dinsdag 7 juli 2009

Klein mysterie 81 – Vlagvertoon (1)

Volkstuintjes tref je opvallend vaak langs het spoor aan. Langere reizen maak ik vaak per trein. Gevoegd bij elkaar maakt dat, dat ik in de loop der jaren heel wat, vooral Nederlandse en Duitse, volkstuintjes aan me voorbij heb zien flitsen. Wezenlijke verschillen tussen Nederlandse en Duitse volkstuintjes (Schrebergärten) heb ik daarbij niet kunnen constateren. Aan beide kanten van de grens: groente, fruit, bloemen en andere planten, bijna altijd goed onderhouden. Ook vaak optrekjes, in Duitsland misschien iets luxueuzer dan in Nederland, Maar een essentieel onderscheid? Nee.
Toch is er een vraag die me al jaren kwelt: waarom zie je bij volkstuincomplexen in Nederland bijna nooit een vlag en in Duitsland bijna altijd? Niet één, maar vaak meerdere op een complex. Doorgaans het schwarz-rot-gold, maar ook streekvlaggen, dorpsvlaggen, piratenvlaggen en fantasievlaggen kom je tegen. Let er maar eens op.
Dat dit een manifestatie van territoriumafbakening is, lijkt me zonneklaar. Maar waarom dat verschil tussen wij en zij? Het vage begrip volksaard zegt me nooit zoveel, maar zou het ‘m dan toch daarin zitten? Volgens die redenering zouden de Duitsers de veroveringsdrang die hen blijkbaar in de genen zit, tegenwoordig op deze manier moeten uiten. Ik weet het niet, in elk geval lijkt het me een van de meest onschuldige vormen van veroveringsdrang.
Of, om bij die vermeende volksaard te blijven: zou de Nederlander de volkstuin vooral vanwege de opbrengst (groente, fruit) hebben en zich daarom niet druk maken over zoiets triviaals als een vlag?
Of gaat het hier gewoon om kopieergedrag? Is er ooit één Duitser begonnen met het planten van een vlag bij zijn volkstuintje en zijn daarna hele scharen hem gevolgd? Mocht ik een volkstuin hebben, dan hing ik er een Horster gemeentevlag (de oude, welteverstaan) in op en ging daarna maar eens kijken of ik de rest van volkstuinend Nederland mee zou krijgen. Maar ik heb geen volkstuin. Dus moet ik langs andere weg een verklaring zien te vinden. Kunt u mij helpen?
P.S. Dit stukje schreef ik vanmiddag in de trein tussen München en Düsseldorf. Thuisgekomen zie ik ineens in De Echo van Horst van afgelopen week een kop dat Horster volkstuinders (géén vlaggen) boos zijn op de gemeente. Maar eens gauw lezen.

maandag 6 juli 2009

Actualisatie – Waaraan herken ik een bos? (3)

Door mijn verblijf in München heb ik de ontwikkelingen van de afgelopen dagen in de Kasteelse Bossen niet kunnen volgen. Zouden de banieren er al hangen? En de slagbomen? Zouder er nog meer leeuwen zijn bijgekomen? Zodat de Kasteelse Bossen na vele honderden jaren dan eindelijk herkenbaar zijn als bos?
Overigens wat betreft herkenbaarheid: dacht u dat de Englischer Garten, een immens park in het centrum van München, banieren, slagbomen en leeuwen bij de entrees nodig heeft voor zijn herkenbaarheid?
Leeuwen genoeg trouwens in Stuttgart (waar ik op de heenweg een tussenstop maakte)en München:

Intermezzo – Verschnaufpause (2)

Afgelopen woensdag bestond Horst sweet Horst precies een jaar. Een feit dat gevierd moest worden. Daarom een paar dagen naar München geweest. Waarom München? Uiteraard om Louis van Gaal tijdens z’n eerste werkdagen in actie te zien en horen. Als München niet veel meer te bieden had, was ik waarschijnlijk drie dagen blijven hangen aan de Säbener Straße, waar het trainingscomplex van Bayern ligt. Want fascinerend is het, om Louis – gewapend met Trillerpfeife – op z’n Van Gaals in het Duits (‘Komm auf, einfach spielen’) tekeer te horen gaan (zet s.v.p. geluid aan bij filmpje).
Gaan mannen als Borowski, Demichelis en Altintop het redden? Afgaand op de twee trainingen die ik gadesloeg, vrees ik het ergste voor hen. Opvallend detail: het verder perfecte gras was volgens mijn stellige indruk wat aan de lange kant. Moet Louis toch eens de Platzmeister over aanspreken.München heeft zoals gezegd nog meer te bieden dan Van Gaal. Enkele prachtige stadions bijvoorbeeld.
Veel wijzer maak ik u niet. Ga zelf kijken, zou ik zeggen, ook München ist eine Reise wert. Bovendien gaat dit weblog over Horst en niet over München. Kan Horst nog iets van München leren? Ja. Bijvoorbeeld hoezeer kunst het verblijf in de openbare ruimte kan veraangenamen. Zelfs de meest lelijke winkelstraten en de meest non-descripte gebouwen krijgen allure door kunstwerken als dit van Stephan Balkenhol en dit van Jonathan Borofsky.Al bij voorbaat hulde voor de Horster politieke partijen die het aandurven in hun verkiezingsprogramma te pleiten voor het zo noodzakelijke eerherstel voor de commissie Kunstvoorzieningen.
Kan Horst nog meer van München leren? Ja. Bijvoorbeeld hoezeer muziek het verblijf in de openbare ruimte kan veraangenamen. Zelfs de Beierse blaaskapel op die malle Chinesischer Turm heeft wel iets, of je nu van de muziek houdt of niet.
Maar verder vooral veel straatmuzikanten gehoord en gezien de afgelopen dagen in en op de Münchense straten, pleinen en parken: trommelaars, gitaristen, saxofonisten, accordeonisten. Hoogste tijd dat er ook in Horst weer eens zo iemand opduikt, al is het er maar één.
Allemaal goed en wel, maar kan München ook nog iets van Horst leren? Ja. Wat? Dát ga ik ze nu eens niet aan hun neus hangen. Laat ze maar mooi naar Horst komen, die Münchenaren.

maandag 29 juni 2009

zondag 28 juni 2009

Actualisatie – Waaraan herken ik een bos? (1)

De foto’s bij het stukje over de werkzaamheden in de Kasteelse Bossen had ik vorige week al gemaakt. Vandaag ontdekte ik bij toeval dat de leeuwen intussen al zijn geplaatst. Allemaal zijn ze uitgevoerd in mijn geliefde ultramarijn. Desondanks nodig ik u graag uit om deel te nemen aan de eerste actie van het Kasteelse Bossen Bevrijdingsfront: de bevrijding van de blauwe leeuwen. Morgenavond (maandag) om acht uur verzamelen op de parkeerplaats bij sportpark Ter Horst. Bivakmutsen, beitels, pikhouwelen, hamers en bijlen s.v.p. zelf meenemen.

Klein mysterie 80 – Waaraan herken ik een bos?

Zeg, Piet?
Ja, wat is er, Truus?
Wat zou dat daar eigenlijk zijn?Een hooiberg?
Nee, daarachter.
Bedoel je al dat groen?
Inderdaad.
Misschien een bos?
Ik zie wel bomen, ja. Maar een bos?
Ik heb ook m’n twijfels hoor. Een bos herken je toch aan z’n zuilen met leeuwen, aan z’n banieren, z’n slagbomen, z’n maaskeien, z’n informatieborden op markante plaatsen? Zie ik daar allemaal niet.
Je hebt gelijk, Piet. Natuurlijk is dat geen bos. Het lijkt me inderdaad eerder een fabriekshal.
Of een zwerm gele parkieten. Of nee, toch eerder een berg opgestapelde broodtrommeltjes.
Laten we maar fijn ergens anders naar toe gaan.
Lang geleden dat ik het zo met je eens was, Truus.Een vreemde dialoog. Maar die wordt in absurditeit overtroffen door een gemeentelijke mededeling van afgelopen week. Daarin valt te lezen dat ‘de projectmatige uitvoering van werkzaamheden’ in de Kasteelse Bossen – waarmee de afgelopen weken een begin is gemaakt – onder meer bestaat uit ‘het plaatsen van zuilen met leeuwen, banieren, slagbomen, maaskeien en informatieborden op markante plaatsen’. Dit alles om de herkenbaarheid van de Kasteelse Bossen te vergroten. Nog een keer: dit alles om de herkenbaarheid van de Kasteelse Bossen te vergroten. Bomen alleen zijn anno 2009 dus niet meer genoeg om duidelijk te maken dat het bij de Kasteelse Bossen om een bos gaat. Nee, daarvoor heb je ook banieren, slagbomen, maaskeien,informatieborden en zuilen met leeuwen nodig. Meebetaald door de Europese Unie. Ook dat nog.Als het allemaal niet zo triest was, zou je er bijna om gaan lachen. Maar het heeft ook iets beledigends: ‘Die mensen van tegenwoordig zijn zo dom, die weten niet eens meer dat een verzameling bomen een bos is.’ Vreemd eigenlijk dat we al deze onzin zo gelaten over ons heen laten komen. We zien het met z’n allen gebeuren en we doen niets. Zouden we niet eens een Kasteelse Bossen Bevrijdingsfront oprichten?

Zie ook: Actualisatie - Waaraan herken ik een bos?

Top 5 – Desolate Horster banken

Op 1 de voormalige ING-bank:En nu weer even serieus: dat viel dus nog helemaal niet mee, het samenstellen van een top 5 van desolate Horster banken. Horst zorgt goed voor z’n banken, is mijn voorzichtige conclusie na een week intensief speurwerk. Misschien had ik mezelf ook wat langer de tijd moeten gunnen. Want het ontbreekt Horst aan veel, maar beslist niet aan banken. Edoch: beloofd is beloofd, dus hierbij mijn top 5 (waarbij ik niet uitsluit dat die de komende tijd nog verandering ondergaat):

5. Elsbeemden (tipgeefster bedankt!)en VenlosewegEigenlijk meer idyllisch dan desolaat. Toch zit het niet echt lekker met die takken in je rug.

4. bij rotonde Meldersloseweg – Witveldweg en bij rotonde Westsingel – StationsstraatDesolaat betekent volgens Van Dale zowel ‘troosteloos’ als ‘in ontredderde, zeer verwaarloosde toestand verkerend’. Banken bij rotondes zou ik per definitie als ‘troosteloos’ willen omschrijven.

3. VossenheuvelEen Geheimtip zouden onze oosterburen zeggen, deze bank bij het op 21 maart 1996 door leerlingen van de groepen 7 en 8 van de basisscholen uit de gemeenten Horst en Sevenum aangeplante bos (herinnert u het zich nog?) aan de doodlopende Vossenheuvel.

2. hoek Jacob Merlostraat – MolenstraatHet smerige bankje, de lullige struikjes, het schreeuwerige informatiebord, de eeuwige paaltjes, de molensteen die alleen ingewijden als zodanig zullen herkennen: je zou er bijna neerslachtig van worden.

1. nabij kruising Stationsstraat – HandelstraatEnige beschutting is ver te zoeken en je kijkt uit op een bedrijfsgebouw, een drukke weg of een bedrijfsgebouw. En toch, en toch zie je er wel eens mensen zitten. Gisterochtend bijvoorbeeld nog, een oude bekende zelfs:
Buiten mededinging: Kasteelse BossenDesolater tref je ze niet aan. Maar wat ik ook allemaal tegen heb op de Kasteelse Bossen, het zou niet eerlijk zijn deze bank in mijn top 5 op te nemen omdat ze met het oog op de herinrichting van het gebied waarschijnlijk vrijdag van haar planken is ontdaan en misschien morgen al wordt bijgezet op het nabije kerkhof van desolate banken.

Actualisatie – Plateauperikelen (3)

Vuurwerk over de Meterikse plateauperikelen bleef afgelopen dinsdag tijdens de raadsvergadering helaas uit. Raadslid Hoeijmakers (VVD) was de enige die inging op de meest recente briefwisseling tussen gemeente en buurtbewoners. Hij vroeg zich af waarom de gemeente niet gewoon tegemoet komt aan de wensen van de buurtbewoners. Waarop wethouder Stas (PvdA) nog maar eens duidelijk maakte dat het volgens de geraadpleegde deskundigen raadzaam is de drempel – weliswaar enigszins afgevlakt – gewoon te laten liggen. De wethouder volgt de deskundigen in die mening. Hij gaat derhalve niet inbinden. Maar de buurtbewoners evenmin, als ik het juist inschat. Dus vroeg of laat komt dat vuurwerk er toch. Ik verheug me er nu al op.

dinsdag 23 juni 2009

Intermezzo – Desolate banken

Op 16 mei las ik in Het Parool dat Yvette van der Does een boekje had gemaakt met foto’s van desolate Amsterdamse openbare (zit)banken: vieze banken, verscholen banken, bekladde banken, overbodige banken, vergeten banken, noodlijdende banken, banken zonder uitzicht. ‘Dat moet ik hebben’, dacht ik en bestelde het meteen. Het was even wachten op een herdruk, maar afgelopen vrijdag gleed het boekje dan toch door de brievenbus. Vijftig kleurenfoto’s van Amsterdamse banken, voorafgegaan door een korte inleidende tekst. Voor de ware liefhebber is Desolate stadsbanken een must. Banken die uitzicht bieden op telefooncellen, blinde muren of bumpers van auto’s, banken waartegen fietsen staan geparkeerd, door planten overwoekerde banken: je zou soms denken dat het geënsceneerde foto’s zijn, maar dat is toch echt niet het geval. Mensen zijn op de meeste foto’s in geen velden of wegen te bekennen, hetgeen de desolaatheid (desolatie?) van de banken uiteraard alleen nog maar versterkt. Bestellen dus: iejfette@hotmail.com
Heeft Horst behalve lelijke banken (zie klein mysterie 31 en actualisatie 1 december 2008) ook desolate banken? In gedachte de voormalige gemeente Horst rondgaand, kom ik zo al op drie banken die gezien hun ligging desolaat te noemen zijn. Dat geeft me het vertrouwen dat ik over een week een top 5 van desolate Horster banken moet kunnen publiceren. Zoals altijd staat het u natuurlijk vrij mij van tips te voorzien. Nog mooier: mail me úw top 5 van desolate (Horster) banken. Kunnen ze in Amsterdam zien dat wij hier in Horst echt niet voor hen onderdoen.

maandag 22 juni 2009

Klein mysterie 79 – Kapelkolder

Zou het hier hebben gestaan?Of hier?Hier misschien?Doet er ook niet zoveel toe. Waar het om gaat is dat de op te richten heemkundevereniging in Hegelsom van plan is de Sint-Joriskapel te herbouwen, aldus De Echo van Horst. U bent onbekend met de Sint-Joriskapel? Dat valt u niet euvel te duiden, want het heilig huisje had een levensduur van nauwelijks meer dan tien jaar. Gebouwd in 1952 aan de rand van het bos aan de Sint-Jorisweg, al snel aan verval en verwaarlozing ten prooi gevallen en midden jaren zestig weer afgebroken. Doel van de wederopbouw – nog altijd volgens De Echo – is Hegelsom meer op de kaart te zetten voor wandel- en fietsliefhebbers.
Wat ik van het plan vind? Wilt u het echt weten? Nou dan: dwaasheid in het kwadraat. Sowieso ben ik geen voorstander van herbouw van om wat voor reden dan ook verdwenen bouwwerken. Of het nu gaat om wederopbouw van het Paleis voor Volksvlijt in Amsterdam, het Berliner Stadtschloss, de Houthuizer molen in Lottumof de stationsgebouwen van America en Griendtsveen: ik ben tegen. Waarom? Omdat herbouw altijd surrogaat is. Omdat de ziel van het oorspronkelijke gebouw eenvoudigweg niet te herbouwen is. Omdat ik geloof in vooruitgang. Omdat herbouw namaak is en ik niet van namaak houd. Omdat het veel effectiever is om bestaande gebouwen voor afbraak te behoeden dan ze over enkele generaties weer op te bouwen.
Herbouw van verdwenen gebouwen is dus dwaasheid. Herbouw van de Sint-Joriskapel is dwaasheid in het kwadraat: het ding had geen historische waarde, afgaand op de tekening in De Echo ook geen architectonische waarde en hooguit beperkte nostalgische en emotionele waarde. Gelooft u trouwens werkelijk dat herbouw van de kapel Hegelsom meer op de kaart zou zetten voor wandel- en fietsliefhebbers? Als dat op de kaart zetten door middel van een kapel heus nodig is – waarom eigenlijk? – dan zou ik de vier oprichters van de heemkundevereniging Hegelsom een welgemeend advies willen geven: stap op een vrije dag in de auto, rijdt naar Wachendorf in de Eifel en bezoek daar de Bruder-Klaus-Feldkapelle. Als er in Hegelsom dan toch een kapel moet komen, lijkt me die kapel een betere inspiratiebron dan de Sint-Joriskapel. (Mocht er overigens nog een plaatsje vrij zijn in de auto, dan houd ik me aanbevolen, de Bruder-Klaus-Feldkapelle staat namelijk hoog op mijn lijstje van nog te bezoeken bezienswaardigheden.)