maandag 13 april 2015

Flop 5 – Schaakse stamstapels

Onlangs zijn aan weerszijden van de Schadijkerweg, aan de oostzijde van de Schadijkse Bossen in Meterik, enkele flinke bospercelen rigoureus gedund. En waartoe leidt rigoureuze dunning van flinke bospercelen? Juist: stamstapels!
De stamstapels aan de Schadijkerweg en omgeving waren een buitenkansje voor Horst-sweet-Horst om eens te kijken hoe het heden ten dage nog is gesteld met de noble art of stamstapeling in deze contreien. Nou, ik kan u vertellen dat ik me rot ben geschrokken. Als de stamstapels aan de Schadijkerweg en omgeving representatief zijn voor de huidige staat van ons vaderlands stamstapelen, dan ziet het er beroerd uit. Allerbelabberdst zelfs. Neem, zo lang het nog kan, het puinzooitje zelf maar eens in ogenschouw. Zorg wel voor genoeg zakdoeken want u zult tranen met tuiten huilen.
Zelfs de meest elementaire beginselen van stamstapeling zijn hier met voeten getreden door de verantwoordelijke bosarbeiders – het heeft er alle schijn van dat elke vorm van stamstapelscholing aan hen is voorbijgegaan. Speciaal voor de meelezende ongeschoolde stamstapelende bosarbeiders roep ik de vijf vuistregels van stamstapeling graag nog eens in herinnering:
1. De opbouw van de stamstapel verloopt gelijkmatig.
2. De stamstapel is symmetrisch.
3. De stamstapel heeft een afgevlakte top.
4. De stamstapel krijgt nimmer de proporties van een kolos.
5. De stamstapelaar stelt een eer in een verzorgde afwerking van de beide uiteinden van de stapel.
Een uit het juiste hout gesneden stamstapelaar roept eerst en vooral het kind in hemzelf wakker en laat zich bij zijn handelen leiden door de vraag ‘Hoe zou een zesjarige een stamstapel bouwen?’. Zo niet, dan leidt dat tot de treurigstemmende taferelen zoals die momenteel aan de Schadijkerweg en omgeving vallen te aanschouwen. De Horst-sweet-Horst flop 5 van Schaakse stamstapels: 

5.
Niks mis met opbouw en symmetrie. Op de afwerking van de uiteinden is al evenmin veel aan te merken. Bepaald storende dissonanten zijn evenwel de uitstekende, net niet op maat gezaagde stammen.

4.
Dit is wat ik bedoel met een stamstapel met ‘de proporties van een kolos’. Veel te groot om ’m op z’n merites te kunnen beoordelen, laat staan om ’m frontaal te kunnen fotograferen.

3.
Géén symmetrie, linker uiteinde te steil opgebouwd, opbouw vanaf de rechterzijde vertoont enkele storende haperingen.

2.
En dit is dus wat ik bedoel met ‘puinzooitje’. Elk woord dat hier verder nog over wordt gezegd is er één teveel.

1.
Dat de PVV hier maar eens Kamervragen over stelt! 

Klein mysterie 636 – Vondersestraat/weg-dilemma

Wilhelminaplein
Gasthuisstraat
Venrayseweg
Elsbeemden
Hertog Willemlaan
Slooijerbroek/Slooyerbroek
Peeldijkje
Speulhofsbaan
Achter de Smaalbrug
Bondserf
Muldershof
Kerkeveld
Ulfterhoek
Sint-Antoniuspark
Stappersmolen
Cuppenpedje
Jan van Tenggats
Plein, straat, weg, beemden, laan, broek, dijkje, baan, brug, erf, hof, veld, hoek, park, molen, pedje, gats: als geboren en getogen Horstenaar weet ik feilloos waarop onze Horster straatnamen eindigen. Met één uitzondering: Vonderse… Géén Vonderseplein, -beemden, -laan, -broek, -dijkje, -baan, -brug, -erf, -hof, -veld, -hoek, -park, -molen, -pedje of -gats, dat staat vast. Maar Vondersestraat of Vonderseweg? Ik weet het nooit. Vonderseweg zeggen en terstond door twijfel bekropen worden. Omgekeerd idem dito. Tientallen keren moet ik het al hebben opgezocht. Telkens prentte ik me in: Vondersestraat, Vondersestraat, Vondersestraat. En toch de volgende keer wéér die twijfel.
Na de laatste keer heb ik er meer werk van gemaakt. Wat blijkt? Mijn eeuwige twijfel is historisch verklaarbaar: in elk geval tot in de jaren zestig van de vorige eeuw was het Vonderseweg. Ik ben namelijk in het gelukkige bezit van een gemeentelijk document dat is getiteld ‘Nieuwe straatnaamgeving en huisnummering ingaande 1 november 1961’. Vondersestraat duikt daarin niet op. Dit in tegenstelling tot Vonderseweg (klik op de afbeelding om haar te vergroten):
Bijna zou ik zeggen: ‘Welke oetlul heeft daarna dat -weg veranderd in -straat en mij, en met mij ongetwijfeld vele mede-Horstenaren, op deze manier opgezadeld met een gekmakend dilemma?’ Ik zeg dat echter niet: er bestaat een gerede kans dat mijn opa, tot in de jaren zestig hoofd van de afdeling Openbare Werken, of mijn vader, in de jaren zestig en zeventig gemeenteraadslid, bij de besluitvorming betrokken is geweest. En zowel mijn opa als mijn vader was geen oetlul. Laten we het daarom houden op ‘een hoogst ongelukkig besluit’.
Intussen overweeg ik ernstig de oprichting van een lotgenotengroep voor lijders aan het Vondersestraat/weg-dilemma. Medelijders kunnen zich alvast melden op horstsweethorst@gmail.com, dit uiteraard onder waarborging van hun anonimiteit. 

Top 5 – Foto’s op Grenspost O aan de Sint-Jorisweg

Hoewel die vorige week beloofde top 5 van Hegelsomse Grensposten (klik hier) in mijn hoofd al nagenoeg vorm heeft gekregen, wacht ik even met publicatie ervan. Ik wil namelijk eerst nog een paar Grensposten (acht kunstwerken in de vorm van een letter, geplaatst in een krans rondom Hegelsom) in een apart stukje bespreken. Anders zou ik ze gewoonweg tekort doen.
Om te beginnen vandaag de O. Het lijkt er warempel op of de initiatiefnemers van de Grensposten bij het zoeken naar een vorm voor de letters rekening hebben gehouden met mijn bijzondere voorliefdes. Ik denk daarbij met name aan de E, bij station Horst-Sevenum, die moet uitgroeien tot een vrijplaats voor graffitispuiters en ook aan de O, die wordt gevormd door de zestien bladen van een windmolentje. Herhaaldelijk heb ik hier al mijn liefde beleden voor de vierbladige Bosman-windwatermolen, maar die liefde geldt natuurlijk evenzeer de Amerikaanse windmotor of roosmolen. Want dat is de soortnaam van de molen die sinds een dikke week de westelijke oever van de Molenbeek aan de Sint-Jorisweg opsiert.
Een dorp in beweging luidt de titel van dit kunstwerk. Uit de toelichting: ‘Een windmolen staat voor nieuw opgewekte energie die we kunnen gebruiken om iets nieuws te realiseren. Nieuwe energie die in- of omgezet gaat worden voor nieuwe dynamiek.’
De zestien bladen van de molen bevatten in totaal 31 foto’s van het leven in Hegelsom in het heden en (vooral) verleden. Ze zijn na een oproep daartoe ingezonden door dorpsbewoners. De foto’s laten zich het beste bekijken bij, naar schatting, windkracht 4 of 5. Bij minder wind draait het molentje amper en zul je op de kop en op je zij moeten gaan staan om de foto’s goed tot je te kunnen nemen. Bij meer wind flitsen de foto’s in een razend tempo aan je voorbij – vermoed ik, ik heb de proef nog niet op de som kunnen nemen.
Genoeg gebazeld, tijd voor de Horst-sweet-Horst top 5 van foto’s op Grenspost O aan de Sint-Jorisweg. Met excuses voor de krakkemikkige foto’s, maar het kon niet anders. En omdat de foto’s geen bijschriften hebben, heb ik ze zelf maar verzonnen. Komt-ie:

5.
Zandkastelen bouwen op de Diekerhei.

4.
Toelichting overbodig. Nostalgie pur.

3.
Je moet waarschijnlijk Hegelsommer zijn om te weten wat dit is of betekent. Ik ben geen Hegelsommer.

2.
Potje kaarten in de buitenlucht op een heerlijke zomeravond.

1.
De vuile was buiten hangen.

Intermezzo – Een bezoek aan alle 863 gemeenten van Nederland 1972 (1)

8 juli 1972 was een zaterdag. Het was de dag waarop de Palestijnse schrijver Ghassan Kanafani overleed, waarop Linda de Mol haar achtste verjaardag vierde, waarop de Roemeense voetballer Viorel Moldovan werd geboren, waarop de Dolly Parton-cover Puppy Love van Donny Osmond op de vijftiende plaats in de Nederlandse hitparade belandde en waarop Atletico Madrid de Spaanse voetbalbeker won door Valencia met 2-1 te verslaan. 8 juli 1972 was ook de dag waarop Wim Gijzen deze foto (die ik helaas niet beter gereproduceerd krijg; klik op de afbeelding om haar te vergroten) maakte:
Lang heb ik me het hoofd gebroken over de vraag waar de foto toch gemaakt kon zijn. Alle opties tegen elkaar afwegend, lijkt de Stationsstraat, ongeveer ter hoogte van waar nu tankstation Vissers ligt, me uiteindelijk de meest waarschijnlijke locatie. 43 jaar later ziet het er daar zo uit:
Wim Gijzen maakte diezelfde 8e juli 1972 vergelijkbare foto’s in onder meer Broekhuizen, Sevenum en (Meerlo-)Wanssum. Grubbenvorst was pas een kleine week later, op 14 juli, aan de beurt. In de tussentijd had hij elders in Nederland nog een kleine honderd soortgelijke foto’s gemaakt. Want kunstenaar Wim Gijzen was met een project bezig: hij had zichzelf ten doel gesteld in het jaar 1972 een bezoek te brengen aan alle 863 gemeenten die Nederland destijds nog telde (nu zijn het er nog  393). Overal ging hij op dezelfde manier te werk: hij maakte met een panoramacamera op statief een selfie bij het gemeentebord, kocht twee identieke ansichtkaarten van de gemeente, adresseerde er een aan de Rotterdamse Kunststichting, postte die en maakte foto’s van de winkel waar hij de kaarten had gekocht en van de brievenbus waarin hij er een had gedeponeerd. Thuis plakte hij per gemeente de foto’s en de ansichtkaarten (een keer de voorzijde en een keer de achterzijde) op een vel papier en lijstte dat in.

Tussen 1973 en 2014 werden de 863 ingelijste fotovellen zeven keer tentoongesteld, onder meer in Edinburgh en Oslo. Op het moment hangen ze in de Kunsthal in Rotterdam (klik hier). Ter gelegenheid van die expositie (die loopt tot 8 juni) zijn alle vellen nu voor het eerst gebundeld in een boek.
Het kost veertig euro en het weegt bijna vijf kilo, maar dan heb je ook wat. In Gijzens eigen woorden: ‘Je ziet het landschap uit die tijd, de inrichting van de leefomgeving, de kleding, de auto’s, de kleine winkeltjes die nu bijna allemaal verdwenen zijn, de reclames met de prijzen en merken en niet te vergeten de talloze verschillende prachtige oude brievenbussen van de PTT.’  
De brievenbus waarin Wim Gijzen in Grubbenvorst een ansichtkaart van de plaatselijke kerk deponeerde
Typisch zo’n boek waarin je eindeloos blijft bladeren, foto’s met elkaar vergelijkend en zoekend naar bepaalde patronen. Het doet je verlangen naar de leegte en de rust van toen, het doet je glimlachen om de objecten en situaties die destijds ansichtkaartwaardig werden bevonden (een lullige beeldengroep in Gasselte, de achterzijde van een verpleeghuis in Ewijk, de kleuterschool in Dodewaard, een onooglijke kruising van wegen in Heino), het doet je beseffen dat er in 43 jaar heel wat verloren is gegaan. Kortom een fantastisch boek. Eén heel klein smetje: de foto van de winkel waar Gijzen de Horster ansichtkaarten (van het voormalige gemeentehuis) kocht, is zo onscherp dat de naam van de winkel er slechts met de grootst mogelijke moeite op valt te ontwaren. (Het blijkt om kapsalon Van Heesch aan de Steenstraat te gaan.) 
Maar ach, bij zoveel moois dat daar tegenover staat is het slechts een kniesoor die daarop let. Kopen dat boek!

Intermezzo – Haegelsum, mien dörpke (1)

Haegelsum, mien dörpke is het ‘volkslied’ van Hegelsom. Ter gelegenheid van de openingsmanifestatie van de Hegelsomse Grensposten, werd Haegelsum, mien dörpke in een aantal talen en dialecten vertaald (klik hier). De komende weken zal het merendeel van die vertalingen hier successievelijk voorbijkomen, soms alleen in geschreven vorm, soms in gesproken én geschreven vorm. Aan het begin van deze reeks eerst nog even de tekst in het Hegelsoms (het Horster wijkt daar bij mijn weten niet van af) en het Nederlands (klik op de afbeelding om haar te vergroten):
Vandaag de Duitse versie van Haegelsum, mien dörpke, vertaald, opgeschreven en prachtig voorgedragen door Uta Halbreiter (klik op de pijl om het filmpje te starten):

maandag 6 april 2015

Intermezzo – Friends ovver de grens (3)

Gisteren met veel plezier burenhulp – anderen zouden zeggen: ontwikkelingshulp – verleend in Hegelsom. Daar werden namelijk de Grensposten ten doop gehouden: acht kunstwerken in de vorm van een letter, geplaatst in een krans rondom het dorp. Bij elk van die letters vond gisteren een door een buurdorp georganiseerde activiteit plaats. Dit onder het motto Friends ovver de grens.
Horst-sweet-Horst kreeg van de organisatie, Tuutetrek, het eervolle verzoek namens Horst ‘iets’ bij de M te verzinnen. Tja, wat doe je dan? In de cortenstalen M, geplaatst in een weiland bij de splitsing Kogelstraat-Hillenweg, is het refrein van Haegelsum, mien dörpke uitgespaard.
Zou het misschien iets zijn als wij, Horstenaren, dat Hegelsomse volkslied in zo veel mogelijk talen en dialecten zouden proberen te vertalen, zodat Hegelsom in Limburg, in Nederland, in Europa, in de hele wereld op de kaart zou komen te staan? Het mag immers ook best buiten Hegelsom bekend worden dat Hegelsom een aardig dorp is.
In de afgelopen weken benaderde ik samen met mijn zus Marij tal van Horstenaren die een andere taal dan het Nederlands of een ander dialect dan het Hegelsoms/Horster machtig zijn. Een enkeling kon of wilde niet, maar overwegend kregen we enthousiaste reacties. Zelfs volslagen onbekenden zegden spontaan hun medewerking toe en legden hun hele ziel en zaligheid in de vertaling. Vele uren staken ze in het vinden van de juiste (rijm)woorden en het perfecte ritme en in het raadplegen van dorps- en landgenoten, want het zou hun eer te na zijn als hun vertaling niet perfect was. Waardoor zich nu het vreemde feit voordoet dat het vertaalde Haegelsum, mien dörpke in veel gevallen een hoger literair niveau heeft dan het origineel! (Klik op de afbeelding om haar te vergroten)
Uiteindelijk slaagden we erin 25 vertalingen van Haegelsum, mien dörpke te scoren, variërend van het Gulpens tot het Moldavisch en van het Papiamento tot het Zweeds. Acht van die 25 vertalingen werden gisteren live voorgedragen bij de M. Getuige de reacties van de honderden deelnemers aan de fietstocht langs de Grensposten vielen die vertalingen stuk voor stuk bijzonder in de smaak. Het merendeel van de overige vertalingen werd afgespeeld op cd. Die cd krijgt Tuutetrek, evenals de vertalingen op papier.
Foto Tuutetrek
Om hier nu alle opnames en vertalingen te laten horen en zien voert een beetje ver. Misschien moet ik ze de komende tijd successievelijk maar eens publiceren. Om u toch alvast een idee te geven, hierbij de voordracht van Nadim Al-Mafargi, Horstenaar van Irakese afkomst en eigenaar van pizzeria Hart van Horst. Nadim vertaalde Haegelsum, mien dörpke in het Arabisch en oogstte gisteren veel succes met zijn voordracht (klik op de pijl om het filmpje te starten).
Aan het slot van dit stukje wil ik graag iedereen bedanken die eraan heeft bijgedragen dat dit vertaalproject wat mij betreft een fantastisch project is geworden. In willekeurige volgorde: Nadim Al-Mafargi, Najat Najja, Greetje Lep, Ivana van Lieshout-Fattori, Ludmila Seroo-Ferroni, Joris Peeters, Şenel Kara-Çam, Marij Moorman, Stina Kristiansson, Uta Halbreiter, Annie Korstjaans, Betty Jacobs, Annie Ramesar, Jessica Sijbers, Zaneta Janik, Marlies Willems, Loes Siebers, Roger Creusen, Ton Hermans, Anja Damhuis en natuurlijk Tuutetrek en zijn medewerkers.

Top 5 – Tegeltjes in Grenspost E aan de Tongerloseweg

Met veel plezier heeft Horst-sweet-Horst gisteren een onderdeel van de manifestatie Friends ovver de grens in Hegelsom voor zijn rekening genomen (klik hier). Dat betekende wel dat ik me een aantal opofferingen moest getroosten. Zo zat ik gisteren de hele middag vastgekluisterd (figuurlijk dan) aan de M. Niks mis met die M, een prachtige M zelfs en ik heb een fantastische middag beleefd bij de M, maar dit betekende wel dat ik de overige verrukkingen van de openingsmanifestatie van de acht Grensposten aan me voorbij moest laten gaan. Voor mij géén optreden van shantygroep De Maashave bij de O, géén minitoneelstukje van De Vrije Spelers bij de G, géén pannenkoekjes bij de E aan de Tongerloseweg, géén voordracht in Sevenums dialect van Mien Wijnhoven bij de L, géén demonstratie van De Locht bij de S, géén graffiti spuitende Kronenbergse jongeren bij de E bij station Horst-Sevenum. Een Horst-sweet-Horst top 5 van Friends ovver de grens-acts zit er daarom niet in.
Misschien nog wel erger: een Horst-sweet-Horst top 5 van Hegelsomse Grensposten zit er niet eens in. De graffiti-E, de O in de vorm van een windwatermolen, de in de S verstopte Keltische boomhoroscoop: ik moet ze allemaal nog gaan bekijken. Zelfs de op de H in volle glorie herrezen vijftigjarige Haan – zoals u weet de nummer 1 uit de Horst-sweet-Horst top 5 van kunstwerken in de Horster buitenruimte (klik hier) – heb ik vooralsnog aan mij voorbij moeten laten gaan. De overige vier kunstwerken in de vorm van een letter heb ik intussen wel met eigen ogen aanschouwd. Daaruit heb ik alvast één conclusie getrokken: de samenstelling van die Horst-sweet-Horst top 5 van Hegelsomse Grensposten wordt nog a hell of a job.
Wat eveneens een lastige opgave was: het samenstellen van een Horst-weet-Horst top 5 van tegeltjes in de E aan de Tongerloseweg. Verkeerde ik na de Provinciale Statenverkiezingen van 18 maart nog in de overtuiging dat we voor vele jaren waren verlost van tegels en tegeltjeswijsheden, nu blijkt juist dat we er voor tientallen jaren aan vast zitten. De betonnen E aan de Tongerloseweg is namelijk bekleed met vierhonderd tegeltjes die zijn beschilderd en van opschriften zijn voorzien door de bevolking van Hegelsom. Dit heeft geleid tot een kunstwerk waarvoor je de tijd moet nemen. Ik heb dat gedaan, maar desondanks blijft een Horst-sweet-Horst top 5 van tegeltjes in de E aan de Tongerloseweg een riskante operatie. Toch heb ik me eraan gewaagd:

5.

4.

3.

2.

 1.
U zou natuurlijk een heel andere keuze maken. Mail daarom uw persoonlijke top 5 van tegeltjes in de E aan de Tongerloseweg naar horstsweethorst@gmail.com! Die top 5 mag natuurlijk vergezeld gaan van een motivatie. Maar motivatie of niet: met alle plezier publiceer ik uw top 5 op Horst-sweet-Horst. 

Top 5 – Stukjes die er niet van zijn gekomen door alle beslommeringen met 'Friends ovver de grens'

Liefhebbers van ongenuanceerde aanvallen op het CDA, messcherpe analyses van raads- en commissievergaderingen of verwonderde beschouwingen over mallotigheden in de Horster openbare ruimte moet ik ditmaal helaas teleurstellen. Friends ovver de grens, de Hegelsomse manifestatie waaraan Horst-sweet-Horst een bijdrage leverde (klik hier), slurpte afgelopen week nagenoeg al mijn tijd en aandacht op. Stukjes waarvan ik me had voorgenomen ze te schrijven, bleven daardoor ongeschreven. Wellicht komt het er de komende weken nog van. Of ze worden ingehaald door de actualiteit. Of de vragen die ik in die stukjes wilde opwerpen, zijn intussen beantwoord. Waarover ik dan had willen schrijven? De Horst-sweet-Horst top 5 van stukjes die er niet van zijn gekomen door alle beslommeringen met Friends ovver de grens:

5. Het rumoer van Eric Beurskens.
Tijdens de gemeenteraadsvergadering van 17 maart had raadslid Eric Beurskens (Essentie) het over ‘een ander dossier dat hoogstwaarschijnlijk de komende tijd nog rumoer gaat geven’ (klik hier en ga naar 1.06.00 minuten). We zijn nu drie weken later. Het rumoer is vooralsnog uitgebleven. Wanneer komt het en waarover gaat het?

4. Een stinkend zaakje.
Eric Beurskens mag er genoegen in scheppen enige spanning op te roepen, zelf ben ik geen haar beter. Op 9 maart schreef ik (klik hier) over ‘een stinkend zaakje dat (nog) niet aan de openbaarheid kan worden prijsgegeven’. Een maand later is dat nog steeds zo. Maar het is me werkelijk een raadsel hoe het kan dat dit stinkende zaakje nog altijd niet via andere wegen dan Horst-sweet-Horst de openbaarheid heeft bereikt. Journalistieke slaapkoppen!

3. Het Nieuw Gemengd Bedrijf.
Zowel De Volkskrant als NRC Handelsblad publiceerden afgelopen week een paginagroot interview met Marcel Kuijpers, initiatiefnemer van het Nieuw Gemengd Bedrijf. Drie opmerkelijke citaten uit het NRC-interview:
1. ‘Het Nieuw Gemengd Bedrijf is geen bedrijf.’
2. ‘Wij vinden kippen die buiten komen onverantwoord.’
3.
Zou-ie dat nou werkelijk menen: 300 kilo kip per jaar voor een bijstandsmoeder met drie kinderen?

2. PSV TV.
Wat is er in hemelsnaam in Omroep Reindonk gevaren om sinds enige tijd PSV TV uit te zenden? Waarom geen Wittenhorst TV? Waarom geen Sparta’18 TV? Waarom geen VVV TV? Ligt hier een the winner takes it all-achtig opportunisme aan ten grondslag? Als Feyenoord volgend jaar kampioen dreigt te worden, dan Feyenoord TV? En waarom heeft Roy Bouten hierover nog geen woedende raadsvragen gesteld?

1. De fontein.
Produceert die peperdure fontein op het Sint-Lambertusplein wel geluid? Of wordt steevast als ik nader het geluid uitgezet? Of moet ik naar de audicien? Welke tien deuntjes worden ten gehore gebracht? Wat is er gebeurd met de vijf door Horst-sweet-Horst aangedragen fonteindeuntjes (klik hier)?

Klein mysterie 635 – Tommy Lawton

Dat beroemdheden als Frank Rijkaard, Johan Neeskens, Johnny Rep, Sjaak Swart en Gerrie Mühren in de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw in Melderslo zijn geweest voor een potje voetbal, mag als bekend worden verondersteld (wie dat vreemd genoeg toch onbekend mocht zijn, verwijs ik graag naar de nieuwsbrief van juni 2010 (klik hier) van Stichting Geschiedenis Melderslo). Maar hoe zit het met Tommy Lawton?
Tommy wie? Tommy Lawton! Geboren in 1919 in Bolton, overleden in 1996 in Nottingham en een van de grootste Engelse voetballers aller tijden. Tussen 1935 en 1955 speelde hij in totaal 383 wedstrijden voor achtereenvolgens Burnley, Everton, Chelsea, Notts County, Brentford en Arsenal. Daarin kwam hij tot het fenomenale aantal van 235 doelpunten. In het Engelse nationale elftal was zijn doelpuntengemiddelde zelfs nog aanzienlijk hoger: 22 goals in 23 wedstrijden. Ongetwijfeld zouden die cijfers nog mooier zijn geweest als de Tweede Wereldoorlog geen roet in het eten had gegooid. Nu bleef het gedurende de oorlogsjaren bij 23 officieuze interlands waarin hij 24 keer het net wist te vinden.

Een absolute ster dus. En deze beroemdheid heeft in 1945 een wedstrijd in Melderslo gespeeld! Dat schreef Jos de Swart althans in de jubileumuitgave die in 1970 verscheen bij het 25-jarig bestaan van RKSV Melderslo.
Jos de Swart, doelman en tevens eerste secretaris van de voetbalvereniging, haalt in de jubileumgids herinneringen op aan de oprichting van RKSV Melderslo. Een belangrijke aanzet daartoe vormde een wedstrijd tegen een uit Engelse militairen bestaand team, begin 1945. Jos de Swart schrijft daarover:
Tommy Lawton in Melderslo! Als anno 2015 Wayne Rooney of Luis Suarez een balletje op sportpark De Merel kwam trappen, zou het een minder grote sensatie zijn. Maar klopt het? Is Tommy Lawton in 1945 daadwerkelijk in Melderslo geweest? ‘Hoogst onwaarschijnlijk’, moet helaas het ontnuchterende antwoord luiden. Wat niet wil zeggen dat Lawton geen militair was: gedurende de hele oorlog was hij sportinstructeur in het leger, met meestentijds Aldershot als thuisbasis.
In zijn uit 1946 daterende autobiografie Football is my business doet Lawton gedetailleerd verslag van zijn belevenissen tijdens en kort na de Tweede Wereldoorlog. Zo beschrijft hij uitvoerig de reizen die hij met militaire elftallen maakte naar België en Italië. Dat hij ook in Nederland of zelfs in Melderslo zou zijn geweest vermeldt hij nergens. En het ligt ook niet bepaald voor de hand dat een groep Engelse profs (Nederland kende op dat moment nog niet eens betaald voetbal) het in Melderslo zou hebben opgenomen tegen een stelletje beginners. Zou dit wel het geval zijn geweest, dan was dit ongetwijfeld langer in het collectieve geheugen blijven hangen. Bovendien zouden de Melderslose voetballers er met die 8-0 dan wel héél genadig vanaf zijn gekomen.
Jos de Swart op een van de eerste foto’s van het eerste elftal van RKSV Melderslo, genomen kort na de Tweede Wereldoorlog. Bovenste rij v.l.n.r.: Mart van Berlo, Hay Nellen, Bert Cox, Kuëb Alards, Toon Nellen, Sef Wijnen, Jos de Swart, Toon Huys en Cor Seuren. Middelste rij v.l.n.r.: Jac Craenmehr, Mich Hendrix en Frans Seuren. Voorste rij v.l.n.r.: Sjang Vullings, Piet Craenmehr en Jan Verbruggen. Foto: Stichting Gechiedenis Melderslo.
Zou Jos de Swart zich misschien in de naam hebben vergist? Zou hij niet Tommy Lawton hebben bedoeld, maar Nat Lofthouse, Tom Finney of Billy Wright, andere Engelse voetbalgrootheden, allemaal enkele jaren jonger dan Lawton? Of zou een Engelse militaire lolbroek zich in Melderslo hebben voorgedaan als Tommy Lawton? Wie het weet mag het zeggen! 

(Dit stukje verscheen in licht gewijzigde vorm twee weken geleden ook als nieuwsbrief van Stichting Geschiedenis Melderslo (klik hier). Heeft u nog geen (gratis) abonnement op de maandelijkse nieuwsbrief van Stichting Geschiedenis Melderslo? Dat zou een schande zijn! Klik hier en vervolgens op ‘Nieuwbrief’ om u te abonneren.)

maandag 30 maart 2015

Intermezzo – Friends ovver de grens (2)

Hoe zit dat eigenlijk met die Horstenaren die een ander dialect dan het Horster spreken? Hebben ze het waanidee dat ze in Horst aan de Maas niet voor vol worden aangezien? Zijn ze bang voor verbanning als hun anderstaligheid uitkomt? Denken ze voor het lapje te worden gehouden? Schamen ze zich voor hun dialect? Of is het veel simpeler en hebben ze gewoon een aversie tegen Hegelsom en de Hegelsommers?
Twee weken geleden deed ik een oproep (klik hier) aan Horstenaren die een andere taal spreken dan het Nederlands of een ander dialect dan het Horster. Hoewel ik er een heel verhaal omheen had gesponnen, was de vraag in wezen simpel: wil je het Hegelsomse ‘volkslied’ in jouw taal of dialect vertalen en die vertaling op 5 april tussen 14.00 en 16.00 uur in Hegelsom voordragen? Dit ter gelegenheid van de opening van acht Grensposten in Hegelsom (lees er hier meer over; klik op de afbeelding om haar te vergroten).
Het vreemde is nu dat ik (toezeggingen voor) vertalingen van Haegelsum, mien dörpke heb ontvangen in meer dan tien buitenlandse talen – variërend van het Arabisch tot het Zweeds – en precies 0 (toezeggingen voor) vertalingen in andere dialecten dan het Horster. Waar blijven jullie, Sevenumse Horstenaren, Swolgense Horstenaren, Meerlose Horstenaren, Venlose Horstenaren, Venrayse Horstenaren, Kerkraadse Horstenaren, Maastrichtse Horstenaren, Utrechtse Horstenaren, Bossche Horstenaren, Hoogeveense Horstenaren, Lutjebroekse Horstenaren, Rodeschoolse Horstenaren?
Dus ik herhaal: woont u in Horst aan de Maas? Spreekt u een andere taal dan het Nederlands of een ander dialect dan het Horster? Wilt u Haegelsum, mien dörpke in uw taal of dialect vertalen? Bent u bereid die vertaling komende zondag tussen 14.00 en 16.00 uur voor te dragen? Mail dan naar horstsweethorst@gmail.com en u ontvangt verdere informatie. Hegelsom zal u eeuwig dankbaar zijn en ik weet heel zeker dat u een leuke middag gaat beleven (klik op de afbeelding om haar te vergroten; klik met de rechtermuisknop op de afbeelding om haar te printen). 
Nu kan het natuurlijk zijn dat u het Hegelsomse volkslied best in uw taal of dialect wilt vertalen, maar dat u die vertaling op 5 april niet wilt, kunt of durft voor te dragen. Dan nog kunt u Hegelsom helpen. Hoe? Zal ik u precies vertellen:
1. print dit formulier (klik met de rechtermuisknop op de afbeelding en kies vervolgens voor ‘afdrukken’)
2. schrijf met pen of potlood uw vertaling op het formulier;
3. stuur een e-mail naar horstweethorst@gmail.com met uw adresgegevens;
4. ik kom het formulier ophalen.
Uw vertaling wordt dan op 5 april door iemand anders voorgelezen – zo goed en zo kwaad als het kan natuurlijk.
Kom op, doe het niet voor mij, doe het niet voor Horst-sweet-Horst, nee, doe het voor u zelf, doe het voor Hegelsom!