vrijdag 10 mei 2019

Klein mysterie 773 – Filmhuis (3)

‘Studie naar bios in Gasthoês Horst’ kopte dagblad De Limburger dinsdag. Dacht ik alle gemeentelijke documenten over het nieuwe Gasthoês zo goed te hebben gelezen, had ik blijkbaar toch iets gemist. Maar ook bij tweede lezing kwam ik nergens tegen dat er een studie zou komen naar een bioscoop in ’t Gasthoês. Wel een haalbaarheidsonderzoek naar een filmhuis. Maar dat wist ik al. Is een bioscoop dan niet hetzelfde als een filmhuis? Nee!


Dinsdagavond sprak de gemeenteraad over het nieuwe Gasthoês. Daarbij kwam kort ook het filmhuis aan de orde. Ik kon me niet aan de indruk onttrekken dat de gemeenteraad en zelfs de wethouder eveneens geen enkel idee hebben van wat een filmhuis is. Raadslid Bart Cox (SP): ‘Het is eigenlijk wel gek dat een filmhuis gemist wordt, want we hebben in Horst gewoon al een filmhuis of een filmtheater, dus daar kunnen we al naartoe. Misschien moeten we daar beter reclame voor gaan maken.’ Wethouder Han Geurts: ‘We hebben dit besproken met de diverse filmhuizen die we hebben in de gemeente.’ Diverse filmhuizen in Horst aan de Maas? Dacht het niet. Ja, op diverse locaties in Horst aan de Maas worden niet-actuele films op dvd vertoond, maar daarmee hebben we nog geen filmhuizen.


Gemeenteraad en gemeentebestuur zouden beter moeten weten. In januari van dit jaar verwoordde documentairemaker Ruud Lenssen in Hallo Horst aan de Maas zijn visie op het nieuwe Gasthoês. En passant bleek daaruit ook wat een filmhuis dan wél is:  
‘Ik stel me een Gasthoês voor waar bezoekers geïnspireerd raken door een zo divers mogelijk aanbod van kunst en cultuur. Een filmhuis mét programmering hoort daarbij. Niet om de grootste blockbusters te vertonen, maar juist de betere arthousefilms. Denk aan films zoals Girl (Winnaar Cannes 2018), documentaire Nao ’t Zuuje of de nieuwste van Marijn Poels. Uit zo’n films kunnen mensen van alle leeftijden lering trekken en inspiratie vinden. We gaan veel vaker naar de film dan dat we naar muziekvoorstellingen of naar het theater gaan (bron: CBS Cultuur in Beeld 2017). Waarom? Film geeft op een toegankelijke manier inzicht in de meest bijzondere, interessantste, moeilijkste en mooiste sociale kwesties van deze tijd, de toekomst én die van ons verleden. Een filmhuis met een vaste programmering (liefst dagelijks maar op zijn minst enkele dagen per week) voor actuele kwaliteitsfilms is daarom in mijn ogen onmisbaar voor elke gemeenschap.’
Duidelijk?

Van de discussie dinsdag over het filmhuis kon ik verder geen soep maken. Volgens wethouder Geurts is er al een vooronderzoek uitgevoerd. Maar wat dat behelst en hoe zich dat verhoudt tot het nieuwe haalbaarheidsonderzoek? Daarover liet hij zich niet uit. Wel opperde hij de mogelijkheid om vooruitlopend op een filmhuis nu al bouwkundige aanpassingen in ’t Gasthoês door te voeren, ‘maar als er verder geen animo voor zou zijn, dan is het natuurlijk zonde van het geld’. Begrijp ik geen snars van. Richard van der Weegen (PvdA) evenmin: ‘Waar ik me zorgen over maak zijn de eventuele bouwkundige aanpassingen die gedaan moeten worden, in welk tempo dat dan gaat en op welk moment dat nog wel of niet inpasbaar kan zijn in ’t Gasthoês. Daar wil ik toch nog graag iets meer van u over horen.’ Maar de wethouder hulde zich in stilzwijgen.


Met het filmhuis is het niet anders dan met de rest van ’t Gasthoês: vaagheid troef. Al in de allereerste plannen voor een nieuw Gasthoês uit 2014 was sprake van een filmhuis. Vijf jaar later heeft nog steeds niemand van de verantwoordelijken een idee wat een filmhuis is, is nog altijd niet duidelijk of het er komt en amper een jaar voor de opening wordt er ook nog maar eens een haalbaarheidsonderzoek tegenaan gegooid. Treurig.

woensdag 8 mei 2019

Klein mysterie 772 – Gasthoês (16)

Zoals zondag al voorspeld (klik hier) is de gemeenteraad gisteravond akkoord gegaan met het strategisch plan en het concept-organisatiemodel voor het nieuwe Gasthoês. Twijfels, vragen, onduidelijkheden en ergernissen waren er genoeg, maar na een kleine twee uur stemden uiteindelijk alleen SP en VVD tegen.


Een belangrijk discussiepunt was het toezicht op het nieuwe Gasthoês. De gemeente is eigenaar van het pand en wordt straks subsidieverstrekker en toezichthouder. Maar hoe is dat toezicht georganiseerd? Welke machtsmiddelen heeft de gemeente mochten er problemen ontstaan? Verantwoordelijk wethouder Han Geurts (CDA) zegde toe dat de gemeenteraad voortaan elk kwartaal wordt geïnformeerd over de (financiële) resultaten van ’t Gasthoês. Dat is mooi, maar met de concept-organisatiestructuur waarmee de raad instemde, is het wel heel ingewikkeld voor de gemeente om bij te sturen, mocht dat nodig zijn. En in het geval van collectief Herberg De Troost, dat verantwoordelijk wordt voor de programmering en de culturele innovatie, is dat de komende vijf jaar zelfs zo goed als onmogelijk. Als ik het althans allemaal goed heb begrepen, want de mist die het gemeentebestuur heeft gecreëerd, wilde ook gisteravond maar niet optrekken.


Ik had niet alleen last van beperkt zicht. Ik heb me ook hooglijk verbaasd en gruwelijk geërgerd. Hooglijk verbaasd over het stemgedrag van D66+GroenLinks. De VVD eiste dat het gemeentebestuur de definitieve organisatiestructuur voorlegt aan de gemeenteraad. CDA, Essentie en PvdA achtten dit niet nodig. De SP was het eens met de VVD. En D66+GroenLinks? Dat was verdeeld, zo verklaarde woordvoerder Jos Gubbels. En vervolgens schaarde de voltallige fractie zich doodleuk aan de zijde van de VVD. Raar, heel raar. Waarom laat je je eerst zo in de kaart kijken en houd je vervolgens toch de rijen gesloten?


Dan mijn gruwelijke ergernis. Die betrof CDA-raadslid Henk Weijs. Hij vond het nodig z’n collega-gemeenteraadsleden helemaal aan het eind van het debat eens flink de maat te nemen:
‘Ik zou iedereen willen oproepen om deze beraadslagingen op een rustig moment nog eens terug te luisteren en daar dan zelf nog eens chocola van proberen te maken, want we gaan echt alle kanten op met dit dossier. Waar het gaat om democratisch genomen besluiten moet je de verantwoordelijkheid nemen om de volgende stap te zetten …‘
Daarop ontnam burgemeester Ryan Palmen hem het woord. ‘Stemmingmakerij’, zo kwalificeerde VVD-fractievoorzitter Peter Elbers (wat een aanwinst voor de gemeenteraad is hij toch) de uitlatingen van Henk Weijs. Ik kan me daar alleen maar bij aansluiten. Ik ben er heilig van overtuigd dat elk raadslid, van welke partij dan ook, het beste voor heeft met Horst aan de Maas. Hoe je dat beste kunt bereiken? Daarover lopen de meningen uiteen. Prima, geen probleem. Dat het CDA dat beste wil bereiken door vooral volgzaam te zijn, staat het CDA vrij. Maar gun anderen dan alsjeblieft ook de vrijheid om minder volgzaam te zijn in hun pogingen het beste te bereiken.

zondag 5 mei 2019

Top 5 – Redenen waarom de gemeenteraad strategisch plan en concept-organisatiemodel van het nieuwe Gasthoês naar de prullenbak zou moeten verwijzen

‘De strategiegroep is van mening dat de manier en intensiteit waarmee de vaste huurders in ’t Gasthoês en de Gasthoês-organisatie met elkaar samenwerken, voor een groot deel bepalend is voor het kunnen realiseren van de gewenste klantwaarde wat ook in het strategisch plan een belangrijk gedachtegoed is.’
Overmorgen te aanschouwen in de raadszaal: aflevering 163 van het treurspel met de titel ’t Gasthoês. De gemeenteraad wordt dinsdag geacht in te stemmen met het strategisch plan (klik hier) en het concept-organisatiemodel (klik hier) van het nieuwe Gasthoês. De raad zal dit vermoedelijk wel weer doen, want wat betreft ’t Gasthoês heeft het gemeentebestuur de raad vakkundig met de rug tegen de muur gezet. Maar eigenlijk zou de raad natuurlijk heel anders moeten handelen.

Komt ie, de top 5 van redenen waarom de gemeenteraad strategisch plan en concept-organisatiemodel van het nieuwe Gasthoês naar de prullenbak zou moeten verwijzen:


5. De betreffende documenten staan bol van onleesbare en onbegrijpelijke zinnen, bijvoorbeeld die waarmee dit stukje opent. Het lijkt er zelfs op dat de opstellers soms verstrikt zijn geraakt in hun zelfgeweven web. Ik kan me tenminste niet voorstellen dat ze daadwerkelijk menen wat ze schrijven in een zin als deze: ‘Voorts wordt met een separate positionering van de culturele innovatie voorkomen dat eventuele risico’s die worden gelopen in de exploitatie van ’t Gasthoes niet worden afgewenteld op het budget dat beschikbaar is voor culturele innovatie.’


4. Na vijf jaar praten en amper een jaar voor de opening kun je toch niet komen aankakken met een concept-organisatiemodel? Een concept-organisatiemodel bovendien dat tal van vaag- en onzekerheden bevat, getuige bijvoorbeeld deze zin: ‘Tenzij in de opbouw van de organisatie blijkt dat het de voorkeur verdient om zaken anders te regelen, wordt in het voorliggende concept-organisatiemodel uitgegaan van de instelling van een toezichthoudend orgaan (raad van toezicht).’

3. Het collectief Herberg De Troost (Pieter-Nic van den Beuken, Fred Houben, Tren van Enckevort en Jack Poels) wordt verantwoordelijk voor de programmering en ‘culturele innovatie’ van het nieuwe Gasthoês. Wat die culturele innovatie inhoudt blijft ook in het Businessplan Herberg De Troost (klik hier) volstrekt onduidelijk, terwijl er toch 375 duizend euro voor wordt uitgetrokken. Het blijft bij het niet nader gespecificeerde begrip ‘kruisbestuiving’. Een jaar voor de opening moeten er toch plannen of initiatieven zijn waarover iets concreets valt te zeggen?


2. Het collectief Herberg De Troost, dat geheel los van de gemeente en de Gasthoêsorganisatie gaat opereren, heeft te veel noten op zijn zang. Het eist bijvoorbeeld een zak vrij te besteden geld (gevraagd wordt een bedrag van 787.500 euro voor de komende vijf jaar). Tussentijdse opzegging van dat financieel contract is niet mogelijk en ook de voorwaarden mogen tussentijds niet worden aangepast. Gesuggereerd wordt verder om ook de besteding van gemeentelijke culturele gelden die geen verband houden met ’t Gasthoês over te laten aan Herberg De Troost. En dan dienen er ook nog afspraken gemaakt te worden om imagoschade voor de leden van het collectief Herberg De Troost te voorkomen. 


 1. De gemeentelijke controle op Herberg De Troost is te boterzacht. De gemeente vindt het bijvoorbeeld belangrijk dat de door Herberg De Troost te ontwikkelen culturele innovatie ‘in lijn is en blijft met de culturele programmering van ’t Gasthoês’. Wat dit betekent mag Joost weten, maar om dit te bewerkstelligen kan het toezichtsorgaan gevraagd en ongevraagd advies geven aan Herberg De Troost. Verder dient Herberg De Troost periodiek ‘af te stemmen’ met de directeur van de Gasthoêsorganisatie over de invulling van de culturele innovatie. Aan de gemeente moet Herberg De Troost verantwoording afleggen over de uitvoering van de culturele innovatie en ‘de mate waarin deze aansluit bij en/of versterkend werkt ten aanzien van de ambitie van ’t Gasthoês én het gemeentelijke cultuurbeleid’. Advies, afstemmen, verantwoording afleggen: allemaal goed en wel, maar geen woord over wat er gebeurt als het advies in de wind wordt geslagen, als de afstemming dissoneert, als de afgelegde verantwoording niet naar gemeentelijke tevredenheid is.

P.S. Ook triest: zoals ik het in de stukken lees komt het beloofde filmhuis er in elk geval de eerste vijf jaar niet, het blijft voorlopig bij een haalbaarheidsonderzoek.

zaterdag 4 mei 2019

Intermezzo – Oorlog

Oorlog. Je wordt er dezer dagen mee doodgegooid. Oorlog, ver-van-m’n-bed-show voor ons? Had je gedacht! Op station Horst-Sevenum woedt al zo’n tien jaar een oorlog tussen ProRail en graffitisten en tussen graffitisten onderling. Strijdpunt is een huisje, aan de Horster kant van het spoor. In maart 2010 maakte ik de eerste foto van het huisje. De westgevel van het toen nog vrijstaande huisje was op dat moment voorzien van de mooiste muurschildering die ik ooit in Horst heb gezien:


Twee maanden later hadden ordinaire spuiters de schildering ontdaan van haar magie:


In 2011 achtte ProRail het noodzakelijk een hoog hek rondom het huisje te plaatsen:


Mocht ProRail daarmee verdere bespuiting tegen hebben willen gaan, dan bleef het beoogde effect uit:


In 2015 voorzag ProRail het huisje van een nieuwe verflaag:


Mocht ProRail daarmee verdere bespuiting tegen hebben willen gaan, dan bleef het beoogde effect uit:


ProRail legde daarna het moede hoofd in de schoot en staakte de strijd. Ook de graffitisten leken de onderlinge strijdbijl te hebben begraven. Nu blijkt dat eerder sprake was van een staakt-het-vuren. De afgelopen maanden zijn de gevechten namelijk in alle hevigheid opgelaaid. Inzet is ditmaal vooral de oostgevel. Die werd drie jaar lang opgesierd door deze spreuk:


In februari was dit ineens het beeld:


En vorige week dit:


Dat pareltje had natuurlijk nog wel een tijdje onaangeroerd mogen blijven, maar helaas was gisteren dit het beeld:


Wat deze oorlog tot dusverre onderscheidt van de meeste andere oorlogen is dat er – althans voor zover mij bekend – tot op heden geen slachtoffers vallen te betreuren. Laten we hopen dat dit vooral zo blijft.

Overigens (1) zou het ProRail sieren als het zich neerlegt bij de feiten en het hek weer verwijdert, opdat wij, treinreizigers, weer vrij zicht krijgen op het verdere strijdverloop.

Overigens (2) heb ik vanmiddag weer een treinreis op het programma staan. Kan niet wachten tot het zover is, benieuwd als ik ben of zich sinds gisteren nog nieuwe ontwikkelingen hebben voorgedaan op het slagveld.

donderdag 2 mei 2019

Intermezzo – Meester van Elsloo


Horst, het centrum van de wereld. Zoals het hoort. En dat nog wel in Maastricht, het chauvinistische Maastricht. Plaats delict: het Bonnefantenmuseum. Aanleiding: een tentoonstelling over de Meester van Elsloo. Best bijzonder, een tentoonstelling over iemand die nooit heeft bestaan.


Over de Meester van Elsloo zijn boeken vol geschreven. Op grond van een aantal overeenkomende stilistische kenmerken schreef kunsthistoricus J.J.M. Timmers in 1940 vijf houten laatmiddeleeuwse heiligenbeelden toe aan één maker. Diens naam kon hij niet achterhalen. Omdat hij het beeld van Anna te Drieën uit de Sint-Augustinuskerk in Elsloo het meest aansprekend vond, bedacht hij de (nood)naam Meester van Elsloo voor deze onbekende beeldhouwer. Daarmee was de beer los: Timmers en anderen schreven in de daaropvolgende decennia in totaal een kleine tweehonderd beelden in en om de huidige provincie Limburg toe aan de Meester van Elsloo. Daaronder twee beelden uit de Sint-Gertrudiskerk in Lottum en liefst elf beelden uit de Sint-Lambertuskerk in Horst. Intussen heeft onderzoek uitgewezen dat het een mythe is om te denken dat al die tweehonderd beelden het werk zouden zijn van één man: ze zijn gemaakt door meerdere beeldhouwers in meerdere ateliers in meerdere plaatsen.


De tentoonstelling in Maastricht toont meer dan vijftig beelden die ooit zijn voorzien van het predicaat Meester van Elsloo. Het mooie is dat je hier als bezoeker de rol van onderzoeker krijgt toebedeeld. Je wordt namelijk nadrukkelijk uitgenodigd om aan de hand van haardracht, plooival en handen zélf de overeenkomsten en verschillen tussen de beelden te ontdekken. Als vanzelf kom je zo tot de conclusie dat de beelden nooit door één kunstenaar kunnen zijn vervaardigd.


Als ik goed heb gekeken (wat niet helemaal zeker is), telt de tentoonstelling twee ‘Horster’ beelden van de Meester van Elsloo plus het Gertrudisbeeld uit de kerk van Lottum (en daarnaast zowel uit Horst als Lottum nog een beeld van Kersten Woyers, een laatmiddeleeuwse beeldhouwer die wel bij naam bekend is) – bloeit je chauvinistische hart toch weer van op.


De Horster Agnes, met haar uitbundige beschildering (typerend voor de periode rond de vorige eeuwwisseling) en het lam aan haar voeten, is weergegeven als een dame om werkelijk ‘u’ tegen te zeggen.


Het eveneens Horster Piëtabeeld is daarentegen een toonbeeld van sereniteit. Het kreeg in 1984 zijn oorspronkelijke, zestiende-eeuwse beschildering terug.


Opmerkelijk is dat in een rotsblok aan de zijkant, ter hoogte van de rechterschoen van Maria, een kleine vos is uitgehouwen. Wat het dier daar doet is onduidelijk – de mogelijkheid is wel eens geopperd dat dit een verwijzing zou kunnen zijn naar de naam van de maker (‘Vos’ of ‘De Vos’). In de Sint-Lambertuskerk is de vos alleen te zien met behulp van een spiegel. Hier in Maastricht is ie ook te bekijken zonder dat hulpmiddel. Alleen dat al zou voldoende aanleiding moeten zijn om naar het Bonnefantenmuseum af te reizen. U heeft nog tot en met 16 juni de kans ...

woensdag 1 mei 2019

Intermezzo – Station Horst-Sevenum

Je telt pas echt mee als je wordt gestalkt. Welnu, ik tel mee want ik word sinds enige tijd gestalkt. En wel door een mij onbekend persoon wiens lawine van berichten telkens dezelfde strekking heeft: de naam van station Horst-Sevenum moet worden veranderd in station Horst-Hegelsom. Dat gaat bijvoorbeeld zo:
‘Station Horst-Sevenum, pardon? Historisch en topografisch is deze benaming een misser. Geen perrontegel, biels of rails van dit fraaie negentiende-eeuwse NS-station ligt in of grenst aan Sevenum. Niet alleen een vergissing, geachte blogger, maar veel meer nog een affront richting de inwoners van het pittoreske kerkdorp Hegelsom. In Hegelsom en nergens anders is het station gelegen. Aan het cultureel-historisch imperialisme van Sevenum moet door bevoegd gezag onverwijld een einde worden gemaakt. Station Horst-Hegelsom moet de naam worden.’

Me dunkt dat hier wel iets tegenin is te brengen. Dat ‘geen perrontegel, biels of rails’ in Sevenum ligt, zal best kloppen. Maar aan Van station Horst-Sevenum tot Staatsie 1866 (Nel Verstegen-Maessen, 2015) ontleen ik de wijsheid dat de (inmiddels verdwenen) laad- en losplaats wel degelijk voor een deel op Sevenums grondgebied lag (als ik lieg, lieg ik dus in commissie):


Voorts: van voormalig bondskanselier Helmut Kohl is de uitspraak ‘Die Gnade der späten Geburt’, wat betekent dat je van geluk mag spreken als je na een bepaalde datum bent geboren. Ik zou daar ‘Der Fluch der späten Geburt’ tegenover willen stellen: je kunt ook pech hebben als je na een bepaalde datum bent geboren. Hegelsom had er gewoon eerder bij moeten zijn! In 1866, toen station Horst-Sevenum werd geopend, was Hegelsom niet meer dan een vlek, een buurtschap zo je wilt. Daar vernoem je toch geen station naar? Pas zestig jaar later zou Hegelsom zich tot een dorp(je) ontwikkelen.


Voorts: blagen die vragen worden overgeslagen! Hegelsom is van zichzelf toch al sterk genoeg, ook zonder station op zijn naam? Hegelsom staat toch ver boven dit geneuzel? Hegelsom verlaagt zich toch niet tot Calimerogedrag?


Voorts: weglating van het toevoegsel Sevenum in de stationsnaam zou betekenen dat je je nooit meer kunt verkneukelen over machinisten die zich verslikken in de uitspraak van Sevenum. Wat heb ik in al die jaren niet voorbij horen komen? Sèvenum. Zeuvenum. SSSevenum. Sevénum. Seffenum. Sevenúm. En ik zou nog heel graag het moment willen meemaken waarop de machinist omroept: ‘Horst-Seffa, station Horst-Seffa.’


Overigens heb ik niet de illusie dat ik mijn stalker hiermee tot zwijgen zal brengen. Integendeel, ik reken op nieuwe lawines. Niet tot mijn ongenoegen: ❤ being stalked.

maandag 29 april 2019

Klein mysterie 771 – Metta

WhatsApp-dialoog met m’n voormalige buurvrouw:

VB: ‘Hoe gaat het nog daar in Metta? Lekker rustig neem ik aan?’
Ik: ‘Metta! 😂😂 Heb ik nog nooit gehoord! Wordt dat vaker gebruikt of is dat een neologisme van jou? Metta slaapt, Metta slaapt altijd.’
VB: ‘Heb jij nog nooit van Metta gehoord???? 🧐’
Ik: ‘Echt niet, nee. Ik ben vrees ik niet meer van deze tijd ... Zullen we trouwens nog eens een keer een theetje doen?’
VB: ‘Een theetje is goed! Eventueel woensdagmiddag tijd?’
Ik: ‘Woensdagmiddag is prima! In Metta? Of liever in Horsto?’
VB: ‘Nee niet in Horra, ik kom wel naar Metta!’
Ik: ‘😂😂 Straattaal moet ik duidelijk nog een beetje leren ... Zie je woensdagmiddag wel een keer komen. Hoor ik dan ook graag of je eigenlijk uit Zerra komt.’
VB: ‘Seffa 😂’


Denk je hip as can be te zijn, word je genadeloos met de neus op de feiten gedrukt. Hegga, ja, dat kende ik wel. Maar Metta? Horra? Seffa? Echt nooit eerder gehoord. En nog steeds vraag ik me af of ik niet gruwelijk in de maling ben genomen. Metta, Horra, Seffa had ik dan toch zeker ooit als tag op een elektriciteitskastje tegen moeten komen? Of op de damestoiletdeuren van jongerencentrum Walhalla in Sevenum? Of anders wel op de foto van de herentoiletdeur in Walhalla die ik gisteren kreeg toegestuurd?




Hegga, Horra, Metta, Seffa: bestaat er dan ook zoiets als Lotta, Amerra, Grubba en Griena? En Mella, Meerra en Swolga? Is het Tienna of Tienra? Krona of Kroëna? Zijn er behalve Seffa-zeggers misschien toch ook Z(a)erra-adepten? En hoe zit het met Evertsoord? Everra? Of heeft deze klaarblijkelijke trend de boorden van de Peel nog niet bereikt?



Lastigste gevalletje lijkt me Broekhuizenvorst. Broeka, of het veel mooiere Broka, voor Broekhuizen is natuurlijk een inkoppertje. Zou er geen Broekhuizen bestaan, dan had Broeka/Broka ook niet misstaan voor Broekhuizenvorst. Maar nu dat al vergeven is? Broekhuiza is geen optie dunkt me. Vorra dan, verwijzend naar Voars, de benaming waarmee autochtonen hun dorp plegen aan te duiden?




Help! Wie wil me wijzer maken? Wie voorziet me van de alto-benamingen van de zestien kernen van Horst aan de Maas? Of zijn het alta-benamingen? Hoe dan ook: mijn dank zal groot zijn!  

zondag 28 april 2019

Klein mysterie 770 – Bibliotheek (20)

Voor de verandering sprak de gemeenteraad vorige week maar weer eens een uur over de openbare bibliotheek (klik hier en ga naar 40.20 minuten). Meer in het bijzonder de nieuwe bibliotheekvisie. Een week eerder waren de dames en heren bijna unaniem tot de conclusie gekomen dat die visie losgekoppeld zou moeten worden van de nieuwe locatie, cultureel centrum ’t Gasthoês. Dat lukte toen al niet en vorige week werd er nog eens een schepje bovenop gedaan. De raad kreeg ditmaal namelijk vier scenario’s voorgelegd: de bibliotheek naast ’t Gasthoês, de bibliotheek in ’t Gasthoês, de bibliotheek met ’t Gasthoês, de bibliotheek door ’t Gasthoês.


In mijn visie is een visie een document dat zich verre houdt van het waar en hoe. Concrete zaken als financiën, vierkante meters en een locatie vloeien in mijn visie van een visie als vanzelf voort uit die visie: eerst de visie, dan pas de voorwaarden. De meerderheid van de gemeenteraad redeneert, althans in het geval van de bibliotheek, precies andersom: eerst de voorwaarden, dan pas de visie. Die voorwaarden zijn in het geval van de bibliotheek expliciet een omvang van maximaal vierhonderd vierkante meter en ’t Gasthoês als locatie. En impliciet: een subsidie die in elk geval niet hoger mag zijn dan de huidige. Denk vooral niet dat de raad eerst uitvoerig heeft gediscussieerd over die voorwaarden, nee, die zijn, waar het gaat om de vierkante meters en de locatie, opgelegd door het gemeentebestuur. Werkelijk onbegrijpelijk dat de raad dit, met uitzondering van D66+GroenLinks en SP, voor zoete koek slikt.


Evenzeer onbegrijpelijk is dat de raad, die in het geval van de bibliotheek zo dolgraag zelf aan zet is, vorige week niet de kans greep zich verder te verdiepen in de vier geschetste toekomstscenario’s. Zonder dat de fracties een mening konden en ook wilden vormen over de scenario’s werd nu al de richting bepaald, een richting waarop nadrukkelijk leek te worden aangestuurd: de bibliotheek in ’t Gasthoês.


Wat dit scenario inhoudt? Bibliotheek en Gasthoês functioneren samen in één gebouw, de bibliotheek blijft verantwoordelijk voor het volledige bibliotheekwerk, de bibliotheek blijft een zelfstandige organisatie, er komt een ‘eenduidig beeldmerk Gasthoês in gebouw en programmering, met herkenbaarheid bibliotheek’ (whatever that may be) en het gebruik van de ruimtes geschiedt in goed overleg tussen bibliotheek en Gasthoês.


Of dit scenario werkelijkheid zal worden? Dat valt nog maar te bezien. Zo wordt in het binnenkort te behandelen raadsvoorstel over ’t Gasthoês nadrukkelijk de wens uitgesproken dat de bibliotheekmedewerkers in dienst komen van ’t Gasthoês. Rrrraaarrr. Héél rrraaarrr.

zaterdag 27 april 2019

Intermezzo – Meterikse theedoeken

Groot feest in Meterik vandaag: de eeuwenoude Koningsdagtraditie van het buiten hangen van de schone theedoek wordt in ere hersteld.


Lei van de Crommentuijn, voorzitter van Comité De Schone Theedoek: ‘De oudst bekende schriftelijke vermelding van het buiten hangen van de schone theedoek in Meterik op Koningsdag dateert uit 1589. Filips II was destijds onze koning. Uit een kroniek blijkt dat in dat jaar op zijn verjaardag, 21 mei, overal in Meterik schone theedoeken buiten hingen. Maar we sluiten beslist niet uit dat dit gebruik al enkele decennia eerder in zwang is geraakt.’


Ook onder de koningen van Pruisen vond het buiten hangen van de schone theedoek op de verjaardag van de koning onverminderd doorgang. De Franse tijd maakte een kortstondig einde aan de traditie, maar toen in 1813 de Oranjes op de troon kwamen, was het weer jaarlijks bal in Meterik. Hay van den Speulhof, secretaris van De Schone Theedoek: ‘Het was over en sluiten toen Wilhelmina in 1890 koningin werd. Artikel 3 van het reglement van het buiten hangen van de schone theedoek bepaalde namelijk dat het onlosmakelijk was verbonden met een mannelijke vorst.’


123 jaar vrouwelijk koningschap maakte dat het gebruik in de vergetelheid raakte. Lei van de Crommentuijn: ‘Niemand kende het hier nog toen Willem Alexander in 2013 Beatrix opvolgde. Maar vorig jaar stuitte ik ineens op een krantenknipsel uit 1883, waarin uitvoerig verslag werd gedaan van het buiten hangen van de theedoek in dat jaar. Mijn voorstel om het vanaf nu in ere te herstellen, werd overal met enthousiasme begroet. Dus zo is het gekomen.’


Waar staat het buiten hangen van de schone theedoek eigenlijk voor? Hay van den Speulhof: ‘Met het buiten hangen van de schone theedoek willen we zeggen dat hier niets onder de pet wordt gehouden, dat hier geen katjes in het donker worden geknepen, dat hier geen roddel en achterklap heerst, dat hier geen duistere zaakjes plaatsvinden die het daglicht niet kunnen velen.’ Lei van de Crommentuijn vult aan: ‘Zie het vooral ook als tegenhanger van de vuile was buiten hangen, waar ze in de rest van onze gemeente zo goed in zijn. Wij kennen dat hier niet.’


De schone theedoeken die vandaag overal in Meterik hangen, worden geflankeerd door pannen en keukengerei. Heeft dat nog een betekenis? Hay van den Speulhof: ‘Die pannen zijn een verwijzing naar de trom roeren, want we zijn trots op deze traditie.’ Lei van de Crommentuijn: ‘Het keukengerei heeft ook een symbolische betekenis. Met de garde willen we bijvoorbeeld zeggen dat we zaken in Meterik nooit opkloppen. Dat de soep hier nooit zo heet wordt gegeten als ze wordt opgediend blijkt uit de soeplepel. En de schuimspaan toont dat het schuim der natie hier zorgvuldig wordt afgeroomd.’


Heilstaat Meterik.

woensdag 24 april 2019

Top 5 – Walhalliaanse damestoiletdeurteksten

In een intussen vrij grijs verleden studeerde ik aan de universiteit van Nijmegen. Een van mijn grootste genoegens: toiletbezoek. Soms omdat de nood hoog was, soms om even verlost te zijn van een dodelijk saai college, maar meestal omdat ik benieuwd was of er weer nieuwe teksten waren verschenen op de muren, deuren, plafonds of stortbakken van een van de toiletten in de universiteitsgebouwen. De graffiticultuur was er werkelijk onovertroffen. Iedereen kon er wat van zijn gading vinden: schunnige teksten, filosofische teksten, cryptische teksten, racistische teksten, lolbroekige teksten. Ja, die toiletteksten zijn misschien wel de dierbaarste herinnering aan mijn studententijd. Spijt dat ik ze nooit heb genoteerd en/of gefotografeerd.


Een jaar of twee geleden was ik weer eens terug op de universiteit om een lezing bij te wonen. Eerste daad: toiletbezoek. Enorme afknapper. Welk toilet ik ook bezocht, allemaal waren ze voorzien van materialen die het aanbrengen van teksten onmogelijk maken. Medelijden met de studenten van nu overviel me. Zonder toiletteksten is een studentenleven niet compleet.


Is de graffiticultuur op toiletten wellicht überhaupt passé? Gelukkig niet! Dezer dagen kreeg ik enkele foto’s toegespeeld van de deuren van de damestoiletten van het Sevenumse jongerencentrum Walhalla. Wat een genot! Kan iemand deze deuren svp op staande voet toevoegen aan de lijst van beschermd cultuurgoed? En kan diezelfde iemand dan meteen een ordonnantie uitvaardigen die een halt toeroept aan het bestickeren van deze deuren? (Het met stickers beplakken van objecten geniet mijn warme steun, behalve als dit ten koste gaat van graffiti.)


Genoeg geouwehoerd, hier komt ie, de Horst-sweet-Horst top 5 van Walhalliaanse damestoiletdeurteksten:

5.

poor door

Poor door? Lucky door zul je bedoelen!

4.

Vroeger, toen
seks nog vies was


Vroeger, toen de Vieze Man er nog was:


3.

te veel om opte
schrijven

te weinig om te verzinnen
denk daar maar
eens over na!

ik peins er
nog niet over


Filosofisch damestoiletdeurdebat.

2.

Nynke D
kweet dat
jij dit gescgrijft
hebt
kut
mij


‘Mij’ waar je ‘wijf’ zou verwachten – poëzie in optima forma.

1.

deuren
inspireren
mij enorm


Ik zou het zelf geschreven kunnen hebben.  


(De damestoiletdeurteksten hebben me trouwens razend benieuwd gemaakt naar de herentoiletdeurteksten van Walhalla. Misschien een jongeheer die me wat foto’s wil sturen?)