dinsdag 6 oktober 2015

Intermezzo – Café De Verbeelding (1)

Hilarische selfies, een adembenemend lied met draaiorgelbegeleiding (klik hier), de Gezond-Verstand-Burger, do’s en don’ts van het rechtopzetten van verloren wieldoppen, de Nieuwe Verlichting, Joost Zwagerman, de formule vin=va, een stoplicht dat maar niet op groen wil springen. 
Wereldleed en ander klein ongemak: het kwam op 10 september allemaal voorbij tijdens de première van Café De Verbeelding. Er werd uitbundig gelachen, ademloos geluisterd, geanimeerd nagetafeld. Er werden wenkbrauwen gefronst, tranen gelaten, tenen gekromd. Café De Verbeelding liet kortom geen van de aanwezigen onberoerd – en dat was precies de bedoeling. 
Ik kan niet ontkennen dat ik samen met drie anderen achter de schermen een rolletje speel bij Café De Verbeelding, geesteskind van Jan Duijf, uitbater van café Cambrinus. Ondanks die nauwe betrokkenheid valt het nog niet mee uit te leggen wat Café De Verbeelding nu precies is. Laten we zeggen dat het ergens het midden houdt tussen een open podium, Speakers’ Corner en – in de woorden van Jan himself – ‘een ontmoetingsplaats voor mensen die zich bekommeren om de wereld, voor friskijkers, andersdenkers en geïnteresseerden in een avond uit met inhoud’. Met als kernwoord: verbeelding (zie ook hier).
U tast nog steeds in het duister? Geen probleem, de redding is nabij. Zéér nabij zelfs: overmorgen, donderdag 8 oktober, is de tweede aflevering van Café De Verbeelding. Vanaf 20.00 uur, café Cambrinus (Venrayseweg 93 Horst), toegang gratis. Programma? Is er niet en komt er niet. Gewoon afwachten wie en wat zich aandient. Inderdaad, dat maakt elke editie van Café De Verbeelding in zekere zin tot een ongewis avontuur. Maar daarin schuilt nu juist een groot deel van de charme.
Beleef het donderdag mee en laat u verrassen. Tussendoor en na afloop is er meer dan genoeg gelegenheid voor het nuttigen van al dan niet alcoholische consumpties. En mocht het u onverhoopt niet aanstaan, dan mag u op elk gewenst moment het café verlaten. Maar ik garandeer u: zover zal het niet komen. Tot donderdag!

maandag 5 oktober 2015

Intermezzo – Madeleine de Vilder

Precies honderd jaar geleden was Horst in rouw om het overlijden van Madeleine de Vilder. ‘Madeleine de Vilder? Nooit van gehoord!’, zal uw reactie waarschijnlijk zijn. Valt u niet euvel te duiden. Ik moet bekennen dat ik zelf tot dit weekend ook nog nooit van Madeleine de Vilder gehoord. Toch kan het geen kwaad haar voor even aan de vergetelheid te ontrukken, al is het maar omdat haar levensverhaal in zekere zin aansluit op de actualiteit. (Klik overigens op de afbeeldingen in dit stukje om ze te vergroten.) 
Bij toeval stuitte ik afgelopen zaterdag op een in deel 3 van Oud Horst in het nieuws gepubliceerd artikel uit de Nieuwe Venlosche Courant van 7 oktober 1915. Hierin wordt in dramatische bewoordingen verslag gedaan van het overlijden en de begrafenis van een 12-jarig in Horst verblijvend Belgisch meisje. Haar naam wordt in het artikel niet genoemd, maar dankzij internet en Oud Horst in het nieuws ben ik er intussen achter dat het Madeleine de Vilder betrof. Diezelfde bronnen maken het ook mogelijk haar korte leven in grote lijnen te reconstrueren.
Madeleine Philomene Louise de Vilder wordt op 9 maart 1903 geboren in Sint-Gillis-bij-Dendermonde als dochter van Theophiel de Vilder (1876-1934) en Rosa Vervrangen (1875-1931). Theophiel verdient de kost als spoorwegarbeider (‘werkend bij den ijzerenweg’, heet het in de geboorteakte van Madeleine); Rosa is huisvrouw. De precieze gezinssamenstelling is me niet duidelijk, maar Madeleine heeft minimaal twee broers. De familie woont bij de geboorte van Madeleine aan de Buisstraat in Sint-Gillis, vlakbij het station. 

Verdere details over haar leven ontbreken totdat Madeleine in februari 1915 ineens in Horst opduikt. Daar vindt ze samen met een groep van ruim dertig andere kinderen uit Dendermonde en omgeving onderdak. Enkele maanden eerder is de Eerste Wereldoorlog uitgebroken en Dendermonde behoort met inbegrip van de deelgemeente Sint-Gillis tot de zwaarst getroffen plaatsen. Om hun ouders te ontlasten, brengt het RK Huisvestingscomité voor Oorlogskinderen vanaf januari 1915 kinderen uit het rampgebied onder in Nederland. Twee vrijwilligers van het comité reizen eind januari naar Dendermonde om daar ruim dertig kinderen op te halen. Onder hen Madeleine en haar broer Fré. Per vrachtwagen en tram gaat de reis naar Antwerpen en vervolgens per trein via Roosendaal naar Horst, waar het gezelschap op 3 februari arriveert. Op onderstaande foto uit Panorama van 10 februari 1915 (overgenomen uit deel 3 van Oud Horst in het nieuws) poseert de groep kinderen. Madeleine staat precies in het midden van de rij op de voorgrond.
De kinderen worden in Horst opgevangen in het Sint-Antoniusgesticht (het huidige Gasthoês). Sommigen zullen daar de rest van de oorlog doorbrengen, anderen vinden onderdak bij particulieren (klik ook hier en hier). Madeleine wordt ondergebracht bij de in de Herstraat woonachtige familie Van den Brandt. Het lijkt erop dat ze daar vanaf het begin sukkelt met haar gezondheid. De Nieuwe Venlosche Courant schrijft althans: ‘Het tengere gestel kon de kommervolle wedervaardigheden niet te boven komen. Eerst die zenuwschokkende oorlogsdonder, daarna die krachtensloopende hongersnood en vervolgens die lange reis in ontbering waren een te zware lichamelijke beproeving.’ Op 30 september overlijdt Madeleine, waarschijnlijk aan griep of longontsteking. Haar ouders heeft ze sinds haar vertrek uit Sint-Gillis niet meer gezien. De Nieuwe Venlosche Courant: ‘Het ziekbed was niet eenzaam. Door liefderijke zorgen hebben de pleegouders ’t omringd en met hunne tranen bevochtigd dat sterf- en doodsbed.’ Toch kan het medeleven van haar pleegouders moeilijk anders dan een schrale troost voor Madeleine zijn geweest. Madeleine wordt begraven op het Horster kerkhof. Haar plaats in het gezin Van den Brandt wordt ingenomen door haar broer Fré.

Hoe triest.

Klein mysterie 676 – Container

Nu de (rijks)overheid toch voor tientallen miljoenen aan kunst aan het spenderen is, kunnen er misschien ook wel enkele duizenden of desnoods tienduizenden euro’s af voor deze container.
Gisteren aangetroffen voor een loods aan de Energiestraat in Horst, zich vandaag mogelijk alweer elders bevindend. Wat een ding! Zet ’m in een museum en hij steelt gegarandeerd de show. Maerten Soolmans en Oopjen Coppit zinken erbij in het niet – en dat is nu eens niet ironisch bedoeld.
In de container zijn raadselachtigheid en pure schoonheid verenigd. Hij roept niet alleen vragen op, er valt ook volop esthetisch genoegen aan te beleven. Kun je nog meer verlangen van een kunstwerk?
Alleen etiketten / Nur Etiketten / Etiquettes seulement. Prachtige, fijne, waarschijnlijk ooit helderwitte letter. En dat in drie talen, aan alle vier de containerzijden, in meer of mindere mate gecorrodeerd. Maar hoezo Alleen etiketten? En hoezo Geen afval / Keine Abfälle / Pas d’ordures? Het ding is volgestouwd met afval van de meest uiteenlopende soorten! Wie neemt hier nu wie in de maling? In de verste verten ook geen etiket te bekennen. Al valt niet uit te sluiten dat dat in een dieprood verleden anders is geweest.
Maar dat dieprood is van vroeger. Zachtrood, plaatselijk neigend naar oudroze, is ervoor in de plaats gekomen. Precies de juiste kleur. Was ie diepblauw of oker geweest, had ik de container geen blik waardig gekeurd.
De corrosie verzwelgt zelfs de graffiti.
Staat het zachtrood uiteindelijk hetzelfde lot te wachten? En hoe erg is dat?
Corrosie of niet, hier staat wel één brok onverzettelijkheid.
Nee, deze jongen laat zich niet zomaar opzijzetten. Misschien is ie daarom in zo’n teerbesnaarde museale omgeving toch niet helemaal op z’n plaats. Een beeldenpark dan maar?

Top 5 – Kostelijkheden uit het boekje van Nel Verstegen-Maessen over station Horst-Sevenum

Zaterdag verscheen van de hand van de Sevenumse veelpubliciste Nel Verstegen-Maessen dit boekje:
Dit is een van de weinige keren dat Nel zich (deels) buiten de grenzen van haar geboortedorp waagt (op schrijfgebied dan). Toch mag ze dat vaker doen, want Van station Horst-Sevenum tot Staatsie 1866 bevat tal van interessante wetenswaardigheden over het bijna 150-jarige station. Of eigenlijk over nog veel meer. Anders dan de titel suggereert gaat het boekje namelijk niet alleen over het gebouw, maar ook over alles wat daarmee samenhing en –hangt. Dus is er bijvoorbeeld ook aandacht voor de overige stations en wachtposten aan de lijn Venlo-Eindhoven, voor de bedrijvigheid in de omgeving van het station, voor de proeven met hogesnelheidstreinen op het baanvak en voor het personeel op en bij het station. Bijna had ik geschreven dat geen detail ontbreekt, totdat ik tot de ontdekking kwam dat Nel dit betonnen paaltje onbesproken laat.   
Wellicht iets voor een tweede druk? Enfin, hier komt-ie, de Horst-sweet-Horst top 5 van kostelijkheden uit het boekje van Nel Verstegen-Maessen over station Horst-Sevenum:
5. Op 12 mei 1874 passeerde tsaar Alexander II ’s morgens om zeven uur met een speciale trein station Horst-Sevenum. Behalve de burgemeesters van Horst en Sevenum waren ook de muziekverenigingen uit beide dorpen van de partij. De Sevenumse fanfare bracht het Nederlands volkslied ten gehore, de Horster harmonie het Russische. Maakt me benieuwd of de tsaar overal een dergelijk eerbetoon ten deel viel.
4. Zelfs in die goeie ouwe tijd was geweld nooit ver weg: in de nacht van 19 op 20 november 1952 pleegde een bandiet – naar later bleek een 26-jarige man uit Horst – een roofoverval op station Horst-Sevenum. Niet zozeer de buit (35 gulden) als wel de uitmonstering van de dader is memorabel: hij ging gehuld in een blauwe overall en droeg een masker dat was vervaardigd van een zwarte sportbroek waarin hij ooggaten had geknipt.
3. Nel staat ook kort stil bij de geschiedenis van café Nellen (‘Zum Bahnhof’). Het al dan niet denkbeeldige bezoek van twee RAF-terroristes (klik hier, hier en hier) komt helaas niet aan bod. Wel blijkt dat het café al in 1900 een zekere aantrekkingskracht op criminelen uitoefende: op 19 februari van dat jaar bezocht ‘een als heer verkleed persoon’ de uitspanning. Hij deed zich voor als de nieuwe lijnopzichter. Desgevraagd kreeg de man van de kasteleinse zestien gulden te leen om een ploeg spoorarbeiders in Griendtsveen te kunnen uitbetalen. Nauwelijks was hij was er met het geld vandoor of de echte lijnopzichter meldde zich.
2. Nel bracht haar jeugd door in een woning aan de Grubbenvorsterweg in Sevenum die in 1865 werd gebouwd voor de spoorwegwachter: ‘Ik ben opgegroeid met het geluid van voorbijrazende treinen en de gevaren van een onbewaakte overweg.’ Geen onverdeeld genoegen. Op één keer na dan: op 11 februari 1949 kwam de D-trein uit Praag (!) op de overweg in botsing met een vrachtauto die was beladen met kisten papier. Persoonlijke ongelukken deden zich wonderwel niet voor, wel belandde een lawine van papier naast het spoor. Nel: ‘De kinderen uit de buurt (waaronder de schrijfster van dit boekje) hadden een goede dag. IJverig verzamelden zij de grote vellen papier (A-0 formaat). Jarenlang hebben zij plezier gehad van die papiervoorraad.’
1. Na een renovatie vond op 6 juli 1993 de officiële heropening van het station plaats. Voor de ontvangst van de genodigden werd een restauratierijtuig gecharterd. Dat zou station Horst-Sevenum echter nooit bereiken: in de beste NS-tradities stond het met materiaalpech ergens langs het spoor.

Het in eigen beheer uitgegeven Van station Horst-Sevenum tot Staatsie 1866 telt 88 bladzijden en is uitgevoerd in A5-formaat. Het is voor 12,50 euro verkrijgbaar in het stationsgebouw (klik hier).

Intermezzo – Lei Martens (6) / Gebouw Mooren

Zoals eerder geschreven (klik hier) verscheen eind maart van dit jaar Limburg. Een geschiedenis. Dit driedelige standaardwerk over het Limburgse verleden telt meer dan 1600 pagina’s en bevat vele honderden foto’s. Slechts één van die foto’s is een ‘Horster’ foto. Deel 3, bladzijde 223:
Inderdaad, gebouw Mooren! Bijschrift: ‘Het “Pand Mooren” in Horst, zeldzaam voorbeeld van nieuw-zakelijke architectuur uit de wederopbouwperiode op het Noord-Limburgse platteland.’
Vijf jaar geleden heb ik al eens een stukje aan gebouw Mooren gewijd (klik hier), maar in deze serie over door Lei Martens ontworpen gebouwen mag het natuurlijk niet ontbreken. Daarom doe ik dat stukje hier nog eens dunnetjes over.
De gebroeders Jan en Jef Mooren wendden zich in 1959 tot de jonge architect Lei Martens voor de bouw van een woon- en winkelpand. Het werd op 15 september 1960 geopend en moet in het qua moderne architectuur weinig verwende Horst zijn ingeslagen als een bom. Met zijn vier bouwlagen en zijn transparantie week het winkelpaleis radicaal af van het gebruikelijke. Geen baksteen van de grond tot aan de dakgoot, maar een licht, open en sprankelend gebouw. Het ademde vooruitgangsgeloof; het was alsof de moderne tijd eindelijk ook in Horst halt hield.
Jan Mooren vestigde zich in het linker bouwdeel. Hij verkocht er naaimachines, muziekinstrumenten en wasmachines. Broer Jef bracht in het rechter bouwdeel fietsen, haarden en kachels aan de man. Het gebouw bleef lange tijd eigendom van de familie Mooren en behield steeds een winkelfunctie, laatstelijk die van elektronicazaak. Na de gemeentelijke herindeling van 2001 kocht de gemeente Horst aan de Maas het pand aan. Die nam er tijdelijk haar intrek in toen het gemeentehuis werd uitgebreid. Door een ingrijpende verbouwing verloor het gebouw goeddeels zijn oorspronkelijke, open karakter.
Begin 2007 werd bekend dat de slopershamer dreigde. Dit stuitte Thijs Coppus, Jeu van Helden, Mart Willems en ondergetekende zo tegen de borst, dat we een actie begonnen voor behoud van het gebouw.
We vonden gehoor bij de gemeente, die actief op zoek ging naar een nieuwe eigenaar. Die werd gevonden in Rendiz, dat het gebouw renoveerde en er in mei 2012 onder meer een lunchroom in vestigde (klik hier).
Niet genoeg kan worden benadrukt hoe goed het is dat gebouw Mooren bewaard is gebleven. Wat ik persoonlijk wel jammer vind, is dat de zo kenmerkende vides die de eerste twee bouwlagen met elkaar verbonden, de verschillende verbouwingen niet hebben overleefd. Dit doet afbreuk aan de transparantie. Maar gelukkig hebben we de film (uit 1961) nog!

vrijdag 2 oktober 2015

Intermezzo – Tweetbundels (2)

Hotter dan hot zijn ze op het moment, Jan Dirk van der Burg en zijn Tweetbundels. Neem alleen vandaag al:
-  de eerste drie pagina’s van katern V van De Volkskrant zijn geheel aan de Tweetbundels gewijd;
- ‘informatiebemiddelaar’ Raymond Snijders geeft op Vakblog uitvoerig antwoord op de vraag naar het auteursrecht op tweets en op de vraag of Jan Dirk toestemming had moeten vragen voor zijn ‘retweets op papier’ (klik hier);
- TV Rijnmond zendt een korte reportage uit over Jack Feijtel, de twitterende karpervisser uit Bergschenhoek die hoofdpersoon is van een van de Tweetbundels (klik hier, klik op Rijnmond Nieuws 2 oktober en ga naar 9.10 minuten).
En dan was er natuurlijk het glorieuze optreden van Jan Dirk woensdag in De Wereld Draait Door (bekijk het hier). Jan Dirk werd in die uitzending geflankeerd door Arie-Wim Boer (https://twitter.com/awboer) en Lionel (https://twitter.com/lexxxusthedon), ook al twee uitverkorenen voor een Tweetbundel. Arie-Wim en vooral Lionel deden het prima. En toch had ik liever iemand anders aan tafel zien zitten: onze eigenste Elly Michiels-Fleuren. Jan Dirk noemde de twitterende Melderslose varkenshoudster wel, maar daar bleef het bij. Hoe anders had het kunnen zijn! Een representatieve selectie uit de Elly-tweets (https://twitter.com/elly_emf38) van woensdag:
Kreeg deze namiddag een telefoontje om tafelgast te zijn bij #dwdd maar was balen genoeg niet te doen vanuit Zuid-Limburg. Tja, had ik het eerder geweten... Maar wie weet indirect toch aan tafel, een beetje aanwezig met de #twitterbundel #uniek. Alleen al gevraagd zijn is best een eer #dwdd.

Leuk om mezelf bij de @dwdd te zien #twitterbundels. Niet in persoon maar toch aan tafel geweest #uniek. Ben toch in beeld geweest en met naam benoemd dussss.... Jaja... Heel erg leuke verrassing. De #varkenshouderij is benoemd vanavond. Leuke opmerking van de buurvrouw: “Tja en dan lig je ineens bij Mathijs op tafel. Haha. Leuk!” #dwdd #tweetbundel ;-).

Vandaag nog een keertje op tv maar nu Op de stoel bij @Reindonk #mezelfzijn [klik hier]. Dingen komen gewoon op m’n pad, leuke dingen en soms minder leuke, aan mij de keuze wat ermee te doen, niet altijd makkelijk maar wel “mij”. Vandaag dus ook mogen ervaren… bv niet koste wat het kost naar Hilversum “jagen” voor #DWDD. Gemiste kans?? Misschien… Maar ondanks t niet fysiek aanwezig zijn, wel mooi met “mijn” #Tweetbundel en met naam genoemd bij #DWDD aan tafel :-) Dank aan #Jandirkcom. En vervolgens is vandaag ook nog het interview met @LeivdPrei online gekomen en waarin veel gevraagd en gezegd is over de #Agro. En waarbij ik hoop dat velen kunnen waarderen wat en hoe ik het benoemd heb, van Ot en Sien tot de high-tech van @MarcelKuijpers.

Al deze dingen en nog veel meer… ik vraag er niet om… Ik zal het nooit voor iedereen goed kunnen doen. Wil ik ook niet want dat zou betekenen dat iemand geen eigen identiteit zou hebben … Ik hoop alleen dat mensen ook mij willen zien zoals ik gewoon ben, het gaat namelijk niet om MIJ… het moet gaan om het samen!! Maar wel op een eerlijke manier, niet bang zijn om het gesprek te voeren, elkaars mening respecteren en samen zoeken naar oplossingen… Elk huisje heeft zijn kruisje en bij de 1 liggen er meer onder de dakpannen dan bij de ander…het vormt je maar blijf wel altijd bij jezelf! Slaap lekker!! En iedereen dank jullie wel voor de leuke reacties die ik al heb mogen ontvangen op #DWDD en #Reindonk :-)
Klik hier om voor vijftien euro de Tweetbundel van Elly te bestellen. Zoals maandag al gezegd (klik hier): die bundel mag in geen enkele boekenkast in Horst aan de Maas ontbreken. En haast u, want bestellen is alleen de komende 39 dagen mogelijk.

maandag 28 september 2015

Top 5 – Zaken die mij bevreemdden in het Kasteelboerderijdebat tijdens de gemeenteraadsvergadering van 22 september

Over het verhitte Kasteelboerderijdebat, dinsdag in de gemeenteraad (klik hier en ga naar 3.05.00 uur), vallen wel tien stukjes te schrijven. Ik zal er nog één voor mijn rekening nemen (klik hier voor het eerste). Voor de resterende acht nodig ik u bij dezen uit. Ik zal ze graag publiceren.
Zoals woensdag al geschreven, ontaardde het debat in een woordspelletje over het begrip misleiding. Jammer, omdat het afleidde van de zaak. Om niet in diezelfde val te trappen, zal ik het M-woord hier zorgvuldig vermijden. Aan het gebruik van het woord vreemd kan ik evenwel niet ontkomen. Mijn top 5 van zaken die mij bevreemdden in het Kasteelboerderijdebat tijdens de gemeenteraadsvergadering van 22 september:
5. Vreemd dat ook dinsdag de zaak niet in een breder perspectief werd bezien. Waarom moest de Kasteelboerderij per se opnieuw een horecabestemming krijgen? Hoe wenselijk is het dat de gemeente een conflict dat ze heeft met een pachter laat beslechten door een derde? Zijn alle in gemeentelijk bezit zijnde (rijks)monumenten in principe te koop en hoe wenselijk is dat? Zomaar wat in mijn ogen fundamentele vragen die nooit in de discussie zijn betrokken.

4. Vreemd dat klaarblijkelijk iedereen het erover eens was dat de wethouder er verstandig aan doet in vergelijkbare gevallen voortaan eerst de fractievoorzitters vertrouwelijk in te lichten over zijn plannen. Dat lijkt me nu precies het slechtste wat zou kunnen gebeuren. Zou alleen maar leiden tot nog minder transparantie en nog meer geheimzinnigheid.  
3. Vreemd dat Essentie na maandenlang te hebben gezwegen als het graf, dinsdag in navolging van D66 en SP ineens ook vraagtekens bleek te hebben bij de verkoop van de Kasteelboerderij en de verkoopprijs. Woordvoerder Eric Beurskens: ‘Gedane zaken nemen geen keer, maar wij zien best wel wat aandachtspunten vanuit onze controlerende rol.’ Wat zijn die aandachtspunten dan? En waarom zijn ze nooit ter sprake gebracht?

2. Vreemd dat wethouder Vostermans er het afgelopen half jaar tot vervelens toe op heeft gewezen dat de vernieuwde Kasteelboerderij en de Sportzone Kasteelse Bossen elkaar kunnen versterken, terwijl hij het nu ineens deed voorkomen alsof het maar de vraag is (‘Ik kan niet in een glazen bol kijken’) of die sportzone er ooit komt.
1. Vreemd dat het ene raadslid (Eric Beurskens) glashard beweerde dat het achterstallig onderhoud (167 duizend euro) niet in de WOZ-waarde (397 duizend euro) is verdisconteerd, terwijl het andere raadslid (Thijs Lenssen; SP) even glashard het tegendeel beweerde. Deze week bij deze en gene mijn licht opgestoken hebbend, heb ik inmiddels wel een idee wie hier glashard een loopje nam met de waarheid. Best lastig om ook in dit geval het M-woord te vermijden.

Intermezzo – Lei Martens (5) / Pand Geurts Gebroeders Van Doornelaan

‘Doet aan Frank Lloyd Wright denken!’, riep architectuurhistoricus Gertjan Timmer verrukt uit toen we in 2007 tijdens een ritje langs Lei Martens-gebouwen uitkwamen bij pand Geurts aan de Gebroeders Van Doornelaan.
De Amerikaan Frank Lloyd Wright (1867-1959) was een van de grootste architecten van de twintigste eeuw. Hij liet een uiterst veelzijdig oeuvre na. Aan het begin van zijn loopbaan (1900-1911) ontwikkelde hij een type huis dat de benaming ‘prairiehuis’ heeft gekregen. Kenmerken daarvan zijn onder meer de horizontale lijnen, ver uitspringende daken, laag aangezette terrassen en brede banden van hoge, soms zelfs verdiepinghoge ramen. Zijn meest karakteristieke prairiehuis was het zogeheten Robie House, een huis dat hij in 1908 ontwierp voor zakenman Frederick C. Robie. Vergelijk pand Geurts met het in Chicago gelegen Robiehuis en inderdaad valt moeilijk aan de indruk te ontkomen dat Lei Martens zich bij zijn ontwerp door Frank Lloyd Wright heeft laten inspireren.
Van alle door Lei Martens ontworpen gebouwen die ik ken, is dit verreweg het uitbundigste. Met zijn aan alle kanten en op verschillende niveaus overstekende daken, met zijn vele verspringingen en met zijn als het ware in het huis opgaande plantenbak aan de voor- en zuidgevel oogt pand Geurts veel speelser dan bijvoorbeeld Garage Martens (klik hier) of pand Kleuskens (klik hier).
Lei Martens ontwierp de woning en het administratiekantoor voor P. Geurts in 1961. Vandaag de dag lijkt het, evenals Garage Martens en pand Kleuskens, volgestouwd met Polen. Het ligt tegenover pand Grubben (klik hier), aan het gedeelte van de Gebroeders Van Doornelaan dat ooit als winkelboulevard was bedoeld.
Een groot verschil met pand Grubben (en een overeenkomst met Garage Martens en pand Kleuskens) is de erbarmelijke staat waarin het verkeert. Het zou me verbazen als er het afgelopen decennium enige vorm van onderhoud aan is gepleegd. Alleen al een eenvoudige snoeischaar zou wonderen kunnen doen.
Ook verwijdering van alle voor de ramen hangende en de toevoer van licht belemmerende vitrages, gordijnen, jaloezieën, dekens en wat dies meer zij, zou pure winst zijn. En tegen het kappen van die drie bomen voor de voorgevel zou ik niet het minste bezwaar hebben: pand Geurts mag beslist gezien worden!
Zou het ooit tot volledige restauratie komen, dan weet ik wel wat hoogste prioriteit zou moeten genieten: herstel in oorspronkelijke staat van de voorgevel. Weg dus met die onder het balkon geplakte constructie, die – zoals uit de eerste foto bij dit stukje blijkt – niet origineel is en veel van de ruimtelijke werking teniet doet. De Welstandscommissie verdient trouwens postuum een schop onder haar achterste voor het feit dat ze ooit akkoord is gegaan met die constructie. 

Intermezzo – Tweetbundels (1)

Herinnert u het zich nog? Ruim een jaar geleden: Horst-tweet-Horst – 1e Horster Twittershow (klik hier). Met het gedicht De Mus van Jan Hanlo (‘Tjielp tjielp’) vertaald in zeven talen (klik hier), maar vooral met Jan Dirk van der Burg die voordroeg uit zijn Tweetbundels én zijn zesde Tweetbundel presenteerde. Die heeft als titel Elly en bevat een niet-representatieve selectie uit de op dat moment 46 duizend tweets van het Melderslose twitterkanon Elly Michiels-Fleuren (twitter.com/elly_emf38).
Inmiddels zijn tien Tweetbundels verschenen. Maar wat zijn dat eigenlijk, Tweetbundels? In de woorden van Jan Dirk: ‘Tweetbundels zijn ongevraagde autobiografische bloemlezingen van de beste Twitteraccounts. Een nieuwe vorm van biograferen van de meest intrigerende levens op het “tweede scherm”.’ En: ‘Een vorm van analoog retweeten. Een adequate manier om een beeld van personen vast te leggen die je persoonlijk niet kent, maar alleen volgt via de informatie die zij zelf prijs geven aan het publiek.’
Jan Dirk heeft nu het plan opgevat de tien bundels te verzamelen in een zogeheten Tweetbundelbox. Daarvoor heeft hij geld nodig, twintigduizend euro. Om dat bij elkaar te harken is hij een crowdfund-campagne begonnen. Die heeft het briljante motto ‘Met de Tweetbundelbox heb je zonder de digitale overlast, het beste van Twitter in de kast.’
Hoewel zich vrijdag een breukje in mijn voorheen zo goede relatie met Jan Dirk heeft voorgedaan, wil ik u bij dezen graag oproepen om te doneren, zodat die Tweetbundelbox er komt. Klik daarom vooral hier, waar u er alles over leest, hoort en ziet. En wat niet genoeg kan worden benadrukt: de afzonderlijke Tweetbundels zijn uitsluitend en alleen tijdens de nog 43 dagen durende crowdfund-campagne verkrijgbaar. Heeft u al meer dan een jaar verlangend zitten uitkijken naar de Tweetbundel van Aad de Mos, Halina Reijn of Elly Michiels-Fleuren? Dan is dit uw kans! Doneer minimaal vijftien euro en u ontvangt een Tweetbundel naar keuze. Zeker de bundel Elly-tweets (‘Activistisch varkenshoudster uit de kop van Noord-Limburg’) mag natuurlijk in geen enkele Horster boekenkast ontbreken.
P.S. 1 En nu bent u natuurlijk vooral benieuwd naar dat breukje. Welnu, vrijdag facebookte (klik hier) en twitterde (klik hier) Jan Dirk dat hij een dag later de bundels Lionel, Arie Wim en Halina zou voordragen op Crowdfest, een live crowdfunding festival in Amsterdam. Op mijn logische vraag ‘En Elly dan?’, reageerde Jan Dirk met: ‘Die heb ik vandaag al in het zonnetje gezet, Wim.’ Wat me een pertinente leugen lijkt, aangezien Elly (inmiddels bijna 55 duizend tweets) er niet over heeft getwitterd. En als Elly er niet over twittert, kan het onmogelijk waar zijn.  

P.S. 2 Ondanks het breukje heb ik goed nieuws voor de grote Horster fanbase van Jan Dirk: de onderhandelingen over een nieuw optreden alhier zijn gaande! Hopelijk binnenkort meer informatie.

Klein mysterie 675 – Doedelzakspeler (2)

Sinds 2000 stond in Grubbenvorst een houten beeld van een doedelzakspeler, geschonken door de Poolse gemeente Wloszakowice als blijvende herinnering aan de goede betrekkingen met haar toenmalige Nederlandse partnergemeente. Ineens was het weg. Rara hoe kan dat?
Dat was kort samengevat de inhoud van een stukje dat ik op 29 juni hier publiceerde. Wonder boven wonder was er eens een keer iemand die de moeite nam een door Horst-sweet-Horst gestelde vraag te beantwoorden. En wel Anno Grubbenvorst: ‘Het beeld is, wegens geweldig onderhoud, versnipperd en afgevoerd door de gemeentewerken. Ongeveer 1 a 2 jaar geleden ...’
Op mijn daaropvolgende oproep aan andere lezers om de woorden van Anno Grubbenvorst te bevestigen (of te ontkrachten), volgde helaas weer een collectief stilzwijgen. Toch heb ik nu aanvullende informatie. Dat zit zo: het heeft even geduurd, maar ik ben inmiddels zo goed in de Horster samenleving geïntegreerd dat ik enkele Horstenaren van Poolse afkomst ken. Een van hen, Gosia, was in juni zo aardig mij informatie te verschaffen over de maker van het beeld, Jerzy Sowijak. Diezelfde Gosia verraste mij twee weken geleden met de mededeling dat ze via via aan het telefoonnummer van Jerzy Sowijak was gekomen. Of ze hem eens zou bellen? Ja, heel graag natuurlijk! Fantastisch!
Uitsluitend en alleen dankzij Gosia kan ik u nu dus vertellen dat Jerzy Sowijak onbekend was met het feit dat zijn Doedelzakspeler verdwenen is. Hij opperde dat het hout mogelijk rot was. Het beeld was immers van populierenhout: zacht hout dat klimaatgevoelig is. Het zou hem niet verbazen als vocht debet was aan het verval van zijn beeld in Grubbenvorst. Voor een van zijn in Polen opgestelde houten beelden was het vochtige klimaat eveneens funest geweest. Ten slotte mag niet onvermeld blijven dat hij zei vereerd te zijn met de interesse vanuit Horst aan de Maas in hem en zijn werk.
Resteert de vraag of het kunstwerk wel goed is onderhouden, als het überhaupt al is onderhouden. Typisch zo;n vraag die wel weer eens onbeantwoord zou kunnen blijven.