Horst in oude ansichten (12) – Hoofdstraat

Verzonden in 1957 volgens het poststempel. Alsof het poststempel nodig zou zijn om de kaart te identificeren als een jaren-vijftig-kaart. Alles ademt de jaren vijftig. De kleren, de fietsen, de kinderwagen, de lantaarnpalen. Het serene straatbeeld evenzeer. Geen enkele opsmuk. Zelfs de schaarse reclame-uitingen (‘Spaarbank’, ‘Meubels’) zijn bescheiden, alsof ze zijn aangebracht omdat het nu eenmaal moet, maar eigenlijk liever niet.

Statige huizen, bewoond door de hoge heren van het dorp. Ze ogen streng, hermetisch, in zichzelf gekeerd. Van het tweede pand van rechts wordt beweerd dat het in opdracht van de welgestelde ondernemersfamilie Thomeer zou zijn ontworpen door de grote Pierre Cuypers, beroemd architect uit Roermond. Ten tijde van de kaart is het de ambtswoning van de hoogste lokale vertegenwoordiger van het wereldlijk gezag: burgemeester Theo Gijsen. Een stuk verderop, voorbij meubelzaak Cuppen, woont zijn kerkelijke tegenhanger: de deken, op dat moment Leonard Debye.

Op de vrouw op de fiets na bevolken uitsluitend kinderen de straat. Babyboomers. Anders dan hun ouders torsen ze de last van een oorlog, dé oorlog, niet mee op hun schouders. Onbezorgd gaan ze de jaren zestig tegemoet. Het zal nog een halve eeuw duren voordat ze worden bespot om de boomerflap van hun telefoons.

Intermezzo – Aardappels te koop

De scholen hebben meivakantie. Dat is onder meer te merken aan het de afgelopen anderhalve week explosief gegroeide aantal stoepkrijttekeningen. Terugdenkend aan mijn eigen schoolvakanties herinner ik me eindeloos voetballen en een steeds bedrukter gemoed naarmate het einde van de vakantie naderde – school was voor mij vooral een hinderlijke onderbreking van de vakantie. Schoolvakanties herinner ik me ook als een tijd van ambitieuze bouwplannen. Maar bij gebrek aan motorische en technische vaardigheden gooide ik de hamer en de schroevendraaier er doorgaans al snel gefrustreerd bij neer. Dat is bij Gijs (8) wel anders.

Fietsend over de Saarweg in America stuitte ik afgelopen vrijdag op een fantastisch stalletje in de wegberm. ‘Aardappels te koop’, was er met zwarte verf op gespoten. Afstappen en een foto maken natuurlijk. Toen ik weer verder wilde fietsen, kwam een jongen naar buiten lopen. Gijs.
‘Heb jij dit gebouwd?’
‘Ja.’
‘Ongelooflijk! Knap hoor, heb je echt heel mooi gemaakt.’

Ondertussen is de moeder van Gijs er ook bij komen staan. Ze vraagt Gijs waarom hij geen aardappels in het stalletje heeft liggen.
‘Die liggen er wel hoor.’
‘Oh ja, ik zie ze nu.’
‘Kan ik er dan misschien kopen?’, vraag ik.
‘Ja.’
‘Had je al een prijs bedacht?’, vraagt de moeder aan Gijs.
‘Euhhh… ja… maar die ben ik weer vergeten.’
‘Een euro per kilo?’, vraagt de moeder aan Gijs.
‘Oh ja.’
‘Dan wil ik graag een kilo’, zeg ik.
Gijs overhandigt mij twee zakjes; ik geef hem een euro en een fooi.

Of ik misschien een stukje mag schrijven over het stalletje? Dat mag van Gijs. En van zijn moeder, die ook nog vertelt dat Gijs het stalletje tijdens de vakantie in twee dagen heeft gebouwd en bij het spuiten van de teksten hulp heeft gekregen van zijn broer Teun (9) en diens vriendje Bart (10). Waarvan akte.

Of ik nog wat meer foto’s mag maken? Natuurlijk. Als ik weg wil fietsen, benadrukt Gijs dat ik niet moet vergeten in het stukje ook het adres te noemen: ‘Dan komen er misschien wel heel veel mensen.’ Agrarisch ondernemer in de dop. Welnu: Saarweg 19 in America is the place to be!  

Intermezzo – Peelbrand

Op 1 maart 1932 woedde in de Peel bij Griendtsveen een grote brand. Het Algemeen Handelsblad berichtte een dag later:

‘Terwijl de Peel op verschillende plaatsen in vollen gloed stond, heerschte in de dorpjes aan den rand diepe rust. Dit is niet zoo onverklaarbaar als het voor buitenstaanders lijkt. Er gaat immers geen jaar voorbij zonder ten minste een flinken Peelbrand, ofschoon het zelden of nooit zoo hevig heeft gebrand als gisteravond en in den afgeloopen nacht.’

Ook in Horst lag niemand wakker van de brand, aldus het Algemeen Handelsblad:

‘In de Dorpsstraat van Horst kregen wij een boer in het licht van den schijnwerper. “Baas, waar brandt de Peel?” vroegen wij kort. “Is-t-er weer Peelbrand? Niks van ‘eheurd.”’

De Limburger Koerier bespeurde eveneens weinig opwinding:

‘Horst weet weinig van den peelbrand af, tenminste een late wandelaar, die zich naar huis spoedde, stond er verwonderd van te kijken, dat er zooiets als een peelbrand in de Peel aan den gang was.’

Afgelopen vrijdag woedde in de Peel bij Griendtsveen een brandje dat de brandweer in een mum van tijd onder controle had. Geen ‘vollen gloed’ dus. Toch heerste in ‘de dorpjes aan den rand’ ditmaal geen diepe rust. Althans niet bij Facebookend Horst aan de Maas. Dat stond in lichterlaaie. ‘Aangestoken’, was de eensluidende conclusie. Maar waarom? En door wie? ‘De roverheid zelf’, suggereerde iemand. Waarom dan? ‘Ze moeten iets doen om de mensheid meer belasting te laten betalen om de natuur te redden. Allemaal bewust... kijk maar eens wat onderhoud kost, en daarbij kunnen ze mooi angstzaaien zodat je nog meer belasting gaat betalen.’ Zou de overheid echt geen effectievere manieren weten om meer belastinggeld binnen te harken?

Nee, het was niet de roverheid, meenden anderen. Wie dan wel? Activisten! ‘Geeft toch te denken nu we worden gebrainwashed over de opwarming van de aarde, dit is geen toeval. Misschien eens rondkijken bij die klimaatactivisten, die gaan heel ver om hun zin te krijgen.’ Dus klimaatactivisten gaan in de Peel een fikkie stoken om de opwarming van de aarde te bevorderen? Zodat hun gelijk des te eerder wordt bevestigd?

Ja, het moeten wel activisten zijn geweest, denkt iemand anders, maar dan activisten uit een andere hoek. ‘Mensen geven defensie de schuld maar denk dat ze alle branden maar eens goed moeten onderzoeken. Is een groep die erachter zit. Activisten bijv!!’ Spijker op de kop volgens weer een ander: ‘Ook mijn gedachten. Mensen die een hekel aan defensie hebben.’ Ah zo! Dus mensen die een hekel hebben aan defensie stichten brand om defensie zo een slechte(re) naam te bezorgen?

Gruwelijk heimwee naar de nuchterheid van 1932.

Intermezzo – De Wilgert

- Naast De Berkel is een redelijk groot gat in de grond. Nieuw buitenbad voor Horst?
- Haha, lijkt me onwaarschijnlijk…
- Mij ook, maar miss leuk voor een blog?
- Wie weet! Ik ga er een dezer dagen eens kijken. Bedankt voor de tip!

Messenger-dialoog tussen Sanne Cox-Groenewegen en Horst-sweet-Horst, afgelopen zaterdag. De kijkoperatie volgde twee dagen later. Levensgroot gat ja, maar inderdaad moeilijk te verkopen dat hier een nieuw Horster buitenbad in aanbouw zou zijn. Starend naar dat gat kwam wel een Horster-buitenbad-herinnering bovendrijven. Zwemles met de hele klas in De Wilgert, medio jaren zeventig. Winterse kou in het vroege voorjaar. Net geen ijs op het water maar de strenge badjuffen waren onverbiddelijk: erin! Bibberen en kippenvel. En een levenslange hekel aan zwemmen.

Anderen hebben ongetwijfeld aangenamere herinneringen aan De Wilgert, het onoverdekte betonnen zwembad met café en badhuis dat stroopfabrikant Sjang Hesen in 1951 liet aanleggen op de plek waar nu sporthal De Berkel ligt. De naam van het door Mart Keijsers ontworpen complex was bepaald na een prijsvraag. Uit 74 inzendingen koos Sjang Hesen die van Mia Nelissen, die de voornamen van de twee jongste dochters van Sjang, Wil en Gert, had samengevoegd tot Wilgert.

Bert Hesen (rechts) en aannemer Lei Coppus bekijken De Wilgert in aanbouw

Bij de opening op 8 juli 1951 roemde burgemeester Van Grunsven de ondernemingsgeest van Sjang Hesen. Met het zwembad was volgens de burgemeester een belangrijke stap gezet ‘op de weg naar de urbanisatie van Horst’. De Horstenaren vonden snel de weg naar De Wilgert. Was het niet om te zwemmen, dan wel om te douchen: in de eerste naoorlogse jaren beschikte lang niet iedereen thuis over een douche.

Advertentie in het Dagblad voor Noord-Limburg van 17 mei 1952. Mannen en vrouwen zwommen nog op verschillende tijdstippen

Nadat Bert Hesen De Wilgert in 1957 van zijn vader had overgenomen, kreeg het bad door een uitbreiding van tien bij vijftien meter een L-vorm. Ook kwam er een vrijstaande loods met kleedkamers. In 1966 werd de gemeente eigenaar van het complex. Nadat in 1971 pal naast De Wilgert een binnenbad gereedkwam, was het met de populariteit van het buitenbad snel gedaan, ondanks de aanleg van een pierenbad. Daarnaast kreeg De Wilgert er met natuurbad De Kasteelse Bossen nog een andere concurrent bij. Tel daar de oplopende onderhoudskosten bij op en het kan geen verrassing zijn dat de gemeente in 1977 besloot tot sluiting en afbraak van bad en café.

Intermezzo – Het Athletic Bilbao van de vierde divisie C

‘“Het Athletic Bilbao van de vierde divisie C” wankelt’, kopte De Limburger gisteren, nadat Wittenhorst in eigen huis had verloren van Achilles Veen en daardoor nog niet verzekerd is van een langer verblijf in de vierde divisie. Zorgwekkend. Toch maakte ik een vreugdesprong bij het lezen van die kop: eindelijk weer eens een vergelijking van iets in Horst aan de Maas met het archetype van dat iets.

Een kleine greep uit eerder gesignaleerde Horster archetypische vergelijkingen: Afslag 10 ‘Het Valencia van het noorden’, de toren bij de kasteelruïne ‘De Eiffeltoren van Horst’, Griendtsveen ‘Het Venetië van het zuiden’, Horst aan de Maas ‘Het Volendam van Limburg’ en het strandbad in de Kasteelse Bossen ‘De Rivièra van Horst’. En nu dus Wittenhorst ‘Het Athletic Bilbao van de vierde divisie C’.

Ik hoopte uiteraard dat aan de vergelijking van Wittenhorst met het roemruchte Athletic Bilbao ten grondslag lag dat Wittenhorst expliciet zijn solidariteit met het Palestijnse volk had uitgesproken. Net zoals Athletic Bilbao dat als een van de weinige voetbalclubs meerdere malen op indrukwekkende wijze heeft gedaan. Maar het bleek toch iets anders te liggen. Bestuurslid Antoine Driessen in De Limburger:

‘We willen als Wittenhorst een regionale uitstraling hebben. Athletic Bilbao is een Baskische club, waar ook heel veel spelers uit de regio onder contract staan. Bij ons staat vast dat minimaal tachtig procent van de selectiespelers uit Horst aan de Maas of uit onze eigen opleiding moet komen. Dat is de identiteit die we willen behouden en daarin zijn we wel anders dan veel clubs uit de competitie.’

Gezond uitgangspunt, waarin ook trainer Harrie Gommans zich kan vinden:

‘Athletic Bilbao komt ook regelmatig ver in de beker en speelt geregeld mee om de eerste vijf plekken in de competitie. Dat willen wij ook. Ik ben overigens nog nooit in Bilbao geweest. Maar ik ga nu wel tegen Antoine zeggen dat hij me er maar eens mee naartoe moet nemen dan.’

Dan wil ik ook graag mee. Nooit geweest, terwijl ik toch heel erg houd van robuuste industriesteden, majestueuze hangbruggen, deconstructivistische musea met hedendaagse kunst en wispelturig weer. En natuurlijk van indrukwekkende stadions, San Mames wordt niet voor niets gekarakteriseerd als ‘Het sportpark Ter Horst van het Zuiden’.

Trapveldjesvoetballers (20)

Ontvallen aan het legioen der trapveldjesvoetballers: Aus Hamdi Al-Nassan, 14 jaar, overleden op 21 april 2026 in Al-Mughayyir, bezette Westelijke Jordaanoever

Terwijl de wereld wegkijkt, wordt op de door Israël bezette Westelijke Jordaanoever het vernietigende Israëlische werk in versneld tempo voortgezet. Moord en doodslag zijn er aan de orde van de dag. Zo ook deze week, op dinsdag 21 april, in Al-Mughayyir, een Palestijns dorp dertig kilometer ten noordoosten van Ramallah.

Even na de middag werden Israëlische kolonisten gesignaleerd bij de plaatselijke jongensschool. Eerder die dag hadden ze zich volgens ooggetuigen gericht tegen het vee van de lokale bewoners. In de buurt van de school zouden ze volgens het Israëlische leger zijn bekogeld met stenen. Een van de inzittenden, een geüniformeerde reservist, zou uit de auto zijn gestapt en uit zelfverdediging het vuur hebben geopend. Maar videobeelden spreken dit tegen: de schutter stond op een heuvel en nam rustig de tijd om te richten. Hij nam tientallen leerlingen van de school onder vuur, onder wie de 14-jarige Aus Hamdi Al-Nassan. Evenals de vader van een andere leerling overleefde Aus Hamdi deze aanslag niet. Hij werd aan zijn hoofd geraakt en overleed ter plekke.

Zoals zoveel van zijn leeftijdgenoten droomde Aus Hamdi ervan om profvoetballer te worden. Dagelijks voetbalde hij op straat met buurtgenoten. Hij zat ook op karateles: hij was bezig met het behalen van de zwarte band. Een van zijn andere favoriete bezigheden was gamen. Vele uren bracht hij door in zijn roodzwarte gamestoel, vooral bezig met het spelen van FIFA. Hij had een editie met Kylian Mbappé op de cover.

Daags nadat hij was doodgeschoten werd Aus Hamdi begraven. Tijdens de begrafenisplechtigheid vuurden Israëlische strijdkrachten traangas af op de aanwezigen. Aus Hamdi had geen vader meer: die werd in 2019, ongeveer op dezelfde plek als zijn zoon, doodgeschoten, eveneens door een kolonist. Al-Mughayyir is bijna dagelijks doelwit van aanvallen door Israëlische kolonisten.

Overal ter wereld zijn trapveldjes. Nergens ter wereld komen zoveel trapveldjesvoetballers om het leven als in Gaza, de Westelijke Jordaanoever en Libanon – allemaal door toedoen van Israël. Ter nagedachtenis aan hen deze serie. Die opent telkens met een foto van een trapveldje in Horst aan de Maas, waar trapveldjesvoetballers weinig te vrezen hebben. Ditmaal een foto van het trapveldje bij het biologisch station van Staatsbosbeheer in Evertsoord. Klik hier en hier voor de voornaamste bronnen voor dit stukje.

Intermezzo – Insinuaties

Alle goede voornemens en plechtige beloftes ten spijt, was het gisteravond meteen weer hommeles tijdens de eerste raadsavond van de nieuwe gemeenteraad van Horst aan de Maas. Aanleiding: vragen van de fractie BVH over de integriteit van wethouder Robert Martens.

Door ‘inwoners en ondernemers’ (zijn ondernemers geen inwoners?) was BVH geattendeerd op een nevenfunctie van de wethouder die niet op de gemeentelijke website staat vermeld. Burgemeester Ryan Palmen moest erkennen dat Martens inderdaad eigenaar is van een zogeheten stamrecht BV en dat dit ten onrechte niet op de website staat vermeld. Slechte zaak, te meer omdat Martens bij zijn aantreden melding heeft gemaakt van deze BV.

Maar BVH had nog meer noten op zijn zang: ‘Daarnaast hebben ons signalen bereikt dat via deze onderneming mogelijk ook inwoners en/of ondernemers binnen de gemeente worden bijgestaan.’ Wat die signalen dan concreet behelzen? Daarover repte BVH met geen woord. Hoe dan ook verklaarde burgemeester Palmen ondubbelzinnig dat Martens via zijn onderneming geen werkzaamheden heeft verricht voor inwoners, ondernemers of organisaties in Horst aan de Maas. Met andere woorden: hij verwees de signalen naar het rijk der fabelen.

Daarmee was de kous niet af. Palmen hekelde het feit dat BVH de signalen desgevraagd niet concreet had willen of kunnen maken. En onder aanvoering van Leon Litjens (CDA) keerden alle overige raadsfracties zich tegen BVH. Dat had in hun ogen het protocol moeten volgen dat geldt bij mogelijke integriteitsschendingen. Leon Litjens: ‘Roepen dat integriteit aan de orde is, leidt tot een beeld waarvan een beschuldigde last kan hebben. Nu wordt een beeld gecreëerd zonder dat iemand zich kan verdedigen.’ Joep Peeters (VVD): ‘Als blijkt dat niet waar is wat wordt gezegd, verwacht ik excuses van BVH richting pers en de heer Martens.’ Stephan Peters (BVH): ‘Die belofte doen wij.’ Maar zijn gisteren afwezige fractiegenoot Rob Driessen denkt daar heel anders over, zo laat hij vandaag op Facebook weten: ‘Geen excuses voor de waarheid.’ En verder: ‘Mag een raadslid nog vragen stellen? Wij vroegen simpelweg om opheldering na duidelijke signalen uit de samenleving, zonder ook maar iemand te beschuldigen.’ Onzin, wat BVH heeft gedaan is niet ‘simpelweg’ vragen, maar zonder een spoor van bewijs de suggestie wekken dat de integriteit van de wethouder in het geding is en daarmee bewust de publiciteit zoeken.

Robert Martens heeft de vragen inmiddels ‘schandalig’ genoemd. Rob Driessen: ‘Dat de wethouder zo emotioneel reageert, zegt meer over hem dan over de vragen.’ Anderen beschouwen zijn emotionele reactie zelfs als bewijs dat er iets aan de hand is. Dank je de koekoek. Ik zou eerder denken dat de wethouder zo emotioneel reageert omdat die vragen insinuerend zijn en omdat hij beseft dat de suggestie van integriteitsschending, hoe ongefundeerd blijkbaar ook, aan hem zal blijven kleven.

Insinuaties, onrust zaaien: om moedeloos van te worden. Om met Barend Servet te spreken:

Waar moet dat heen, hoe zal dat gaan?
Waar komt die rotzooi toch vandaan?

Intermezzo – Klaver 7

(De begenadigd dichter Michael Theuns, tevens gedeputeerde van de provincie Limburg, heeft afgelopen vrijdag weer een pareltje van zestien strofen toegevoegd aan zijn imposante oeuvre. Omdat het betrekking heeft op Horst aan de Maas wil Horst-sweet-Horst het zijn lezers niet onthouden.)

Sonderend langskomen  

wij
hebben
klaver 7
opgenomen
als
logistieke
hotspot

de beleidsregel
die we hebben vastgesteld
geeft de mogelijkheid
om ontheffing
te verlenen bij
regionale meerwaarde

bij de verdere uitwerking
van de omgevingsverordening
zijn wij
tot de conclusie gekomen
dat wij
als gs
die beleidsregel
niet
kunnen toepassen
op onszelf

wij mogen
onszelf
geen ontheffing
verlenen

dat betekent dus
dat in de situatie
en ik zeg zeker niet
dat dat
aan de orde is
maar
stel wij willen
zelf
een grootschalige locatie
ontwikkelen
wij willen daar zelf
de projectbesluitprocedure
voor voeren
dan betekent dat
dat wij niet
kunnen gebruikmaken
van de beleidsregel
regionale meerwaarde
omdat wij niet ontheffing
mogen verlenen
aan onszelf

dus dat zou impliceren
dat wij als gs
alleen maar
bevoegd gezag
kunnen zijn
bij locaties
die kleiner zijn
dan die vijf hectare

dat leek ons
dan ook weer
onwenselijk

dus hebben wij ‘m
nu wel opgenomen
als
logistieke
hotspot
maar
de gemeente
horst aan de maas
is
nog steeds
zelf aan zet
als eerste
bevoegd gezag

en het staat
de gemeente
horst aan de maas
elke dag van de week
vrij
om een bestemmingsplan
in procedure
te brengen

in het geval
dat de provincie
zelf besluit
een projectbesluitprocedure
in gang te zetten
hebben wij met elkaar
gs ps
de afspraak
dat wij
in elk geval
sonderend
langs uw statencommissie
komen

dan ben ik mij
in ieder geval
als portefeuillehouder
voor de
portefeuille ruimte
zeer bewust
van de opvattingen
die in deze staten
daaromtrent
leven

en ik ben
niet voornemens
om iets
naar deze commissie
te brengen
als ik
bij voorbaat
weet
dat het niet
op een meerderheid
kan rekenen

is het daarmee
juridisch-technisch
helemaal uitgesloten

nee

hoe groot
schat u dan
dat risico in
dat er morgen
opeens
iets heel geks gebeurt

laat ik het
zo zeggen
ik denk
dat dat
beheersbaar
is

M.L.M. (Michael) Theuns

17-4-2026

Top 5 – Lottumse vogelverschrikkers

Twee vrouwen, zo te horen afkomstig uit Venlo, fietsen voorbij.
- Mósse zeen! Kiek dao!
- Wie bedoel se?
- Oh nae, nou zeen ik ‘t: det zien neppers, ik dach det ’t echte minse waore.

Een aspect van de schaalvergroting van de landbouw dat altijd wat onderbelicht is gebleven, is het effect op de kwaliteit van vogelverschrikkers. Voorheen kon een beetje boer eer inleggen met een strooien pop waarin hij gedurende de barre wintermaanden ’s avonds bij een knapperend haardvuur z’n hele ziel en zaligheid had gestoken. Kom daar vandaag de dag nog maar eens om. De boer van vroeger is een agrarisch ondernemer geworden, de wintermaanden zijn niet langer bar, voor een haardvuur duw je op een knopje en met eigenhandig gemaakte vogelverschrikkers leg je niet langer eer in. Hoe verrassend is het dan om aan de Laag Veldweg in Lottum ineens te stuiten op een akker waar het moeilijk is om door de handgemaakte vogelschrikkers nog de akker te zien (beetje overdrijven in dit geval toegestaan).

Immense akker, bezaaid met figuren. Van een afstandje zou je inderdaad kunnen denken dat ze echt zijn. Of dat het een performance is. Of experimenteel theater. Maar nee, het zijn dus vogelverschrikkers. Elf als ik goed heb geteld. Twee vrouwen, vijf mannen, vier vossen. Zes van de zeven mensfiguren met als hoofd een emmer en één een jerrycan. Drager van de mannen is een houten kruis dat is aangekleed met fluorescerende hesjes en one-size-fits-all-overalls, allebei in diverse kleurvarianten. De vrouwen, beide zwart, lijken een eerder leven als etalagepop te hebben gehad. Ze zijn bloot en ernstig verminkt. De vossen zijn geheel van hout, twee rood, één zwart en één onbeschilderd.

Keus te over dus voor een exclusieve Horst-sweet-Horst top 5 van Lottumse vogelverschrikkers. Komt ie:

5.

Als dit geen afschrikkende werking heeft op azers op het gewas, wat dan nog wel?

4.

Langnek de Verkeersregelaar

3.

Evenwichtskunstenaar

2.

De bonte vos van WISA Special Plywoods. De ingetekende ogen en snoet maken ‘m tot een absolute cutie.

1.

De onbetwiste dirigent van dit hele circus

Intermezzo – Voormalige vuilstortplaatsen (5) | Meisterskoel

Nog een maand en dan is het voorbij: door de Schoolstraat richting het Horster centrum fietsen en bij het naderen van de Weisterbeekschool de vertrouwde speelkwartiergeluiden horen, onvermijdelijk gevolgd door eigen Weisterbeekiaanse speelkwartierherinneringen: knikkeren, tikkertje (hennevot, losse ketting, vaste ketting) en vechtpartijtjes (‘Ru-zie! Ru-zie! Ru-zie!’), maar ook dat hoge hek tussen speelplaats en straat dat een kooigevoel opriep.

Dat die speelplaats ooit een poel (‘koel’ in het Horster dialect) was geweest, drong pas tientallen jaren later tot me door. Uit kaarten uit het begin van de vorige eeuw blijkt dat die poel een lengte van wel enkele tientallen meters moet hebben gehad.

Het gebied rondom de poel bleef lange tijd vrijwel onbebouwd. Dat veranderde toen in 1861 aan de huidige Jacob Merlostraat een nieuwe openbare jongensschool werd gebouwd (in mijn jeugd bekend als de Witte School; afgebroken in 1975). Aan die school ontleende de poel zijn prachtige naam: Meisterskoel.

De zogeheten Witte School aan de Jacob Merlostraat kort voor de afbraak in 1975

Na zestig jaar barstte de jongensschool uit zijn voegen. Nieuwbouw was noodzakelijk. De gemeenteraad had een uitgesproken voorkeur voor een nieuwe locatie: het perceel achter de bestaande school en de Meisterskoel. Probleem was alleen dat de Meisterskoel bij veel centrumbewoners als vuilstortplaats in gebruik was. Dempen van de poel was noodzakelijk, zoals blijkt uit het verslag van de gemeenteraadsvergadering van 5 oktober 1920 in de Nieuwe Venlosche Courant:

Nadat de Meisterskoel was gedempt, werd in april 1922 de nieuwe jongensschool in gebruik genomen. Op de plek van de poel lag vanaf dat moment de speelplaats van de nieuwe school. Die was voorzien van kiezel. Betegeling liet liefst dertig jaar op zich wachten. In 1951 klaagde het schoolbestuur bij de gemeente dat de situatie onhoudbaar was geworden: ‘Reeds sinds jaren is de speelplaats een zorgenkind geweest. Bij wind is ’t een en al stof, bij regen een modderbad.’

Schoolhoofd Jos van Bommel poseert kort na de oplevering in 1922 voor de nieuwe jongensschool. Duidelijk zichtbaar is hoe modderig de speelplaats is.

Kort daarna ging de gemeenteraad akkoord met betegeling. Het stofprobleem was daarmee opgelost, het waterprobleem niet helemaal: als ik het me goed herinner stond in mijn schooltijd bij een flinke plensbui vooral het dichtst bij de Herstraat gelegen deel van de speelplaats, bij de fietsenstalling, al vrij snel onder water.