Oliecrisis (1) | Top 5 – Tankstations

Oliecrisis. Geschikt moment om eindelijk eens de exclusieve Horst-sweet-Horst top 5 van tankstations in Horst aan de Maas erin te gooien. In twee van mijn meest favoriete films aller tijden – O melissokomos (The Beekeeper) en Paris, Texas – spelen tankstations een belangrijke bijrol. Wat me zo aanspreekt in die tankstations? De onbestemde tristesse, het desolate, de leegte, het niet-alleen-maar-toch-eenzaam-gevoel dat ze uitstralen. Urenlang door het niets rijden, verlangend uitzien naar dat baken van licht in de verte om er bij aankomst achter te komen dat dat baken een voortzetting van het niets is.  

Naar tankstations met zo’n filmische allure is het in Horst aan de Maas tevergeefs zoeken – wist ik al bij voorbaat. Utiliteit in plaats van zwaarmoedigheid, functionaliteit in plaats van romantiek, zoals bij het tankstation hierboven aan de Midden Peelweg in Sevenum. Desalniettemin zijn ook de tankstations van Horst aan de Maas een top 5 waard. Komt ie:

5. Venloseweg, Sevenum

Overwegend dertien-in-een-dozijn-tankstations in Horst aan de Maas. Dit is daar een treffend voorbeeld van. Kraak noch smaak, zelfs geen huisstijl herkenbaar.

4. Californischeweg, Grubbenvorst

Ook al geen architectonisch wonder. Je zal maar op de eerste verdieping werken en de hele dag tegen die immense overkapping aan moeten kijken.
 
3. Lottumseweg, Broekhuizen

Waar vind je dat nog, een tankstation met, bij gebrek aan menselijke bemanning, een potige kip die een oogje in het zeil houdt?

2. Zwarte Plakweg, America

De Peel binnen handbereik. Enige tankstation in Horst aan de Maas dat enigszins het eind-van-de-wereld-gevoel oproept.

1. Stationsstraat, Horst

Het oog wil ook wat – en het oog krijgt wat. Tankstation Vissers staat op eenzame hoogte in het Horster tankstationlandschap. Hier geen allesbepalende corporate identity, maar architecten (Ben Keijsers en Huub Branderhorst) die hun eigenwijze gang zijn gegaan. De imposante dakconstructie, met een tot de hemel reikende mast, overheerst alles en verbindt alle onderdelen met elkaar. Van de voorkant bekeken zou je er een schip in kunnen zien, van de zijkant doet het zowaar denken aan een kerk.

N.B. Morgen hier aandacht voor enkele pareltjes uit de Horster tankstationhistorie, waaronder De Kamp.

Intermezzo – Cijfers

‘Cijfers liegen niet’, heb ik altijd geleerd. In politiek Horst aan de Maas lijken cijfers te zijn gedegradeerd tot ‘ook maar een mening’. Lees het gisteren gepubliceerde Eindverslag informatieronde Horst aan de Maas (klik hier) er maar op na. De twee informateurs, Erik Ronnes en Arie Stas, vroegen elke partij te reflecteren op de verkiezingsuitslag. Dat leidde tot een aantal hoogst opmerkelijke redeneringen. Ik noem er vier:

1. ‘Essentie is de grootste verliezer’, zegt het CDA. Ook de SP noemt Essentie een verliezer. Essentie ziet dat zelf heel anders. Het noemt zich ‘één van de winnaars’. Inderdaad behaalde Essentie nu 20,1 procent van de stemmen en in 2022 slechts 18,6. Conclusie: de bewering dat Essentie een van de verliezers of zelfs de grootste verliezer zou zijn is volkomen uit de lucht gegrepen.

2. ‘Er zijn 3 winnaars, de VVD, BVH en de SP’, zegt de SP. De VVD (van 8,9 naar 10,2 procent) en BVH (van 8,1 naar 11,7) zijn inderdaad winnaars. Net als het CDA (van 23,8 naar 24,5). En Essentie dus. En de SP dan? Die deed de vorige keer niet mee. Dan zou je kunnen zeggen dat elke stem winst betekent. Eerlijker is om de uitslag van 2018 als uitgangspunt te nemen. Toen behaalde de SP 13,9 procent van de stemmen en vier zetels; nu slechts 3,4 procent en één zetel. Conclusie: de SP is behoorlijk achteruitgeboerd.  

3. Perspectief zegt: ‘Perspectief is de vorige periode met 3 zetels begonnen, maar door afsplitsing waren dat vanaf 2023 er maar 2. De vraag is of de uitslag van huidige verkiezingen dan een verlies of een bestendiging is.’ In 2022 behaalde Perspectief 11,7 procent van de stemmen; nu 6,8. Conclusie: de uitslag van de huidige verkiezingen is absoluut geen bestendiging maar een verlies, zelfs als je het tussentijdse verlies van een zetel in de berekening zou verdisconteren.

4. ‘Leef en Perspectief zijn de verliezers’, zegt de SP. Wat Perspectief betreft klopt dat dus. Dan Leef. In Leef zijn D66-GroenLinks en PvdA samengekomen. Die behaalden in 2022 samen 28,7 procent (acht zetels); Leef nu 22,9 (zes zetels). Conclusie: Leef behoort inderdaad tot de verliezers.

Verder op het eerste oog weinig verrassends onder de zon in het Eindverslag: er wordt gekoerst op een coalitie van CDA, Essentie, Leef en VVD die elk een wethouder leveren, Leef noemt Perspectief alleen voor de vorm als potentiële coalitiepartner, een zogeheten raadsakkoord gaat er niet van komen en het CDA trekt als vanouds een grote broek aan met zijn eisen dat de Omgevingsvisie van tafel moet dan wel grotendeels op de schop gaat en dat Essentie moet dimmen.

Trapveldjesvoetballers (19)

Ontvallen aan het legioen der trapveldjesvoetballers: Jawad Younes, 11 jaar, overleden op 27 maart 2026 in Saksakiyeh, Zuid-Libanon

Behalve in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever houdt Israël sinds enkele weken ook weer eens huis in Libanon. Sinds 2 maart zijn meer dan een miljoen mensen gedwongen hun huis te ontvluchten. Meer dan duizend mensen zijn gedood. Onder hen ook Jawad Younes.  

Afgelopen vrijdag, iets na enen, voerde het Israëlische leger een luchtaanval uit op het huis van de familie Younes. Jawad was op dat moment aan het voetballen bij zijn huis, samen met negen neven. Behalve Jawad overleefde ook zijn 41-jarige oom, Ragheb Younes, de Israëlische aanval niet. Een tante van Zawad, die zwaargewond raakte, verklaarde tegenover de BBC dat Israël van te voren niet had gewaarschuwd voor een op handen zijnde aanval. Het Israëlische leger heeft geweigerd te reageren op vragen naar het beoogde doelwit van de aanval.

Overal ter wereld zijn trapveldjes. Nergens ter wereld komen zoveel trapveldjesvoetballers om het leven als in Gaza, de Westelijke Jordaanoever en Libanon – allemaal door toedoen van Israël. Ter nagedachtenis aan hen deze serie. Die opent telkens met een foto van een trapveldje in Horst aan de Maas, waar trapveldjesvoetballers weinig te vrezen hebben. Ditmaal een foto van het trapveldje aan de Burgveldweg in Meerlo. Klik hier voor de voornaamste bron voor dit stukje.

Horst in oude ansichten (11) – Steenstraat

De oorlogsschade is hersteld, de antenne heeft zijn intrede gedaan, het gemeentehuis straalt als nooit tevoren – we zijn pas halverwege de jaren vijftig, maar de Steenstraat is al klaar voor het volgende decennium. Alles spic en span. De torenklok van de fonkelnieuwe Sint-Lambertuskerk heeft zojuist kwart over vier geslagen. Zinderende augustushitte. De scholen zijn net uit. Een meisje wacht bij de trap naar het bordes van het gemeentehuis op het vriendinnetje met wie ze heeft afgesproken. Een jongen in korte broek is, terwijl hij bij de kerk een auto zag naderen, rennend de straat overgestoken. De verkeerszuilen in de bocht zien het gebeuren. Een dissonant, die auto: het zijn fietsen die het straatbeeld domineren. Stalen rossen nog. Vier geparkeerd bij kapper Van Heesch, waarvan drie slordig op een kluitje. Een jongen fietst, staand op de trappers, richting fotograaf. Achter hem zet een moeder haar zoontje op de bagagedrager, hij is al te groot voor een stoeltje. Drie vrouwen vergapen zich aan de nieuwste aanwinsten in de etalages van manufacturenhandel Van Well. Het zal niet lang meer duren voordat de winkelpui totaal wordt gerenoveerd. In pand Wijnhoven, rechts op de voorgrond, brengt tien jaar later schrijver dezes zijn eerste levensjaren door. 

Intermezzo – Moluks woonoord Tienray (3)

De volwassen bewoners van het Moluks woonoord in Tienray ontvingen drie gulden zakgeld per week en eenmaal per jaar kledingbonnen. Volgens dorpshistoricus Harrie Raaijmakers verdienden ze wat bij met seizoenswerk: aardappelen rapen, bonen, bessen en morellen plukken. Twee jongere bewoners, Frits Tumansery en Bram Heumassej, werkten bij ijzergieterij De Globe in Tegelen. Uit het Dagblad voor Noord-Limburg van 20 november 1953: ‘“Aardige jongens, waar iedereen best mee kan opschieten”, zeggen hun Tegelse collega’s ongevraagd.’ Bram had eerder in Echt gewerkt: ‘Toen hij in Tegelen kwam solliciteren, verbaasde hij zijn chefs met de laconieke verklaring, dat hij in Echt werkte en dat hij dagelijks van Tienray naar Echt en terug fietste (110 kilometer!).’

Behalve Bram en Frits werkten op dat moment nog negentien andere jonge Molukkers, die verbleven in de Molukse woonoorden in Well, Blerick en Heythuysen, bij De Globe. Ze deden hun werk tot wederzijds genoegen volgens de krant: ‘Zij verdienen er een weekloon, waarover zij zeer tevreden zijn en de fabrieksleiding is evenmin ontevreden over hun werk. “Ze zijn natuurlijk niet geschoold, maar over het algemeen zijn ze vlug van begrip, ze leren hun werk even snel als andere ongeschoolden en verschillenden zijn zelfs bijzonder handig met hun vingers.”’

Frits (links) en Bram aan het werk bij De Globe

Wat aan de integratie van de jonge Molukkers in het bedrijf zal hebben bijgedragen, zijn hun muzikale kwaliteiten. Van de bedrijfsleiding kregen ze toestemming om muziek te maken in de bedrijfskantine, aldus het Dagblad voor Noord-Limburg:

‘Dat werd het geboorte-uur van het orkestje der “Molana-Minstrels”, door de Globe-krant na het debuut op een bedrijfsfeest “een ware sensatie” genoemd. Sindsdien dringt op stille zondagen het wisselende rhythme van een electrische Hawaiïan-gitaar en een batterij van andere snaar-instrumenten uit het Tegelse fabrieksgebouw naar buiten. Het is geen Ambonese muziek, evenmin als het allemaal Globe-mensen zijn, die in deze band meespelen.’

Optreden van de Molana Minstrels. Tweede van links Anton Pattinaya

Behalve Frits Tumansery en mogelijk ook Bram Heumassej maakte nog een in Tienray verblijvende Molukker deel uit van de Molana Minstrels: de 18-jarige Anton Pattinaya. ‘Een boom van een kerel, die elke dag van Tienray naar Roermond reist, waar hij op de derde H.B.S. zit, en die later naar de M.T.S. wil’, aldus de krant. Anton behoorde vermoedelijk ook tot Rame Dendang. Dit uit bewoners van het Moluks woonoord in Tienray samengestelde orkestje maakte enige tijd furore in Noord-Limburg. Hierover volgende keer meer.

N.B. Dit is de derde aflevering in een serie van vijf over het Molukse woonoord in Tienray. Klik hier en hier voor de eerste twee afleveringen.

Intermezzo – Moluks woonoord Tienray (2)

In zijn editie van 20 november 1953 portretteerde het Dagblad voor Noord-Limburg enkele bewoners van het twee jaar eerder geopende Molukse woonoord in Tienray. Het bloemrijke artikel maakt duidelijk dat de bewoners er het beste van probeerden te maken, maar dat de omstandigheden niet meehielpen.

Neem nu de op dat moment 24-jarige Frits Tumansery, ‘een man van weinig woorden en als hij wat zegt, heeft hij er eerst tweemaal, en misschien wel driemaal, over nagedacht’. Frits tuft dagelijks op zijn brommertje op en neer van Tienray naar Tegelen naar zijn werk bij ijzergieterij De Globe. Samen met zijn moeder bewoont hij in ‘het grauwe barakkenkamp’ een ‘verveloos barakkenvertrekje’ dat door een houten schot in twee kleine ruimtes is verdeeld. De krant karakteriseert de door onkruid omgeven barakken als ‘een houten monument van eenzaamheid’.

Op zijn van de Nederlandse regering cadeau gekregen gitaar tovert Frits ’s zondags speciaal voor zijn moeder een ‘tintelende waterval van klankendruppels’ tevoorschijn. Behalve zijn gitaar en zijn bromfiets die ‘blinkt van het chroom’ heeft Frits ook ‘een stel sjieke zondagse kleren’.

Maar laat je daar niet door misleiden, schrijft de krant:

‘Blinkende fietsen, polshorloges, armbandjes, radio’tjes en smetteloze zomercostuums zijn het schoonschijnende decor, waaraan deze verbannen kinderen van het land der zon weliswaar hun vreugde beleven, maar waarachter zij toch eigenlijk slechts de kleine tragiek verbergen van hun kleurloze en propere barakkenarmoede. Achter chroom, geperste zomerpantalons en fleurige dassen gaat de onmacht schuil van mensen, die weten, dat ze toch niet kunnen ontvluchten aan de barak. Misschien is het wel dit neerdrukkende gevoel van afhankelijkheid, dat Frits zo zwijgzaam maakt, op het achterdochtige af.’

De buurman van Frits en zijn moeder is een zestigjarige, niet bij naam genoemde voormalige sergeant van het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger (KNIL). ‘Hij deelt er twee vertrekjes van twee bij drie meter met zijn vrouw, die op Java jarenlang een gerieflijk huis met enkele bediendes had. Meubels zijn er bijna niet. Een kacheltje, een tafeltje en drie stoelen.’ Hij moet er met zijn vrouw rondkomen van elk drie gulden per week, ‘een schamele beloning voor een leven lang van trouwe dienst’, aldus de krant.

N.B. Dit is de tweede aflevering in een serie van vier over het Molukse woonoord in Tienray. Klik hier voor de eerste aflevering. Volgende keer meer over dit krantenartikel.

Intermezzo – Moluks woonoord Tienray (1)

Ook al heb ik dan geschiedenisonderwijs tot op het hoogste niveau genoten, ik kan me niet herinneren dat daarin ook maar één woord was gewijd aan de Molukse kwestie. Dit illustreert de verkrampte manier waarop Nederland omgaat met zijn niet bepaald glorieuze koloniale verleden. Een collectief bewustzijn is er niet, laat staan een collectief schuldgevoel.

Ik kom hierop omdat het vandaag 75 jaar geleden is dat de eersten van in totaal 12.500 Molukkers in Nederland arriveerden. Zij waren hun leven op de Molukken (een eilandengroep in het oosten van de Indonesische archipel) niet veilig omdat ze in de Indonesische onafhankelijkheidsstrijd (1945-1949) hadden meegevochten aan Nederlandse zijde, in het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger (KNIL). Die Molukse militairen in Nederlandse dienst kwamen in 1951 met hun gezinnen naar Nederland met de belofte van een snelle terugkeer – een belofte die Nederland nooit zou inlossen. De Molukkers werden ondergebracht in door het hele land verspreide kampen, ook wel woonoorden geheten.

Eén van die woonoorden was het voormalige DUW-kamp aan de huidige Zwanenweg in Tienray. De Dienst Uitvoering Werken (DUW) had dit in 1946 laten bouwen met de bedoeling er arbeiders onder te brengen die werkten in het kader van de werkverschaffing. Toen dat er niet van kwam, functioneerde het kamp korte tijd als jeugdherberg. Vanaf het najaar van 1951 deed het dienst als woonoord voor Ambonezen, zoals de Molukkers destijds werden genoemd.

Dagblad voor Noord-Limburg 6 december 1951

Het is niet de bedoeling hier een complete geschiedenis van het woonoord in Tienray te schrijven. Ik volsta, in drie of vier afleveringen, met wat snippers, sommige aangenaam, andere minder aangenaam. Aangenaam voor de Molukse kinderen lijkt het te zijn geweest op de lagere school in Tienray als we dorpshistoricus Harrie Raaijmakers (1936-2023) mogen geloven. Hij schreef daarover op zijn website Mooi Tienray:

‘De integratie op school leverde geen problemen op, omdat de missiezusters het heel normaal vonden met buitenlandse kinderen te werken. Zij vormden het bestuur van de school en de leerkrachten waren veelal religieuzen. In tegenstelling tot elders, mochten hun (protestantse) kinderen gewoon in Tienray naar de katholieke school. Met Kerstmis heeft zelfs één van deze Molukse meisjes in een toneelstuk de rol van Maria gespeeld. Enkele jongens werden lid van de voetbalclub. De Tienrayse jongens waren kind aan huis in het kamp. De meisjes mochten er echter meestal niet komen van hun ouders.’

In een volgende aflevering aandacht voor minder aangename kanten van het verblijf in Tienray.

Intermezzo – Duidingsdebat (2)

Het was het proberen waard, een Duidingsdebat (klik hier), maar toch niet voor herhaling vatbaar. ‘Openbare gedachtewisseling’ luidt de definitie van debat. Dat was het niet. Wat het wel was? Een bijeenkomst van uitgeputte mensen voor wie – zo leek het – dit niet per se had gehoeven. Felicitaties over en weer (zelfs voor de verliezers), wat platitudes, goede voornemens.

Slechts één nieuwsfeitje: op voorstel van CDA-fractievoorzitter Leon Litjens komen er twee informateurs, één van CDA-huize en één van PvdA-huize. Zij moeten na gesprekken met alle partijen vóór 1 april komen met een voorstel voor het vervolg. Dit was overigens al voorgekookt, bleek uit de woorden van Leef-fractievoorzitter Roy Bouten, die meteen ook liet weten dat zijn partij graag een andere weg had bewandeld:

‘Wat ik niet met de heer Litjens eens ben, en dat wist ie van tevoren al, is dat wij het liefst hadden gezien dat we niet met een informateur hadden gewerkt maar dat we hadden geprobeerd om tot een raadsakkoord te komen. Dat hadden wij in dit duidingsdebat dan ook liefst met elkaar verkend, maar ook wij kunnen tellen.’

Alle andere partijen gingen voetstoots akkoord met het voorstel van Litjens.

De namen van de twee informateurs wilde Litjens nog niet prijsgeven omdat een van hen nog niet definitief had toegezegd. Heel mooi! Dat opent namelijk de weg voor twee exclusieve Horst-sweet-Horst top 5’s. Eerst de exclusieve Horst-sweet-Horst top 5 van mogelijke informateurs van PvdA-huize:

    5. Arie Stas
    4. Arie Stas
    3. Arie Stas
    2. Arie Stas
    1. Arie Stas

De exclusieve Horst-sweet-Horst top 5 van mogelijke informateurs van CDA-huize:

    5. Jan Loonen
    4. Ger Driessen
    3. Raymond Knops
    2. Camiel Eurlings
    1. Ger Koopmans

Intermezzo – Duidingsdebat (1)

IJzeren wet: verkiezingsuitslagen vallen altijd tegen. Ook nu weer. Forse winst voor rechts. Het CDA wéér de grootste. Links geslonken tot 33,1 procent – minder dan ooit tevoren in de gemeente Horst aan de Maas in haar huidige vorm.

Meteen vanavond al is er een zogeheten Duidingsdebat. Een novum in de Horster politieke geschiedenis. Afwachten hoe het verloopt, maar in beginsel een goed initiatief. Hangt ook af van de interpretatie van het begrip ‘duiding’ door de zeven lijsttrekkers die het debat voeren. Prietpraat over de vraag waarom de kiezers hebben gestemd zoals ze hebben gestemd, kan bijvoorbeeld achterwege blijven: voor een serieus antwoord op die vraag moet je bij elke kiezer individueel langs, anders blijft het bij speculeren.

Interessant kan het worden als ‘duiding’ wordt opgevat als het begin van een antwoord op de vraag tot welk nieuw college de verkiezingsuitslag zou moeten leiden. Laat elke partij maar haar voorkeursvariant op tafel leggen. Ogenschijnlijk is het vrij eenvoudig. De na de vorige verkiezingen gevormde coalitie (CDA, Essentie, D66/GroenLinks en PvdA) vertegenwoordigde 71,1 procent van de stemmen. Ditmaal behaalden CDA, Essentie en Leef (de combinatie van D66/GroenLinks en PvdA) samen 67,5 procent. Weliswaar een klein verlies, maar geen afstraffing. Voortzetting van die coalitie zou voor de hand liggen, ware het niet dat het CDA in de verkiezingscampagne van de daken heeft geschreeuwd dat alles anders moet. Dat maakt  die voortzetting iets minder logisch. Maar wat dan? Leef vervangen door de VVD? Wil de VVD dat? Wenst het CDA wel afstand te doen van zijn hondstrouwe bondgenoot? Wil Leef überhaupt voortzetting van de vorige coalitie? Willen Leef en Essentie wel van elkaar worden gescheiden?

De uitslag maakt ook een coalitie zonder CDA mogelijk. Nog nooit vertoond, maar waarom niet? Het CDA heeft zich de afgelopen raadsperiode een onstabiele coalitiepartner betoond. Bovendien: het CDA heeft van 1978 tot maart 2025 onafgebroken als grootste partij aan het roer gestaan in Horst (aan de Maas). Als je dan nu ineens zegt dat alles anders moet, is nederigheid op zijn plaats en siert het je als je het pluche even laat voor wat het is. Vier jaar oppositie kan trouwens ook voor een machtspartij goed uitpakken, zo laat de uitslag van het CDA in Venray zien.

Na vanavond weten we meer. Of niet.

Intermezzo – Mijn sociaaldemocratische opa

Als hij nog had geleefd, zou mijn opa van moederskant morgen 120 zijn geworden. Op verkiezingsdag. Daar zou hij zeer verguld mee zijn geweest, mijn opa was bijzonder politiek bewust. Geboren in 1906 in Meerssen trad hij op 13-jarige leeftijd als leerling-meterijker in dienst bij de Stroom Verkoop Maatschappij (de latere PLEM) in Maastricht. Nadat hij zijn opleiding had voltooid, trok hij als meterijker door de hele provincie. In Horst leerde hij mijn oma kennen. In 1932 trouwden ze. Sindsdien woonde mijn opa in Horst.

Nadat hij in Maastricht een toespraak had bijgewoond van Willem Vliegen, voorman van de SDAP (een voorloper van de PvdA), had mijn opa zijn hart verpand aan de sociaaldemocraten. Anders gezegd: mijn opa was ‘enne roëje’. Daarmee was hij een uitzondering in het homogeen katholieke Limburg, waar achtereenvolgens RKSP, KVP en CDA een enorme overmacht hadden. Ter illustratie: bij de Tweede Kamerverkiezingen in 1937 behaalde de RKSP in de gemeente Horst 3280 van de 3455 uitgebrachte stemmen. Mijn opa was een van de 14 SDAP-stemmers. In 1952 was er weinig veranderd: 4584 van de 4923 stemmen gingen naar de KVP, de PvdA bleef op 90 steken. Twee jaar later, in 1954, werd het katholieken verboden lid te zijn van socialistische organisaties. Met dit zogeheten Bisschoppelijk Mandement werd de overtuiging van mijn opa danig op de proef gesteld. Toch bleef hij de sociaaldemocratie trouw.

Vanaf eind jaren zestig gloorde er hoop. Het kabinet-Den Uyl trad aan en Horst kreeg in 1976 een afdeling van de PvdA. Mijn opa was een van de eerste leden. In 1978 kwam de PvdA voor het eerst in de gemeenteraad, met drie zetels nog wel. Bij de volgende verkiezingen, in 1982, prijkte mijn opa op de voorzijde van een verkiezingsfolder van de PvdA.

In 1986 vielen de gemeenteraadsverkiezingen op 19 maart, de naamdag van de heilige Jozef, naar wie mijn opa was vernoemd. Elke stemgerechtigde inwoner van de gemeente Horst vond op de verkiezingsdag dit lichtelijk provocerende kaartje in zijn brievenbus:

Desalniettemin (of juist daardoor?) behaalde de PvdA bij deze verkiezingen een nooit meer overtroffen score van 24 procent van de stemmen. Daarna ging het geleidelijk minder, zowel met mijn opa als met de PvdA. Dat Wim Kok de PvdA in de jaren negentig ontdeed van haar ideologische veren drong gelukkig niet meer helemaal tot hem door – hij overleed in 1997.

‘Wij geloven in die droom van die andere samenleving en die droom zal nooit sterven’, zei de door mijn opa bewonderde Joop den Uyl ooit. Nee, die droom zal hopelijk inderdaad nooit sterven. Maar die droom lijkt wel jaar na jaar verder af te brokkelen. Begrippen als ‘streng’, ‘keihard’, ‘eigen verantwoordelijkheid’, ‘ondernemers’ en ‘realisme’ voerden deze verkiezingscampagne in Horst aan de Maas de boventoon. Idealen zijn verdacht, idealisme is verworden tot een scheldwoord. Het CDA beroept zich erop dat solidariteit een van zijn beginselen is. Vervolgens lees je tot drie keer toe in het verkiezingsprogramma ‘Solidariteit is niet onbeperkt’. Kraaide de haan ook niet driemaal?

Als mijn opa in een graf lag, zou hij zich er ongetwijfeld in hebben omgedraaid.

Wandelvondst (4)

vondst: sticker
datering: 2026
materiaal: vinyl
afmetingen: 7,6 x 7,6 centimeter
gewicht: 0,67 gram
locatie: Meterik, Schadijkerweg, nabij splitsing met Dr. Droesenweg
datum: 15 maart 2026
tijdstip: 13.09 uur

In deze verkiezingstijd krijg je soms de indruk dat de wereld niet groter is dan Horst aan de Maas. Laat je niets wijsmaken. Aan de Schadijkerweg in Meterik ligt de globalisering in de berm, in de vorm van een sticker uit Marokko die is losgerukt van zijn drager. Een stukje verderop zijn de drager en een identieke sticker nog wel innig verenigd.

Shafton. Preisoort. Produit: Jeunes Plants Enracinés. Product: jonge gewortelde planten. Genre: Alluim Porum. Geslacht: alluim porum. Maar bedoeld is allium porrum, prei. Lieu de production: Azemmour Maroc. Plaats van productie: Azemmour Marokko. Meer specifiek: Sidi Ali Ben Hamdouch Douar Lhouachma. De jonge gewortelde planten hebben vanuit Sidi Ali Ben Hamdouch 2880 kilometer afgelegd om in Meterik te volgroeien. Met de auto doe je er volgens Google Maps dertig uur over – zonder ook maar één pauze veronderstel ik.

Sidi Ali Ben Hamdouch – Casablanca – Rabat – Tanger – boot naar Gibraltar – Sevilla – Salamanca – Parijs – Luik – Maastricht – tussenstop bij Lenders BV in Kessel – Meterik.

Ga er maar aan staan als eenvoudige preiplant. Welke weg zou hem nog te wachten staan voordat hij ergens op een bord ligt om in een mond te verdwijnen?

De exacte locatie van Domaine Chakboub (eigenaar Hassan Chakboub) kan ik niet vinden. Interessante plaats wel, dat Sidi Ali Ben Hamdouch. Circa dertigduizend inwoners en vernoemd naar de heilige Sidi Ali Ben Hamdouch, die er begraven is. Uit De Groene van 2 april 2008: ‘In en om Sidi Ali Ben Hamdouch wordt jaarlijks een moussem gevierd, een volksfeest met zowel religieuze als heidense wortels ter ere van een plaatselijke heilige, een pelgrimage en jaarmarkt ineen. Velen bezoeken de graftombe van de heilige om zo diens baraka, zegen, te verkrijgen. Een bezoek aan de grot van de heilige Lalla Aïcha, die zich eveneens onder de rook van Sidi Ali Ben Hamdouch bevindt, zou verstokte vrijgezellen, die er hun onderbroek achterlaten, aan een huwelijkskandidaat helpen. Meer in het algemeen heeft de moussem van Sidi Ali Ben Hamdouch een reputatie van losbandigheid.’

Afsluitend nog iets over de Shafton prei: ‘Prei groeit zeer snel in stengellengte. Korte oogstperiode. Zeer resistent tegen doorschieten. Ontwikkelingstijd: zeer snel.’ Weet wat je eet.

Intermezzo – Procentocento

Met nog vier dagen te gaan tot de gemeenteraadsverkiezingen van komende woensdag komt Procentocento, het aan Horst-sweet-Horst gelieerde verkiezingsonderzoekinstituut, naar buiten met opnieuw een puik stukje werk. Met vereende krachten heeft de instituutsbemanning de uitkomsten van alle gemeenteraadsverkiezingen sinds het ontstaan van de gemeente Horst aan de Maas in zijn huidige vorm op een rijtje gezet:

Interessante vragen met het oog op woensdag:
- bedraagt de opkomst opnieuw net iets meer dan vijftig procent? Of leidt de al dan niet vermeende onvrede over het beleid in de afgelopen vier jaar tot een hogere opkomst?
- behoudt de huidige coalitie zijn twee derde meerderheid? 
- handhaaft het CDA ook ditmaal de status van grootste partij?
- behalen de (enigszins) links georiënteerde partijen opnieuw meer dan een derde van de stemmen? 
- weet de SP na een afwezigheid van vier jaar in de buurt te komen van haar in het verleden behaalde resultaten? 
- verdubbelt BVH zich ten opzichte van de vorige keer, toen het nog de naam BVNL droeg?

Intermezzo – Presidium

‘Harry, hol schon mal den Wagen.’ Gevleugelde woorden uit de cultserie Derrick, die de commissaris vreemd genoeg nooit letterlijk zo heeft uitgesproken. Hoe dan ook kreeg Harry, de bijwagen van Derrick, regelmatig opdracht van zijn baas om de auto te halen. Zoals Harry ook vaak opdracht kreeg ein Verdächtiger ins Präsidium zu bringen. Intrigerend woord, das Präsidium. Beetje geheimzinnig ook, waarvan ik me als kind afvroeg wat er achter schuilging. Totdat ik er achter kwam dat das Polizeipräsidium gewoon het politiebureau is.

Horst aan de Maas heeft geen politiebureau meer. Wel een presidium. Daar zitten geen agenten in, maar de voorzitters van de gemeenteraadsfracties, de vicevoorzitter van de gemeenteraad en de griffier. De burgemeester is de voorzitter. Wat het presidium doet? Lees mee op de gemeentelijke website: ‘Het presidium bepaalt de agenda van de gemeenteraad: wanneer komt welk onderwerp op de agenda? En op welke manier bespreekt de gemeenteraad het onderwerp? Het presidium zet de afspraken hierover in een afsprakenlijst.’

Klinkt saai, oninteressant. Dat zou het ook moeten zijn. Maar als trouw volger van de gemeenteraad kreeg ik de afgelopen jaren soms de indruk dat de ware politieke strijd zich in het presidium afspeelde. In raadsvergaderingen lieten oppositiefracties regelmatig doorschemeren dat in het presidium discussies plaatsvonden die daar helemaal niet thuishoorden en dat de fractievoorzitters van de coalitiefracties een gesloten front vormden bij het agenderen of juist niet agenderen van bepaalde zaken. Zeker weten doen we dit niet: het presidium vergadert achter gesloten deuren, alleen de afsprakenlijsten zijn openbaar. Wat wel zeker is, is dat de frustratie over wat zich in het presidium voltrok een van de oorzaken is van de totaal verziekte verhoudingen in de raad in de afgelopen periode. Des te verbazender is dat in de huidige verkiezingsprogramma’s weinig woorden worden vuilgemaakt aan het presidium.

Perspectief wijdt er als enige een passage aan: ‘Het presidium doet alleen waar het voor bedoeld is: het opstellen van de agenda voor de gemeenteraad. De bijeenkomst mag niet gebruikt worden om andere afspraken te maken. De verslagen van het presidium moeten uitgebreid en openbaar zijn.’ Inderdaad! Maar waarom niet nog een stap verder en de bijeenkomsten van het presidium openbaar toegankelijk maken? In buurgemeente Bergen is dit al het geval. Waarom niet in Horst aan de Maas?

‘Harry, öffne schon mal die Türen des Präsidiums.’

Intermezzo – Raadsvergadering

Representatieve samenvatting van de laatste vergadering van de huidige gemeenteraad van Horst aan de Maas, afgelopen dinsdag:

(Voor wie er geen wijs uit kan worden: het komt erop neer dat uit de publiekrechtelijke relatie een kindstroom voortvloeide die leidde tot kwelgeulen, waardoor de automatische ihp-sleutel eraan te pas moest komen om het ruimtelijk spoor berijdbaar te houden en de inwoners slash raad mee te nemen naar het eetpunt met de kindpartners waar de warmte nu al voelbaar is, aldus de woordmelding.)

Intermezzo – Canadese woningen (4)

In december 1966 viel het besluit tot de bouw van zogeheten Canadese woningen in Horst. Precies een jaar later waren de 21 woningen aan Meterikseweg en Zegersstraat gereed. De officiële ingebruikname van de eerste woningwetwoningen in Nederland gebouwd volgens de Canadese houtskeletbouwmethode vond plaats op 28 december 1967.

De gemeente Horst had flink uitgepakt voor deze plechtigheid. De dag begon om tien uur met een persconferentie in restaurant De Oude Lind, waarvoor onder meer het Journaal en alle actualiteitenrubrieken waren uitgenodigd. Een uur later volgde, eveneens in De Oude Lind, de ontvangst van de genodigden, onder wie minister Schut van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, de per helikopter gearriveerde Canadese ambassadeur Bull en de Limburgse commissaris van de Koningin, Van Rooy.

Ambassadeur Bull stapt uit de helikopter

Daarna waren er toespraken van locoburgemeester Claassens (burgemeester Geurts kon vanwege ziekte niet aanwezig zijn), voorzitter Kluiters van de Studiegroep Houtskeletbouw en minister Schut.

Minister Schut (links) en ambassadeur Bull

De minister, die de woningen een Nederlandse ‘love-in’ ten opzichte van Canada noemde, ging vooral in op het landelijke volkshuisvestingsbeleid. Kluiters schetste de achtergronden van het proces dat had geleid tot de bouw van de woningen. Locoburgemeester Claassens onthulde de beweegredenen van de gemeente om de woningen te bouwen:

‘Met alle begrip voor de belangen van degenen, die in het welslagen van dit experiment zakelijk zijn geïnteresseerd, waren wij zo egoïstisch vooral de gelegenheid aan te grijpen een 20-tal woningen naar ons toe te halen, die vanwege een groter wooncomfort speciaal de doorstroming uit goedkopere woningwetbouw op gang zouden kunnen brengen.’

De minister in de bus, met naast hem locoburgemeester Claassens (foto: Historische Kring Horst)

Na de toespraken ging het gezelschap de bus in voor een ritje van twintig minuten door de gloednieuwe Norbertuswijk, van microfonische toelichting voorzien door Ludwig Greweldinger, directeur Openbare Werken van de gemeente. Om half een arriveerde de bus bij de Canadese woningen aan de Meterikseweg. Daar overhandigde minister Schut de sleutel van de woning met huisnummer 33 aan de toekomstige bewoner, J. Driessen, technisch opzichter bij de gemeentelijke Dienst van Volkshuisvesting. De minister: ‘Ik hoop dat u zich met uw gezin in dit nieuwe huis zeer gelukkig moogt voelen.’

De minister overhandigt de sleutel aan de heer Driessen. Naast Schut locoburgemeester Claassens en daarnaast gemeentesecretais Poels (foto: Historische Kring Horst)

De ceremonie werd vervolgens weer bij De Oude Lind afgesloten met een koud buffet, aangeboden door de British Columbia Lumber Manufacturers.

(Dit is de vierde aflevering in een serie van zes over de Canadese woningen in Horst. Klik hier, hier en hier voor de eerste drie afleveringen)