maandag 10 januari 2022

Intermezzo – Wandelgang (20) | Jim Weijs

Donderdag vroeg iemand zich af of ik soms word gesponsord door het Horster centrummanagement met die wandelingen. ‘Ga eens naar bijvoorbeeld Broekhuizen, Ooijen-Wanssum of Meerlo. Tien keer beter!!!’ Hoho! Er was een open aanmelding voor deze wandelingen en ik laat iedereen de keus waar hij of zij wil wandelen. Op deze vrijdag begeef ik me zelfs tot twee keer toe een heel eind buiten Horst. Met Jim Weijs heb ik afgesproken op de parkeerplaats in het Schuitwater. Jim (26) is docent in het middelbaar onderwijs en was van 2015 tot 2020 gemeenteraadslid voor D66 en D66+GroenLinks in Horst aan de Maas. Hij is opgegroeid in Lottum en woont nu in Tegelen. We kennen elkaar.


‘Zullen we de blauwe route lopen?’
‘Prima, het is jouw feestje.’
‘Dan beginnen we aan deze kant van de weg en komen we straks aan de andere kant van de weg bij het echte Schuitwater.’
‘Huh? Het Schuitwater ligt toch aan beide kanten van de weg?’
‘Zo wordt het genoemd ja, maar het echte Schuitwater ligt aan de Lottumse kant van de weg.’
‘Is dit Lottums chauvinisme of zo?’
‘Euhhh …’


Jim heeft dan al gezegd dat hij is opgegroeid aan het Zwaanen Heike in Lottum, op een steenworp afstand van het Schuitwater. Fantastische straatnaam, alleen al vanwege die beide a’s, daar zijn we het snel over eens. Wel een naam die je vaak moet spellen.


We zijn meteen al zó druk in gesprek dat we de blauwe route binnen de kortste keren bijster zijn. Alsof het iets uitmaakt: Jim kent het gebied op z’n duimpje, hij heeft hier vaak gerend en gewandeld. Wandelen door een bebouwde omgeving vindt ie maar niks.


Tot mijn groot genoegen blijkt Jim een voetballer te zijn. Hij speelt in het tweede elftal van SV Lottum, ‘met vrienden, voor mijn plezier’. Jim zegt het niet met zoveel woorden, maar tussen de regels door lezend kom ik tot de conclusie dat hij in de jeugd geen onverdienstelijk voetballer moet zijn geweest. Hij is een beetje afgeknapt op mensen die geen verschil zien tussen voetballen bij een dorpsclub en in de finale van de Champions League spelen.


We zijn inmiddels de weg overgestoken en komen bij het Schuitwater. Het échte Schuitwater. Ik vergeet Jim hiermee te plagen omdat ons gesprek een wending heeft genomen: van voetbal naar politiek. Mijn ervaring met lokale (ex-)politici, van welke politieke kleur dan ook, is dat ze niet meer kunnen ophouden met over politiek praten als ze iemand, mij bijvoorbeeld, treffen die de politiek intensief volgt. Jim vormt geen uitzondering op deze regel. We hebben het onder meer over de vraag of de landelijke politiek naar rechts is opgeschoven en hoe je, ook lokaal, moet omgaan met populistische partijen.


Terwijl we door de modder baggeren – een vrij frequent fenomeen tijdens deze serie wandelingen – zegt Jim het te betreuren dat de linkse partijen in Horst aan de Maas nooit een blok hebben weten te vormen tegenover het almachtige CDA. Ik vraag of hij D66 dan als een linkse partij beschouwt – plagen zit in mijn aard. ‘Ja, hoor. Althans, de Horster tak wel. Andere takken en landelijk niet altijd.’ Hoe dan ook, van het besluit, vier jaar geleden, om met D66+GroenLinks toe te treden tot de coalitie heeft hij geen spijt. En zo zouden we ongetwijfeld nog uren zijn doorgegaan als er geen volgende wandelafspraak op de agenda stond. 


Dit was aflevering 20 van
Wandelgang, een serie wandelingen in de kerstvakantie met Horst-sweet-Horst. Klik hier voor een toelichting op deze reeks. De kerstvakantie en de wandelingen zijn inmiddels voorbij. Morgen en overmorgen volgen nog verslagen van de laatste twee wandelingen.

zondag 9 januari 2022

Intermezzo – Wandelgang (19) | Kay Thijssen

Op de fiets onderweg naar Kronenberg bedenk ik me dat het met Kay Thijssen eigenlijk hetzelfde is als met die andere politicus, Mark Rutte: ik ken hem alleen van het beeldscherm en op basis daarvan heb ik een mening over hem gevormd. Verschil is dat ik van Kay een aanzienlijk positiever beeld heb dan van Mark. Kay maakte vier jaar geleden zijn entree in de gemeenteraad van Horst namens Essentie, een lokale partij die pragmatisme (voor mij te) hoog in het vaandel heeft staan, een (te) grote afkeer heeft van geneuzel en dat ook (te) regelmatig laat blijken. Kay valt me op door zijn to-the-point-zijn, zijn gevoel voor humor, maar vooral ook door zijn vaardigheid in het debat, een kwaliteit die bijzonder dun gezaaid is in de Horster gemeenteraad. Nu maar afwachten of Kay (25) in het echt niet tegenvalt.


We ontmoeten elkaar bij de kerk in Kronenberg. Waarom Kronenberg? Ik dacht dat je in Sevenum woonde? ‘Klopt, maar ik heb hier met mijn vriendin een nog te bouwen woning gekocht.’ We lopen erlangs, de eerste schop moet nog de grond in. Kay vertelt intussen dat hij via vmbo (‘Toen was ik vrij eigenwijs’), havo en hbo uiteindelijk vorig jaar aan de universiteit is afgestudeerd als bestuurskundige. Ongelooflijk. Sinds oktober werkt hij als beleidsmedewerker wonen bij de gemeente Geldrop-Mierlo.


Op het Bedelaarspad slaan we linksaf een half verharde weg in, het Grote Veld op. Het Grutte Veld, en meer in het bijzonder de Kruusboëm, is dé grote trots van elke Sevenumer, dus ook van Kay. Als hij een rondje aan het rennen is houdt hij er altijd even halt om aan zijn drie jaar geleden overleden opa te denken. Die woonde vroeger Op den Bergen, iets verderop.


In de striemende regen op dat immense akkerbouwcomplex vertelt Kay dat hij er al als kind van droomde ooit in de Tweede Kamer te komen. Hoogst opmerkelijk voor iemand die niet opgroeide in een gezin waar je politiek met de paplepel kreeg ingegoten. Voor een schoolopdracht ging hij ooit op bezoek bij Bram Hendrix, fractievoorzitter van Essentie. Van het een kwam het ander en zo belandde hij al op 17-jarige leeftijd in de plaatselijke politiek. Daarin is hij inmiddels door de wol geverfd. Dat blijkt ook als ik hem vraag of het niet voor iedereen goed zou zijn, ook voor die partij zelf, als het CDA na de komende gemeenteraadsverkiezingen eens uit de coalitie zou worden geknikkerd. ‘Dat kan zomaar niet als het CDA de grootste partij blijft, wat ik wel verwacht.’


Kan het trouwens zo zijn dat Kay, net als ik, supporter is van VVV? ‘Jazeker!’ De rest van de wandeling gaat alleen nog over VVV. Heerlijk! Kay bezoekt, net als ik, elke thuiswedstrijd en soms een uitwedstrijd. Jarenlang ging hij met zijn broer en zijn opa. Sinds het overlijden van zijn opa gaat zijn vader mee. Kay verhaalt uitvoerig over het laatste kampioenschap in 2017, hoe hij dat met z’n opa in Venlo op de Markt vierde en hoe opa daar dagenlange spierpijn aan overhield. Uit alles spreekt een diepe genegenheid voor zijn opa. Dat ontroert me.


Slotsom: Kay blijkt ook in het echt niet tegen te vallen. We spreken af in de toekomst vaker te gaan wandelen.


Dit was aflevering 19 van
Wandelgang, een serie wandelingen in de kerstvakantie met Horst-sweet-Horst. Klik hier voor een toelichting op deze reeks. De kerstvakantie is bijna afgelopen, net als deze reeks: er volgen nog verslagen van drie wandelingen.

zaterdag 8 januari 2022

Intermezzo – Wandelgang (18) | Marlies Scheres

Op naar Hegga, voor de derde keer in vijf dagen! Er waren tijden dat ik minder in Hegelsom kwam. Ditmaal heb ik er afgesproken met Marlies Scheres, die jarenlang in Sevenum woonde, maar opgroeide in Hegelsom en er veertien jaar geleden weer terugkeerde. Marlies (60) was lange tijd docent in het middelbaar onderwijs en is nu adjunct directeur van Yuverta (tot vorig jaar Citaverde College geheten). En dan is Marlies ook nog eens dochter van een instructeur op de Praktijkschool (ook bekend als ‘Kiepeschoël’ of ‘Henneschoël’). Niet vreemd dus dat ze een wandeling voor ogen heeft met als thema onderwijs. Marlies en ik kennen elkaar.


Van haar fantastische huis lopen we over de Pastoor Debijestraat naar de lagere school, háár lagere school. De lagere school ook van legendarisch onderwijsvernieuwer Jan Wijnen (‘meister Wiene’). Opmerkelijk genoeg zat Marlies nooit bij hem in de klas. Wel drie jaar lang bij meester Peters, aan wie ze dierbare herinneringen heeft.


We lopen naar een in de voorgevel van de school ingemetselde gedenksteen. Ik zie ‘m voor het eerst, Marlies heeft er ook nooit echt acht op geslagen. Het opschrift is in het Latijn. We hebben allebei zes jaar lang les gehad in deze dode taal, maar er is te weinig van blijven hangen om de tekst adequaat te kunnen vertalen. Thuis lees ik in Meester laat me door!, een publicatie van Gert Verheijen over de eerste vijftig jaar van de lagere school in Hegelsom de correcte vertaling: ‘Aan het Goddelijk Hart van Jesus / voor onze kleine kinderen / de beminden van Christus.’ De hoofdletters vormen samen in Romeinse cijfers het stichtingsjaar van de school, 1930.


We wandelen verder richting Yuverta. Na de lagere school ging Marlies, net als ik, naar het Boschveldcollege in Venray. Ze vraagt wie de gymnastiekleraar was aan wie Lotte Spreeuwenberg en ik zo’n hekel hadden (klik hier). Marlies, gek op sport, blijkt eveneens les van deze man te hebben gehad. Zij beoordeelt hem juist wat positiever. Net als andere gymnastiekdocenten die bij mij minder in de smaak vielen. Verder stemmen onze voor- en nakeuren voor docenten uit die tijd vrijwel overeen.


We passeren Yuverta. Het gesprek gaat over het onderwijs in de loop der jaren. Veel is veranderd, in het onderwijs zelf maar ook bij docenten, leerlingen en ouders. We zijn voorzichtig positief: perfect is het niet, maar ten opzichte van vroeger is er veel verbeterd. 


We glibberen door het Ham, lopen onderlangs het Sint-Annakapelletje en stevenen vervolgens af op de Wervelstraat in Horst. Daar beleefde Marlies, meteen na haar afstuderen aan de lerarenopleiding, zeven prachtige jaren als docent aan de MAVO. Er kon en mocht veel. Ze herinnert zich een optreden van de pas opgerichte Heideroosjes – de bandleden waren allemaal leerling – in de kantine van de school. De herdertjes lagen bij nachte op z’n punks.


We staan op het binnenplein van appartementencomplex Hof van Horst. De voormalige MAVO is hierin geïncorporeerd. Een oudere man loopt op ons toe en vraagt wat we aan het doen zijn. Als we duidelijk hebben gemaakt niets verkeerds in de zin te hebben, onthult hij dat hij een appartement heeft in de voormalige toiletten van de MAVO.


In de parkeerkelder van het complex laat ik Marlies het coördinatenkunstwerk zien dat slechts bij weinigen bekend is, ook bij Marlies niet (klik hier voor meer informatie). Vervolgens lopen we weer terug richting Hegga, terwijl Marlies anekdotes over haar MAVO-tijd uit de mouw blijft schudden.


Dit was aflevering 18 van
Wandelgang, een serie wandelingen in de kerstvakantie met Horst-sweet-Horst. Klik hier voor een toelichting op deze reeks. Wil je ook een keer meewandelen met Horst-sweet-Horst? Dan ben je te laat: helemaal volgeboekt!

Intermezzo – Wandelgang (17) | Agata Siwek

En toen, toen veranderde Meterik anderhalf uur lang in Pionki. Zomaar op een ijskoude woensdagmiddag in januari. Eén uur en zes minuten lang, niet meer en niet minder. Pionki is een plaats in Polen met ruim twintigduizend inwoners, honderd kilometer ten zuiden van Warschau, twaalfhonderd kilometer ten oosten van Meterik. Ik was nog nooit in Pionki geweest, had er zelfs nog nooit van gehoord. Maar woensdagmiddag waande ik me tussen 15.00 uur en 16.06 uur in Pionki. Pionki, in weiter Ferne, so nah.


Pionki is de geboorteplaats van Agata Siwek. Ze woonde er totdat ze op haar twaalfde verhuisde naar Kraków. Agata (49) is kunstenaar en woont nu in Evertsoord. Zij gidst me woensdagmiddag door het Pionki van eind jaren zeventig, begin jaren tachtig.


Startpunt van de rondleiding is het hotel waar Agata de eerste twee jaar van haar leven doorbracht.


In Hotel Moskwa waren medewerkers van Pronit ondergebracht. Pronit was een chemische fabriek waar zo ongeveer de hele beroepsbevolking van Pionki werkzaam was. Agata’s vader werkte er als scheikundige, haar moeder was er in dienst als advocaat.


Een klein eindje verderop ligt het cultuurhuis en daar tegenover de sporthal.


In het cultuurhuis bracht Agata vele uren door met tekenen, schilderen, dansen en andere creatieve uitingen, aangemoedigd door toegewijde, stimulerende en zorgzame docenten. Agata krijgt tranen in haar ogen als ze eraan terugdenkt.


Een heel eind verderop, aan de rand van de stad en deels verscholen tussen de bossen, ligt het immense, volledig omheinde complex van Pronit, alleen toegankelijk voor medewerkers.


Daarnaast de kantine, waar Agata slechts zelden kwam. In tegenstelling tot haar broer, die verzot was op de gehaktballen die er werden geserveerd.


We lopen verder door de stad en zien rechts in de verte de bioscoop liggen. De eerste film die Agata er als 7-jarige samen met haar vader zag, was The Swarm, een Amerikaanse horrorfilm met een hoofdrol voor bijen. ‘En toch ben ik hobbyimker geworden.’ 


In de buurt van de bioscoop ligt het kantoor waar Agata’s moeder werkte. Agata kwam er vaak, niemand die er aanstoot aan nam dat er kinderen rondliepen. Dan komen we bij haar lagere school, school Nummer 4. Ook daaraan heeft Agata louter aangename herinneringen. Een paar straten verder: het appartementencomplex waar ze van haar tweede tot haar twaalfde woonde. Wetenschappers, zoals Agata’s vader, kregen een appartement met één extra kamer. Het feit dat haar vader directeur was van het wetenschappelijk instituut voor kunstleer betekende ook dat het gezin beschikte over een telefoon.


En verder gaat het: langs het sportcomplex, met daarachter de kerk, de woning van haar oma, de volkstuin. Agata vertelt, vertelt en vertelt. En pinkt regelmatig een traan weg. Het zijn bitterzoete tranen: het was daar zó mooi, zó vredig, zó harmonieus. Totdat haar ouders besloten te verhuizen naar Kraków, tweehonderd kilometer naar het zuiden. Vader en moeder Siwek waren ervan overtuigd dat in Kraków meer toekomstmogelijkheden lagen voor Agata en haar broer. Wat ook wel zo was. Toch voelde het voor Agata alsof ze werd verstoten uit het paradijs.


Het beeld dat Agata in die één uur en zes minuten heeft geschetst van het Pionki van haar jeugd contrasteert sterk met het beeld dat ik tot vandaag had van een industriestadje in Polen onder het communistische regime. Mijn beeld: grauw, geen zon, sombere mensen, nooit lachen, drillen, een angstcultuur, overal verraders. Agata’s Pionki: zon, solidariteit, geen verraders, kunst en cultuur op een voetstuk, laissez faire, laissez passer. Ik wil naar Pionki. Pionki mon amour.


Dit was aflevering 17 van
Wandelgang, een serie wandelingen in de kerstvakantie met Horst-sweet-Horst. Klik hier voor een toelichting op deze reeks. Wil je ook een keer meewandelen met Horst-sweet-Horst? Dan ben je te laat: helemaal volgeboekt!

vrijdag 7 januari 2022

Intermezzo – Wandelgang (16) | Maan van Helden en Anniek Verheijen

Mijn tante Trees Collin-Moorman werd afgelopen zondag op onze wandeling door Horst begeleid door haar dochter Anne-Marie (klik hier). Woensdagochtend is de rolverdeling andersom: Maan van Helden wordt begeleid door zijn moeder, Anniek Verheijen. Kan en mag, ik ben heel flexibel in zulke zaken. Maan is in vergelijking met alle andere medewandelaars tot dusverre wel enigszins atypisch, in die zin dat hij helemaal niet zoveel zin in de wandeling lijkt te hebben. Ik ken Maan als een bijzonder enthousiast en goedlachs persoon, maar vandaag is hij zwijgzaam, een beetje waers.


Er staat een koude wind en het is slechts enkele graden boven nul als we vertrekken uit de Harrie Driessenstraat. Toch weigert Maan, bikkel als hij is, zijn wanten aan te trekken. Zijn mond doet hij ook in de buitenlucht niet open. We wandelen richting de Moelbaerenbos. Maan wordt voortgeduwd door Anniek. Als we de Doolgaardstraat willen oversteken is een automobilist zo aardig om voor ons te stoppen. Anniek en ik knikken de automobilist vriendelijk toe. Maan kijkt niet op of om en zegt nog steeds geen boe of bah. Ten langen leste besluit ik maar een gesprek aan te knopen met zijn moeder. Anniek, docent bij Gilde Opleidingen, vertelt dat steeds meer leerlingen in de problemen raken door de aanhoudende coronaperikelen. Dan doet Maan, we zijn inmiddels op de Songertweg, warempel toch van zich spreken: ‘Paard!’


Daar blijft het ook bij. Ik vervolg mijn gesprek met Anniek, die haar verjaardag afgelopen vrijdag vierde met een wandeling. Ik, een van de genodigden, zeg dat ik dat zo’n goed idee vond: veel informeler dan de traditionele kringverjaardag met één stukje vlaai en doorgeef- dan wel graaisessies van nootjes en chipsachtige producten. Anniek: ‘En dan altijd naast de verkeerde persoon komen te zitten en naar gespreksonderwerpen moeten zoeken.’ We zijn inmiddels op een modderpaadje beland. We besluiten Maan, Star of the Show immers, een stukje te dragen. Zwijgzaamheid valt ons ten deel.


Slooierweg, links de Nachtegaallaan op en dan schieten we rechts weer het bos in. Opnieuw modder, opnieuw dragen, voortdurende zwijgzaamheid bij Maan. Alles wordt anders als Maan ter hoogte van de voetbalvelden op eigen benen gaat staan. Hij praat (Zaerums!), hij lacht, hij loopt spetterend door plassen. Alles wordt als vanouds als Maan even later weer wordt voortgeduwd door Anniek. Terwijl Anniek en ik keuvelen, doet meneer er weer het zwijgen toe. De dieren in de dierenweide lijken Maan niet bovenmatig te interesseren. Dat ik een eend aanzie voor een kalkoen en daarvoor door Anniek op de vingers wordt getikt, ontgaat Maan.


Alles wordt wéér anders als we terug zijn bij de woning van Maan en Anniek en we besluiten daar nog iets te drinken. Maan ontdooit, hij is weer de goedlachse en enthousiaste Maan die ik ken. Hij komt me geld geven, hij laat me allerlei dieren zien, hij roept naar me als Anniek boven zijn luier verschoont, hij zwaait vrolijk naar een merel en hij heeft het in onvervalst Zaerums over grónk en hangd.

Maan is vandaag 2 geworden. Anniek werd vorige week 38.

Dit was aflevering 16 van Wandelgang, een serie wandelingen in de kerstvakantie met Horst-sweet-Horst. Klik hier voor een toelichting op deze reeks. Wil je ook een keer meewandelen met Horst-sweet-Horst? Dan ben je te laat: helemaal volgeboekt!

Intermezzo – Wandelgang (15) | Jos Weijs

Wat ook mooi is aan deze serie wandelingen: dat ik ga wandelen met mensen die ik niet (vaak) genoeg (meer) spreek. Jos Weijs (69) is zo iemand. Ik ken Jos al een kleine vijftig jaar. Hij was een vriend van mijn ouders, een partijkameraad ook, hij behoorde net als mijn ouders tot de oprichters van de PvdA-afdeling in Horst. Nog veel langer dan mijn vader zat hij in de Horster gemeenteraad. Maar ik heb ook nog levendige herinneringen aan tripjes naar Verdun en Londen in het gezelschap van Jos. Als we elkaar tegenwoordig zien, blijft het bij een praatje tijdens het boodschappen doen. En nu heeft Jos gemaild: ‘Graag wil ik een keer met je gaan wandelen. Mijn voorstel is dat we praten over het heden en het verleden.’ Héél graag! En praten over heden en verleden betekent volgens mij in feite: praten over alles. Mooi!


Jos heeft bedacht om door de Horster wijken en buurten te lopen. Met uitzondering van de Norbertuswijk. Hij heeft namelijk gelezen dat die al verschillende keren aan bod is geweest tijdens deze wandelingen. Van zijn huis aan de Jacob Merlostraat lopen we via een brandgang die ik – tot mijn eigen verbazing – niet ken, De Riet in, een jaren zeventigbuurt. Hutje mutje. Stenen, stenen, stenen, auto’s, auto’s, auto’s. Nauwelijks groen, nauwelijks lucht. Dichte bebouwing, overal geparkeerde auto’s. Zo moet het niet, concluderen we. Valt hier nog iets aan te veranderen, te verbeteren, vraag ik Jos. Hij heeft er een zwaar hoofd in.


We betreden de Mussenbuurt via de Zwaluwstraat. Jos heeft tien jaar in een van de flats aldaar gewoond. ‘Geweldige appartementen, fijn wonen.’ Het beeld in de Vinkenstraat en Putterstraat vertoont daarentegen weer overeenkomsten met De Riet. Jos vertelt hoe anders het is in Zürich, waar zijn dochter Marieke woont. Genossenschaften zorgen er daar voor dat wonen voor verreweg het grootste deel van de bevolking betaalbaar blijft. Waarom zou zoiets hier niet kunnen?


De Afhang stemt ons vrolijker. Althans: de ruimere opzet en het groen. Over de architectuur is Jos minder te spreken. Hij verafschuwt de retroarchitectuur en de nepboerderijstijl die in Horst aan de Maas welig tiert. Het doet me goed dat Jos er hetzelfde over blijkt te denken als ik.


En zo gaat het verder: Engelerveld, Nieuwstraat en omgeving, Hof te Berkel, Hertogbuurt, Blauwververstraat en omgeving, Stuksbeemden en de Risselt. We zien en bespreken voorbeelden van hoe het moet of kan en voorbeelden van hoe het niet moet of kan. Vooral de dichte bebouwing, nota bene ook in het recent opgeleverde Hof te Berkel, stemt tot nadenken. Ondertussen hebben we het over de politiek, zowel landelijk als provinciaal als lokaal. En over vertegenwoordigers van die ene partij, die ons allebei al ons hele leven dwarszit. Jos geeft wel hoog op over de kwaliteit van de kandidatenlijst van de PvdA voor de komende gemeenteraadsverkiezingen. We zijn het erover eens dat het dualisme het er allemaal niet beter op heeft gemaakt, tenminste niet in Horst aan de Maas.


En dan zijn we weer terug in de Jacob Merlostraat. Nog een kop thee? Graag – hoewel dit eigenlijk niet past in het concept van deze wandelingen, maar voor Jos maak ik een uitzondering. Daarna blijft het nog lang gezellig.


Dit was aflevering 15 van Wandelgang, een serie wandelingen in de kerstvakantie met Horst-sweet-Horst. Klik hier voor een toelichting op deze reeks. Wil je ook een keer meewandelen met Horst-sweet-Horst? Dan ben je te laat: helemaal volgeboekt!

donderdag 6 januari 2022

Intermezzo – Wandelgang (14) | Wim Heijligers

Wim Heijligers mailde dat hij twijfelde om met me te gaan wandelen: ‘We hebben immers afgelopen zomer al een keer gewandeld, twee keer zelfs, in het Schuitwater. En overdaad schaadt. Maar als je nog een plekje overhebt, wil ik dat graag invullen.’ Ik twijfelde geen moment om met Wim te gaan wandelen: beide wandelingen in het Schuitwater (klik hier) staan nog in m’n geheugen gegrift. Wim (63), gepensioneerd bioloog, verstaat de kunst ingewikkelde materie glashelder te maken. Bovendien weet hij de informatie die hij spuit goed te doseren, een gave die sommige educatoren ontberen. Dus ja, graag, die wandeling. We hebben afgesproken in de Kasteelse Bossen, op de parkeerplaats bij Mind Mystery.


Door berg en dal klinkt hoorngeschal. Het hoorngeschal moeten we er zelf bij bedenken, maar aan bergen en dalen geen gebrek deze dinsdagmiddag. En dat terwijl we niet veel meer doen dan over de Kreuzelweg en een paar zijwegen lopen. Toch passeren we tal van bergen: de Kreitenberg, de Bult, de Lichtenberg, de Valkenberg, de Nieuwenberg. En dan vergeet ik er waarschijnlijk nog een paar.

De Lichtenberg op een schilderij uit 1979 van Sjeng Jakobs (‘Hollenders Sjeng’)
Je hebt bergen en je hebt bergen. Genoemde bergen zijn bergen van enkele honderden centimeters hoog. Alleen geoefende landschapslezers als Wim zien ze. Landschapsleken zien ze pas als Wim ze erop wijst. Al die bergen zijn natuurlijke hoogten waarop, vaak al eeuwen geleden, een boerderij is gebouwd met daaromheen akkers.


Zonder bergen geen dalen. Zonder hoge bergen geen diepe dalen. De Kreuzelweg telt drie dalen, doceert Wim: het dal van de Grote Molenbeek, het dal van de Diepeling en het dal van de Lolllebeek. Als je heel goed kijkt, zie je telkens de glooiingen in het landschap. À propos Lollebeek: Wim vraagt of ik weet waar die naam vandaan komt. Geen idee. Hij vermoedt dat dat ‘lolle’ een – al dan niet bewuste – verbastering is van ‘lullen’, in de betekenis van een zacht geluid maken, klotsen, kabbelen.


Wim kent de namen van alle boerderijen hier en in de meeste gevallen ook die van hun (vroegere) bewoners. Wat niet zo vreemd is omdat zowel zijn vader als zijn moeder in deze omgeving opgroeiden. En Wim ging hier met zijn kameraadjes vroeger vaak schupe (wat een geweldig woord toch).|

De Nieuwenberg op een schilderij uit 1979 van Sjeng Jakobs (‘Hollenders Sjeng’)
We houden een tijdje halt bij wat oorspronkelijk een schuur van de Nieuwenberg was, Wims vader heeft hier zijn jeugd doorgebracht. Dan gaat een heel klein raampje open. Peter Deriks, de huidige bewoner van de Nieuwenberg knoopt een gesprek aan. Hij heeft zich terdege verdiept in de historie van de boerderij. Hij vertelt dat iets verderop ooit ijzererts werd gewonnen. Zelfs Wim staat met z’n oren te klapperen. Moeten ze toch eens een keer over verder praten, besluiten Peter en Wim.


Over de Kreuzelweg – een weg met heel veel gemotoriseerd verkeer voor een weg waarop gemotoriseerd verkeer alleen is toegestaan voor aanwonenden – lopen we weer terug richting het beginpunt van onze wandeling. Zoals wel vaker tijdens deze serie wandelingen vraag ik me af hoe het toch eigenlijk kan dat omgevingseducatie geen verplicht vak is op de basisschool. In Horst ken ik in elk geval één meer dan voortreffelijke docent.


Dit was aflevering 14 van
Wandelgang, een serie wandelingen in de kerstvakantie met Horst-sweet-Horst. Klik hier voor een toelichting op deze reeks. Wil je ook een keer meewandelen met Horst-sweet-Horst? Dan ben je te laat: helemaal volgeboekt!