maandag 11 juli 2011

Klein mysterie 264 – Vermistedierenbriefjes

En wéér was Horst behangen met een vermistdierbriefje. Nog maar nauwelijks bekomen van het verdriet om de vermissing van Tijger,
de schuwe kater die niet zonder z’n medicatie kan, rinkelden ditmaal alle alarmbellen vanwege Misty.
Beide briefjes waren geheide kandidaten geweest voor m’n top 5 van vermistedierenbriefjes, ware het niet dat ik die twee maanden geleden al heb gepubliceerd. En het is me te vroeg om nu al met een tweede versie van die top 5 te komen. Wat de weg vrijmaakt voor enig gespeculeer over de terugvindkans van Tijger en Misty. Helpt die hoge beloning (hoe hoog?) bijvoorbeeld bij het opsporen van Misty?
Ik heb m’n twijfels. Zouden er werkelijk mensen zijn die een vermiste kat zien, maar daar geen melding van maken omdat het vindersloon niet hoog genoeg is of omdat er helemaal geen vindersloon is? Mensen zijn slecht, maar zo slecht? Nee dus.
En zou de mededeling dat het zonder z’n medicatie niet lang goed gaat met Tijger bijdragen aan z’n opsporing? Ik vrees het niet. Sowieso ben ik niet al te optimistisch gestemd over de terugvindkans van vermiste katten: auto’s en kattenmeppers zijn gevaren die overal en te allen tijde op de loer liggen. Het doorgaans schuwe karakter van de beesten maakt het er ook al niet beter op. Evenals het feit dat het wemelt van de katten. Ondanks de foto zal het namelijk beslist niet meevallen Tijger en Misty te identificeren. Voor mijn gevoel struinen er wel honderden Tijgers en Misty’s door Horst aan de Maas.
Eigenaars van vermiste olifanten zijn wat dat betreft duidelijk in het voordeel: zie je ergens een verdwaalde olifant rondlopen dan kun je er donder op zeggen dat het de olifant van het vermisteolifantenbriefje is.
Om er achter te komen hoe vaak vermiste dieren worden teruggevonden, zou ik natuurlijk in contact kunnen treden met de ophangers van vermistedierenbriefjes. Wat mij daarvan weerhoudt, is de valse hoop die ik het baasje geef op het moment dat ik vraag ‘Bent u de eigenaar van Tijger / Misty / Spike / Piefje / Riko / Paco?’ Baasje zou dan natuurlijk verheugd opveren (‘Hè, hè, eindelijk een teken van leven’) om meteen na een bevestigend antwoord op de inleidende vraag het deksel op z’n neus te krijgen (‘Ik ben namelijk bezig met een wetenschappelijk onderzoek naar het effect van het ophangen van vermistedierenbriefjes’). Zou baasje in een nog diepere poel van ellende storten en dat wil en kan ik baasje niet aandoen. Kunnen we niet afspreken dat de ophangers van vermistedierenbriefjes mij voortaan enige tijd na het ophangen van het briefje berichten over het effect dat het heeft gesorteerd?

maandag 4 juli 2011

Actualisatie – Skatebaanschande (10)

Hang de vlag uit, zet de feestmuts op, ontkurk de champagne, houd de vuurpijlen gereed, laat uit de luidsprekers de triomfmars uit de Aida van Verdi weerklinken, en tatatatata, daar is het dan, het zevende wereldwonder: de Horster skatebaan!
Getooid met valhelm, kniebeschermers, polsbeschermers en elleboogbeschermers en met thuislating van m’n trompet (een behoorlijk offer) en lucifers, bewoog ik me gistermorgen om twee minuten over negen richting Sint-Lambertuskerk.
Pas bij het invallen van de duisternis ben ik huiswaarts gekeerd. Wat een baan! Zes lange jaren hebben we er op moeten wachten, maar geloof me: het was het wachten waard!
In het begin moest ik er weer een beetje inkomen: een paar keer geslamd, m’n deck chipte tot driemaal toe en m’n nollie bleek na al die jaren een beetje vastgeroest, maar daarna! Heerlijk airen, tweaken en olliën, zo nu en dan een 360 en toen er op een gegeven moment genoeg skatebabes verzameld waren,
heb ik er natuurlijk ook wat fakies ingegooid. Ik merkte wel dat met het stijgen der jaren de handplant steeds meer moeite gaat kosten. Waar dan weer tegenover staat dat ik voor een revert nog altijd m’n hand niet omdraai. Zelfs het grabben ging me nog goed af. En dan laat ik het grinden nog maar even buiten beschouwing. Trouwens ook een ideale baan voor de kickflip. En wat dacht je van die kerkmuur? Lijkt daar verdorie wel speciaal neergezet voor een wallride. Heavenly!
Nee, die skatebaan pakken ze me niet meer af. Wat me wel tegenstaat, is dat de azijnpissers ook weer meteen van zich deden spreken:
‘Is dit nou alles?’
‘Waar is de halfpipe gebleven?’
‘Bestuurlijke incompetentie!’
‘Een funbox kon er zeker niet meer vanaf?’
‘Een pool was toch wel het minste geweest!’
‘Geen bowl?’
‘De snakerun was zeker niet op tijd klaar?’

Mijn lieve hemel, wat een kleinburgerlijk geneuzel! Ach, laat ik er ook maar over ophouden. Hoofdzaak is dat ik me gisteren aan het einde van de dag na al die wrede tricks eindelijk weer eens helemaal stoked voelde.

Actualisatie – Olifantspaden (5)

Bloempjes verwelken, scheepjes vergaan, maar olifantspaden blijven altijd bestaan.

Soms verdwijnt er een, soms komt er een bij. Zo kan er al drie weken na de publicatie van mijn tweede top 5 van Horster olifantspaden een streep door de nummer 5 (Vondersestraat – Van Merwijckstraat. Officiële route: 136 meter. Olifantspad: 27 meter. Terreinwinst: 109 meter). Zo was de aanblik toen:
Zo ziet het er nu uit:
Wat ik me drie weken nog niet realiseerde, was dat we hier te maken hadden met een exponent van het fenomeen ‘tijdelijk olifantspad’. Omdat er iets verderop aan de Vondersestraat een bergbezinkbassin werd aangelegd, waren fietsers en voetgangers gedwongen tijdelijk een andere, langere route te kiezen, onder meer via de Van Merwijckstraat. Als afkorting van de nieuwe, langere route ontstond het olifantspad. Nu het bergbezinkbassin er ligt en voet- en fietspad weer toegankelijk zijn, is het olifantspad weer uit de gratie geraakt, naar ik mag hopen onder dankzegging voor bewezen diensten.

Tegenover dit verlies staat de ontdekking van een nieuw olifantspad.
Of moeten we zeggen hondenpad? Het pad leidt namelijk naar het hondentoilet aan de Venloseweg (nabij de rotonde Meldersloseweg).
Officiële route: 39 meter. Olifantspad: 6 meter. Terreinwinst: 33 meter.

Dan nog iets anders à propos olifantspaden. Jan-Dirk van der Burg, de auteur van het onlangs verschenen boek over olifantspaden, kondigde enkele weken geleden op z’n website aan dat hij ook te boeken is voor een lezing over olifantspaden: ‘Niet alleen het hoe en waarom van de fotoserie maar ook de stedebouwkundige kanten, het menselijk instinct en de educatieve toepassingen komen aan bod. Ook de door Van der Burg gemaakte mini-documentaire wordt vertoond en geanalyseerd.’ Hij riep geïnteresseerden op hem een e-mail te sturen. Dat heb ik uiteraard gedaan. Ik vroeg hem onder welke voorwaarden hij bereid was naar Horst aan de Maas af te reizen voor een lezing. Dit was zijn reactie: ‘Qua voorwaarden hanteer ik een tweesporenbeleid, ik geef een commerciële lezing voor adviesbureaus en dergelijke en ik doe lezingen voor liefhebbers met non-commerciële budgetten. De lezers van uw weblog schaar ik onder die laatste categorie. Tot nu toe heb ik alleen besloten lezingen op de agenda, maar ik zou best een keer bij jullie langs willen komen, zeker als de mogelijkheid daar is dat ik het boek ook nog kan verkopen. Dan vraag ik alleen een reiskostenvergoeding.’
Het lijkt me wel een goed idee om gewoon maar eens op dat prachtige aanbod in te gaan. Ik zie het al helemaal voor me: eerst een wandel- of fietstocht(je) langs Horster olifantspaden, daarna een lezing door een autoriteit op dit gebied mét vertoning van een film.
Ik wil van tevoren wel enig inzicht krijgen in de potentiële belangstelling. Het maakt namelijk enig verschil of ik ’t Gasthoes af moet huren of dat m’n eigen kelderkast groot genoeg is om alle belangstellenden te herbergen. Vandaar deze oproep: mail me s.v.p. (HorstsweetHorst@gmail.com) als u belangstelling heeft om op een nader te bepalen datum op een nader te bepalen locatie tegen een nader te bepalen kleine vergoeding (om de onkosten te dekken) een lezing met film over olifantspaden bij te wonen. Ik reken op u! Mail me!
(En wees gerust: als u uiteindelijk toch verhinderd mocht zijn, wordt u daar echt niet op afgerekend.)

Klein mysterie 263 – Leesbaar landschap

Lees het landschap was de titel van een tentoonstelling die het Limburgs Museum in 2001 organiseerde. Lees het landschap is ook de titel van een boek van Robert R. Yarham. Laat het landschap zich nog wel lezen? Meer specifiek: laat het Horster landschap zich nog wel lezen? Nog specifieker: laat het historische Horster cultuurlandschap zich nog wel lezen? Antwoord: ja, op sommige plaatsen nog wel. In Meterik bijvoorbeeld. De klassieke driedeling van het Noord-Limburgse landschap in weiland, akkerland en onbebouwde, ‘woeste’ gronden is hier zonder al te veel moeite nog leesbaar: weiland in het lager gelegen gebied langs de Kabroekse Beek en een hoger gelegen aaneengesloten complex akkerland (het Meterikse Veld) dat zich ruwweg uitstrekt van de Schadijker Bossen via de rand van de bebouwde kom in Meterik tot Veld Oostenrijk in het oosten.
Meer naar het noorden bevinden zich de in de negentiende en twintigste eeuw ontgonnen woeste gronden. Boerderijen lagen en liggen in de overgangszones. Goed dat het allemaal grotendeels bewaard is gebleven en goed dat wethouder Litjens enkele jaren geleden het voornemen heeft uitgesproken het Meterikse Veld te ontglazen (al is het jammer dat we daar de laatste tijd weinig meer van horen).
Een veel kleinschaliger voorbeeld van zo’n gelaagd historisch cultuurlandschap dat vrij ongeschonden tot in de 21e eeuw heeft weten voort te leven, is te vinden aan de Niesweg in Hegelsom. Op de zogeheten Tranchotkaart uit het begin van de negentiende eeuw zag het er zo uit (het donkerste groen (P) links is weiland, het witte gebied (T) in het midden is bouwland, het grote lichtgroene gebied rechts (Br) is heide):
De in de vorige eeuw in cultuur gebrachte Dijkerheide is intussen verdwenen. Maar wandelde, fietste of reed je tot voor kort vanaf de Niesweg richting Sevenum dan zag je rechts, grenzend aan de Molenbeek, weilanden.
En links, enkele meters hoger, een door een houtwal omgeven akker.
Een kleinschalig leesbaar landschap dat in al z’n ogenschijnlijke eenvoud verwijst naar een agrarische geschiedenis van eeuwen. Een gebied om zuinig op te zijn. Maar kijk nu eens. De Molenbeek is er nog. Het weiland eveneens. Maar de akker?
De houtwal is grotendeels verdwenen.
Er liggen hopen uitgegraven zand en er zijn sleuven gegraven.
Er staan paaltjes.
Er is een bulldozer bezig.
Er staat een container.
Er is geel zand opgeworpen.
Wat is hier gaande? Ik gok op de bouw van een varkensstal. Of een kippenstal. Of een kas. Waarom? Waarom toch weer? Waar zijn al die politici die in verkiezingstijd zo hard roepen dat de verrommeling van het buitengebied nu eindelijk eens een halt moet worden toegeroepen?

Intermezzo – Vriendenrepubliek

Raymond Knops: ‘Op laatste dag voor reces verkozen tot voorzitter van de Vaste Kamercommissie voor Europese Zaken.’
Petra Leijssen-Versteegen: ‘Proficiat en veel succes!’
Leon Litjens: ‘Proficiat. Veel succes.’
Marlies Janssen-Kusters: ‘Van harte gefeliciteerd met je benoeming tot vz vaste kamercie Europese Zaken.’
Sjaak Jenniskens: ‘Proficiat.’
Annemie Craenmehr-Hesen: ‘Super proficiat. Go for it.’
Leon Litjens: ‘Horst aantrekkelijkste gemeente v Limburg.’
Ger Driessen: ‘Proficiat wethouder, dit dankzij een open en betrokken samenleving, waarin zelfwerkzaamheid en zelfredzaamheid centraal staan.’
Marlies Janssen-Kusters: ‘Verjaardag wel heel speciaal begonnen: met koperensemble in kerk, met fanfare in processie en nu op terras. Straks visite, mooie zondag.’
Annemie Craenmehr-Hesen: ‘Proficiat met je verjaardag.’
Sjaak Jenniskens: ‘Beetje laat maar alsnog van harte gefeliciteerd.’
Annemie Craenmehr-Hesen: ‘Ja ja. Het is echt waar. CDA gediplomeerd. Leuke avond na geweldig jaar CDA TA. Is de moeite waard.’
Petra Leijssen-Versteegen: ‘Proficiat! Super.’
Zou de CDA-afdeling Horst aan de Maas soms een twittercursus teambuilding hebben gevolgd?

maandag 27 juni 2011

Klein mysterie 261 – Frits (2)

Wat het temeer onbegrijpelijk maakt dat Frits Abrahams z’n bezoek aan Horst heeft beperkt tot het Loopcentrum, is het feit dat hij hier letterlijk in het voetspoor had kunnen treden van een van zijn (én mijn) literaire helden: J.J. Voskuil. Voskuil (1926-2008) is auteur van de 4.988 bladzijden lange zevendelige roman Het Bureau. Mocht u die nog niet gelezen hebben dan zou dat een schande zijn en kan ik u alleen opdragen er vandaag nog aan te beginnen.
Frits Abrahams schreef (op 29 januari 1999) over de eerste drie delen van Het Bureau: ‘Meesterlijke, unieke boeken vond ik dat, van een schrijver die om onbegrijpelijke redenen door vrijwel geen enkele collega-schrijver serieus werd genomen.’ In een bespiegeling (op 25 april 2000) over deel zes had hij het over ‘proza [met] de geladenheid van het werk van grote voorgangers als Elsschot, Alberts en Hotz’. Hoewel de delen vier en vijf hem ‘te statisch en te uitvoerig’ waren, noteerde hij daarover (op 29 januari 1999) toch: ‘Schitterend blijven de passages over kleine, afgeronde gebeurtenissen.’
Zo’n kleine, afgeronde gebeurtenis is het verslag van het bezoek dat Voskuils alter ego Maarten Koning op 14 juli 1977 brengt aan Horst en vooral Meterik (deel 4, p. 705-713; klik voor een korte samenvatting hier en ga vervolgens naar bladzijde 35). Als wetenschappelijk medewerker van het Instituut voor Dialectologie, Volks- en Naamkunde, het huidige Meertens Instituut, reist Voskuil met de trein naar Horst. Op het station wordt hij opgehaald door juffrouw Janssen, die voor chauffeur speelt en hem de rest van de dag zal begeleiden. Samen bezoeken ze in Meterik de oom van juffrouw Janssen, meester Janssen, en de bakkers Litjens en Steeghs.

Abrahams had zich af kunnen vragen of de genoemde personen echt hebben bestaan (ja) en zo ja, wie van hen nog in leven is (niemand). Hij had zich ook af kunnen vragen of bakkerij Litjens nog bestaat (nee).
Of bakker Steeghs een voorvader is van de huidige eigenaren van de bakkerij met die overheerlijke kersenkruimelvlaai, bakkerij Gerards-Steeghs (ja).
Of het ‘klein vierkant huis met een bloemperk ervoor, midden in de akkers’ nog altijd zichtbaar is vanaf het perron van station Horst-Sevenum (bij mijn weten niet). Of het stationsplein (‘een klein pleintje, midden in de akkers’) sinds 1977 wezenlijk is veranderd (nee).
Of het station inderdaad in de Ulfterhoek ligt, zoals juffrouw Janssen zegt (ja).
Maar Abrahams had natuurlijk ook kunnen mijmeren over de vraag of als Koning in deze tijd had geleefd de bloesemremedies van De 3 Vrouwen in Meterik hem zouden hebben verlost van z’n eeuwige hoofdpijn.
Of Abrahams had tijdens een bezoek aan paardenmelkerij ’t Vöske kunnen informeren hoe men daar denkt over het ophangen van de nageboorte van het paard (Voskuil hield zich jarenlang bezig met onderzoek naar het ophangen van de nageboorte van het paard).
Allemaal kansen die Abrahams heeft laten liggen. Laat ‘m hier z’n vakantie doorbrengen en deze zomer eens gewoon doorgaan met z’n column met Horst (Meterik) en Voskuil als inspiratiebronnen. Want ik vervloek elk jaar de maandag dat rechtsonder op de achterpagina van de NRC in vetgedrukte letters staat vermeld dat Frits Abrahams vakantie heeft en z’n column pas op de zoveelste augustus zal hervatten.

Klein mysterie 261 – Intensieve veehouderij

De boodschapper had het weer gedaan. Actiegroep Ongehoord leverde vorige week aan de hand van filmbeelden het overtuigend bewijs van excessen in de intensieve varkenshouderij, maar werd met pek en veren besmeurd omdat dat bewijs onrechtmatig verkregen was.
Laten we beginnen met de vaststelling dat het niet past zonder toestemming andermans perceel te betreden. Laten we nu bovendien eens aannemen dat het inderdaad excessen betrof en de filmbeelden niet de dagelijkse gang van zaken in varkensstallen weerspiegelden. En stel nu eens dat uit onderzoek zou blijken dat megastallen bevorderlijk zijn voor de volksgezondheid. Stel verder dat ander onderzoek zou uitwijzen dat megastallen alle infrastructurele problemen als sneeuw voor de zon zouden doen verdwijnen. Stel bovendien dat een derde onderzoek aan zou tonen dat megastallen niet landschapontsierend maar juist landschapverfraaiend zijn.
Stel ten slotte dat bovenstaande aannames en hypotheses zouden kloppen dan wel werkelijkheid zouden worden. Dan nog is de vraag: moeten we willen dat het leven van varkens slechts een half jaar duurt? Dat varkens nooit daglicht zien? Dat varkens hun hele leven doorbrengen in een ammoniakgeur? Dat varkens hun kont niet kunnen draaien? Dat hun staarten worden afgeknipt? Dat hun tanden worden afgeslepen? Dat ze worden volgestopt met antibiotica? Dat zeugen worden ingeklemd tussen twee stangen? Dat beren worden gecastreerd? Dat vleeskuikens al na zes weken worden geslacht? Dat vleeskuikens bezwijken onder hun eigen gewicht? Dat vleeskuikens nooit daglicht zien? Dat vleeskuikens hun kont niet kunnen draaien? Dat vleeskuikens worden volgestopt met antibiotica?
Nee, nee, nee en nog eens nee. Leuk zo’n Kamerdebat over onverdoofd slachten, maar veel wezenlijker is de vraag of we de omstandigheden waaronder dieren worden gehouden in de intensieve veehouderij eigenlijk wel vinden passen bij een beschaafd land.
Naar aanleiding van de filmbeelden van Ongehoord was vorige week maandag Noud Janssen, de uit Meerlo afkomstige voorman van de LLTB, te gast bij L1 Laat. Sprekend over varkens gebruikte hij enkele keren de woorden ‘levend materiaal’. Maken die twee woorden niet precies duidelijk wat er mis is met de intensieve veehouderij?

Klein mysterie 260 – Frits (1)

Boem! Weer een held van z’n voetstuk gekukeld. Frits Abrahams ditmaal. Frits was ooit sportjournalist van het Dagblad voor Noord-Limburg maar is nu al sinds tijden auteur van de dagelijkse column Dag op de achterpagina van NRC Handelsblad. Afgelopen woensdag droeg die de kop ‘Op expeditie’. Waarheen die (trein)expeditie Frits voerde? ‘Naar Horst aan de Maas, een Noord-Limburgs dorp dat vroeger alleen “Horst” heette, maar zich nu, verenigd met andere dorpen, tot de Maas uitstrekt.’ Wat Frits in Horst aan de Maas te zoeken had? Wandelschoenen, bij het Loopcentrum aan de Stationsstraat. ‘Mijn trein zette me bijna voor de deur van de winkel af. Afgezien van de winkel, die het Loopcentrum bleek te heten, en een grote vestiging van de Rabobank
was er verder niets te zien dan velden en wegen. Horst lag drie kilometer verderop. Je zou hier eerder een centrum voor landbouwwerktuigen verwachten, maar wat kon het schelen?’

Waarna hij minutieus beschrijft hoe hij een paar wandelschoenen aanschaft, om af te sluiten met: ‘Ik liep tevreden een paar rondjes, rekende af en vertrok. Toen moest ik weer twee uur terug naar Amsterdam. Een belachelijke expeditie? Ik houd (mijn) voet bij dit stukje en zeg: het was het waard.’
Nou vraag ik je: belandt hij een keer in ons prachtige Horst aan de Maas en wat doet Meneer De Columnist? Stapt uit de trein, koopt een paar schoenen en treint weer terug naar het dodelijk saaie Amsterdam! Op die manier is het inderdaad ‘een belachelijke expeditie’.
Waarom die loopschoenen niet meteen ter plekke uitgeprobeerd? Er valt zó veel te zien en te ontdekken in Horst aan de Maas. Een willekeurige greep: Sevenumse corpussen met blauwe lendendoek, Jan van Tengplaquettes, fietsenstallingsverbodsaanduidingen en rinkelpijpen. Ja zelfs, op nog geen tweehonderd meter van het station, iets wat je met enige fantasie ‘een centrum voor landbouwwerktuigen’ zou kunnen noemen.
Maar zelfs als Frits een geldige reden had om spoorslags terug te keren naar Amsterdam, dan had hij in elk geval de gelegenheid te baat moeten nemen om bij het station te genieten van het anonieme meesterwerkje en het Horster olifantspad met de meeste terreinwinst. Onvergeeflijk!
Ik hoop en verwacht dat die wandelschoenen nog enige aanpassing behoeven (als ervaren loopschoengebruiker weet ik dat meestal binnen de kortste keren een extra inlegzooltje noodzakelijk blijkt), zodat Frits binnenkort gedwongen is nogmaals naar Horst (aan de Maas) af te reizen. Ik zal hem dan met alle plezier wandelend, fietsend of desnoods rijdend laten zien dat ook Horst aan de Maas beslist eine Reise wert ist.