Intermezzo – Koeltekaart

Zitten we nu in de tweede? De derde? Of toch alweer de vierde? Hittegolven volgen elkaar tegenwoordig in zo’n hoog tempo op, dat het lastig is de tel bij te houden. Hoe dan ook neemt de behoefte aan koelte elke zomer toe. Wat mogen we ons dan toch weer gelukkig prijzen dat we in Nederland wonen. Want Nederland zou Nederland niet zijn als het niet over een heuse Afstand-tot-koeltekaart zou beschikken (klik hier).

Op de Afstand-tot-koeltekaart kan je van nagenoeg elke woning of gebouw in Nederland zien hoe groot de afstand is tot een koelteplek (hier vooral opgevat als een schaduwrijke plek). ‘Elk huis zou een aangename en aantrekkelijke koele plek moeten hebben binnen 300 meter loopafstand’, zeggen de kaartmakers. Koele plekken zijn paars gekleurd, woningen en gebouwen op een afstand tot 300 meter van een koele plek zijn groen gekleurd. Woningen en gebouwen die verder weg liggen, zijn rood of oranje gekleurd.

Op de kaart valt beslist het een ander af te dingen. Inzoomend op Horst aan de Maas zijn er evengoed globaal enkele voorzichtige conclusies te trekken. Zo valt op dat je als koeltezoekende inwoner van Sevenum beter in Sevenum-Oost dan in Sevenum-West kan wonen.

In Horst is het precies andersom: daar is nagenoeg het hele gebied tussen Van Douverenstraat, Hoofdstraat, Steenstraat, Jacob Merlostraat, Deken Creemersstraat en A73 rood of oranje gekleurd. Een reden te meer om van de voormalige Weisterbeeklocatie een groene oase te maken, mag je hopen.

Mijn favoriete Horster wijk, de Norbertuswijk, kleurt tot mijn grote genoegen nagenoeg helemaal groen.

In America en Tienray kunnen koelteminnaars eveneens hun hart ophalen: daar zijn in het centrum slechts enkele woningen te vinden die niet groen gekleurd zijn.

Tot de meest beklagenswaardige gemeentenaren behoren de bewoners van de Driekooienweg in Evertsoord. Slechts aan het begin en einde van deze ellenlange weg zijn wat woningen groen gekleurd.

De makers erkennen zelf overigens dat je de kaart niet te absoluut moet zien: ‘Er zijn meer definities van een koele plek.’ En:

‘De afstand-tot-koeltekaart geeft een eerste inschatting van de locatie van koele plekken en van de afstand tot deze plekken. Maar van deze koele plekken is niet bekend of het ook aangename plekken zijn. Daarvoor is verder onderzoek nodig.’

Dus wees alsjeblieft een beetje lief voor de kaart en haar makers, bewaar je koelte en bespaar ons verhitte klimaatdiscussies.

Intermezzo – Wolf

Eind april werd in Sevenum een wolf gesignaleerd. De gemeenteraadsfracties van CDA en VVD waren er vervolgens als de kippen bij om vragen te stellen aan het college van burgemeester en wethouders. Gisteren voorzag verantwoordelijk wethouder Eric Beurskens (Essentie) de vragen van antwoorden.

Zijn er al meldingen bekend van schade of gevaarlijke situaties veroorzaakt door de wolf?
‘Nee.’

Beschikt het college over een actueel en onderbouwd beeld van de risico’s die de wolf vormt voor inwoners, (huis)dieren en vee?
‘Ja, de gemeente maakt gebruik van de kennis en de ervaring van landelijke en provinciale instanties, waaronder BIJ12 en de Faunabeheereenheid.’

Heeft het college al eens contact gehad met gemeenten die al te maken hebben gehad met een actieve wolf?
‘Nee, de gemeente heeft geen contact gehad met andere gemeenten omdat nu en in de nabije toekomst niet wordt verwacht dat wolven zich hier gaan vestigen. Wat we wel meemaken zijn voorbijtrekkende wolven.’

Welke concrete maatregelen kan en wil het college op dit moment al nemen om bij te dragen aan een veilige leefomgeving voor onze inwoners?
‘De gemeente is indirect betrokken bij het faunabeheer. Dat is daarvoor aan zet. Gemeentelijke natuur is als begrazingsterrein ingericht. Grondgebruikers die die terreinen laten begrazen door schapen geven we aan daarbij rekening te houden met de mogelijke aanwezigheid van wolven in de regio en daarbij passende preventieve maatregelen te nemen om die dieren te beschermen, bijvoorbeeld door het realiseren van wolfwerende nachtelijke kralen in combinatie met goed beheer en toezicht op de dieren. Naast het beperken van eventuele risico’s geven we als gemeente invulling aan de verantwoordelijkheid voor dierenwelzijn en een zorgvuldig beheer van onze eigen begrazingsterreinen. De gemeente staat daarom in nauw contact met de wildbeheereenheid en de Faunabeheereenheid Limburg.’

Gaat de gemeente inwoners actief attenderen op Wolvenmeldpunt BIJ12?
‘Nee, deze taak ligt primair bij de provincie en bij het rijk via BIJ12.’

Kan het college toelichten welke rol de gemeente hierin heeft ten opzichte van provincie en landelijke instanties?
‘De provincie is bevoegd gezag als het gaat om bescherming van diersoorten en bestrijding van eventuele schade veroorzaakt door die beschermde diersoorten, waaronder de wolf. De rol van de gemeente is inwoners bewust te maken over de wolf en hoe zij kunnen reageren als ze ooit een wolf tegenkomen. De gemeente hoeft geen vraagbaak te worden voor inwoners. Hiervoor is het Landelijk Informatiepunt Wolven opgericht.’

Is het college bereid de raad periodiek te informeren indien de aanwezigheid van de wolf toeneemt of tot incidenten leidt?
‘Jazeker.’

Aangenaam nuchtere antwoorden die voldoende zouden moeten zijn om de hysterie te beteugelen. Of dat daadwerkelijk het geval zal zijn? De reacties op dit stukje geven wellicht een indicatie.

Intermezzo – Klaver 7

(De begenadigd dichter Michael Theuns, tevens gedeputeerde van de provincie Limburg, heeft afgelopen vrijdag weer een pareltje van zestien strofen toegevoegd aan zijn imposante oeuvre. Omdat het betrekking heeft op Horst aan de Maas wil Horst-sweet-Horst het zijn lezers niet onthouden.)

Sonderend langskomen  

wij
hebben
klaver 7
opgenomen
als
logistieke
hotspot

de beleidsregel
die we hebben vastgesteld
geeft de mogelijkheid
om ontheffing
te verlenen bij
regionale meerwaarde

bij de verdere uitwerking
van de omgevingsverordening
zijn wij
tot de conclusie gekomen
dat wij
als gs
die beleidsregel
niet
kunnen toepassen
op onszelf

wij mogen
onszelf
geen ontheffing
verlenen

dat betekent dus
dat in de situatie
en ik zeg zeker niet
dat dat
aan de orde is
maar
stel wij willen
zelf
een grootschalige locatie
ontwikkelen
wij willen daar zelf
de projectbesluitprocedure
voor voeren
dan betekent dat
dat wij niet
kunnen gebruikmaken
van de beleidsregel
regionale meerwaarde
omdat wij niet ontheffing
mogen verlenen
aan onszelf

dus dat zou impliceren
dat wij als gs
alleen maar
bevoegd gezag
kunnen zijn
bij locaties
die kleiner zijn
dan die vijf hectare

dat leek ons
dan ook weer
onwenselijk

dus hebben wij ‘m
nu wel opgenomen
als
logistieke
hotspot
maar
de gemeente
horst aan de maas
is
nog steeds
zelf aan zet
als eerste
bevoegd gezag

en het staat
de gemeente
horst aan de maas
elke dag van de week
vrij
om een bestemmingsplan
in procedure
te brengen

in het geval
dat de provincie
zelf besluit
een projectbesluitprocedure
in gang te zetten
hebben wij met elkaar
gs ps
de afspraak
dat wij
in elk geval
sonderend
langs uw statencommissie
komen

dan ben ik mij
in ieder geval
als portefeuillehouder
voor de
portefeuille ruimte
zeer bewust
van de opvattingen
die in deze staten
daaromtrent
leven

en ik ben
niet voornemens
om iets
naar deze commissie
te brengen
als ik
bij voorbaat
weet
dat het niet
op een meerderheid
kan rekenen

is het daarmee
juridisch-technisch
helemaal uitgesloten

nee

hoe groot
schat u dan
dat risico in
dat er morgen
opeens
iets heel geks gebeurt

laat ik het
zo zeggen
ik denk
dat dat
beheersbaar
is

M.L.M. (Michael) Theuns

17-4-2026

Oliecrisis (1) | Top 5 – Tankstations

Oliecrisis. Geschikt moment om eindelijk eens de exclusieve Horst-sweet-Horst top 5 van tankstations in Horst aan de Maas erin te gooien. In twee van mijn meest favoriete films aller tijden – O melissokomos (The Beekeeper) en Paris, Texas – spelen tankstations een belangrijke bijrol. Wat me zo aanspreekt in die tankstations? De onbestemde tristesse, het desolate, de leegte, het niet-alleen-maar-toch-eenzaam-gevoel dat ze uitstralen. Urenlang door het niets rijden, verlangend uitzien naar dat baken van licht in de verte om er bij aankomst achter te komen dat dat baken een voortzetting van het niets is.  

Naar tankstations met zo’n filmische allure is het in Horst aan de Maas tevergeefs zoeken – wist ik al bij voorbaat. Utiliteit in plaats van zwaarmoedigheid, functionaliteit in plaats van romantiek, zoals bij het tankstation hierboven aan de Midden Peelweg in Sevenum. Desalniettemin zijn ook de tankstations van Horst aan de Maas een top 5 waard. Komt ie:

5. Venloseweg, Sevenum

Overwegend dertien-in-een-dozijn-tankstations in Horst aan de Maas. Dit is daar een treffend voorbeeld van. Kraak noch smaak, zelfs geen huisstijl herkenbaar.

4. Californischeweg, Grubbenvorst

Ook al geen architectonisch wonder. Je zal maar op de eerste verdieping werken en de hele dag tegen die immense overkapping aan moeten kijken.
 
3. Lottumseweg, Broekhuizen

Waar vind je dat nog, een tankstation met, bij gebrek aan menselijke bemanning, een potige kip die een oogje in het zeil houdt?

2. Zwarte Plakweg, America

De Peel binnen handbereik. Enige tankstation in Horst aan de Maas dat enigszins het eind-van-de-wereld-gevoel oproept.

1. Stationsstraat, Horst

Het oog wil ook wat – en het oog krijgt wat. Tankstation Vissers staat op eenzame hoogte in het Horster tankstationlandschap. Hier geen allesbepalende corporate identity, maar architecten (Ben Keijsers en Huub Branderhorst) die hun eigenwijze gang zijn gegaan. De imposante dakconstructie, met een tot de hemel reikende mast, overheerst alles en verbindt alle onderdelen met elkaar. Van de voorkant bekeken zou je er een schip in kunnen zien, van de zijkant doet het zowaar denken aan een kerk.

N.B. Morgen hier aandacht voor enkele pareltjes uit de Horster tankstationhistorie, waaronder De Kamp.

Intermezzo – Mea culpa

Niemand is onfeilbaar, ook ik niet. Op 4 december suggereerde ik hier dat Leon Litjens als inspreker in de gemeenteraadsvergadering over de Omgevingsvisie zou hebben gezegd ‘Minder gezondheid, meer economie’. Dit klopt niet. Wat hij wel zei: ‘In deze visie ligt de focus sec op gezondheid. Echter om keuzes te realiseren is ook een goede economie nodig. Het CDA pleit dan ook voor een gezonde balans tussen gezondheid en economie.’ Waarvan akte.

Leon Litjens zei toen ook: ‘Als CDA vrezen we dat de economie een forse dreun gaat krijgen door de eenzijdige keuzes.’ Maar teveel economie is ook weer niet goed, zo bleek dinsdag toen de lijsttrekker van het CDA opnieuw insprak tijdens de raadsvergadering, ditmaal over Greenport: ‘Ik heb het idee dat het alleen nog gaat over economie en niet meer over ecologie, leefbaarheid en duurzaamheid.’ Schuldbewust ging de voormalig wethouder verder: ‘Als je terugkijkt zijn er dingen die we anders en beter hadden kunnen doen. Ik loop daar niet voor weg, wat fout is, is fout, daar ga ik niet omheen draaien en eventueel excuses voor maken.’

‘Beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald’, zo verwoordde Leon Litjens het onlangs op z’n Facebookpagina. Beter laat dan nooit inderdaad, maar als we het toch in de spreekwoorden en gezegdes gaan zoeken, zijn ‘Het berouw komt na de zonde’ en vooral ‘Als het kalf verdronken is, dempt men de put’ toepasselijker. Want zelfs al wordt Klaver 7 bij Sevenum (het laatste nog te ontwikkelen onderdeel van Greenport) groener en kleinschaliger dan de rest van Greenport (wat te hopen valt), dan is dat niet meer dan een doekje voor het bloeden. Daarmee valt de totale landschapsvernietiging en alle daaruit voortvloeiende ellende in het gebied tussen Sevenum, Grubbenvorst, Venlo en Blerick niet weg te poetsen. En als één partij hiervoor verantwoordelijk is, dan is het wel het CDA (inclusief de nummers 1 en 49 op de kandidatenlijst voor de komende verkiezingen), dat in Horst aan de Maas jarenlang in het college de portefeuille Greenport in handen had. Daarom mag je van het CDA in dit opzicht nederigheid verlangen. Het gaf dan ook geen pas dat Leon Litjens dinsdag dreigde andere partijen nadrukkelijk ter verantwoording te roepen over hun standpunt en stemgedrag wat betreft Klaver 7. Zoals het ook geen pas geeft dat hij wel pretendeert de oplossing voor financiële problemen te hebben, maar weigert die oplossing openbaar te maken, ook niet nadat Kay Thijssen (Essentie) daar dinsdag nadrukkelijk om vroeg.

Dit alles neemt uiteraard niet weg dat het een zegen voor Horst aan de Maas zou zijn als het CDA zijn dwaalspoor inderdaad verlaat, niet langer eeuwig en altijd het (agrarisch) ondernemersbelang voorop stelt en laat blijken dat ook andere belangen kunnen prevaleren. En aantoont dat dit geen oude wijn in nieuwe zakken is. Eerst zien, dan geloven – vertrouwen komt zoals bekend te voet.

Intermezzo – Schravele

Schravele. Woord van de dag, van de week. Correctie: werkwoord van de dag, van de week. Want schravele is werken, een bezigheid die inspanning vereist. Schravele is aan iets beginnen waarvan de uitkomst niet vaststaat, er is altijd een ongewisse factor in het spel. Heb je de ene hindernis overwonnen, dan doemt achter de volgende bocht het gevaar alweer op.

Wat is schravele volgens de dialectwoordenboeken? Venray: ‘Onzeker klauteren, stuntelig onzeker de weg zoeken over hinderpalen.’ Sevenum: ‘Zich onzeker of moeilijk voortbewegen, gehinderd door obstakels, ouderdom of een handicap.’ Horst: ‘Ni good vuroêt kome.’ Venlo: ‘Moeizaam voortbewegen.’ Meerlo-Wanssum: ‘Onzeker lopen.’ Grubbenvorst: ‘Strompelen, onrustig lopen.’

‘Ni good vuroêt kome’ en ‘moeizaam voortbewegen’ benaderen het meest mijn opvatting van schravele. Omschrijvingen met het woord ‘onzeker’ erin kunnen me niet helemaal bekoren: voor mijn gevoel heeft schravele meer te maken met doorzettingsvermogen, alertheid en het slechten van barrières dan met onzekerheid.

Moest ik voor één Nederlands woord kiezen dat hetzelfde betekent als schravele, dan zou dat inderdaad ‘strompelen’ zijn. ‘Ploeteren’ zou ook een optie kunnen zijn, maar dat mist het voortbewegingsaspect. In ‘sukkelen’ ligt de nadruk teveel op het tempo. ‘Schuifelen’ roept al te zeer het exclusieve beeld van een breekbare grijsaard op. Terwijl het niet uitsluitend de leeftijd of de lichamelijke conditie hoeven te zijn die iemand veroordelen tot het schravelaarschap.

Toen ie nao hoês schravelde en zich schrömde án en schruufke begós ut schriëpel jungske vurschrikkelik te schrowwe.

Intermezzo – Jan Dirk

Jan Dirk comes back in town! Na ruim elf jaar wachten is fotograaf, filmer, fotocomedian, performer en finalist van De slimste mens Jan Dirk van der Burg eindelijk weer te gast in Horst aan de Maas. Meer in het bijzonder: komende dinsdag, 2 december, vanaf 20.00 uur in Atelier De Stal in Sevenum.

Op uitnodiging van Horst-sweet-Horst maakte Jan Dirk op 22 september 2011 zijn debuut in Horst aan de Maas tijdens de Eerste Horster Olifantenpaadjesavond. Wie er destijds bij was, zal deze geweldige avond in café Cambrinus ongetwijfeld nog helder voor de geest staan.

Drie jaar later, op 18 september 2014, volgde, opnieuw op uitnodiging van Horst-sweet-Horst en opnieuw in café Cambrinus, een minstens even memorabele voorstelling: de Eerste Horster Twittershow.   

Sindsdien trad Jan Dirk wel op in onder meer Venlo en Venray, maar in Horst aan de Maas vertoonde hij zich niet meer. Althans niet op het podium. Wel was hij hier regelmatig om foto’s te maken, bijvoorbeeld van Loempia Lei, een luiercontainer in Meterik, tuincentrum Groenzo in Sevenum, balpennenverzamelaar Mart Heldens uit Hegelsom en een warmtepomp met baksteenprint in Meterik. Foto’s die verschenen in zijn rubrieken in NRC en de Volkskrant en in boeken als Typisch Nederland en Waar wil je me hebben?     

En nu maakt de voormalig Fotograaf des Vaderlands (vanwege corona liefst vier jaar) dan zijn opwachting in Sevenum met de powerpointpresentatie ‘Jan Dirk van der Burg neemt ruimte in’. In naar zijn eigen zeggen 2656 slides laat hij Horst aan de Maas kennismaken met het genre van de vrolijke fotografie: ‘Uptempo, laagdrempelig, soms diepzinnig, maar bovenal: niet saai. We kijken vooral naar de wereld die al voor onze voeten ligt. Kortom, een avond voor iedereen die het leuk vind om bovengemiddeld goed uit zijn doppen te kijken.’

De presentatie van Jan Dirk is onderdeel van de lezingenreeks Door De Loep, die kunst- en cultuurplatform Zeen uit Horst aan de Maas organiseert samen met Odapark Venray, Museum van Bommel van Dam uit Venlo, Cultuur in Beesel en kunstcollectief Flujas. Het overkoepelende thema van de reeks is ‘ruimte’.

De avond in Atelier De Stal (Lemmeweg 3a in Sevenum) begint om 20.00 uur en duurt tot omstreeks 21.30 uur. Verzeker je van een kaartje door een mailtje te sturen naar kunstencultuurhadm@gmail.com en betaal je kaartje (7,50 euro) op de avond zelf. 

Intermezzo – Arbeidsmigranten (4)

In 2020 deed een commissie onder leiding van de huidige commissaris van de koning in Limburg, Emile Roemer, onderzoek naar de positie van arbeidsmigranten in Nederland. Dit leidde tot alarmerende conclusies die elke oplettende bewoner van het Noord-Limburgse platteland niet vreemd in de oren kunnen hebben geklonken.

De commissie-Roemer deed in haar veelgeprezen rapport (klik hier) tientallen aanbevelingen die tot verbeteringen dienden te leiden. Roemer in het voorwoord: ‘De kern van dit advies is simpel. Het gaat erom dat geen enkele arbeidsmigrant meer in een situatie kan komen waarin u of ik niet zelf zouden willen belanden wanneer wij tijdelijk in een ander land gingen werken.’

‘Vijf jaar na “Roemer” is uitbuiting van arbeidsmigranten nog dagelijkse kost’, kopte de Volkskrant twee weken geleden. Woorden die de krant illustreerde aan de hand van een aantal schrijnende voorbeelden uit Horst aan de Maas. Woorden ook die elke oplettende bewoner van het Noord-Limburgse platteland niet vreemd in de oren kunnen klinken.

In de oneindige leegte tussen Sevenum en de Midden Peelweg worden aan de Kleefsedijk binnen afzienbare tijd waarschijnlijk 52 arbeidsmigranten gehuisvest. Volgens het ‘Toezicht en beheerplan’ (klik hier en scroll naar beneden tot 'B12') mag je er na 22.00 uur niet zingen, lachen of hard praten en geen bezoek ontvangen. Bezoekers zijn er alleen toegestaan met een bezoekerspas. In de ‘buitenruimtes’ mag je niet klagen tegen of over anderen. Enzovoort.

In navolging van Roemer vroeg ik me af in welke situaties ik wel of niet zou willen belanden als ik tijdelijk in een ander land ging werken. Zou ik met vijf mensen die ik niet ken willen samenwonen? Zou ik kilometers van de bewoonde wereld willen wonen? Zou ik willen dat ik na 22.00 uur niet buiten mag lachen en geen bezoek mag ontvangen? Zou ik willen dat mijn werkgever ook mijn huisbaas is? Zou ik willen dat ik word ontslagen na een arbeidsongeval? Zou ik willen dat als ik mijn werk verlies ik ook mijn woning kwijtraak? Zou ik willen dat ik vijf euro moet betalen voor elk gebruik van de gezamenlijke wasmachine? Zou ik willen dat ik niet mag klagen tegen of over anderen?

Al die dingen zou ik niet willen als ik tijdelijk in een ander land ging werken. Maar voor mensen uit een ander land die in Nederland komen werken zijn al die dingen ook vijf jaar na het veelgeprezen rapport van Roemer nog altijd schering en inslag. Ondanks tot in den treure herhaalde bezweringen van bestuurders en werkgevers dat het nu toch echt allemaal anders zou worden. Beschamend.

(Dit stukje verscheen vandaag ook in Via Horst-Venray)