Intermezzo – Zandweggetje weg (2)

Ruim een maand geleden maakte de gemeente Horst aan de Maas bekend dat ze een eeuwenoud zandweggetje op het Melders Veld wil verkopen aan Eurotree Horst Beheer BV.

‘Het erfgoed van Horst aan de Maas gaat in de verkoop’, concludeerde Ger Hermans daarna in een stukje dat ik aan de voorgenomen verkoop wijdde (klik hier). Iemand vroeg het gemeentebestuur om dat voornemen te motiveren (klik hier) en het bestuur van LGOG Kring Ter Horst drong aan op een zorgvuldige omgang met landschapserfgoed (klik hier).

De gemeenteraadsfractie van Perspectief stelde er schriftelijke vragen over (klik hier). Die werden afgelopen dinsdag beantwoord door wethouder Eric Beurskens (klik hier en ga naar 1.39.40). Hij verzekerde dat de angst dat het weggetje zou verdwijnen, ongegrond is:

‘Er zijn voorwaarden gesteld, denk bijvoorbeeld aan openbaarheid en instandhouding van de weg. De gemeente heeft geen dringende reden om dit perceel in eigendom te houden. De verkoop betekent minder onderhoudslasten. Voor de afspraken tot behoud van het pad en instandhouding van de weg hebben we het eigendom niet nodig. Eigendom en behoud van cultureel erfgoed staan los van elkaar.’

Klinkt goed. Wat dan weer te denken geeft, is dat de erfgoeddeskundige van de gemeente niet enthousiast was. Beurskens: ‘Haar conclusie was: liefst niet verkopen, maar in elk geval de erfgoedwaarde borgen voor de toekomst.’

Wat eveneens te denken geeft, is dat er blijkbaar plannen bestaan om de wandelroute die over de zandweg loopt, te verleggen. Beurskens: ‘Landschap Horst aan de Maas, dat voor ons het beheer van dergelijke routes doet, heeft aangegeven het wandelpad zonder extra kosten te willen omleggen.’ Maar waarom zou je het pad willen verleggen als het openbaar blijft?

Op de vraag waarom Eurotree de weg in eigendom wil hebben, antwoordde Beurskens: ‘De weg ligt precies tussen twee percelen van de ondernemer. We kunnen ons voorstellen dat hij de toegankelijkheid van de weg geborgd wil zien.’ Maar die toegankelijkheid is bij een openbare weg toch sowieso geborgd?

Gaat Eurotree de weg inderdaad kopen? Beurskens: ‘De mogelijke koper beraadt zich of hij de koop wil doorzetten nu die kwalitatieve verplichtingen worden aangezegd.’ Dat roept de (niet beantwoorde) vraag op of die kwalitatieve verplichtingen er al vanaf het begin waren. Of werden ze pas geëist nadat van diverse zijden was gewezen op de erfgoedwaarde van de zandweg?

Intermezzo – Zandweggetje weg (1)

Mensen eigenen zich van alles en nog wat toe. Denk aan dieren, bossen, rivieren, zeeën, bergen, oerwouden, de ruimte. Deze entiteiten hebben met elkaar gemeen dat ze onmondig zijn. Dat betekent dat er altijd óver hen wordt gepraat, nooit mét hen. Gelukkig is er een trend gaande om ook hen een stem te geven, in de vorm van mensen die hen vertegenwoordigen. De Noordzee is een voorbeeld van zo’n entiteit die inmiddels een stem heeft.

Ik moest hieraan denken toen ik afgelopen week met Ger Hermans over een zandweggetje liep in zijn woonplaats Melderslo. Een zandweggetje over het Melders Veld, een eeuwenoud complex van aaneengesloten akkers. Het lijkt een zandweggetje van niks: voor het grootste deel kaarsrecht, niet romantisch, niet omzoomd door bomen. In wezen doet het alleen wat een weg wordt geacht te doen, namelijk je van hier naar daar brengen, in dit geval van de Lottumseweg naar de Denenweg (en vice versa). Maar dit onopvallende zandweggetje draagt een geschiedenis met zich mee die op z’n minst twee eeuwen teruggaat. Het was de levensader die afgelegen boerderijen verbond met de wereld, aanvankelijk vooral met Horst en later, toen Melderslo zich vanaf het begin van de twintigste eeuw ontwikkelde tot een dorp met een kerk en een school, ook met Melderslo. Vandaag de dag is het zandweggetje vooral onderdeel van een veel gelopen wandelroute.

Deze uitsnede geeft de situatie ter plekke rond 1840 weer. Linksboven de huidige Lottumseweg, rechtsonder de huidige Denenweg. Daartussen het groen gearceerde zandweggetje.

We zijn hier omdat de eigenaar, de gemeente Horst aan de Maas, het zandweggetje wil verkopen aan de eigenaar van de aangrenzende percelen – waardoor historisch erfgoed in commerciële handen komt en het voortbestaan ervan twijfelachtig wordt. Dat stemt Ger Hermans, bestuurslid van LGOG (Limburgs Geschied- en Oudheidkundig Genootschap) Kring Ter Horst, verdrietig. ‘Dit is niet zomaar een lap grond. Het is een tastbare herinnering aan ons verleden, het weerspiegelt de ziel van dat verleden. Het verdwijnen van het weggetje zou een gat slaan in ons gemeenschappelijk erfgoed. Het zegt iets over onze voorouders, hun noeste arbeid, hun verbondenheid met het land. Als we oude wegen en paden verliezen, verliezen we een stukje van onszelf.’

In een week waarin ook al bedreigingen opdoemden voor de toekomst van de Kasteelse Bossen en kasteel Ooijen, komt het mogelijke verdwijnen van het weggetje extra hard aan bij Ger. ‘Het erfgoed van Horst aan de Maas gaat in de verkoop’, sombert hij.

Bezwaar indienen tegen het gemeentelijk voornemen om het zandweggetje te verkopen, is alleen mogelijk voor belanghebbenden. Zijn niet alle inwoners van Horst aan de Maas belanghebbenden? Of moeten we soms lijdzaam toezien hoe erfgoed verdwijnt? Is het onmondige zandweggetje zelf trouwens niet de allergrootste belanghebbende? Wordt het niet tijd dat ook ogenschijnlijk onbetekenende historische relicten een stem krijgen die opkomt voor hun belangen?

N.B. 1 Dit stukje verscheen vandaag in ingedikte vorm ook in Via Horst-Venray

N.B. 2 Ger Hermans maakte gisteren tijdens de raadsavond gebruik van het burgerpodium om de gemeenteraad te wijzen op het belang van een zorgvuldige omgang met historische infrastructuur. Bekijk en beluister zijn betoog hier (ga naar 2.03.10). Let overigens ook op de waarschuwing van burgemeester Ryan Palmen aan het adres van Ger Hermans nog voordat die ook maar een woord heeft gesproken. Een warm welkom klinkt bepaald anders.

Klein mysterie 418 – MTB-routes (2)

Onlangs veronderstelde een reageerder dan wel reaguurder dan wel reagent dan wel reavent dan wel reavrouw dat ik ‘naar verwachting met enige teleurstelling’ zou kennisnemen van www.mtbdeschaak.nl. De vraag is natuurlijk waarop die verwachting is gebaseerd. Op het (veronderstelde) feit dat het vrij gebruikelijk is dat ik met enige teleurstelling zou kennisnemen van de meeste zaken? Of op het vermoeden dat (de inhoud van) voornoemde website me teleur zou stellen?

Laat ik eerst even de indruk wegnemen dat ik gewoonlijk met enige teleurstelling zou kennisnemen van de meeste zaken. Het is juist eerder andersom. Je kunt bijvoorbeeld wel gaan zitten kniezen over de dramatische vertoning die VVV-Ajax gisteren was, maar wat schiet je daar nou mee op? Veel beter is het je zegeningen te tellen. Zo deed het me deugd gisteren in De Koel een Hegelsoms Tweede Kamerlid (met rode jas en zwarte muts nog wel) met z’n zoontje te spotten. Getuigt er tenminste van dat je je kind de opvoeding geeft die het toekomt.

Wat me gisteren verder verheugde was dat ik iets verderop in de snijdende kou, onbeschermd tegen regen en hagel, de voorzitter van de VVD-fractie in de Venlose gemeenteraad zag zitten, terwijl Piet van Pol in geen velden of wegen te bekennen was. Zo kan het dus ook. Het mag duidelijk zijn: bij mij is het glas altijd half vol.

Of de website van MTB De Schaak me dan teleurstelt? In het geheel niet. Mooie website, goed bijgehouden, enthousiasme en daadkracht uitstralend.

Of het me dan teleurstelt dat er in de Schadijkse Bossen een mountainbikeroute van achttien kilometer wordt aangelegd? Allerminst. Het was immers vorig jaar al aangekondigd door Leon Litjens en wat de bijna ex-wethouder in z’n kop heeft, heeft ie nog niet in z’n kont. En als zelfs Staatsbosbeheer ermee instemt dat het bos aan flarden wordt gefietst, wie ben ik dan om teleurgesteld te zijn? 

Of het me dan teleurstelt dat ruiters in de Schadijkse Bossen voortaan het onderspit delven (zoals blijkt uit een artikel in Hallo Horst aan de Maas van 10 december)? Geenszins. Ik was toch al geen bijzonder groot liefhebber van ruiters in bossen en nog minder van de buitenproportionele uitwerpselen van hun viervoeters.

Of het me dan teleurstelt dat er in het gastenboek op www.mtbdeschaak.nl wel eens een schunnige bijdrage verschijnt? Allesbehalve. Als je daar niet tegen opgewassen bent, is het raadzaam het internet te mijden.

Of het me dan teleurstelt dat ik het afgelopen half jaar niets meer heb vernomen van het in de markt zetten van het mountainbikeparcours? Absoluut niet.

Ik stop ermee: beste reageerder / reaguurder / reagent / reavent / reavrouw, van welke kant je het ook bekijkt, ik heb niet met teleurstelling kennisgenomen van www.mtbdeschaak.nl. 

Klein mysterie 367 – MTB-routes (1)

Van alle weblogs van Horster politici is dat van LeonLitjens verreweg het interessantste. Terwijl de meeste anderen hun weblog vooral benutten om hun mening over veel en van alles te spuien, gebruikt de wethouder het hoofdzakelijk om verslag te doen van z’n dagelijkse bestuurlijke bezigheden. Je leert er bijvoorbeeld uit dat het wethouderlijk bestaan grotendeels is gevuld met bijpraatuurtjes. Vlak ook de portefeuille-overleggen en stuurgroepvergaderingen niet uit. Mag saai klinken, de wethouder verkeert toch maar regelmatig in het gezelschap van lokale grootheden als Jan Nabben, Ger Driessen, Rudy Tegels en de Rabobankdirecteur. Ook niet te versmaden: staatssecretaris Bleker ontvangen.

Hoe boeiend dat inkijkje in de ontmoetingen en contacten van de wethouder ook is, dé grote aantrekkingskracht van z’n weblog zit ’m wat mij betreft toch vooral in het omfloerste. Want ook boeiende inkijkjes kennen hun grenzen. Dat leidt ertoe dat de wethouder grossiert in toespelingen en vaagheden en met meel in de mond praat. Drie recente voorbeelden:

‘Vanmiddag met de secretaris over allerlei ontwikkelingen bijgepraat.’

‘Vervolgens had ik een gesprek met een inwoonster over de persoonlijke gevolgen van de verkeerssituatie voor haar huis. Ik wilde dit verhaal horen omdat wij binnenkort een besluit moeten gaan nemen over die situatie.’

‘Met Ger Driessen, Rene van der Linden, Mark Verheijen en Stephan Satijn had ik een brainstormsessie over enkele toekomstige ontwikkelingen ten aanzien van Noord-Limburg.’ 

Voor liefhebbers en beoefenaren van speculeren, zoals ondergetekende, bieden zulke zinnetjes eindeloze mogelijkheden, heerlijk! Zou er soms heibel zijn binnen het ambtenarenkorps? Waar komen die nieuwe parkeerplaatsen waar die inwoonster last van krijgt? Gaat Noord-Limburg werkelijk een gooi doen naar de wereldtentoonstelling van 2020?

Vaak is het weblog van wethouder Litjens daarom interessanter om wat er niet staat dan om wat er staat. Vaak, maar niet altijd. Vorige week was er ineens nieuws. Bij mijn weten nog niet opgepikt door anderen, dus laat ik het dan maar doen. Het gaat om een overleg op 8 augustus: ‘Vervolgens had ik overleg met een inwoner die in de Schadijker Bossen MTB[mountainbike]-routes aan wil gaan leggen. Staatsbosbeheer wil hier aan mee gaan werken. In het gesprek is met name gesproken over hoe we hier handen en voeten aan kunnen gaan geven alsmede hoe je er uiteindelijk voor gaat zorgen dat we een dekkend netwerk krijgen en op welke wijze je deze routestructuur in de markt gaat zetten.’

Ja hoor, MTB-routes in de Schadijkse Bossen. Alsof er nog geen overschot aan routes is en alsof de Horster bossen al niet genoeg aan het verpretparkiseren zijn.
Er bovendien (mede) handen en voeten aan willen geven. Alsof hij niet enkele regels eerder het belang van zelfredzaamheid heeft benadrukt.
Een dekkend netwerk willen ontwikkelen en dat in de markt zetten. Alsof iets slechts waarde of belang heeft als het in de Heilige Markt gezet kan worden.
Tot overmaat van ramp werkt Staatsbosbeheer er ook nog eens gretig aan mee.

Ik roep de wethouder hierbij op de volgende keer maar weer wat minder expliciet te zijn, anders ga ik me nog ergeren ook. Dit bevalt me toch beter: ‘Daarnaast had ik een gesprek met een inwoner over een ruimtelijk ordeningsvraagstuk.’ 

Klein mysterie 127 – Coalitieakkoord

Als u dezer dagen op straat iemand tegenkomt die onherkenbaar is vanwege de modder waarmee hij of zij is besmeurd, dan kunt u ervan verzekerd zijn dat u van doen heeft met een Horster politicus. Want de afgelopen dagen en weken hebben de dames en heren elkaar bestookt met vele kruiwagens van dit ‘mengsel van aarde, vuil en allerlei organische stoffen met water’ (Van Dale). Tijdens de raadsvergadering, op websites, in de krant, in de weekbladen, in tweets, op weblogs. Over de coalitieonderhandelingen, over het aantal wethouders, over de vergoedingen voor raadsleden en wethouders, over niet integer handelen tijdens de verkiezingscampagne, over het coalitieakkoord. Over wat eigenlijk niet? De verleiding is groot míjn mening over al die punten te spuien. Toch geef ik daar niet aan toe. Ik beperk me hier tot de kritiek van D66 en SP op het coalitieakkoord. Beide partijen bezigden over dit document termen als ‘vaag’, ‘nietszeggend’ en ‘weinig concreet’. Hebben ze daarin gelijk? Ik besloot de proef op de som te nemen en te kijken wat het akkoord zegt over vijf van mijn stokpaardjes:

(1) het belang van kunst in de openbare ruimte en instelling van een kunstencommissie. De enige zinsnede die ik hierover tegenkom in het coalitieakkoord: ‘Kunst in de openbare ruimte geeft kwaliteit aan de omgeving.’ Inderdaad vaag, nietszeggend en weinig concreet.

(2) de noodzaak van invoering van betaald parkeren in het Horster centrum. Het akkoord: ‘Gratis parkeren blijft uitgangspunt.’ Ik ben het er niet mee eens, maar dit is volstrekt helder, veelzeggend en heel concreet.

(3) het overschot aan wandel- en fietsroutes in het buitengebied: ‘Themaroutes over de streek met een educatieve waarde kunnen het toeristisch-recreatief gebruik verder stimuleren.’ Behoorlijk vaag. Waarschijnlijk wordt bedoeld: ‘We willen het ontwikkelen van themaroutes over de streek met een educatieve waarde stimuleren omdat je daarmee aantrekkelijker bent voor toeristen.’

(4) het tegengaan van glastuinbouw in het buitengebied: ‘Glastuinbouw wordt zoveel mogelijk geconcentreerd binnen Klavertje 4. Aan uitbreiding van solitaire glastuinbouwbedrijven buiten concentratiegebieden en boven de kaders wordt alleen medewerking verleend als er sprake is van kwaliteitsverbetering.’ Enigszins verhullend, zou ik zeggen. Met ‘zoveel mogelijk’ en ‘kwaliteitsverbetering’ (wat zijn de criteria daarvoor?) zijn er ontsnappingsmogelijkheden.

(5) respect voor het onroerend erfgoed: ‘De belevingswaarde van de bebouwde omgeving wordt voor een groot deel bepaald door rijks- en gemeentelijke monumenten. Vanwege deze waarde zullen we het gemeentelijk monumentenbeleid opwaarderen.’ Vrij duidelijk, al blijft onduidelijk wat die opwaardering inhoudt.

Score: drie keer (vrij) vaag, twee keer (vrij) duidelijk.
Conclusie: D66 en SP hebben voor een deel gelijk. Of ben ik nu zelf vaag, nietszeggend en weinig concreet?