Intermezzo – Olifantenpaadje

Bloemen verwelken
schepen vergaan
maar olifantenpaadjes blijven altijd bestaan

Verleidelijk om te gaan zitten mokken over de snelle ondergang van een van de jongste olifantenpaadjes van Horst aan de Maas. Maar waarom zou je? Je dacht toch niet heus dat het olifantenpaadje dat de Nieuwe Hegelsomseweg en de Stationsstraat sinds enkele maanden met elkaar verbond voor eeuwig en altijd de kop is ingedrukt? Dat een recent gegraven, lullig greppeltje voldoende is om een afkorting van honderden meters en een tijdwinst van enkele minuten teniet te doen? Eén buurtbewoner die bereid is om met een stevige plank de greppel te overbruggen en een tweede leven voor het paadje lonkt al.

‘Gaat niet’, hoor ik achter me een man zeggen als ik een foto maak van de nieuwe situatie. Ik veronderstel dat hij verwikkeld is in een telefoongesprek. Pas als ik hem hoor zeggen ‘Dat gaat niet meer, je kan er daar niet meer door, dat pad is weg’, besef ik dat hij het tegen mij heeft. Er klinkt iets triomfantelijks door in zijn woorden. Hij lijkt niet meteen het type dat zit te wachten op relativerende tegenwerpingen in de trant van ‘Eeuwig zonde’, ‘Dat zullen we nog wel eens zien of je er niet meer door kan’ of ‘Olifantenpaadjes laten zich doorgaans niet zo snel uit het veld slaan’. Om de lieve vrede te bewaren houd ik het bij een afgemeten ‘Dat zie ik’.

Hoe het verder gaat? Niet onwaarschijnlijk dat in de buurt van het voormalige olifantenpaadje een nieuw ontstaat. Dat vervolgens de gemeente of bewoners van de appartementencomplexen aan de Nieuwe Hegelsomseweg ook dat nieuwe olifantenpaadje het leven zuur zullen maken. Dat vervolgens toch het inzicht daagt dat het ontstaan van olifantenpaadjes doorgaans wijst op een onvolkomenheid in de ruimtelijke ordening. Dat het ten slotte komt tot de aanleg van een van hogerhand verordonneerd pad, al dan niet verhard.    

Intermezzo – Trafohuisjes

Gerede kans dat ‘netcongestie’ wordt uitgeroepen tot Woord van het Jaar 2026. Ineens is het onder ons. Overal zoemt het rond. Ook Horst aan de Maas is inmiddels getroffen door netcongestie. Verantwoordelijk wethouder Leon Litjens heeft beloofd het probleem te gaan oplossen. Toch schreeuwt BVH – zoals te doen gebruikelijk – moord en brand. Horst-sweet-Horst probeert – zoals te doen gebruikelijk – ook een zonnige kant aan de zaak te zien. En heeft die gevonden.

Het vermoedelijk uit 1927 daterende trafohuisje aan de Schadijkerweg in Meterik

Ondanks de belofte van de wethouder valt te vrezen dat netcongestie nog wel even onder ons blijft. Dit biedt een uitgelezen kans een time-out te nemen om na te denken over vormgeving en ruimtelijke inbedding van het grote aantal transformatorhuisjes dat zal verrijzen als de netcongestie voorbij is.

Het vermoedelijk uit 1923 daterende trafohuisje aan de Stationsstraat in Hegelsom

Wie de architectonische ontwikkeling van het transformatorhuisje in de afgelopen eeuw bekijkt, ziet een steeds verdere versobering. Baksteen maakte plaats voor staal,  decoratie voor functionaliteit. Huisjes werden kasten. Van een aanwinst voor de omgeving verwerd het trafohuisje tot een obstakel. Zelfbewustzijn veranderde in schaamte, etaleren in wegmoffelen.

Hedendaags trafohuisje aan de Beltstraat in Meterik

De elektriciteitsvoorziening is in handen gekomen van commerciële netwerkbeheerders. Aankleding en uitstraling van trafohuisjes hebben bij hen geen prioriteit. Wat ook niet helpt, is dat toetsing op de omgevingskwaliteit van trafohuisjes tegenwoordig achterwege blijft. Dat was vroeger wel anders. Toen in 1978 bij de middelbare landbouwschool aan de Venrayseweg in Horst een trafohuisje gebouwd diende te worden, dwong de welstandscommissie bijvoorbeeld af dat het dezelfde pannen en stenen kreeg als de school.

Het trafohuisje bij de voormalige middelbare landbouwschool 

Is het een illusie om te denken dat trafohuisjes weer kunnen transformeren in gebouwtjes die de omgevingskwaliteit verhogen? Nee. Waar een wil is, is een weg. Die wil dient vooral aanwezig te zijn bij de eerstverantwoordelijke voor de inrichting van de openbare ruimte: de gemeente. Als zij het trafohuisje als gebouwtype serieus neemt, zal je zien dat ze anderen (netwerkbeheerders, architecten, vormgevers, kunstenaars) vanzelf meekrijgt. Zie de netcongestie daarom ook als kans om hiervoor beleid te ontwikkelen.

Hedendaags trafohuisje aan de Janssenweg in Horst

N.B. Wie inspiratie nodig heeft, zou de recente publicatie Nutshuisjes – Naar een nieuwe stedelijke standaard eens moeten inzien (klik hier).

Intermezzo – Stationslaan

Hevige online-verontwaardiging afgelopen week over het kappen van een monumentale beuk langs de toegangsweg tot station Horst-Sevenum. De beuk verkeerde in slechte staat en vormde een bedreiging voor de veiligheid. Aldus de deskundigen. ‘Hoezo slechte staat? Hoezo veiligheid? We worden weer eens belazerd door de gemeente Horst aan de Maas’, was de teneur op sociale media. Tja.

Bij gebrek aan eigen deskundigheid ben je overgeleverd aan die van deskundigen. Dus zonde van die beuk maar begrijpelijk. De toegangsweg tot het station heeft toch al niet meer de allure van weleer: daarvoor zijn er de afgelopen decennia teveel monumentale bomen verdwenen. Wat ooit een statige laan was, is verworden tot een ordinaire weg die wordt geflankeerd door wat bomen. Overigens heeft ook de sloop van de aan het begin van de toegangsweg gelegen villa Bellevue – ergens in het laatste kwart van de vorige eeuw – afbreuk gedaan aan de bekoring van de toegangsweg.

Wat is het dan een geluk dat Horst aan de Maas elders wel nog kan bogen op een stationslaan in volle glorie. Tienray bezit misschien wel de stationslaan aller stationslanen. Meter of tweehonderd lang, kaarsrecht, breed, onverhard, aan weerszijden een rij bomen op gelijke afstand van elkaar, gesloten bladerdak. Je waant je honderd jaar terug in de tijd.

Enige minpuntje: het zijn geen beuken die de laan omzomen maar Amerikaanse eiken, om en nabij de veertig als ik het wel heb, aangeplant tussen 1920 en 1930 volgens de Bomenstichting. Daar staat dan weer als pluspunt tegenover dat beide rijen bomen worden geflankeerd door beukenhagen. Ze worden niet meer onderhouden, maar het pad tussen Amerikaanse eiken en beuken werd ooit druk bewandeld, aldus dorpshistoricus Harrie Raaijmakers: ‘Tijdens Mariafeesten kwamen ongeveer een eeuw geleden duizenden pelgrims met de trein in Tienray aan. Over de middenweg reden de koetsen af en aan en de voetgangers liepen aan de beide zijkanten. Dat is hier en daar nog goed te zien.’

Wat Tienray verder voor heeft op Horst-Sevenum, is dat het uit 1873 daterende voormalige stationskoffiehuis bewaard is gebleven.

Koesteren, deze idylle.

Top 5 – Olifantenpaadjes

1. Niet steeds in herhaling willen vervallen.
2. Almaar op zoek zijn naar nieuwe dingen.
3. Ervoor waken om niet uit te groeien tot de lokale epigoon van Jan Dirk.

Zomaar drie redenen waarom olifantenpaadjes er zo bekaaid vanaf komen op Horst-sweet-Horst. Slechts drie bijdragen in de afgelopen tien jaar (plus een aantal uitsluitend op Facebook en Instagram gepubliceerde signaleringen, maar die beklijven niet). Beschamend. Hoogste tijd voor een nieuwe exclusieve Horst-sweet-Horst top 5 van Horster olifantenpaadjes (allemaal afgelopen week vastgelegd, waardoor meteen ook de momentane prachtige geeltinten van de Horster steppen zijn vastgelegd). Komt-ie:

5. Meldersloseweg, Horst

Het levende bewijs van een verkeersovertreding: heb je bij Inter Chalet weer eens niet gevonden wat je zocht, dan pak je de kortste weg naar huis en zou je wel van lotje getikt zijn om driekwart van de rotonde te nemen.

4. Hagelkruisweg – Stationsstraat, Hegelsom

Met een afstotelijk hekwerk, een afzichtelijk bedrijfspand, een onafzienbaar maisveld en dreigende kassen op de achtergrond oogt het decor van dit kaarsrechte olifantenpaadje bepaald niet sexy. Wat het dan toch bijzonder maakt? De lengte van naar schatting tweehonderd meter. Plus de enorme afstandswinst, die wel eens tot een kilometer zou kunnen oplopen.

3. Nieuwe Hegelsomseweg – Stationsstraat, Hegelsom

New kid on the block. Verbindt de nieuwe wijk in Hegelsom-Zuid met het fietspad richting station. Aanzienlijke afstandsbesparing die maakt dat de stationganger z’n slaap met een minuut of drie kan verlengen. En slechts een minuut of anderhalf eerder thuis is, gezien de noodzaak om de drukke Stationsstraat over te steken.

2. Gastendonkstraat – Wittebrugweg, Horst

Karakteristieke vorkachtige uitmonding op het roodgrijze fietspad, flankerend chillbankje, graffitivriendelijke elektriciteitskast, schaduwrijke bomen, lonkend viaduct. Wat wil je nog meer?

1. Zuster Olgahof, Horst

Nog zo’n gloedjenieuwe toevoeging aan het Horster olifantenpaadjeslandschap. Op 18 mei opende de nieuwe Weisterbeekschool zijn deuren en nauwelijks twee maanden later is de tekentafelwerkelijkheid al gecorrigeerd door de dagelijkse praktijk. Instant klassieker. (Met dank aan Ton Peeters voor het signaleren en voor de foto.)

Intermezzo – Scholekster

Als kind ging ik op zondagochtend steevast en rundje ri-je met m’n vader. We hadden een min of meer vaste route: de Paes, de Schaak, het gebied waar nu Loohorst ligt (waar het stikte van de konijnen), het Grauwveen en ten slotte de Peel tussen Griendtsveen en Helenaveen. Stapvoets over onverharde wegen die inmiddels alweer decennialang ontoegankelijk zijn voor gemotoriseerd verkeer. We zagen vogels die je in deze regio tegenwoordig niet of nauwelijks meer ziet. Denk aan de wulp, de grutto, de patrijs. Andersom kan ik me niet herinneren dat we toen ook maar één keer een grote zilverreiger (‘witte reiger’), een ooievaar of een raaf zijn tegengekomen, vogels die vandaag de dag in deze contreien redelijk algemeen zijn.

Een zeldzame verschijning in die tijd was de Haematopus ostralegus ofwel scholekster. Waarschijnlijk vanwege z’n zeldzaamheid én z’n oranjerode snavel was de scholekster – samen met de wulp (vanwege z’n naam en z’n gekromde lange snavel) – mijn favoriete vogel. Hoewel de scholekster hier tegenwoordig in groteren getale voorkomt en intussen de raaf voor mij aan de top van het vogelrijk staat, is mijn fascinatie voor de scholekster nooit verdwenen.

Wat bijdraagt aan mijn sympathie voor de scholekster, is dat ik altijd een beetje met ‘m te doen heb. Misschien ontmoet ik ‘m op de verkeerde momenten, maar in mijn nabijheid brengt-ie doorgaans een luid, schel, hoog, piepend geluid voort. Laatst ook weer toen een luidruchtig koppel me op de Spoorweg in Hegelsom hoog in de lucht passeerde. Wat was er aan de hand? Had het te maken met mijn aanwezigheid? Waren ze boos, bang, verontrust, nerveus? Of is dit een te menselijke interpretatie? Kan het zijn dat wat ik voor een klaagzang houd voor een scholekster juist een uiting van welbehagen is?

Een tweede reden waarom ik een beetje te doen heb met de scholekster, is dat ik ‘m tegenwoordig vaak aantref op of in de nabijheid van oerlelijke akkers. Akkers met een vloerbedekking van zwart landbouwplastic waarop gewassen worden geteeld. Het beeld van kinderen die ver weg in een arm land dag in dag uit op een onafzienbare vuilnisbelt rondscharrelen in een poging te overleven, is dan nooit ver weg. Waaraan hebben die kinderen dat te danken? Waaraan heeft zo’n mooie, statige vogel dat te danken? Je gunt ‘m toch een sappig weiland of plasdrasgebied? Of is de scholekster net zo’n opportunist als de mens? Gaat ook hij liever voor snel gewin? Dient het gemak niet alleen de mens maar ook de scholekster?

Intermezzo – Landbouwschool Hegelsom

Mijn opa van moederskant was afkomstig uit Meerssen. Een klassieker uit zijn herinneringenrepertoire was dat hij (1906-1997) in zijn jonge jaren had gedanst in het café-restaurant in de top van de watertoren in het nabijgelegen Schimmert. Die ongenaakbare watertoren, zo leerde ik later, was in 1926 ontworpen door Jos Wielders. Net als Alphons Boosten (1893-1951) en Frits Peutz (1896-1974) behoorde Sittardenaar Wielders (1883-1949) tot de meest vooraanstaande Limburgse architecten in de eerste helft van de twintigste eeuw. Lange tijd verkeerde ik in de veronderstelling dat Wielders geen sporen had nagelaten in Horst, in tegenstelling tot Boosten (Sint-Lambertuskerk) en Peutz (Mèrthal). Totdat ik er enkele jaren geleden achter kwam dat Wielders ontwerper is van de landbouwschool (de latere biologische school) aan de Stationsstraat in Hegelsom.

Een dezer dagen las ik in het jongste nummer van De Maasgouw (‘tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en archeologie’) een bijdrage van Jos Pouls over de Schoutenhof in Epen. Ontworpen door Jos Wielders. Pouls plaatst Wielders in zijn artikel in een breder kader. Hij schetst hoe Wielders in het begin van zijn loopbaan moderne, zakelijke bouwstijlen zoals de Amsterdamse School en het Nieuwe Bouwen aanhing. Omstreeks 1930 bekeerde hij zich tot een meer traditionalistische, minder rationalistische en meer romantische en decoratieve stijl.

In de uit 1938 daterende landbouwschool met onderwijzerswoning in Hegelsom komt duidelijk de bekeerde Wielders tot uiting, dunkt me.

‘De school is mooi aangepast aan de landelijke omgeving’, schreef De Limburger na de officiële opening op 24 november 1939. ‘Het lijkt wel een boerderij’, sprak burgemeester Van Grunsven bij diezelfde gelegenheid. De Limburger Koerier noemde dat vervolgens ‘het beste compliment’ dat Wielders kon krijgen. Wat allemaal niet wegneemt dat uit de prominente plaats die Wielders het markante overkapte fietsenrek toebedeelde, beslist lef spreekt.

Zoals je ook zou kunnen zeggen dat het van enige eigenwijsheid getuigt om de ingang van de school niet te centreren. Opmerkelijk genoeg is de ingang in het voorlopig ontwerp uit juni 1938 trouwens wel degelijk gecentreerd.

De latere aanbouw heeft het oorspronkelijke aanzien van het gebouw helaas danig aantast. Ook de veel te nadrukkelijk aanwezige reclame-uitingen van de huidige gebruiker doen afbreuk aan het pand.

N.B. 1 Hoofd van de school was vanaf de stichting in 1938 tot 1958 Jan (‘meester’) Achten. Recentelijk is aan de overzijde van de school een straat naar hem vernoemd.

N.B. 2 Foto 1 en 2 en het fragment van de bouwtekening zijn afkomstig van de website van Heemkunde Hegelsom  

Intermezzo – Verkiezingsdag

Verkiezingsdagdialoog (1)

Melderslo, stembureau MFC De Zwingel, 14.53 uur. Twee jongens van een jaar of tien staan wat te lanterfanten, met zicht op het stembureau.

‘Menéér!’
‘Ja?’
‘Wat is dat daarbinnen?’
‘Dat is een stembureau voor de verkiezingen.’
‘Oh. Doet de BBB daar ook aan mee?’
‘Jazeker, doet de BBB mee.’
‘En ook een partij die voor vegetarisch eten is?’
‘Die ook ja, ik denk dat jullie de Partij voor de Dieren bedoelen.’
‘Is dat jouw broer?’
‘Wie?’
‘Daarbinnen!’
‘Nee, ik heb geen broer.’
‘Oh.’


Top 4 van stembureautralderaldera in Horst aan de Maas

4. The only way is up (Sevenum, stembureau De Gaper)

3. Rijmen en dichten zonder je hemd op te lichten (Horst, stembureau ’t Gasthoês)

2. Fröbelen op het allerhoogste niveau (Hegelsom, stembureau Zaal Debije)

1. De omgekeerde wereld (Sevenum, stembureau De Kruisweide)

Verkiezingsdagdialoog (2)
Hegelsom, stembureau Zaal Debije, 15.47 uur. Twee oudere mannen verlaten het stembureau.

‘Zoë, da zie we d’r wer vaan af, Lei.’
‘Jao. Ma hoe lang daat wet ik evvel ok ni.’
‘Dao hedde geliëk i, jao.’

Intermezzo – Tuinrenner

‘Klopt, jullie rennen inderdaad niet door onze tuinen. Waarom eigenlijk niet? Er zijn massa’s tuinen die helemaal zouden opfleuren van een regelmatig bezoek van de tuinrenner. In Frankrijk heeft nagenoeg elke tuin een tuinrenner. ‘Il faut cultiver son coureur du jardin’, is daar het motto. Verzeker je van de diensten van een tuinrenner en je bent gegarandeerd verlost van slakken. Wat veel mensen ook niet weten is dat het zweet van de tuinrenner de plantengroei bevordert. Er zijn tuinmannen die zich hebben bekwaamd in het tuinrennen, maar zij vormen doorgaans geen sieraad voor hun beroepsgroep. Weet je, ik ken een dwangmatige dagelijkse tuinrenner wiens parcours diep is uitgesleten. Geeft dat ooit zo aangeharkte, keurig gemillimeterde gazon een heel bijzondere uitstraling kan ik je verzekeren. Persoonlijk prefereer ik de flierefluitende tuinrenner. Dan zie je ‘m wekenlang niet en dan raust ie dag in dag uit met een noodgang door de tuin, willekeurig als een straalpistool hoppend van bloemperk naar struikgewas. En dan heb je natuurlijk ook nog de tuinrenners die de kantjes er vanaf lopen. Gouden gozers! Waar je trouwens wel voor moet uitkijken zijn de beunhazen onder de tuinrenners, die graven meer dan ze rennen. Hé, kijk! Daar zal je ‘m hebben! Onze tuinrenner! Hij komt uit een echt tuinrennersgeslacht. Wist je dat hij vorig jaar brons heeft behaald op het NK Tuinrennen Artistique?’

Top 5 – Rode lijnen in Horst aan de Maas

Met enige regelmaat heeft het kabinet, premier Dick Schoof voorop, de afgelopen maanden laten weten dat het geen rode lijn trekt wat betreft het handelen van Israël in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever. Vanwaar die onbegrijpelijke en kwalijke weigering? Een kwestie van niet willen? Niet durven? Een kwestie van niet kunnen kan het niet zijn. Weinig zaken in het leven zijn zo eenvoudig als het trekken van een rode lijn. Wij in Horst aan de Maas zijn er zelfs meesters in. Geef je ogen goed de kost en je komt tot de ontdekking dat het in Horst aan de Maas barst van de rode lijnen. Komt ie, de exclusieve Horst-sweet-Horst top 5 van rode lijnen in Horst aan de Maas:

5. Klimobject Pieter Belsstraat, Horst

Als deze rode lijn nog geen ontzag afdwingt, welke dan wel?

4. Meester Wijnenstraat, Hegelsom

Klassieker onder de rode lijnen

3. Parkeerplaats sportpark De Merel, Melderslo

Retestrakke rode lijn, je zou wel gek zijn om ‘m te passeren

2. Holstraat, Hegelsom

Demarcatielijn om je vingers bij af te likken, veel duidelijker vind je ze niet

1. Sint Johannes Evangelistkerk, Meterik

Kijk, zelfs de kerk kan het. Goed voorbeeld doet goed volgen   

Intermezzo – Platte plaatsnamen

‘Ow gemint deut niks vör os taal! Dus doon weej wat zeej zujje motten doon!’ En dus beplakte PLAT, de Polletieke Limburgse Actiegroep Taalbeleid, onlangs de plaatsnaamborden van de zestien kernen van de gemeente Horst aan de Maas met de dialectnaam van de betreffende kern (bekijk hier een filmpje van deze actie).

Wat is PLAT? Daarvoor kunnen we terecht op de PLAT-website. Enkele citaten:

‘PLAT is opgerich door twee jónges oet Nederlans-Limburg die beide väöl passie veur 't Limburgs höbbe. Limburgs is sinds 1997 ein door 't Riek erkèndje regionaal taal. Wae wille 't idee doorbraeke det oos taal allein mer ein variant is van 't Nederlands. Veer wille 't  Limburgs laevendig haje. Limburgs is de taal van ós. De taal van 't hert. Mer 't is väöl meer es allein 'n taal. 't Is ouch deil van oos cultuur, van waem veer zeen, van oos identiteit.’

Wat ik hiervan denk? Ik prijs mezelf gelukkig dat ik (Horster) dialectspreker ben. Of ik daarmee automatisch ook spreker van de Limburgse taal ben, betwijfel ik. De argumenten die worden aangevoerd om te bewijzen dat het Limburgs een taal zou zijn, kunnen me niet overtuigen. Zoals het voor mij ook maar de vraag is of een Limburgse identiteit en een Limburgs bewustzijn bestaan: ik heb de indruk dat in Limburg het lokale, regionale en nationale bewustzijn aanzienlijk sterker zijn ontwikkeld dan het provinciale, misschien met uitzondering van de carnavalstijd.

Desalniettemin heb ik geen enkele moeite met de plakactie van PLAT. Over de PLAT-spelling ga ik ook niet zitten mierenneuken, het zal me worst wezen of je Melderslo in het dialect (of in de Limburgse taal…) schrijft als Melderse, Mèlderse, Maeldurse of Maelderse. Laat de Limburgse taalpolitie haar tanden hier maar op stukbijten.

Wat wel enigszins onbegrijpelijk is, is dat PLAT iets heeft gemist. Namelijk dat het niet Melderse is, maar de Melderse. ‘Wao woënde geej?’ ‘Ik woën in de Melderse. En ok óppe Melderse.’

Bij de plaatsnaamborden van Meterik en Hegelsom is PLAT op dezelfde manier in de fout gegaan: niet Miëterik maar de Miëterik; niet Haegelsum maar d’n Haegelsum.

Onmachtig als ik het Zaerums dialect ben en niet uit op ruzie met de Zaerumse, waak ik ervoor al te absolute uitspraken te doen over Kroeënenberg. Toch lijkt me dat ook voor die plaatsnaam in het dialect een lidwoord thuishoort: de of d’n Kroeënenberg.

Overigens word ik intussen gekweld door de vraag wat het Horster dialectwoord voor mierenneuken is. Iets met zekdumpel erin veronderstel ik. Iemand enig idee?

Intermezzo – Chatbot (2)

Zoals gisteren geschreven (klik hier), vroeg ik ChatGPT onlangs voor het derde jaar op rij naar de rivaliteit tussen Horst en Venray in de loop der jaren. In het antwoord was sprake van ‘geladen confrontaties’ op voetbalvelden tussen Hegelsom en Venray. Nu ben ik redelijk bekend met de regionale voetbalgeschiedenis, maar die confrontaties tussen Hegelsom en Venray waren me volledig ontgaan. Daarom vroeg ik ChatGPT om een beschrijving daarvan. Dit was het resultaat:

‘De wedstrijden tussen Hegelsom en SV Venray zijn meer dan zomaar voetbalwedstrijden. Ze zijn strijdtonelen waar trots, eer en geschiedenis samenkomen. Voor Hegelsom is het dé kans om zich te meten met de grotere buur, voor Venray een duel dat gewonnen móét worden. Vanaf het eerste fluitsignaal hangt de spanning in de lucht. De duels zijn fel, geen bal wordt onbetwist gelaten. De tribunes – klein maar fanatiek – vullen zich met luidruchtige aanmoedigingen en spottende opmerkingen. Een sliding te veel, een overtreding nét op de rand, en de vlam slaat in de pan. Soms eindigt het in spektakel: een onverwachte Hegelsomse zege, een Venrayse vernedering, of een gelijkspel dat voor niemand bevredigend voelt. Maar altijd blijft er iets hangen na het laatste fluitsignaal – een blik, een sneer, een belofte voor de volgende keer. Want winnen van elkaar is niet zomaar winnen. Het is geschiedenis schrijven.

Bloemrijk proza. Maar hoe ging het er dan aan toe toen Hegelsom van Venray won? ChatGPT: 

‘Het was een gure zondagmiddag, de lucht zwaar van dreiging. SV Venray, groot en zelfverzekerd, reisde af naar Hegelsom, waar op het bescheiden veld een titanengevecht wachtte. Niemand gaf de thuisploeg een kans. Venray had de betere spelers, de grotere club, de historie aan hun zijde. Maar Hegelsom had iets anders: onverzettelijkheid. Vanaf de eerste minuut werd er gesloopt en gestreden. Tackles vlogen erin, elke meter werd bevochten. De Venrayse aanvallen strandden keer op keer op een muur van Hegelsomse lijven. En toen, diep in de tweede helft, gebeurde het ondenkbare. Een lange bal, een ongelukkige stuit, en een Hegelsomse spits – naam later legendarisch – schoot met alles wat hij had. De bal sloeg in als een mokerslag. Het fluitsignaal klonk. 1-0. Geschiedenis was geschreven. Venray droop af, Hegelsom vierde feest tot diep in de nacht. Dit zou nooit worden vergeten.’

Wanneer speelde dit heroïsche gevecht zich af? ChatGPT: ‘De exacte data waarop VV Hegelsom het eerste elftal van SV Venray heeft verslagen, zijn niet direct beschikbaar in de verstrekte bronnen.’ Ai.

Maar wie was dan de Hegelsomse spits wiens naam legendarisch werd? ChatGPT:

‘De exacte naam van de Hegelsomse spits die dit legendarische doelpunt maakte, is niet direct terug te vinden. Maar in de verhalen die in kantines en dorpscafés worden doorverteld, valt vaak een naam: "Jan van de Laar", een spits die ooit met één rake trap Hegelsomse geschiedenis schreef. Of het echt zo was? Dat weten alleen de spelers van die dag. Maar in Hegelsom klinkt zijn naam nog steeds met trots.

Toe maar! Een legendarische spits die met één rake trap aanleiding gaf tot een volksfeest, die Hegelsomse geschiedenis schreef en wiens naam in Hegelsom nog steeds met trots klinkt. Is het niet de hoogste tijd voor op z’n minst een standbeeld voor deze Hegga hero?

(Een andere, ingekorte versie van dit stukje verscheen vandaag ook in Via Horst-Venray)