bepaald leesbaarheidbevorderend, die zwarte letters op een blauwe achtergrond. ‘ACC ’t Veule’ (als u het kunt lezen) staat voor AutoCrossClub ’t Veule. Denk overigens niet aan een idyllisch, door bomen omzoomd plein bij het Hans Jacobs Plein:

3. ’t Engelenlaantje, De Donckstraat, Sevenum

Uit angst mogelijk oude en diepe wonden open te rijten bij de straatnaamgever bedwing ik al jarenlang mijn nieuwsgierigheid naar de aanleiding voor dit bordje en de neiging daarover te gaan speculeren.

2. Boutenpedje, Sint-Jorisweg, Hegelsom

Leden van het koninklijk huis daargelaten worden officieel erkende straten slechts bij uitzondering (denk aan Nelson Mandela) vernoemd naar nog in leven zijnde personen. Bij officieuze straatnamen ligt dat anders of misschien zelfs wel andersom. Maar waarom gemeenteraadslid Roy Bouten nu uitgerekend in het buitengebied van Hegelsom op deze manier wordt geëerd?

1. Henk Lenssenpedje, Nieuwstraat, Horst

Prachtig diepblauw bordje met ouderwetse belettering. ‘Lenssen’ en ‘pedje’ gelukkig niet van elkaar gescheiden daar een spatie. Dat met ‘steeg’ of ‘gats’ de lading beter zou zijn gedekt, nemen we maar voor lief.

Klein mysterie 566 – Bever (4)

Ook het Kloosterhofvoorzetje dat Horst-sweet-Horst twee weken terug gaf, is inmiddels vakkundig ingekopt door Dagblad De Limburger. De eigenaar van het winkelcentrum liet de krant weten dat de renovatie van het winkelcentrum nog voor Kerstmis begint.

‘Maar volgen er bezwaren en komen er procedures, dan kan het ook zomaar zijn dat je er weer een jaar bij moet tellen.’ Dan wéét je: daar gaat de komende jaren dus he-le-maal niets gebeuren. En oh, wat zijn die bezwaren en procedures toch altijd weer heerlijk om je eigen onkunde of onwil achter te verbergen.  

Dagblad De Limburger  vertoonde de voorbije weken trouwens trekjes van een Van Persie in topvorm: ook het beverdamvoorzetje van Horst-sweet-Horst verhief de krant bekwaam tot doelpunt.

Dat de vernielers van de beverdam in het Lottums Schuitwater een proces-verbaal hadden gekregen, kan voor de lezers van Horst-sweet-Horst geen nieuws meer zijn geweest (klik hier). Wél nieuw, althans voor mij, was dat dat proces-verbaal was uitgeschreven door de Groene Brigade. Dat blijkt geen terroristische dan wel activistische groepering te zijn, maar ‘een samenwerkingsverband van de politieregio’s en handhavingspartners’ dat tot taak heeft ‘het toezicht in het buitengebied te intensiveren en de leefbaarheid in het buitengebied te bevorderen’. Wéér wat geleerd.

Een woordvoerder van Staatsbosbeheer liet de krant voorts weten dat de bever zijn vernielde dam inmiddels weer heeft opgebouwd en zelfs versterkt. Aan vandalen laat het dier zich dus niets gelegen liggen. De vraag is nu of hij zich wel laat dwarsbomen door Staatsbosbeheer. Dat heeft namelijk een aanvraag voor het verlagen van de dam ingediend bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland – nog zo’n naam die het Jiskefetgehalte van deze klucht tot ongekende hoogten opstuwt.

Zal de bever buigen voor het gezag van Staatsbosbeheer en de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland? Ik kan het me nauwelijks voorstellen, de bever lijkt me eerder een anarchist, een gezagsondermijnend type dat er genoegen in schept de zaken te ontregelen. Zou een goed gesprek waarin van beide kanten water bij de wijn wordt gedaan niet meer effect hebben?

Intussen illustreert het hele gedoe mooi de hedendaagse verhouding tussen mens en dier. Sois belle et tais-toi. Braaf zijn en bek dicht. Anders zwaait er wat. 

Klein mysterie 563 – Bever (3)

Kom ik voor de verandering eens een keer cynisch uit de hoek, moet ik m’n keutel nog intrekken ook.

U herinnert zich ongetwijfeld de bever in het Lottums Schuitwater: meneer bouwde een dam in het Schuitwater, de waterstand steeg, de steigers van hengelsportvereniging Willem Barendsz kwamen onder water te staan, Staatsbosbeheer hing een camera op bij de dam, de dam werd desondanks door een onbekende verlaagd en het water zakte weer.

Na een eerste stukje in februari publiceerde ik er op 7 april een tweede stukje over. Dat eindigde als volgt: ‘Wat denkt u: zou de urgentie om de damverlager op te sporen groot zijn? Of zouden zowel Willem Barendsz als Staatsbosbeheer als de gemeente heimelijk maar wat blij zijn dat iemand hen van een netelig probleem lijkt te hebben verlost? En de camera van Staatsbosbeheer dan, die bij de dam hing ‘om te voorkomen dat vreemde deze verstopping verwijderen’? Die heeft ongetwijfeld te kampen gehad met een tijdelijke storing.’

Nu blijkt dat ik voor één keer te cynisch ben geweest. Wat lezen we namelijk op de website van Willem Barendsz: ‘Er zijn door Staatsbosbeheer camera’s geplaatst, en aan de hand van deze opnames is er inmiddels proces-verbaal opgemaakt aan meerdere personen in Lottum die takken uit de beek hebben weg genomen. Evt. boetes zijn dus voor eigen rekening!!’ Dus niks camera die te kampen heeft gehad met een tijdelijke storing, maar proces-verbaal, voor meerdere personen in Lottum zelfs. 

Het heeft er trouwens de schijn van dat in het normaliter zo serene Schuitwater een heuse beverdamoorlog woedt. Dat maak ik tenminste op uit deze, eveneens op de website van Willem Barendsz te lezen zin: ‘Weghalen [van de dam] heeft overigens geen nut omdat deze takken weer direct door andere terug gestapeld worden.’

Hoe nu verder? Volgens Willem Barendsz hebben de boswachters van Staatsbosbeheer toestemming gevraagd de dam te mogen verwijderen, ‘een traject wat helaas veel tijd nodig heeft’. Zo lang dat traject niet is voltooid, wijken de Lottumse vissers uit naar de Gubbelsvijver in Broekhuizenvorst. Zou dat ook geen mooie permanente oplossing zijn? Kan de bever rustig voortbouwen en bovendien dienen de vissers het Schuitwater sowieso per 1 juni 2016 te verlaten (aldus Dagblad De Limburger  van 9 april). Of is dat te kort door de bocht? Zo ja, heeft Staatsbosbeheer dan geen potje om de steigers op te hogen? Of drijvende steigers dan wel pontons, is dat niks? Of maak er een ontwerpwedstrijd van: voor techneuten moet het toch een uitdaging zijn een (creatieve) oplossing te bedenken waar zowel de bever als Willem Barendsz baat bij hebben?      

En verder beloof ik plechtig als het om het vernielen van beverdammen gaat, voortaan cynische opmerkingen over Willem Barendsz, Staatsbosbeheer en de gemeente achterwege te laten.  

Klein mysterie 551 – Bever (2)

Herinnert u zich de bever in het Schuitwater nog? Waar de schobbejak het gore lef vandaan toverde is vooralsnog onopgehelderd, maar feit is dat meneer het nodig achtte een dam te bouwen in de beek tussen het Groot Schuitwater aan het Zwaanen Heike (veel mooier worden straatnamen niet gebakken) en de Horsterweg. Die illegale bouwactiviteiten leidden tot een aanzienlijke verhoging van de waterstand in het gebied. Met als grootste slachtoffer de Lottumse hengelsportvereniging Willem Barendsz die zich danig beknot zag in haar vismogelijkheden.

Begin februari schreef ik er een stukje over (klik hier). Afgelopen week, twee maanden later, besloot ik de toestand ter plekke nog eens in ogenschouw te nemen. Zo dramatisch als de vorige keer oogt het nu niet meer. Toch lijkt de waterstand me nog steeds aan de hoge kant. De vlonders staan bijvoorbeeld nog steeds deels onder water.

Is de recente waterstandverlaging een gevolg van de droogte van de afgelopen maanden? Of heeft de boosdoener de bouw van de dam stilgelegd? Of is de schurk niet tevreden over z’n eigen werkzaamheden en daarom begonnen met de sloop? De website van Willem Barendsz biedt gelukkig uitkomst.   

Het bestuur van de vereniging blijkt alle Horster politieke partijen een brief te hebben geschreven over de problematiek. Een reactie van D66 en SP bleef uit (hoe slecht!); CDA, Essentie en PvdA-PK lieten weten de hengelaars te steunen. Wethouder Ger van Rensch en CDA-gemeenteraadslid Eric Brouwers – ere wie ere toekomt – legden zelfs meteen een bliksembezoek af. ‘Beide heren moesten ook constateren dat dringend ingegrepen dient te worden’, aldus het bestuur. Dat deelt voorts mee dat de wethouder Staatsbosbeheer om uitleg en oplossingen heeft gevraagd en dat Willem Barendsz en Staatsbosbeheer twee gesprekken met elkaar hebben gevoerd. Die gesprekken verliepen volgens het bestuur ‘in een nette sfeer’.

Staatsbosbeheer zou hebben toegezegd ‘de beverdam te verlagen naar een peil waarin deze geen hinder meer veroorzaakt’, mits de provincie hiervoor toestemming verleent. Maar zo ver lijkt het helemaal niet te hoeven komen, zo maakt de website duidelijk: ‘Inmiddels is de beverdam dusdanig verlaagd dat het waterpeil al aan het zakken is. Het is bij het bestuur van Willem Barendsz en bij Staatsbosbeheer niet bekend wie er verantwoordelijk is voor verlagen van de beverdam. Dit is dus gebeurd zonder toestemming. Staatsbosbeheer heeft ons laten weten dat dit niet toegestaan is en dat er zware boetes uitgedeeld kunnen worden.’  

Wat denkt u: zou de urgentie om de damverlager op te sporen groot zijn? Of zouden zowel Willem Barendsz als Staatsbosbeheer als de gemeente heimelijk maar wat blij zijn dat iemand hen van een netelig probleem lijkt te hebben verlost? En de camera van Staatsbosbeheer dan, die bij de dam hing ‘om te voorkomen dat vreemde deze verstopping verwijderen’? Die heeft ongetwijfeld te kampen gehad met een tijdelijke storing. 

Klein mysterie 528 – Bever (1)

Het is me wat met die Horster visvijvers. Zijn het geen aalscholvers die de vispret versjteren, dan is het wel de slechte afwatering of onenigheid over een hekwerk die roet in het eten gooit. De jongste spelbederver is de bever. Hij is het zaakje komen verzieken in het Schuitwater, de thuisbasis van de Lottumse hengelsportvereniging Willem Barendsz. De deugniet heeft namelijk een dam gebouwd in de beek tussen Schuitwater en Horsterweg. Met als gevolg dat de waterstand in de vijver zo hoog is dat zelfs de twee jaar geleden aangelegde vlonders onder water staan.

Ik ontleen deze informatie aan de website van Willem Barendsz. Die biedt ook een prachtig inkijkje in het hedendaags faunabeheer en de tegenstrijdige belangen die daarin een rol spelen.

Met het Waterschap Peel en Maasvallei kunnen de vissers prima door een deur, zo blijkt: ‘Het waterschap heeft zoals ze beloofd hadden de afvoer stroomafwaarts al schoongemaakt.’ Maar met Staatsbosbeheer is het kwaad kersen eten: ‘Staatsbosbeheer wil niet meewerken aan het verwijderen van de verstopping in de beek. Ondanks dat Staatsbosbeheer ons via mail beloofd heeft de beek schoon te maken, zien ze er nu dus vanaf.’ Sterker nog: ‘Om te voorkomen dat vreemde deze verstopping verwijderen hangt er nu een camera om de zaak in de gaten te houden.’ Onbegrijpelijk allemaal, want: ‘Zoals ons verteld is valt deze beverdam buiten het landelijk beverprotocol en Staatsbosbeheer zou deze zonder toestemming te vragen zelf mogen verwijderen.’ Het landelijk beverprotocol! Er zal in Nederland ook eens ergens géén protocol voor zijn!

Gisteren ben ik de situatie ter plekke in ogenschouw gaan nemen. Inderdaad een dramatisch hoge waterstand. De nieuwe vlonders lijken zelfs geheel door het water te zijn verzwolgen, ik kon er althans geen spoor meer van bekennen. Wat me persoonlijk minstens zoveel pijn deed, was dat ook de wandelpaden in de omgeving van de vijver zijn overstroomd. Want nog liever dan die vlonders had ik de beverdam gezien. En misschien nog wel het liefst van alles de camera van Staatsbosbeheer die de dam moet bewaken. Maar een nat pak – of misschien wel erger – had ik er dan toch ook weer niet voor over.

‘Uiteraard kunnen we dit niet accepteren’, schrijft het bestuur van Willem Barendsz op de website. Nee, uiteraard niet. Wat denkt zo’n bever wel? Bouwt meneer me daar zomaar een dam in een beek, zeg. Zo zijn we niet getrouwd! Onbegrijpelijk ook dat Staatsbosbeheer geen actie onderneemt. Uit betrouwbare bron heb ik namelijk vernomen dat bever geen bouwvergunning heeft aangevraagd. En wat zegt lid 3c van paragraaf 2.8 van artikel 247 van het landelijk beverprotocol? Vergunning voor het bouwen van een beverdam wordt slechts verleend als bever in eigen persoon en onder overlegging van deugdelijke bestek- en constructietekeningen ten gemeentehuize van de gemeente waaronder de locatie van de geprojecteerde beverdam ressorteert verschijnt om een bouwvergunning aan te vragen.

Team Handhaving van de gemeente Horst aan de Maas wacht een mooi klusje dunkt me. 

Klein mysterie 514 – Windwatermolen (4)

Mag ik u voorstellen, de nieuwste Horster windwatermolen:

U vindt dit wonder der techniek dat gratie en functionaliteit in zich verenigt op de oever van visvijver Camps Koël aan de Schorfvenweg in Kronenberg. Ben er gisteren speciaal voor op m’n fiets geklommen.

Op 18 april van dit jaar twittert wethouder Ger van Rensch: ‘Met visclub Sevenum overleg over raadselachtige waterpeilschommeling. Peil is niet te peilen. Wellicht dan toch vissen “daar bij die molen”?’ Op dat moment is dat ‘daar bij die molen’ nog minstens even raadselachtig als de waterpeilschommeling, althans voor mij. Dat verandert als het gemeentebestuur op 1 augustus bekendmaakt dat een omgevingsvergunning is aangevraagd voor het plaatsen van een windwatermolen bij de visvijver aan de Schorfvenweg. De definitieve bevestiging dat deze molen de oplossing moet brengen voor de jarenlange wateroverlast volgt in Hallo Horst aan de Maas van 15 augustus. Voorzitter Frans Beckers van HSV De Peelvissers in Hallo: ‘De molen moet er begin november staan, dan komt namelijk het water weer omhoog. Als de molen er niet staat, hebben we weer een jaar verloren. Hopelijk zijn de problemen hierdoor opgelost en komen leden die gestopt zijn weer terug bij ons om te vissen.’ (klik op de pijl om het filmpje te starten)

Of begin november is gehaald, weet ik niet, maar de molen staat, zo kon ik gisteren dus constateren. Wat ik verder constateerde, was dat de vissteigers niet meer onder water staan, waaruit ik de verheugende conclusie trek dat de molen doet waarvoor ie is ingehuurd – ik had eerlijk gezegd niet anders verwacht.

Wat ik ten slotte constateerde, was dat het hier een spiksplinternieuwe molen betreft. En dat viel me dan toch weer een beetje tegen. Niet dat ik HSV De Peelvissers de nieuwe molen misgun, integendeel, maar ik had gehoopt de eertijds in Heierhoeve staande windwatermolen (klik hier) bij de visvijver aan te treffen. Niet dus. Waardoor het mysterie van de verdwenen windwatermolen van Heierhoeve vooralsnog intact blijft.

Intussen doet zich het opmerkelijke feit voor dat drie van de vijf mij bekende in werking zijnde windwatermolens in de gemeente Horst aan de Maas in Kronenberg staan. Behalve het nieuwe exemplaar bij de visvijver zijn dat een molen aan de Blaktdijk

en een vanaf de doorgaande weg moeilijk waarneembare molen in het gebied tussen Meerweg en Peelstraat.

Rara hoe kan dat?

Waar de twee andere nog in werking zijnde Horster windwatermolens staan? Dat zou u als trouw lezer van Horst-sweet-Horst moeten weten, dus dat zeg ik lekker niet.