Oliecrisis (2) | Horster tankstationhistorie

Je kunt het je dezer dagen nauwelijks nog voorstellen, maar ooit gold de American way of living als het hoogst bereikbare. In september 1954 werd die American dream in Horst althans voor een deel werkelijkheid, toen bijna tegelijkertijd ineens twee futuristische tankstations werden geopend. Horst trad een nieuw tijdperk binnen, living in the fast lane kwam ineens binnen handbereik. ‘Service op zijn Amerikaans in een Amerikaanse sfeer’, schreef het Dagblad voor Noord-Limburg.

Vanaf zaterdag 11 september 1954 konden automobilisten terecht bij het Caltex-tankstation van Luc Kok aan de Venloseweg. Dit was volgens de krant uitgerust met ‘keurige toiletten en een gezellige wachtkamer’. Het zou dag en nacht open zijn. Met een reden, aldus de krant:

‘Horst ligt aan de route, die de groententransporten tussen het Westland en Duitsland zowel overdag als ’s nachts plegen te nemen. Het ligt derhalve voor de hand, dat er behoefte is aan servicestations voor de moderne koopvaarders van de weg, die hun gigantische trailers door de Horster straten loodsen en die liever onderweg even pauseren om bij te tanken en hun wagen even te laten nazien dan bij de toch al drukke grensovergangen hiermee extra tijd te verliezen.’

Ruim een week eerder, op donderdag 2 september, was aan de Venrayseweg ook al het vrijwel identieke Caltex-tankstation van Piet Janssen in gebruik genomen. De officiële opening hiervan volgde op 18 september. Ook dit tankstation was van alle gemakken voorzien. Het Dagblad voor Noord-Limburg:

‘De belangstelling van het deskundig personeel gaat bij dit service-station niet alleen uit naar de auto’s, maar niet minder naar degenen die deze auto bevolken. Zodra deze de oprijbaan naar de benzinepompen onder de wielen hebben, worden ze als gasten beschouwd. Er is voor hen een gerieflijke wachtkamer ingericht, en toiletten staan ter beschikking.’

Beide Horster tankstations staan niet op zichzelf: in juli 1954 was aan de Keulse Barrière in Venlo een Caltex-tankstation geopend dat veel overeenkomsten vertoont met die in Horst, zij het dat de luifel van dat Venlose station aanzienlijk groter was. Net als beide Horster tankstations was het gebouwd door het Horster aannemersbedrijf Poels en namen de Horster bedrijven Cortenbach, Keijsers en Van Well respectievelijk het stukadoorwerk, het timmerwerk en het schilderwerk voor hun rekening.

Alle drie deze tankstations kenmerken zich door een strakke belijning, smetteloos wit geschilderde muren, een eveneens witte luifel en een nagenoeg geheel in glas uitgevoerde voorgevel van de kiosk. Decoratieve elementen ontbreken, functionaliteit staat voorop. Het Dagblad voor Noord-Limburg noemde dit de ‘Californische stijl’. Je zou ook kunnen zeggen dat deze drie Noord-Limburgse tankstations veel stijlovereenkomsten hebben met het zogeheten Nieuwe Bouwen. Een exponent daarvan was de Sittardse architect Ben Schinkel (1909-1970). Hij ontwierp tal van tankstations in Limburg en het kan bijna niet anders of het Venlose en beide Horster tankstations zijn eveneens van zijn hand. Schinkel heeft ook het Caltex-tankstation in Withuis op zijn naam staan:

Dit is behouden gebleven en wordt momenteel gerenoveerd. Met beide Horster tankstations liep het aanzienlijk slechter af: dat aan de Venloseweg werd begin jaren zeventig het slachtoffer van de aanleg van een rondweg; dat aan de Venrayseweg moest een decennium later wijken voor een nieuw tankstation.

Intermezzo – Schravele

Schravele. Woord van de dag, van de week. Correctie: werkwoord van de dag, van de week. Want schravele is werken, een bezigheid die inspanning vereist. Schravele is aan iets beginnen waarvan de uitkomst niet vaststaat, er is altijd een ongewisse factor in het spel. Heb je de ene hindernis overwonnen, dan doemt achter de volgende bocht het gevaar alweer op.

Wat is schravele volgens de dialectwoordenboeken? Venray: ‘Onzeker klauteren, stuntelig onzeker de weg zoeken over hinderpalen.’ Sevenum: ‘Zich onzeker of moeilijk voortbewegen, gehinderd door obstakels, ouderdom of een handicap.’ Horst: ‘Ni good vuroêt kome.’ Venlo: ‘Moeizaam voortbewegen.’ Meerlo-Wanssum: ‘Onzeker lopen.’ Grubbenvorst: ‘Strompelen, onrustig lopen.’

‘Ni good vuroêt kome’ en ‘moeizaam voortbewegen’ benaderen het meest mijn opvatting van schravele. Omschrijvingen met het woord ‘onzeker’ erin kunnen me niet helemaal bekoren: voor mijn gevoel heeft schravele meer te maken met doorzettingsvermogen, alertheid en het slechten van barrières dan met onzekerheid.

Moest ik voor één Nederlands woord kiezen dat hetzelfde betekent als schravele, dan zou dat inderdaad ‘strompelen’ zijn. ‘Ploeteren’ zou ook een optie kunnen zijn, maar dat mist het voortbewegingsaspect. In ‘sukkelen’ ligt de nadruk teveel op het tempo. ‘Schuifelen’ roept al te zeer het exclusieve beeld van een breekbare grijsaard op. Terwijl het niet uitsluitend de leeftijd of de lichamelijke conditie hoeven te zijn die iemand veroordelen tot het schravelaarschap.

Toen ie nao hoês schravelde en zich schrömde án en schruufke begós ut schriëpel jungske vurschrikkelik te schrowwe.

Wandelvondst (3)

vondst: eencentsmunt
datering: 1967
materiaal: brons
diameter: 1,7 centimeter
gewicht: 2 gram
locatie: Horst, Reulsweg
datum: 15 december 2025
tijdstip: 11.04 uur

Daar lag je dan, veronachtzaamd, in het buitengebied van Horst op de onverharde Reulsweg, dit jaar 58 geworden, nu alweer bijna 24 jaar geleden met pensioen gegaan, uitgekotst slachtoffer van de monetaire unie, hier ooit van de wagen gevallen onderweg naar De Grote Muntenpletter in Venlo, bewogen leven achter de rug, op jonge leeftijd verschillende rondjes gedraaid in de volautomatische muntensorteerder van de Boerenleenbank, van hot naar her gesleept, de grote jongen uitgehangen in kokette damestasjes, de kleffe diepten van mannenbroekzakken verkend, gemaltraiteerd in duistere kroegen, door een beverige oudevrouwenhand gedeponeerd in een klingelbuil en vervolgens terechtgekomen in het criminele circuit, weer opgedoken aan de Wilfred Berrystraat in Oldeholtpade, verfrissend lotgenotencontact gehad in meerdere kruidenierskassa’s, teveel tijd doorgebracht in de krochten van een hardplastic kinderspaarpot gespeend van ook maar het kleinste flintertje daglicht, tijdje dienst gedaan in een muntenschuiver op de kermis, beland in de aangename luwte van een snoepautomaat, uit een papieren collectezakje ontsnapt, zo langzamerhand aangevreten door de tand des tijds, jaren over het hoofd gezien op een ballastweg van niets naar nergens, opgeraapt door een lokale wandelaar, en nu lig je hier dan, wachtend op wat komen gaat, op het bureau van die lokale wandelaar die om wat voor reden dan ook de behoefte heeft je uit de anonimiteit te halen met dit stukje.

Intermezzo – Bevervaart

Fietsplezier, beverbewieroking, letterverheerlijking en letterbashing, een vergismoord, verloren Zaerumse voorwerpen, een blik door een kapelbril, bekorende koorzang, ontrafeling en creatie van mythes, gedoseerd benenwagengebruik, dammen bouwende werkverzetters, religieus-culinaire hoogstandjes, verhalende vrouwen, aanstekelijke shanties, een sprong in de duistere zee, processieparkbeklemming, de binnenstebuitenmens: je ziet, hoort, beleeft het allemaal op zondag 14 september tijdens de Bevervaart.

Wat de Bevervaart is? Een eenmalige fietstocht van 25 kilometer van Sevenum via Grubbenvorst en Velden naar Venlo die natuur, muziek, actuele kunst en religieus erfgoed combineert. De start is om 9.00 uur bij de installatie Barmhartige Bever van Agata Siwek langs de Molenbeek aan de Klassenweg in Sevenum. Omstreeks 15.00 uur is de eveneens door Agata Siwek ontworpen Kapel Barmhartige Bever in Museum van Bommel van Dam in Venlo het eindpunt.

Onderweg wordt gestopt bij 14 haltes: kapelletjes, diergerelateerde plekken en andere verrassende locaties. Op elke halteplaats is een bijdrage te zien, te horen, te beleven van achtereenvolgens kunstenaar Agata Siwek, ecoloog Wim Heijligers, de kunstenaars Karin Bartels en Anne ten Ham, gemengd koor Sezako, de natuurmensen Robbert Hesen en Mees van den Munckhof, kunstenaar Safia Boulghalgh, social designer Aukje van Dijk, shantykoor De Maashave, fotograaf Louisa Vergozisi, ondergetekende en kunstenaarscollectief City Venlo.

Halverwege is er een lunchstop met vegetarische soep en een broodje. In Museum van Bommel van Dam worden de deelnemers feestelijk onthaald op een consumptie en kruisbessenvlaai. Wie nog voldoende energie heeft wordt bovendien getrakteerd op een rondleiding door de expositie It’s Not A Joke. Na afloop ontvangen alle deelnemers een medaille, een set kaarten en een goodiebag. De kosten voor deelname bedragen 20 euro (t/m 17 jaar gratis). Meld je hier aan.

Cherrypicking kan ook: pik gratis een of meerdere kersen uit de taart en laat de rest van de Bevervaart voor wat ze is. Zorg er in dat geval voor dat je rond het aangegeven tijdstip (de tijden zijn bij benadering) aanwezig bent op de locatie(s) van jouw keuze.

Intermezzo – Maaibeheer

In een hete tent op het Zomerparkfeest in Venlo werd vorige week Caspar Janssen geïnterviewd. Caspar Janssen, geboren in 1962, is een schrijver en journalist die op latere leeftijd de natuur ontdekte. Sinds 2012 publiceerde hij zes boeken over natuur, landschap en dieren. Caspar loopt, het verslag van een voettocht door Nederland waarin hij probeert te verklaren waarom het landschap zo is veranderd, is misschien zijn meest bekende boek.

In het vraaggesprek in Venlo ging het vooral over zijn nieuwste boek, Aard van het beestje, waarin hij honderd dieren portretteert. Hij las een fragment voor van zijn portret van de atalanta, ook wel admiraalvlinder genoemd, die hij in de omgeving van het Floriadeterrein in Venlo had gespot. Daarmee illustreerde Janssen zijn – niet letterlijk zo uitgesproken – stelling dat zelfs op de grootste mestvaalt een bloempje kan bloeien. Met Limburg leek hij sowieso een haat-liefdeverhouding te hebben: van de ene kant mooi (vooral de overgangsgebieden tussen natuur en cultuur), van de andere kant minder mooi.

Of er nog reacties waren uit het publiek. Een wat oudere mevrouw stak haar hand op. Ze vertelde dat ze sinds 1979 in Grubbenvorst woont en dat het daar vroeger qua bermvegetatie aanzienlijk schraler oogde dan nu. Janssen beaamde dat het maaibeheer er in de loop van de tijd op veel plaatsen op vooruit is gegaan. Ik hoorde hem er nog meer over zeggen, maar luisteren lukte me niet langer. Omdat ik was blijven hangen bij die opmerking van de mevrouw uit Grubbenvorst en een eigen ervaring in het verlengde daarvan.

Mijn gedachten gingen terug naar vrijdag 1 augustus, 13.41 uur, toen ik een foto maakte terwijl ik over het fietspad langs de A73 in Horst fietste. Ik fiets daar wel vaker, maar blijkbaar zonder goed te kijken of zonder mijn blik in de juiste richting te wenden. Ditmaal was het anders. Ineens zag ik wat voor fantastisch minilandschap hier recentelijk is ontstaan. Dankzij extensief maaibeheer. Een doodse, gemillimeterde grasvlakte bleek te zijn omgetoverd in een savanneachtige biotoop, begroeid met grassen en kruiden, een eldorado voor insecten. Een foto meer dan waard.

 Als het je lukt de bebouwde omgeving weg te denken en als je je doof probeert te houden voor het lawaai van de autosnelweg, waan je je hier in de binnenlanden van Afrika. Visioenen van olifanten, giraffen, zebra’s, antilopen, leeuwen en neushoorns verschijnen op mijn netvlies. In de gloria met extensief maaibeheer.

(Dit stukje verscheen eerder deze week ook in Via Horst-Venray)

Intermezzo – Boodschappenbriefje (14) | Riekske

Wat ook een eeuwigdurende bron van fascinatie blijft, is het dialect. Gedachtevorming over het dialect begint bij mij geregeld bij opgeraapte boodschappenbriefjes. Daarop tref ik wel eens woorden als appelsiene of petatte aan. Op het vorige week bij Albert Heijn in Horst opgeraapte briefje van pasfotoformaat ging mijn aandacht in eerste instantie uit naar het woord mettler. Nooit eerder gehoord of gelezen. Ineens viel me in dat het misschien hoorde bij garen kleur 1457 van de regel erboven. Googelen. En precies zo was het. Daarna viel mijn oog op snijworst. Vleesonnozel als ik ben, dacht ik dat elke worst snijworst is. Googelen. Niet dus: snijworst is een specifiek soort worst (dat ik graag aan me voorbij laat gaan).

Boven snijworst staat mik. Met mik heb ik van oudsher een problematische verhouding. Ik ben een native Horster dialectspreker. Mik is in het Nederlands een bepaald soort brood, maar in het Horster dialect staat mik als ik het wel heb voor brood in het algemeen. Net als wek. Terwijl ik ben grootgebracht met broëd. Dan komt mik er niet meer in. Onvolkomenheidje in mijn opvoeding, waarop ik voor de rest weinig heb aan te merken.

Ik besloot de onvolprezen Dialectatlas van het Nederlands uit 2011 er eens bij te pakken. Omdat ik dacht dat die een verspreidingskaart bevatte van dialectwoorden voor brood. Niet dus. Al bladerend bleef ik vervolgens hangen bij een kaart waarop de gangbare benamingen voor het woord vork in de Nederlandse en Vlaamse dialecten is weergegeven. Wat blijkt? In Noord-Limburg zou riekske de meest voorkomende benaming voor vork zijn. Riekske? Verket zal je bedoelen! Riekske (‘kleine riek’) is een prachtig, poëtisch woord, maar ik heb het nog nooit gehoord, ook niet als reekske, zoals het in het Horster dialect zou luiden. In de woordenboeken van het Horster, het Meerlo-Wanssums, het Venrays en het Venloos dialect kom ik riekske/reekske ook niet tegen in de betekenis van vork. Maar zie daar, Sevenum zou Sevenum niet zijn als het weer eens anders was. Uit het Sevenums woordenboek: ‘Rikske –  vork. “Met ’t riksken aete, Riekske, nit met ’t vuûsje.”’  

Om te verifiëren dat mik in het Nederlands inderdaad een bepaald soort brood is en niet brood in het algemeen, pakte ik de Van Dale erbij. Inderdaad: ‘Brood van fijn roggemeel.’ Andere betekenis van mik, volgens Van Dale: ‘Boomtak in de vorm van een tweetandige vork.’ Een verket? Een reek/riek(ske)? Nee, dat is dan weer een vörk in het Horster dialect. Enzovoort.

(Dit stukje verscheen deze week ook in Via Horst-Venray)

Intermezzo – NK Tegelwippen (2)

Bij het passeren van het Horster gemeentehuis aan de zijde van de Jacob Merlostraat bespeurde ik de afgelopen tijd telkens enige ergernis bij mezelf: steeds vaker stonden steeds meer auto’s illegaal geparkeerd op de beklinkerde voetgangerszone naast het gemeentehuis. Op Goede Vrijdag was het ineens anders. Van geparkeerde auto’s geen spoor. Integendeel, sterke mannen waren druk bezig honderden klinkers te verwijderen uit de voetgangerszone. Met groot genoegen sloeg ik dit tafereeltje gade: weg met die stenen!

Het centrum van Horst is de voorbije twee decennia herschapen in een steenwoestijn. Voor de andere dorpskernen van de gemeente Horst aan de Maas geldt hetzelfde. Voor vrijwel elke Nederlandse dorps- en stadskern eveneens. Versteenwoestijning als toonbeeld van Nederlands conformisme. Waar je ook komt: overal grauwe, ongure vlakten waar de wind vooral ’s winters vrij spel heeft en de veelbezongen oer-Hollandse gezelligheid ver te zoeken is.

Een positief gevolg van de klimaatverandering is dat de steenwoestijnen mogelijk hun langste tijd hebben gehad. Om de ontwoestijning te bevorderen is vijf jaar geleden het NK Tegelwippen in het leven geroepen. Daarbij gaan gemeenten in het hele land met elkaar de strijd aan: wie wipt de meeste tegels? Want, aldus de website van het NK Tegelwippen: ‘Wanneer tegels worden vervangen door gras, bloemperken, bomen en geveltuinen, wordt Nederland meer klimaatbestendig, behaaglijker voor insecten en dieren, koeler op warme dagen én veel mooier.’

Venray nam vorig jaar voor het eerst deel aan het kampioenschap. Het aantal van 550 gewipte tegels stak schril af tegen dat van winnaar Venlo: 414.395. De rangorde wordt trouwens bepaald op basis van het TPI, het aantal gewipte tegels per duizend inwoners. Het TPI van Venray bedroeg verleden jaar 12,61; dat van Venlo 4070,8.

Dit jaar heeft Venray concurrentie gekregen van het debuterende Horst aan de Maas (Horst-sweet-Horst schreef er hier eerder al over). In de tussenstand (klik hier) heeft Venray inmiddels een flinke voorsprong genomen op zijn aloude rivaal: met 1935 gewipte tegels (TPI: 44,38) overklast het Horst aan de Maas, dat niet verder komt dan 34 gewipte tegeltjes (TPI: 0,8). Wat de vraag oproept wanneer die honderden (schat ik) gewipte klinkers bij het Horster gemeentehuis in de tussenstand worden verwerkt. Sowieso: met een dosis gezond chauvinisme als motivator moet het toch mogelijk zijn die Piëlhaze in Venray in dit opzicht een vies poepje te laten ruiken?

(Dit is een sterk gewijzigde versie van het stukje dat vorige week verscheen in Via Horst-Venray)

Intermezzo – Americaanse machtsovername

Terwijl de ogen van de wereld steeds meer zijn gericht op de Amerikaanse overname van Groenland, heeft zich hier in ons eigen Horst aan de Maas in alle stilte al zo’n vijandelijke machtsovername voltrokken. Wellicht geïnspireerd door de annexionistische neigingen van zijn grote overzeese broer heeft het nietige America namelijk zonder dat iemand het in de gaten had zijn territorium uitgebreid met Meterik en Swolgen. Daarmee heeft het zijn aantal inwoners meer dan verdubbeld: van 2.362 naar 5.195. Misschien van nog wel wezenlijker belang is dat America met deze annexatie zijn landbouwareaal aanzienlijk heeft vergroot.

Het Trumpiaans aandoende staaltje van Americaanse bravoure kwam gisteren aan het licht na de lancering van de Interactieve voetbalkaart. Deze kaart (klik hier) toont de verspreiding van seizoenkaarthouders van betaald voetbalclubs over Nederland. Inzoomend op de gemeente Horst aan de Maas blijkt dan bijvoorbeeld dat Lottum de kern is met de meeste VVV-seizoenkaarthouders (tachtig procent), dat Griendtsveen uitsluitend seizoenkaarthouders van PSV telt (namelijk vijf), dat Evertsoord als enige kern geen enkele seizoenkaarthouder van een betaald voetbalclub herbergt en dat in Horst het aantal seizoenkaarthouders van VVV dat van PSV maar net overstijgt.

Goed. Maar zoom je op de kaart in op Meterik, dan verschijnen deze gegevens in beeld:

En wil je weten hoe in Swolgen de seizoenkaarthouders zijn verdeeld, dan zie je dit:

Overtuigender bewijs van de Americaanse machtsovername is nauwelijks te vinden. Tegelijkertijd rijst de vraag welke kern van Horst aan de Maas het volgende slachtoffer van de Americaanse landhonger zal zijn.

Of zouden de begerige blikken van America verder reiken dan uitsluitend Horst aan de Maas? Venray, Venlo, Helmond: let op uw saeck!

P.S. Vandaag (vrijdag 28 maart) is de kaart in die zin aangepast dat ze uitsluitend nog de totaalcijfers voor de gemeente Horst aan de Maas toont: in totaal 411 seizoenkaarhouders waarvan 190 VVV, 164 PSV en 19 Ajax.

Intermezzo – Gesontste Regio

Dat heet van je hard geen moortkuil maken. Of zou het toch iets subtieler liggen? Zijn die eerste s en die eerste t misschien bewussies om nog eens extra te benadrukken hoe ongesont de Gezondste Regio wel niet is? Ik zou er niet van staan te kijken.

Op een in allerlei opzichten trieste zondag een lange wandeling maken naar iets waarvan je bij voorbaat weet dat het je zondag nog triester maakt, neigt naar zwelgen in verdriet. So be it. Lotte Spreeuwenberg stuurde me gisteren bovenstaande foto van deze hartenkreet. Waarvoor bij dezen dank. Niets ten nadele van Lotte maar ik geloof het altijd pas echt als ik het met eigen ogen heb gezien. Dus liep ik naar de rotonde Horsterweg – Aartserfweg, zo’n beetje op de grens van de voormalige gemeenten Horst en Grubbenvorst. Daar werd me meteen duidelijk dat Lotte niet aan het photoshoppen was geslagen.

Dat voor de oostzijde van de Horsterweg allerlei landschapsverneukende plannen op stapel staan was me bekend. Dat daarvoor al voorbereidende werkzaamheden waren verricht eveneens. Desalniettemin is het schrikken geblazen als ineens de contouren van een megakarkas in aanbouw opdoemen, pal naast de hartenkreet. Is dit het begin van de megastrontfabriek die hier zou komen? Geen idee. Wat maakt het ook uit, de schade is toch al aangericht en zal alleen maar toenemen.  

Door de voortschrijdende verdozing zijn Blerick en Sevenum inmiddels al aan elkaar gegroeid. Binnen afzienbare tijd wacht Venlo/Grubbenvorst en Horst hetzelfde lot. De verkiezingsprogramma’s die binnenkort het licht zien, staan ongetwijfeld bol van de mooie woorden over bescherming van het landschap en het tegengaan van verrommeling. Zoals ze daar al decennia lang van bol staan. En zie wat er in die decennia is gebeurd: totale vernaggeling van het landschap en almaar voortwoekerende verrommeling.

Met de verkiezingen in aantocht zullen de politieke krokodillentranen geheid niet van de lucht zijn. Terwijl ze het zelf hebben laten gebeuren. Ze stonden erbij en ze keken ernaar. En ze stichtten een vehikel ter instandhouding van het ondernemersbelang. En als toppunt van cynisme, arrogantie, hypocrisie en zelfvoldaanheid durfden ze dat ook nog eens de Gezondste Regio te noemen. Bla bla, inderdaad.

Intermezzo – Ruud

Greenport Venlo is de fancy naam voor het gebied tussen Venlo en Venray. Ontwikkelbedrijf Greenport Venlo beheert en ontwikkelt Greenport Venlo. Ontwikkelbedrijf Greenport Venlo heeft als missie, aldus zijn website, ‘het aanbieden van vestigingsmogelijkheden voor bedrijven om zo economische groei en werkgelegenheid te realiseren in een aantrekkelijk ingericht en duurzaam functionerend gebied’. Aandeelhouders zijn de gemeenten Horst aan de Maas, Venlo en Venray en de provincie Limburg.

Directeur van Ontwikkelbedrijf Greenport Venlo is Ruud van Heugten, voorheen onder meer Tweede Kamerlid en Brabants gedeputeerde voor het CDA. Ruud kwam in maart van dit jaar in aanvaring met de gemeenteraad van Venray. Die moest een besluit nemen over de aanleg van De Spurkt, een bedrijventerrein van dertig hectare. Voorafgaand daaraan dreigde Ruud: ‘Ik zal uw besluitvorming nauwlettend volgen en zo nodig voor de belangen van het ontwikkelbedrijf opkomen, langs welke weg dan ook.’ De gemeenteraad liet zich niet van de wijs brengen door het dreigement van Ruud en zette een streep door de voorgenomen aanleg van het bedrijventerrein.

Vorige week dinsdag deed Ruud opnieuw van zich spreken. De Limburger publiceerde een artikel over de aantasting van het Limburgse landschap door de bouw van gigantische distributiecentra. Kan en moet dit wel zo doorgaan, was de vraag. Nee, aldus Ruud in het artikel: ‘Ik ben voorstander van strengere richtlijnen.’ Ruud is ook voorstander van een tijdelijke stop op gronduitgifte: ‘Ook omdat we door de voorraad grote kavels heen zijn.’ Oh zo! Eerst alles volplempen en dan pleiten voor strengere richtlijnen en een tijdelijke stop op gronduitgifte. En evengoed op je achterste benen staan als je De Spurkt niet mag ontwikkelen.

Is Ruud trouwens met zijn Ontwikkelbedrijf Greenport Venlo niet op z’n minst medeverantwoordelijk voor de aantasting van het landschap, vooral tussen Venlo en Sevenum? Nee hoor, dat zien we dan toch helemaal verkeerd. Ruud in De Limburger: ‘De distributiecentra zijn geclusterd met respect voor de omgeving en voldoen aan tal van voorwaarden. Je zou kunnen zeggen dat Greenport een schoolvoorbeeld is van hoe het zou moeten.’ Grapjurk, die Ruud. Meneer beweert daar met droge ogen dat Greenport een schoolvoorbeeld is van hoe het zou moeten. Rijd, fiets of loop door het gebied tussen Venlo en Sevenum en probeer dan eens géén tranen in je ogen te krijgen.

Wordt het geen tijd dat de aandeelhouders gaan ingrijpen?

(Dit stukje verscheen gisteren in iets andere vorm in Via Horst-Venray)

Klein mysterie 784 – Kuiperpleinflat (2)

Het viel te verwachten: na de zuidelijke zijgevel is nu ook de noordelijke zijgevel van de Kuiperpleinflat in Horst voorzien van een gevelaankleding (is dat geen mooie, neutrale term die voorkomt dat we blijven hangen in discussies over kunst, kitsch, decoratie, mooi, lelijk?).

Dit viel te verwachten op grond van de artist impression:

‘Huh, maar in de artist impression is die zijgevel groen, terwijl ie in werkelijkheid wit is!’ De reacties op het stukje van afgelopen donderdag over de zuidelijke zijgevel (klik hier) hebben me tot het inzicht gebracht dat beide zijgevels nu inderdaad wit zijn, maar groen worden. Het aan beide gevels bevestigde raster is, begrijp ik nu ook, ongetwijfeld bedoeld als leidraad voor gevelbegroeiing.

Hoe mooi gevelbeplanting kan uitpakken, bewijst het stadskantoor in Venlo (klik hier). Waarom zou dat in het geval van de Kuiperpleinflat anders zijn? Maar wat ik dan weer niet begrijp: waarom is gevelbeplating alléén niet voldoende als gevelaankleding? Waarom moet er zo nodig óók nog iets decoratiefs (oei, zeg ik het toch) bij?

Goed. Terug naar de noordelijke zijgevel. Daarop is een soort plattegrond van Horst aangebracht waarin zeven Horster bouwwerken zijn verbeeld. Wie op eigen houtje wil uitvogelen welke bouwwerken dat zijn, moet dat nu doen, want onder deze foto ga ik het verklappen.

Laten we onderaan beginnen:

De Sint-Lambertuskerk kennen we al van de zuidelijke zijgevel. Daaronder ’t Gasthoês. Links naast de kerk de Sint-Jozefkapel, wat lastig te onderscheiden omdat ze precies op een kruispunt van wegen (Herstraat en Sint Josephstraat) is geplant. Vervolgens gaan we naar boven:

Piece of cake: rechtsboven onmiskenbaar de Risseltkapel, linksonder onmiskenbaar het voormalige gemeentehuis (dat wel enigszins vreemd is gepositioneerd ten opzichte van de kerk, maar een kniesoor die daarop let). Blijven er twee over:

Ik geef onmiddellijk toe dat die me hoofdbrekens hebben gekost en dat er raadpleging van deskundigen aan te pas moest komen. Oké dan: rechts is Het Groenewoud, alleen wonderlijk genoeg niet de voorgevel maar de zijgevel, waarvan de hoogte-breedteverhouding ook nog eens niet helemaal lijkt te kloppen.

Ten slotte dat meer brede dan hoge gebouw links, met die boogvormige vensteropeningen. Alles tegen elkaar afwegend kan dit toch uitsluitend en alleen de voorgevel van Museum De Kantfabriek zijn. U weet wel, dat gebouw met die meer hoge dan brede voorgevel en met die rechthoekige vensters.

Rrrraaaarrrr. Eén van mijn geraadpleegde deskundigen: ‘Straks raakt het raster overwoekerd en zijn alle problemen opgelost.’

Intermezzo – Brutale aanranding

Criminaliteit bestond vroeger niet in Horst aan de Maas? Dank je de koekoek! Dezer dagen is het precies honderd jaar geleden dat ter hoogte van Californië, op de grens van Grubbenvorst en Horst, een roofoverval plaatsvond waarbij liefst 8707 gulden – een gigantisch bedrag in die tijd – werd buitgemaakt.

De in 1924 geopende nieuwbouw van de zuivelfabriek aan de Loevestraat (nu Aldi)

‘Brutale aanranding’, kopte de Nieuwe Venlosche Courant op zaterdag 29 maart 1919. Een dag eerder was A. Jacobs, secretaris-penningmeester van stoomzuivelfabriek St. Lambertus in Horst, ’s ochtends naar de bank in Venlo gefietst om daar het geld op te halen om de melkleveranciers van de zuivelfabriek uit te betalen. Op de terugweg werd hij omstreeks 11.00 uur op de Venloseweg aangevallen door twee mannen. De Nieuwe Venlosche Courant: 

‘Hij kreeg een slag met een hout op het hoofd en viel van zijn rijwiel; kreeg nog een slag en werd vastgegrepen door een persoon, die den aangevallene de keep over het hoofd trok; de ander sneed de riem van de geldtasch door. Daarna voelde hij nog een slag en toen hij zich kon oprichten liepen 2 manspersonen weg.’

Bij terugkomst in Horst meldde Jacobs zich met een bebloed hoofd bij de dokter. Het signalement dat hij kon geven van de daders, die er met 8707 gulden vandoor waren gegaan, was uiterst summier: hij kwam niet verder dan dat de ene man een pet op had en dat de andere een hoed droeg en een grijze jas. De Nieuwe Venlosche Courant: ‘Jammer zou ’t zijn, dat die gemeene straatroovers hun straf ontgingen. Afschrikwekkende voorbeelden moeten gesteld worden.’

Nieuwe Venlosche Courant 29 maart 1919

Enkele dagen later loofde de directie van de stoomzuivelfabriek een beloning van vijfhonderd gulden uit voor de gouden tip die zou leiden tot de arrestatie van de twee ‘bandieten’. 

Nieuwe Venlosche Corant 3 april 1919

Of de beloning is uitgekeerd is me niet duidelijk. Vast staat wel dat eind april twee verdachten werden gearresteerd en in bewaring werden genomen. Het betrof twee ‘arbeiders’ uit Horst, 31 en 38 jaar, waarvan er een in de stoomzuivelfabriek had gewerkt. 

Nieuwe Venlosche Courant 23 april 1919

In september diende de zaak voor de rechtbank in Roermond. Het Openbaar Ministerie eiste een gevangenisstraf van vier jaar. Mr. Paul Tripels, advocaat van de verdachten, pleitte vanwege gebrek aan bewijs juist voor vrijlating. De rechtbank besloot tot voorlopige invrijheidstelling. Twee weken later volgde definitieve vrijspraak. Het Openbaar Ministerie ging in hoger beroep bij het gerechtshof in Den Bosch. Opnieuw was de eis vier jaar gevangenisstraf en opnieuw bepleitte Tripels vrijspraak. 

Peel en Maas 29 november 1918

Daarna loopt het spoor vooralsnog helaas dood. Dat doet me vermoeden dat nooit overtuigend bewijs tegen de verdachten is geleverd en dat de daders nooit zijn opgespoord en veroordeeld.