Intermezzo – Trots!

‘Laten we blij zijn met elkaar! Laten we optimistisch zijn! Laten we zeggen: “Nederland kan het weer!” Die VOC-mentaliteit! Over grenzen heen kijken! Dynamiek! Toch?’

Aldus Jan Peter Balkenende in 2006. Dagen, weken, maanden, jaren zelfs, gingen voorbij zonder dat ik ook maar een moment aan onze voormalige minister-president (2002-2010) moest denken. Afgelopen week was het eindelijk weer eens zo ver. CDA, Essentie, Leef en VVD presenteerden hun bestuursakkoord voor Horst aan de Maas voor de komende vier jaar (klik hier). Trots! heet het – inclusief uitroepteken. En trots waren ze, de beoogde wethouders, Leon Litjens (CDA), Kay Thijssen (Essentie), Roy Bouten (Leef) en Pieter Goedhart (VVD). De trots klotste tegen de plinten, golven van trots overspoelden de raadszaal, de lucht was zwanger van trots. Ook de schriftelijke weerslag van het akkoord barst van de trots. Lees mee:

‘We zijn trots op ons verhaal en vertellen dat ook waar nodig om bij te dragen aan onze ambities. Horst aan de Maas is een trotse gemeente. We zijn trots op de tientallen evenementen die van onderop georganiseerd worden. We investeren in kunst, cultuur en erfgoed als onderdeel van kwaliteit van leven, identiteit en trots op onze dorpen. Ondernemerschap zit in ons DNA en wij zijn trots op onze ondernemers. Horst aan de Maas is van nature ondernemend en daar zijn we trots op.’

Is er iets op tegen om trots te zijn? Nee. Maar als je telkens uitspreekt hoe trots je wel niet bent, raakt het aan jezelf moed inpraten, aan jezelf overschreeuwen. Krijgt het iets potsierlijks. Iets balkenendiaans.

Honderdtwintig ronkende bladzijden telt het bestuursakkoord. Het getuigt van torenhoge ambities en bevat honderden voornemens, plannen en beloftes. Veel teveel om hier gedetailleerd te bespreken. Mijn globale indruk is dat natuur en landschap er nogal bekaaid vanaf komen in het geweld van economie en (agrarisch) ondernemerschap. Typerende zin: ‘Onze economie steunt op een toekomstbestendige land- en tuinbouwsector. Dit is de basis voor ons ecosysteem en bepaalt ons DNA.’

Het lijkt erop alsof natuur en landschap vooral dienstbaar moeten zijn. Aan de economie, aan ondernemers, aan agrariërs, aan kwaliteit van leven, aan landbouw, aan recreatie, aan toerisme, aan gezondheid, aan leefbaarheid. Typerende zin: ‘Wij geloven in gebiedsgerichte aanpak waarin belangrijke natuur wordt beschermd, versterkt en verbonden, maar wel in samenhang met wonen en economie.’ Natuur en landschap onderworpen aan de wens van de mens – alsof natuur en landschap geen intrinsieke waarde hebben.

Enkele zaken die me wél aanspreken in het akkoord: openbaar vervoer vanuit elke kern naar station Horst-Sevenum, een pilot voor een burgerberaad, meer aandacht voor minderheden in de gemeenteraad, de ambitie om naoorlogse architectuur te behouden en te versterken, ruimte voor bijzondere architectuur, een onderzoek naar structurele bekostiging van kunst in de openbare ruimte.

Over vier jaar weten we hoe trots we kunnen zijn op dit college. Toch?

Intermezzo – Cijfers

‘Cijfers liegen niet’, heb ik altijd geleerd. In politiek Horst aan de Maas lijken cijfers te zijn gedegradeerd tot ‘ook maar een mening’. Lees het gisteren gepubliceerde Eindverslag informatieronde Horst aan de Maas (klik hier) er maar op na. De twee informateurs, Erik Ronnes en Arie Stas, vroegen elke partij te reflecteren op de verkiezingsuitslag. Dat leidde tot een aantal hoogst opmerkelijke redeneringen. Ik noem er vier:

1. ‘Essentie is de grootste verliezer’, zegt het CDA. Ook de SP noemt Essentie een verliezer. Essentie ziet dat zelf heel anders. Het noemt zich ‘één van de winnaars’. Inderdaad behaalde Essentie nu 20,1 procent van de stemmen en in 2022 slechts 18,6. Conclusie: de bewering dat Essentie een van de verliezers of zelfs de grootste verliezer zou zijn is volkomen uit de lucht gegrepen.

2. ‘Er zijn 3 winnaars, de VVD, BVH en de SP’, zegt de SP. De VVD (van 8,9 naar 10,2 procent) en BVH (van 8,1 naar 11,7) zijn inderdaad winnaars. Net als het CDA (van 23,8 naar 24,5). En Essentie dus. En de SP dan? Die deed de vorige keer niet mee. Dan zou je kunnen zeggen dat elke stem winst betekent. Eerlijker is om de uitslag van 2018 als uitgangspunt te nemen. Toen behaalde de SP 13,9 procent van de stemmen en vier zetels; nu slechts 3,4 procent en één zetel. Conclusie: de SP is behoorlijk achteruitgeboerd.  

3. Perspectief zegt: ‘Perspectief is de vorige periode met 3 zetels begonnen, maar door afsplitsing waren dat vanaf 2023 er maar 2. De vraag is of de uitslag van huidige verkiezingen dan een verlies of een bestendiging is.’ In 2022 behaalde Perspectief 11,7 procent van de stemmen; nu 6,8. Conclusie: de uitslag van de huidige verkiezingen is absoluut geen bestendiging maar een verlies, zelfs als je het tussentijdse verlies van een zetel in de berekening zou verdisconteren.

4. ‘Leef en Perspectief zijn de verliezers’, zegt de SP. Wat Perspectief betreft klopt dat dus. Dan Leef. In Leef zijn D66-GroenLinks en PvdA samengekomen. Die behaalden in 2022 samen 28,7 procent (acht zetels); Leef nu 22,9 (zes zetels). Conclusie: Leef behoort inderdaad tot de verliezers.

Verder op het eerste oog weinig verrassends onder de zon in het Eindverslag: er wordt gekoerst op een coalitie van CDA, Essentie, Leef en VVD die elk een wethouder leveren, Leef noemt Perspectief alleen voor de vorm als potentiële coalitiepartner, een zogeheten raadsakkoord gaat er niet van komen en het CDA trekt als vanouds een grote broek aan met zijn eisen dat de Omgevingsvisie van tafel moet dan wel grotendeels op de schop gaat en dat Essentie moet dimmen.

Intermezzo – Duidingsdebat (1)

IJzeren wet: verkiezingsuitslagen vallen altijd tegen. Ook nu weer. Forse winst voor rechts. Het CDA wéér de grootste. Links geslonken tot 33,1 procent – minder dan ooit tevoren in de gemeente Horst aan de Maas in haar huidige vorm.

Meteen vanavond al is er een zogeheten Duidingsdebat. Een novum in de Horster politieke geschiedenis. Afwachten hoe het verloopt, maar in beginsel een goed initiatief. Hangt ook af van de interpretatie van het begrip ‘duiding’ door de zeven lijsttrekkers die het debat voeren. Prietpraat over de vraag waarom de kiezers hebben gestemd zoals ze hebben gestemd, kan bijvoorbeeld achterwege blijven: voor een serieus antwoord op die vraag moet je bij elke kiezer individueel langs, anders blijft het bij speculeren.

Interessant kan het worden als ‘duiding’ wordt opgevat als het begin van een antwoord op de vraag tot welk nieuw college de verkiezingsuitslag zou moeten leiden. Laat elke partij maar haar voorkeursvariant op tafel leggen. Ogenschijnlijk is het vrij eenvoudig. De na de vorige verkiezingen gevormde coalitie (CDA, Essentie, D66/GroenLinks en PvdA) vertegenwoordigde 71,1 procent van de stemmen. Ditmaal behaalden CDA, Essentie en Leef (de combinatie van D66/GroenLinks en PvdA) samen 67,5 procent. Weliswaar een klein verlies, maar geen afstraffing. Voortzetting van die coalitie zou voor de hand liggen, ware het niet dat het CDA in de verkiezingscampagne van de daken heeft geschreeuwd dat alles anders moet. Dat maakt  die voortzetting iets minder logisch. Maar wat dan? Leef vervangen door de VVD? Wil de VVD dat? Wenst het CDA wel afstand te doen van zijn hondstrouwe bondgenoot? Wil Leef überhaupt voortzetting van de vorige coalitie? Willen Leef en Essentie wel van elkaar worden gescheiden?

De uitslag maakt ook een coalitie zonder CDA mogelijk. Nog nooit vertoond, maar waarom niet? Het CDA heeft zich de afgelopen raadsperiode een onstabiele coalitiepartner betoond. Bovendien: het CDA heeft van 1978 tot maart 2025 onafgebroken als grootste partij aan het roer gestaan in Horst (aan de Maas). Als je dan nu ineens zegt dat alles anders moet, is nederigheid op zijn plaats en siert het je als je het pluche even laat voor wat het is. Vier jaar oppositie kan trouwens ook voor een machtspartij goed uitpakken, zo laat de uitslag van het CDA in Venray zien.

Na vanavond weten we meer. Of niet.

Intermezzo – Verkiezingskrant

Iemand vroeg me wat ik van de Verkiezingskrant Horst aan de Maas vond. Niks. Niet gelezen. Niet interessant, te voorspelbaar. Maar ik had de indruk dat die iemand waarde hechtte aan mijn opvatting. Dus alsnog gelezen.

Welnu, beste iemand, het overheersende geluid dat voor mij opklinkt uit de Verkiezingskrant is dat van bombastisch tromgeroffel, doorspekt met triomfantelijk trompetgeschal en opzwepende marsmuziek.

Het overheersende beeld dat oprijst uit de Verkiezingskrant is dat van een in zichzelf gekeerd Horst aan de Maas, huiverig voor wat buiten de gemeentegrenzen gebeurt en van buiten komt. Een beeld ook van een materialistisch, vooral economisch gedreven Horst aan de Maas dat de rode loper uitlegt voor ondernemers en dat onnoemelijk veel woningen gaat bouwen, allemaal voor onszelf, eigen volk eerst.

Wat meer inzoomend: ‘We handelen vanuit een visie, met realisme in plaats van idealisme’, zegt het CDA. Belang van Horst aan de Maas: ‘Geen papieren idealen.’ Laat ik nou altijd hebben gedacht dat politieke partijen juist handelen op basis van idealen. Het ‘Zet je in voor je idealen’ van Perspectief klinkt een stuk logischer.

‘We nemen besluiten met verstand’, zegt Essentie. Nogal wiedes. ‘Het belangrijkste uitgangspunt van Belang van Horst aan de Maas is gezond verstand.’ Nogal van de pot gerukt. Wat is ‘gezond verstand’ in godsnaam? Is gezond verstand beter dan alleen verstand? ‘Gezond verstand’ impliceert dat er ook ongezond verstand bestaat. Wat is dat dan?

‘Minder regels’, zeggen Belang van Horst aan de Maas, CDA en VVD. Mag ik eraan herinneren dat onze voormalige wethouder Rudy Tegels in 2015 een zetel bemachtigde in Provinciale Staten met de slogan ‘Voor minder regels stem Tegels’? Desgevraagd kwam hij vier jaar later op de proppen met welgeteld één regel die door zijn toedoen was afgeschaft (klik hier). ‘Minder regels’ is een grijsgedraaide plaat die toch telkens weer wordt opgezet als verkiezingen in aantocht zijn. ‘Minder regels’ is een illusie, zo heeft de praktijk uitgewezen.

Is het dan louter kommer en kwel? Natuurlijk niet. ‘We hebben elkaar nodig’, de overtuiging die voor de SP leidend is, vind ik in al zijn eenvoud mooi, zeker afgezet tegen de grote woorden en het tromgeroffel en trompetgeschal van anderen. Perspectief slaat ook een aangenaam afwijkende toon aan, met teksten als ‘Mensen boven winst’ en ‘Laten zien dat verschillende identiteiten welkom zijn’.

Tot zover, beste iemand, mijn gezond subjectieve opvatting over de Verkiezingskrant.

Intermezzo – Stemwijzer

Over twee weken gemeenteraadsverkiezingen! Verkiezingen zijn vandaag de dag ondenkbaar zonder stemwijzer (ook wel kieswijzer of stemhulp genoemd). Dit speeltje heeft nu ook Horst aan de Maas bereikt met MijnStem (klik hier) en de Kieswijzer van De Limburger (klik hier, maar blijkbaar alleen toegankelijk voor abonnees). Over die laatste kan ik kort zijn: een zichzelf serieus nemende krant onwaardig. Verkiezingen laten zich niet reduceren tot vier stellingen waarop het enig mogelijke antwoord ‘eens’ of ‘oneens’ is. En al helemaal niet als er sprake is van tendentieuze stellingen, zoals deze: ‘De keuze om Klaver 7 bij Sevenum volledig te ontwikkelen wordt over twintig jaar als een van de grootste politieke fouten in de historie van Horst aan de Maas gezien.’

Nee, dan oogt MijnStem een stuk degelijker met dertig stellingen, uitvoerige uitleg en een schuifknop waarmee je kan aangeven in welke mate je het eens of oneens bent met elke stelling. Die knop staat garant voor enige nuance – politiek is meer dan het botte ‘eens’ of ‘oneens’ van de Kieswijzer van De Limburger. Evengoed valt ook op MijnStem, zoals op elke stemwijzer, het een en ander af te dingen. Zo zijn sommige stellingen te kort door de bocht en wordt het stemgedrag van partijen in de gemeenteraad in de voorbije periode niet meegewogen.

Wat zich zeker loont, is de uitleg te lezen van de partijen over hun standpunten. Zo verbaasde het me dat de SP het grotendeels eens is met de stelling ‘Gemeentelijk geld uittrekken voor extra handhaving op straat’. Maar wat blijkt? ‘De SP wil graag meer handhaving maar dan vooral op bedrijven, om erop toe te zien dat zij zich houden aan wet- en regelgeving.’ Wat iets heel anders is dan handhaving op straat.

Zelf zie ik stemwijzers, ook deze, als vermaak. Om te bepalen op welke partij ik stem, heb ik geen stemwijzer nodig. Ik zie een stemwijzer vooral als een hulpmiddel om de bevestiging te krijgen dat ik nog steeds links genoeg ben. Niet geheel onverwacht kreeg ik ook dit keer die bevestiging. Wel onverwacht: het CDA scoorde nóg slechter dan de VVD.

Intermezzo – Trek de rode lijn

Twee weken geleden besprak de gemeenteraad van Horst aan de Maas in navolging van veel andere gemeenten een motie waarin het kabinet werd opgeroepen zich actief in te zetten tégen genocide en vóór een vreedzame oplossing voor de oorlog in Gaza. De motie werd verworpen omdat partijen met namen als Doen, Volkspartij voor Vrijheid en Democratie en Vur iederien tegenstemden. Hun voornaamste argument: ‘Wij gaan hier als gemeenteraad niet over.’

Inderdaad is het niet gebruikelijk dat een gemeenteraad zich uitspreekt over internationale kwesties. Maar nood breekt wet, er zijn argumenten genoeg om dat in dit geval wél te doen. Deze vier bijvoorbeeld:

1. Het kabinet heeft de verantwoordelijkheid zich uit te spreken tegen schendingen van mensenrechten en misdaden tegen de menselijkheid. Verzaakt het hierin, zoals nu, dan kan het geen kwaad als gemeenteraden het kabinet aan deze plicht herinneren. Hoe meer gemeenteraden dit doen, hoe moeilijker het kabinet dit signaal kan negeren.  

2. De oorlog in Gaza beroert de gemoederen ook in Horst aan de Maas hevig. Er zijn emoties en zorgen, niet in het minst bij inwoners met familie in Israël of de Palestijnse gebieden. Hun veiligheid en welzijn is in het geding. Gemeenteraadsleden zijn gekozen om de belangen van inwoners te vertegenwoordigen. De motie geeft deze signalen uit Horst aan de Maas door aan het kabinet. 

3. Een aangenomen motie in de gemeenteraad van Horst aan de Maas stopt de oorlog in Gaza niet. Hetzelfde geldt voor een aangenomen motie in de Tweede Kamer. En voor aangenomen resoluties in de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties. Moeten die dan allemaal achterwege worden gelaten? Nee, het is de morele plicht van elke volksvertegenwoordiger om alles te doen wat in haar of zijn macht ligt om zich uit te spreken tegen schendingen van mensenrechten.

4. Wat in Gaza gebeurt is een flagrante schending van de internationale rechtsorde. Hier niet tegen optreden is eveneens een schending van de internationale rechtsorde. Ook hiervoor geldt: als het kabinet er niet tegen ageert, moeten gemeenteraden dat maar doen. Al is het maar om geen nationale precedenten te scheppen als het om de rechtsorde gaat. Dit laatste is een reële bedreiging, gezien bijvoorbeeld recente uitspraken van Horster gemeenteraadsleden over de rechtspraak in Nederland en over rechters die hun eigen regels maken.

Hoe dan ook: de motie werd verworpen. Daarop hebben de indieners, D66-GroenLinks, Perspectief Horst aan de Maasen PvdA, een brief opgesteld waarin ze het kabinet sommeren om ‘krachtiger en menswaardiger’ op te treden tegen de genocide in Gaza. Ze roepen de inwoners van Horst aan de Maas op deze brief te ondertekenen om zo de druk op het kabinet op te voeren. De brief kun je hier lezen. En ondertekenen. Ik zou zeggen: doen!

Intermezzo – Buitenspeeldag

Landelijke Buitenspeeldag vandaag. Zeven terzijdes daarbij.

1. Buitenspeeldag roept bij mij, de buitenspeelleeftijd ruimschoots voorbij, in de eerste plaats nostalgische gevoelens op. Buiten spelen was trefbal, snelsnel een boterham naar binnen werken en weer verder met trefbal. Buiten spelen was ook stoepranden, hinkelen, knikkeren, verstoppertje. Maar buiten spelen was vooral voetbal. Op allerlei trapveldjes, hele middagen en zomeravonden lang. Buitenspelen was ook ooit één keer beursje trekken. Bij gebrek aan de benodigde bravoure bleef het daarbij. Zelfde verhaal met belletje trekken. Bij gebrek aan territoriale ambities was buiten spelen voor mij zeker geen landverovertje (heette dat zo?).

2. Iedereen kan het rijtje buitenspelbedervers wel opdreunen: auto, televisie, telefoontjes. Het Venrayse weekblad Peel en Maas haalde al in 1957 instemmend de bisschop van Shrewsbury aan. Die waarschuwde voor de fnuikende invloed van de televisie: ‘Trouwens, zegt hij tegen de ouders, laat de kinderen liever gezond buiten spelen, dan dat ze hun ogen en wat dies meer zij bij de televisie bederven.’

3. Aanvulling: politie en boefje, een tikspelletje, stond ook af en toe op het repertoire van mijn buitenspeelactiviteiten.

4. Tegen betaling buiten spelen in een speeltuin kan ook. De eerste en misschien wel enige tegen betaling toegankelijke speeltuin van Horst lag bij De Oude Lind (tegenwoordig Horst World Kitchen geheten). Uit de Nieuwe Venlosche Courant van 31 maart 1934: ‘Behalve de verleden jaar geplaatste wip en schommel zijn er thans verschillende dubbele schommels aangebracht, alsmede ’n roetsbaan en komen er nog bij een caroussel, draaiende wip, enz. zoodat de kinderen dezen zomer zich naar hartenlust kunnen vermaken.’ Roetsbaan. Mooi woord. Toch is glijbaan mooier.

5. In Horst werd het Sint-Lambertusplein op deze Buitenspeeldag omgetoverd in een speeltuin. Maar, zo viel te lezen op de gemeentelijk website, ‘mocht het slecht weer zijn, dan gaan de buitenspeelactiviteiten op het Lambertusplein niet door’. Wat is me dat nou? Sowieso is ‘slecht weer’ een multi-interpretabel begrip. Los daarvan: improviseren is een wezenskenmerk van buiten spelen. De ware buitenspeler verzint wel iets bij slecht weer. Opties te over: van modderworstelen tot waterballet en van schipper mag ik overvaren tot een wedstrijdje badeend blazen.

6. De VVD Horst aan de Maas ging vijf dagen voor Buitenspeeldag al buiten spelen. De partij die om het hardst schreeuwt om herinvoering van 130 op de snelweg, schafte namelijk een lasergun aan die ze inzet voor snelheidsmetingen op plaatsen waar mensen last hebben van hardrijders. Sevenum had zaterdag de primeur van dit politie en boefje spelen. Tja. Je moet toch wat als politieke partij als landverovertje niet meer blijkt te lukken.

7. Vanmiddag om 13.30 uur was er ondanks een waterig zonnetje nog weinig kinderlijke animo voor de buitenspeelactiviteiten op het Sint-Lambertusplein. ‘Toch te slecht weer?’, vroeg ik de toevallig passerende wethouder Roy Bouten. ‘Nee hoor, buiten spelen is niet aan weer gebonden.’ En zo is het. En passant nodigde de wethouder me uit om later op de middag mee te doen aan een touwtjespringwedstrijd. Bij gebrek aan sprongkracht heb ik die uitnodiging vriendelijk doch gedecideerd van de hand gewezen.

(Dit is een sterk gewijzigde en uitvoerigere versie van het stukje dat vandaag verscheen in Via Horst-Venray)

Intermezzo – Californische gronddeal (2)

Toch nog maar eens grondbedrijf Californië. U weet wel, dat bedrijf dat in 2019 en 2020 grote stroken grond in tuinbouwgebied Californië onderhands en tegen een zeer lage prijs verkocht aan haar eigen toenmalig directeur, Lodewijk Burghout. Die liet vervolgens op die percelen twee zonneparken aanleggen. Wat hierbij van belang is, is dat de provincie Limburg en de gemeenten Horst aan de Maas, Venlo en Venray indirect (namelijk via Greenport BV) aandeelhouder zijn van grondbedrijf Californië.

Dit zaakje is om een aantal redenen onverteerbaar. Ik som er acht op:

1. Onverteerbaar is het ontbreken van enig moreel besef in deze zaak bij de bestuurders en de voormalig directeur van grondbedrijf Californië.
2. Onverteerbaar is dat de (indirecte) aandeelhouders dit zomaar lieten gebeuren.
3. Onverteerbaar is dat de bestuurders Provinciale Staten en de betreffende gemeenteraden niet of niet volledig informeerden over de gang van zaken.
4. Onverteerbaar is dat de gemeenteraad van Horst aan de Maas op 21 september 2021 gewoon verder sliep toen gemeenteraadslid Yvonne Douven (VVD) over Californië luid en duidelijk stelde: ‘De raad is onvolledig geïnformeerd. Van een open en eerlijk proces is geen sprake. Hier kan de gemeenteraad toch niet mee instemmen als ze zichzelf serieus neemt?’
5. Onverteerbaar is dat provinciale en gemeentelijke volksvertegenwoordigers pas wakker werden door onthullingen over de zelfbevoordeling door de voormalig directeur van Californië in de NRC van 14 november 2022.
6. Onverteerbaar is dat de bestuurders van de provincie en de gemeenten nalieten het deksel vol overtuiging van de beerput te tillen, zich defensief opstelden, zich beducht toonden om openheid te verschaffen en niet het benodigde zelfreinigend vermogen aan de dag legden.
7. Onverteerbaar is dat een meerderheid van de leden van Provinciale Staten en de gemeenteraden hun bestuurders daarover nauwelijks het vuur aan de schenen legden en evenmin bereid bleken tot grondige zelfreflectie.
8. Onverteerbaar is dat de bestuurders en een grote meerderheid van de volksvertegenwoordigers nog altijd een fundamentele discussie uit de weg gaan over publiek-private samenwerkingsverbanden zoals grondbedrijf Californië.

Twee weken geleden deed de provincie Limburg aangifte tegen Lodewijk Burghout. Een week geleden berichtte De Limburger dat grondbedrijf Californië een civiele zaak begint tegen zijn voormalige directeur en mogelijk ook tegen zijn voormalige commissarissen. Het zou onverteerbaar zijn als de provincie en de drie betreffende gemeenten niet tegelijkertijd eindelijk volledige openheid verschaffen, diepgaand reflecteren op hun eigen rol in dit zaakje en daaruit conclusies trekken.

(Dit stukje verscheen twee weken geleden in iets andere vorm ook in Via Horst-Venray, maar heeft sindsdien nog niet ingeboet aan actualiteitswaarde)

Intermezzo – Wet open overheid (3)

Vorige week schreef ik hier dat ik zowel bij de gemeente Horst aan de Maas als de provincie Limburg had gevraagd om inzage in de notulen van de aandeelhoudersvergaderingen van Greenport BV. Dit in de hoop daarin informatie aan te treffen over de omstreden gronddeal van Grondexploitatiemaatschappij Californië. Ik had daarbij een beroep gedaan op de Wet open overheid (Woo; voorheen Wet openbaarheid van bestuur ofwel Wob).

Ik schreef ook dat zowel gemeente als provincie na respectievelijk negen en zeven weken, in strijd met de Wet open overheid en tot mijn grote ergernis, nog altijd geen besluit over mijn verzoek hadden genomen. Welnu, de inkt van mijn column was nog niet droog of beide besluiten ploften met een doffe klap op mijn deurmat. Zal je altijd zien.

In veel te moeilijke taal voor een niet juridisch geschoold iemand als ik berichtten zowel de gemeente als de provincie dat ze hadden besloten mij geen inzage te geven in de gevraagde notulen. Voor de motivering van dat besluit hebben ze allebei een karrenvracht aan woorden nodig. Voor het overtreden van de wet wat betreft de besluittermijn, zijn ze allebei veel minder kwistig met woorden. De provincie doet er zelfs helemaal het zwijgen toe. De gemeente Horst aan de Maas constateert droogjes dat het ‘helaas niet is gelukt’ binnen de wettelijke termijn een besluit te nemen en refereert aan eerder daarvoor aangeboden excuses.

Het handelen van zowel gemeente als provincie riekt sterk naar willekeur: allebei beroepen ze zich op de wet om mij geen inzage te geven in de gevraagde notulen, maar als het gaat om de besluittermijn dan geldt diezelfde wet voor allebei ineens blijkbaar niet meer. Kwalijk. Hoogst kwalijk. Bepaald niet bevorderlijk voor mijn rechtsgevoel.

Wat mijn ergernis nog vergroot is hoe apathisch het openbaar bestuur en de politiek in het algemeen, maar die van Horst aan de Maas in het bijzonder, vanaf het begin, inmiddels al enkele jaren geleden, hebben gereageerd op de Californiëdeal. Dat de VVD in Horst aan de Maas nu pleit voor een onafhankelijk onderzoek naar de rol van de gemeente in het dossier Californië valt daarom alleen maar toe te juichen. Dat huidige en voormalige bestuurders in het geval van zo’n onderzoek niet betrokken mogen zijn bij de formulering en uitvoering van de onderzoeksopdracht is vanzelfsprekend. Maar wat is nog vanzelfsprekend in dit schandaal, zoals we het onderhand toch wel mogen noemen? Gelukkig staat volgens Yvonne Douven, fractievoorzitter van de VVD, in elk geval de voltallige gemeenteraad achter het idee van een onafhankelijk onderzoek, uit te voeren door de gemeenteraad (klik hier).

(Dit stukje verscheen vandaag in iets andere vorm ook in Via Horst-Venray)

Top 5 – Steekhoudende argumenten voor nieuwe coalitie D66+GroenLinks-Essentie-PvdA-VVD

Eerst hebben ze je wekenlang de oren van de kop geluld, dan zijn er verkiezingen en vervolgens treedt ineens een onwezenlijke stilte in die nu al een week duurt. Alsof ze zomaar ineens van de aardbodem zijn verdwenen, die politieke partijen. Of zouden ze zich soms schuilhouden in hun befaamde achterkamertjes, elkaar het hof makend om hun natte droom – het pluche – werkelijkheid te zien worden?

Het enige dat een week na de verkiezingen naar buiten is gekomen – vreemd genoeg niet via een gemeentelijk of partijkanaal maar via NU Horst aan de Maas – is dat Arie Stas is aangesteld tot informateur. Waarom heeft geen enkele partij tot dusverre zijn voorkeur voor een nieuwe coalitie openbaar gemaakt? Allemaal zeggen ze dat ze transparant zijn. En als ze dan een keer transparant kunnen zijn, dan hoor je ze niet. Onbegrijpelijk.

Laat ik zelf wel transparant zijn: wat mij betreft dient de nieuwe coalitie in Horst aan de Maas te gaan bestaan uit D66+GroenLinks, Essentie, PvdA en VVD. Waarom? Dat ga ik u vertellen. Komt ie, de exclusieve Horst-sweet-Horst top 5 van steekhoudende argumenten voor een nieuwe coalitie die bestaat uit D66+GroenLinks, Essentie, PvdA en VVD:

5. BVNL en Perspectief dienen de komende vier jaar eerst maar eens aan te tonen dat ze stabiel genoeg zijn om onderdeel te kunnen zijn van een coalitie.

4. Het CDA heeft heel veel betekend voor Horst aan de Maas, maar moet nu even de tijd worden gegund zijn wonden (grootste verlies uit zijn geschiedenis, in opspraak geraakte wethouder, ontbrekend leiderschap) te likken, te reflecteren en te herbronnen. In de tussentijd moet het CDA beslist in staat worden geacht ook vanuit de oppositie zijn invloed te doen gelden.

3. Een coalitie bestaande uit D66+GroenLinks, Essentie, PvdA en VVD voorkomt allerlei gedoe over de verdeling van de wethouderszetels. Die is in dit geval namelijk zonneklaar: ieder één. Dat de VVD daarmee misschien wat wordt overbedeeld en Essentie misschien wat wordt onderbedeeld, wordt gecompenseerd door het feit dat Essentie en VVD in deze coalitie elkaars natuurlijke bondgenoten zijn.   

2. D66+GroenLinks, Essentie, PvdA en VVD hebben vorige week woensdag alle vier winst geboekt. Winst boeken is niet per se noodzakelijk voor toegang tot een coalitie, maar een afstraffing van het kaliber dat het CDA voor zijn kiezen kreeg (verlies van 13,1 procent) vraagt om nederigheid en bezinning. Die betrachten lukt beter in de luwte van de oppositie dan in de hectiek van de coalitie.

1. Een coalitie bestaande uit D66+GroenLinks, Essentie, PvdA en VVD leidt tot een vanuit democratisch oogpunt gezonde getalsmatige verhouding tussen coalitie (vijftien zetels) en oppositie (twaalf zetels) in de gemeenteraad. In de voorbije raadsperiode bedroeg die verhouding eenentwintig om zes. Regelmatig kwam het wezen van de democratie (zoveel mogelijk ruimte laten aan de opvattingen van minderheden) in het gedrang. Als de huidige coalitie wordt voortgezet telt ze twintig raadszetels en is de kans op verbetering in dit opzicht miniem.

Intermezzo – Misschien Wel Vrij Verhelderend Verkiezingsonderzoek (2)

De Volkskrant onderzocht voor heel Nederland de vaakst voorkomende voornamen van kandidaten voor de gemeenteraadsverkiezingen. Horst-sweet-Horst deed hetzelfde onderzoek enkele weken geleden al voor Horst aan de Maas.

De top 7 van Nederland: 1. Jan; 2. Peter; 3. Hans; 4. Henk; 5. Wim; 6. Paul; 7. Rob. Drie van die zeven namen komen ook voor in de top 7 van Horst aan de Maas, zij het in een andere volgorde. Meest teleurstellend: de prachtige voornaam Wim komt geen enkele keer voor op de Horster kandidatenlijsten.

De kandidatenlijsten voor de gemeenteraadsverkiezingen in Horst aan de Maas tellen in totaal 147 namen. Horst-sweet-Horst onderzocht de verhouding man-vrouw. Trek zelf uw conclusies.  

Intermezzo – Misschien Wel Vrij Verhelderend Verkiezingsonderzoek (1)

Frequentie waarin het woord ‘vluchteling’ (en zijn vervoegingen) voorkomt in de verkiezingsprogramma’s van de aan de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 deelnemende partijen in Horst aan de Maas (waarbij dient aangetekend dat het verkiezingsprogramma van het CDA nog altijd niet is verschenen).

D66-GroenLinks:

‘D66-GroenLinks wil mensen die op de vlucht zijn voor oorlog of onderdrukking een veilige haven bieden. Tijdens hun procedure zijn vluchtelingen onderdeel van onze gemeente. Dat vraagt inzet van henzelf, maar ook van ons als lokale samenleving.’

Perspectief Horst aan de Maas:

‘Er is aandacht voor vluchtelingenopvang. We zorgen ervoor dat nieuwkomers voldoende middelen krijgen om mee te kunnen doen. Dat betekent een warm welkom en hulp om zo snel mogelijk van werk en eigen inkomen te genieten.’

BVNL Horst aan de Maas:

‘Vluchtelingen dienen veilig te worden opgevangen, maar bij voorkeur in hun eigen land. Er komen geen nieuwe vluchtelingen bij in Horst aan de Maas. Iedereen die kan werken, werkt. Hierbij kan de gemeente de vrijwilligersorganisaties die zich inzetten voor vluchtelingen faciliteren.’

Intermezzo – Hoogst Interessant Maar Volkomen Nutteloos Verkiezingsonderzoek (2)

Op veler verzoek meteen ook maar de nummers 2a en 2b in de serie Hoogst Interessant Maar Volkomen Nutteloos Verkiezingsonderzoek, uitgevoerd door Horst-sweet-Horst: de frequentie waarin dierennamen (2a) en de woorden ‘jeugd’ en ‘jongeren’ en hun vervoegingen (2b) voorkomen in de verkiezingsprogramma’s van de aan de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 deelnemende partijen in Horst aan de Maas (waarbij dient aangetekend dat de verkiezingsprogramma’s van CDA en BVNL vooralsnog onvindbaar zijn).

Intermezzo – Hoogst Interessant Maar Volkomen Nutteloos Verkiezingsonderzoek (1)

Nummer 1 in de serie Hoogst Interessant Maar Volkomen Nutteloos Verkiezingsonderzoek, uitgevoerd door Horst-sweet-Horst: de frequentie waarin bepaalde woorden (en hun vervoegingen) voorkomen in de verkiezingsprogramma’s van de aan de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 deelnemende partijen in Horst aan de Maas (waarbij dient aangetekend dat de verkiezingsprogramma’s van CDA en BVNL vooralsnog onvindbaar zijn).

Ingezonden – VVD

Om wat voor reden dan ook verschenen deze week geen bijdragen van de lokale politieke partijen in Hallo Horst aan de Maas. Om in deze leemte te voorzien heeft Horst-sweet-Horst alle aan de gemeenteraadsverkiezingen deelnemende partijen eenmalig de ruimte geboden om hier een stukje te publiceren: het stukje dat normaalgesproken in Hallo zou verschijnen of iets anders. Als vijfde de VVD.  

De verloren verbinding met het college

Tijdens carnaval worden Kronenberg en Evertsoord omgedoopt tot het rijk van de Kroeënekranen en Pieëlhazen. Dan is de gemeenteraad van Horst aan de Maas even niet de baas. Volgens de traditie zwaait dan de prins met zijn adjudanten en raad van elf de scepter over beide dorpen. De gemiddelde Kroeënekraan en Pieëlhaas zou dat misschien niet eens zo erg vinden, als je tenminste kijkt naar waar de prioriteit van dit college de laatste jaren gelegen heeft als het om Kronenberg en Evertsoord gaat.

Voor de wethouder van D66+Groenlinks is Evertsoord het uitgelezen gebied om ongeveer 375 voetbalvelden aan zonnepanelen neer te leggen. Daarnaast vond de Essentie wethouder het niet nodig om de inwoners van Kronenberg te vragen wat ze ervan vinden als de aangrenzende bossen op de schop zouden gaan ten behoeve van de paardensport. De beloofde compensatie voor die ontbossing is nog steeds niet geregeld! Een slechte zaak.

Het CDA was het kort geleden nog “ff kwijt”. Als je zo met je buitengebied omgaat als college ben je het in mijn ogen helemaal kwijt. Het wordt hoog tijd dat we het buitengebied en de kleine kernen niet langer als bijzaak zien, maar waarderen als waardevolle onderdelen die onze gemeente zo mooi maken. Met inwoners die heel goed weten wat ze wel en niet willen. Voor hen wil ik mij dan ook graag inzetten. Door te praten met inwoners in plaats van over. Want Horst aan de Maas blijft goed, wordt beter!

Joep Peeters

Klein mysterie 795 – Caroline

Caroline is in town vanmiddag! In Melderslo nog wel! Uit het persbericht dat Horst-sweet-Horst deze week ontving van Yvonne Douven, fractievoorzitter van de VVD in de Horster gemeenteraad en getrouwd met blauwebessenteler Leon Driessen:  

‘Onlangs is de VVD Horst aan de Maas benaderd door de blauwe bessen sector, zij ervaren enkele uitdagingen die op landelijk niveau onder de aandacht gebracht dienen te worden. Als politieke partij hebben wij de faciliterende rol opgepakt zodat hun boodschap ook daadwerkelijk bij de Tweede kamer terecht komt, hiervoor is 21-10 Caroline van de Plas van de Boer Burger Beweging uitgenodigd. Zij gaat graag in gesprek met enkele woordvoerders namens de blauwe bessen sector.’

Dan ben je verreweg de grootste partij in de Tweede Kamer, dan heb je in Thom van Campen een Tweede Kamerlid dat landbouw in zijn portefeuille heeft en dan vraag je uitgerekend een van je grootste concurrenten om de uitdagingen van de blauwebessensector in Den Haag onder de aandacht te brengen …  

Een van de sprekers vanmiddag in Melderslo is overigens Marcel Driessen, mede-eigenaar van Driessen Blueberries. De andere eigenaar van Driessen Blueberries is Leon Driessen.

Zonde dat ik vanmiddag andere verplichtingen heb.

Intermezzo – Imke

Op 10 november van het afgelopen jaar werd Imke Emons namens de VVD geïnstalleerd als raadslid van de gemeente Horst aan de Maas. Gisteren maakte ze bekend dat ze de VVD-fractie verlaat en ‘alleen, voor nu nog partijloos maar met veel steun’ verder gaat. In een verklaring op Facebook zegt ze verder:

‘Transparantie, openheid, gelijkheid, eerlijkheid, betrokkenheid, vrijheid een goede communicatie, samenwerking en vooral vertrouwen gaat bij mij voor alles maar bij de VVD Horst aan de Maas vind ik dit helaas niet. Ik voel mij ongemakkelijk door het gevoerde Coronabeleid en kan niet meer vanuit mijn hart spreken. (…). Nu voelen de landelijk opgelegde regels soms als een klap in ieders gezicht. (…) Landelijk maar juist ook intern gebeuren er zaken waarin ik mij niet kan vinden. Kijkend naar de maatregelen en door het zien wat er in mijn omgeving gebeurt kan ik niet met mijn geweten uitkomen voor deze partij.’

Voor iemand bij wie transparantie en openheid voor alles gaan vind ik dit een vrij teleurstellende verklaring. Wat is er in de ogen van Imke precies mis met het coronabeleid? Is het alleen het landelijke coronabeleid of ook dat van Horst aan de Maas waarbij ze zich ongemakkelijk voelt? Wat is er de afgelopen maanden veranderd dat Imke tot dit besluit heeft doen komen, terwijl ze in januari nog schreef ‘Hou je aan de regels!’? Welke zaken gebeuren er landelijk en intern waarin ze zich niet kan vinden? Wat gebeurt er in haar omgeving waardoor ze niet langer de VVD kan vertegenwoordigen? Dat lijken me toch wel vragen waarop Horst aan de Maas, de VVD-kiezers en vooral ook de Imke Emons-kiezers een antwoord mogen verwachten. Zeker in het kader van transparantie en openheid en zonder dat alle vuile was buiten hoeft te worden gehangen. Gewoon. Doen.

Imke gaat alleen verder. Dat mag, geen wet die het haar verbiedt. Hoe fatsoenlijk dit is ten opzichte van de VVD is een andere vraag. Imke heeft haar raadslidmaatschap in de eerste plaats aan de VVD te danken. Bij de gemeenteraadsverkiezingen in 2018 behaalde ze als nummer twee op de kandidatenlijst van de VVD onvoldoende stemmen voor een zetel. Dat ze een klein half jaar geleden toch in de gemeenteraad belandde, was het gevolg van het vertrek van Peter Elbers. Enige bescheidenheid en dankbaarheid jegens de VVD zouden haar daarom sieren. 

Intermezzo – Tweede Kamerverkiezingen 1946 – 2021

Soms zegt 1 zelfgeknutselde grafiek meer dan 1000 woorden

(klik op afbeelding om haar te vergroten)

Intermezzo – Gewoon (niet) doen

Samen sterker verder. Voor een eerlijke zorg. Laat iedereen vrij, maar niemand vallen. Nu doorpakken. Meer toekomst. Plan B. Als er verkiezingen in aantocht zijn is ferme taal nooit ver weg. Aanpakken, handen uit de mouwen, daadkracht, VOC-mentaliteit. Stem op ons en alle leed is geleden. Beloftes doen, ze nakomen is van later zorg. Altijd positief zijn. Korte zinnen. Geen moeilijke woorden. Vooral ook niet te veel woorden. Simplificatie, nuance is voor azijnpissers.

Onovertroffen hoogtepunt in dit genre: Gewoon. Doen. Het kan aan mij liggen maar dit keer ben ik ‘m nog niet tegengekomen op de borden. Vreemd. Zo’n meesterlijk staaltje van als daadkracht vermomde gebakken lucht laat je toch niet vervliegen? Maar niet al te lang getreurd: hier in Noord-Limburg zweeft Gewoon. Doen nog gewoon rond. En wel bij de gemeenteraadsfracties van de VVD in Horst aan de Maas, Venray en Peel en Maas. ‘Niet langer wachten, maar gewoon… doen!’ Zo besloten ze vorige week hun persbericht (klik hier) waarin ze ervoor pleiten ‘om nu een voortvarende start te maken met de bouw van één of meerdere nieuwe kerncentrales’.

Dat persbericht ademt in alles de vrijblijvendheid van het Gewoon. Doen. Laten we nou gewoon eens ophouden met dat eeuwige geneuzel over windmolens en zonneweides. Dat schiet niet op, meters moeten we maken! En de oplossing is zó ontzettend simpel: ‘Eén kerncentrale levert evenveel energie als honderden windturbines.’ Raar dat we daar niet eerder aan hebben gedacht. Zijn we in één klap van alle gedoe af. Aanpakken, voortvarendheid, daadkracht. Morgen de eerste schop in de grond. Nee, vandaag al! Gewoon. Doen.

Je zou er warempel nog in gaan geloven ook. Maar help me even: kernenergie, was daar niet iets mee? Iets met hoogactief radioactief afval, dat duizenden jaren gevaarlijk blijft? Iets met een vooralsnog onoplosbaar opslagprobleem? Iets met het voor de productie noodzakelijke uranium dat leidt tot gezondheidsproblemen en milieuvervuiling? Iets met het risico op een kernramp? Iets met Tsjernobyl en Fukushima?

Als je een persbericht van 291 woorden over kernenergie afscheidt en daarin precies 0 woorden wijdt aan de uitdagingen (had ik toch bijna ‘problemen’ getikt) die er zijn op het gebied van kernenergie, dan kun je onmogelijk serieus worden genomen. Andere associaties: losse flodder, je vingers niet willen branden, de kop in het zand steken. Gewoon maar niet meer doen.

P.S. Kernenergie het antwoord op de klimaatcrisis? Nee! Klimaatalarm noodzakelijk? Ja. Zondag kun je meedoen, thuis vanuit je luie stoel. Bijvoorbeeld aan het klimaatalarm in Roermond (klik hier).

(Dit stukje verscheen afgelopen woensdag in iets andere vorm in Via Horst-Venray)