Intermezzo – Stinkend rijk worden

Henk Kemperman: ‘Iedereen voelt op zijn klompen (!) aan dat er een relatie is tussen intensieve veehouderij, corona en de volksgezondheid.’ Bart Cox: ‘De gezondheidseffecten van stank op de mens worden steeds manifester.’ Twan Hoeijmakers: ‘Er zijn volgens zogenaamde deskundigen al bewijzen dat Covid-19 harder toeslaat in gebieden met een hoge dierdichtheid.’ Eugenie Dings en Marc Vergeldt: ‘Er is een geitenstop in Limburg: en toch krijgt deze veehouder [in LOG Witveld] het voor elkaar om nog de vergunning te krijgen om geiten bij te plaatsen.’ Andries Brantsma: ‘Eigenlijk stinkt het bijna overal in Horst en het College van B&W vindt dat prima en wil het zo houden ook, want de ontwerp geurverordening houdt dit in stand.’

Allemaal citaten uit verschillende bijdragen in Hallo Horst aan de Maas van vandaag (klik hier). Het mag duidelijk zijn: de intensieve veehouderij beroert Horst aan de Maas. Niet alleen deze week, al jarenlang. En dan berichtte De Limburger gisteren en vandaag ook nog eens uitvoerig over de uitwassen bij mestverwerker Willems aan de Hoebertweg in America. Die verwerkt volgens de krant jaarlijks meer dan drie keer zoveel mest als vergund, heeft een illegale mestsilo en een defect mestbassin. Bovendien ontbreken hier en daar luchtwassers. Omwonenden klagen over stank, de Regionale Uitvoeringsdienst (RUD) maakt zich zorgen over de volksgezondheid.

‘Het moet afgelopen zijn dat de provincie Limburg maar van alles toestaat zonder handhavend op te treden. De laatste tijd komt Willems met allerlei overtredingen weg’, aldus de RUD. Als Willems de overtredingen niet snel ongedaan maakt, hangt het bedrijf volgens gedeputeerde Robert Housmans (PVV) een boete boven het hoofd die kan oplopen tot 640 duizend euro. Een farce natuurlijk, als je bedenkt dat het bedrijf aan de illegale mestverwerking opgeteld 1,5 miljoen euro heeft verdiend. Minstens even erg: een collega van Housmans, gedeputeerde Ruud Burlet (Forum voor Democratie), zal vandaag volgens De Limburger zijn goedkeuring hechten aan de aanvraag van Willems om de mestverwerkingscapaciteit op te voeren van 80 duizend tot 450 duizend ton. Bijna zes keer zoveel! Dat Willems de zaak in het verleden heeft bedonderd, lijkt Burlet niet te deren: ‘Het is ondernemers eigen dat ze vaak voor de muziek uitlopen.’

Toch is nog niet alles verloren: weigert de gemeente Horst aan de Maas een verklaring van geen bezwaar af te geven, dan gaat het feestje niet door. Waar weer tegenover staat dat de gemeente(raad) al sinds jaar en dag op de eerste rij wil zitten bij welk feestje dan ook. Of dat ditmaal anders zal zijn? Laten we hoop putten uit de woorden van wethouder Thijs Kuipers (D66+GroenLinks) in De Limburger:

‘Ik heb moeite met ondernemers die zich niet aan de regels houden. We worden beboet op de snelweg als we 5 procent te hard rijden, maar deze ondernemer doet 400 procent teveel. Minstens drie jaar lang heeft hij veel meer mest verwerkt dan is toegestaan. Het gezegde stinkend rijk worden heeft nu wel een gezicht gekregen.’

Klein mysterie 653 – Schaliegas (2)

‘Namens @bernheze_gem steun gegeven aan motie van oa Boxtel die schaliegas afwijst #vngjaarcongres Motie is aangenomen!’, twitterde mijn nicht Marieke Moorman, burgemeester van Bernheze, afgelopen woensdag. Bernheze bevond zich daarmee in goed gezelschap: 72 procent van de Nederlandse gemeenten stemde op het jaarcongres van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) vóór een motie van de gemeenten Boxtel en Noordoostpolder waarin boringen naar schaliegas worden afgewezen. Venlo bijvoorbeeld sprak zich ook uit tegen schaliegas, blijkt uit een bericht op de website van Omroep Venlo (klik hier).

‘Hoe zou de gemeente Horst aan de Maas hebben gestemd?’, zo vroeg ik me af na het lezen van de tweet van Marieke. De leden van ons gemeentebestuur twitterden veel en van alles over hun belevenissen op het VNG-congres, maar over de schaliegasmotie geen woord.

De gemeenteraad van Venlo besprak de motie in zijn vergadering van 27 mei. Dit naar aanleiding van een brief van de indieners van de motie, de gemeenten Boxtel en Noordoostpolder. Zou de gemeenteraad van Horst aan de Maas die brief dan niet hebben ontvangen? Of wel hebben ontvangen, maar niet hebben besproken? Ik kon het me niet voorstellen en keek het na. Wat denk je? Geen spoor van de brief! Raarrrr. Totdat ik ineens de tegenwoordigheid van geest had de agenda van de komende gemeenteraadsvergadering, op 23 juni, erop na te slaan. En jawel hoor, bij de ingekomen stukken, stuk 19: ‘Brief van de gemeenten Boxtel en Noordoostpolder d.d. 12 mei 2015 (ons kenmerk 15-0041538) inzake aankondiging motie.’

Dus: op 12 mei is een brief binnengekomen over een op 3 juni te nemen besluit. Die brief wordt niet behandeld in de gemeenteraadsvergadering van 26 mei (een week vóór het te nemen besluit), maar in de vergadering van 23 juni (drie weken ná het te nemen besluit). De logica hiervan ontgaat me ten enenmale. En maakt de vraag hoe de gemeente woensdag (3 juni) heeft gestemd des te prangender. 

Bij mijn weten – corrigeer me als het niet zo is, ook ik ben niet onfeilbaar – heeft de gemeenteraad op 18 december 2013 voor het laatst over schaliegas gesproken. De SP diende toen een motie in om Horst aan de Maas tot schaliegasvrije gemeente te verklaren. Die kreeg alleen steun van de PvdA-PK. De andere partijen vonden het in navolging van verantwoordelijk wethouder Huub Dinghs te vroeg om een standpunt in te nemen. Op initiatief van Twan Hoeijmakers (Essentie), die zich een vurig pleitbezorger van schaliegas betoonde en schermde met een deskundige die wel eens eventjes zou komen vertellen hoe het zat met dat schaliegas, werd afgesproken er op een later moment uitvoeriger over te debatteren.

Het kan bijna niet anders of ik heb dat uitvoeriger debat dan toch gemist. Zo niet, dan neem ik aan dat het gemeentebestuur woensdag blanco heeft gestemd (er was immers nog geen standpunt). En zou het dan niet eens tijd worden dat Horst aan de Maas, zo ongeveer als laatste gemeente in Nederland, een standpunt over schaliegas inneemt? 

Intermezzo – Gemeenteraad (5)

Terwijl de drie dolle dagen nog moeten komen, zijn de twee dolle dagen alvast voorbij. In twee dagen vergaderde de gemeenteraad van Horst aan de Maas afgelopen week in totaal bijna zeven uur (klik hier en hier). Bij elkaar leverden die zeven uur stof op voor wel tien Horst-sweet-Horststukjes. Maar laat ik me beperken tot een korte samenvatting van de meest memorabele momenten.

Om te beginnen de Floriade. De Floriade was een gigantisch succes. Maar voor zover de Floriade geen gigantisch succes was, komt dat door de SP. Zo vallen de ruim twee uur die de raad wijdde aan de bespreking van het rapport van de commissie-Hendrikx over de Floriade het beste samen te vatten. Zoals Tom-Jan Meeus afgelopen zaterdag schreef in NRC Handelsblad: ‘Geen fouten toegeven: je kunt zeggen dat het bij het politieke vak hoort, dat nu eenmaal vergt dat je fouten soms vaardig weet te verbergen.’ Die vaardigheid moet hier nog worden geleerd, maar het verbergen lukte alvast prima. Een mea culpa? Wat is dat?  

Over naar trapveldje in Hegelsom (klik ook hier en hier). Staat al meer dan een jaar bijna permanent onder water. Wethouder Ger van Rensch (CDA) beloofde in de gemeenteraadsvergadering van 11 maart al beterschap, hij zei toen in de veronderstelling te hebben verkeerd dat de problemen met het veldje tot het verleden behoorden. Driekwart jaar later behoren de problemen nog altijd niet tot het verleden. Sterker: er is niets veranderd. Op een vraag van Roy Bouten (PvdA-PK) verklaarde dezelfde wethouder andermaal verrast te zijn dat de problemen nog altijd niet zijn opgelost. Hoe nu verder? ‘Ik neem aan dat het op te lossen is. We zoeken uit hoe het verder moet.’ Excuses aan Hegelsom of op z’n minst de Hegelsomse jeugd? Ben je gek!

Schaliegas dan. Precies zoals in september al door Horst-sweet-Horst voorspeld achtte een ruime meerderheid van de raad – uiteraard onder aanvoering van het CDA – een motie van de SP om Horst aan de Maas tot schaliegasvrije gemeente te verklaren ‘te prematuur’, hoewel het rijk nota bene al een vergunning schijnt te hebben afgegeven voor proefboringen in de Peel. Bepaald hilarisch was op dit punt de bijdrage van raadslid Twan Hoeijmakers (Essentie) die het deed voorkomen alsof de wereld, Horst aan de Maas voorop, vergaat als niet wordt overgegaan tot schaliegaswinning.

Verder met het collegevoorstel om zondagsopenstelling van winkels mogelijk te maken. De behandeling van dit agendapunt bood een fraai inzicht in de verhoudingen binnen het CDA. De CDA-fractie ziet die zondagsopenstelling vooralsnog niet zitten. Dit in navolging van Centrummanagementvoorzitter en (CDA-lid) Jan Nabben en dus in tegenstelling tot haar vier vertegenwoordigers in het college van burgemeester en wethouders. Werkelijk bespottelijk is de CDA-eis dat alvorens over te gaan tot zondagsopenstelling eerst de verenigingen geconsulteerd dienen te worden. Hoezo de verkiezingen zijn weer in aantocht?

Gaan we door met het voorstel 30 duizend euro uit te trekken voor een onderzoek naar de aanleg van glasvezel in het buitengebied. Loopt het CDA bij de zondagsopenstelling aan de leiband van Jan Nabben, dit agendapunt maakte duidelijk dat wethouder Paul Driessen (Essentie) aan de leiband loopt van een werkgroep van inwoners die pleit voor aanleg van glasvezel in het buitengebied. Verschillende fracties pleitten ervoor het onderzoek uit te breiden naar andere vormen van snel internet, maar de wethouder achtte zich gebonden aan de glasvezel van de werkgroep. Het adagium ‘Wie betaalt, bepaalt’, bleek in dit speciale geval geen opgeld te doen. Helemaal tenenkrommend werd het toen Marlies Janssen-Kusters (CDA), ondernemer in het buitengebied en dus direct belanghebbende, begon aan een onvervalste oratio pro domo.

Rest nog te vermelden dat de bespreking van de bestemmingsplanwijziging Kloosterstraat in Tienray voor de tweede achtereenvolgende keer op het laatste moment van de agenda werd afgehaald. De wijziging is noodzakelijk omdat iemand, toevallig of niet een (CDA-) gemeenteraadslid, aan de Kloosterstraat een woning wil bouwen. De beoogde locatie grenst aan het Molenbeekdal en woningbouw aldaar druist in tegen alle ter plekke geldende plannen, visies en voorschriften. Het gemeentebestuur wringt zich nu al maanden in allerlei bochten de bouw van de woning toch mogelijk te maken. Vooralsnog dus tevergeefs, maar waarom zou je eigenlijk recht moeten willen praten wat krom is?

Intermezzo – Lakmoesproef

Tweede Kamerlid Gert-Jan Segers (ChristenUnie) citeerde onlangs in een debat de liberale Engelse filosoof John Stuart Mill (1806-1873): ‘De mensheid is al gauw niet meer in staat om zich verscheidenheid voor te stellen als hij er gedurende enige tijd niet meer aan gewend is die te ontmoeten.’ Segers voegde daar zelf aan toe: ‘Omdat een meerderheid altijd gelijk kan krijgen, denkt de meerderheid dat ze ook altijd gelijk heeft. Maar juist de onderdrukking van die reflex en de omgang met minderheden vormen de democratische lakmoesproef.’

Iemand die bij de democratische lakmoesproef geheid tegen de lamp zou lopen, is Twan Hoeijmakers, Horster gemeenteraadslid voor Essentie. Twan veegde vorige week in een commissievergadering (klik door naar 1.46.30) z’n collega Thijs Coppus (SP) de mantel uit. Thijs waagde het namelijk wat kritische kanttekeningen te zetten bij de voorgenomen privatisering van buitensportaccommodaties. Tegen het zere been van Twan: ‘Uw partij staat ideologisch gezien vaak nogal ver af van de ideologie die de andere partijen in deze raad bezigen. Daardoor neemt u vaak een afwijkend standpunt in. Dat mag natuurlijk. Maar u moet óók accepteren dat als een meerderheid van deze raad een standpunt ingenomen heeft, u daar niet op door moet drammen. Dat sorteert geen enkel effect. U bereikt er eigenlijk niets mee. En het uiteindelijke resultaat is dat toch de beslissing van een meerderheid van de raad geldt.’

Samengevat zegt Twan: ‘Natúúrlijk mag een minderheid een afwijkend standpunt hebben, maar val ons daar in godsnaam niet mee lastig.’ John Stuart Mill draait zich om in zijn graf en Gert-Jan Segers heeft voortaan een treffend voorbeeld om de democratische lakmoesproef tastbaar te maken. Al zijn Twans woorden ook bij uitstek geschikt om het begrip ‘arrogantie van de macht’ toe te lichten. 

Het zou natuurlijk net andersom moeten zijn: juist een gemeenteraad zoals die van Horst aan de Maas, die in meerderheid wordt bevolkt door jaknikkers, die zich doorgaans wentelt in zelfgenoegzaamheid en die volgzaamheid tot levensdoel lijkt te hebben verheven, zou elk kritisch geluid moeten koesteren. Waarom? Ik kan het niet beter verwoorden dan Job Creyghton het doet op pagina 32 van zijn boek Effectief en creatief schrijven: ‘Kritiek scherpt de geest, stimuleert de creativiteit en nodigt uit tot oplossingen waar die aanvankelijk niet leken te zijn. De kritische cultuur stelt zichzelf per definitie vragen, blijft alert en heeft niet de neiging zichzelf in slaap te sussen met de geruststelling dat het beste resultaat bereikt is.’