Posts tonen met het label veldkruisen. Alle posts tonen
Posts tonen met het label veldkruisen. Alle posts tonen

zondag 16 augustus 2026

Intermezzo – Droogte (1) | Isidorus

‘Hier en daar regen.’ Vroeger was het nooit daar maar altijd hier. Vandaag de dag lijkt het precies andersom. Ja inderdaad, gisteren zijn hier 141 druppels gevallen. Zet geen zoden aan de dijk. Opgeteld bij de 238 druppels van de twee maanden daarvoor maakt dat samen 379 druppels. Wat moet er in godsnaam worden van de oogst dit jaar?

Als íemand te hulp zou kunnen schieten, is het wel Isidorus van Madrid, beschermheilige van de boeren, wiens voorspraak bij God wordt ingeroepen bij droogte. Landarbeider, geboren in Madrid rond 1070, overleden op 15 mei 1130, heilig verklaard in 1622. Hij zou de akkers van zijn baas hebben bevloeid uit een bron die hij zelf liet ontspringen.

Met andere woorden: Isidorus is precies zo iemand waar we op het moment om staan te springen. En laten wij hier in Horst aan de Maas nu in het gelukkige bezit zijn van een religieus kunstwerk, een ruitvormig reliëf, gewijd aan Isidorus! En wel op een driesprong aan de Peelstraat in Kronenberg.


Het is ontworpen door Piet Killaars en werd op 22 mei 1949 ingezegend. Het verbeeldt de heilige, met in zijn linkerhand een schop. Hij wordt rechts geflankeerd door een os die het land ploegt en links door een engel die de ploeg bestuurt.


De rooms-katholieke kerk mag hier dan niet meer de status hebben die ze de vorige eeuw had, je zou toch verwachten dat het momenteel een komen en gaan is van radeloze boeren die hun laatste hoop op regen hebben gevestigd op Isidorus. Hoe anders ziet de trieste werkelijkheid eruit. Bijkans ondoordringbaar struikgewas heeft Isidorus aan het zicht onttrokken. Compleet veronachtzaamd, deze heilige, een hoogst deprimerend tafereeltje.



Ik kan me voorstellen dat Isidorus denkt: ‘Jullie zien me helemaal niet meer staan en dan zou ik nu namens jullie contact moeten zoeken met God en bij hem moeten pleiten voor regen? Ja zeg, ik ben me daar een haartje betoeterd! Bekijk het maar lekker, met z’n allen.’



En mocht het morgen toch eindelijk gaan regenen? Dan zou Isidorus wel eens over zijn hart kunnen hebben gestreken. Waarom? Omdat deze heiden hem met dit stukje aan de vergetelheid heeft ontrukt.

dinsdag 11 januari 2022

Intermezzo – Wandelgang (21) | Ton Hoeijmakers

‘Ik zou het leuk vinden om een keer met jou door het buitengebied van de Gortmeule en omgeving te wandelen’, heeft Ton Hoeijmakers me gemaild. Mij lijkt dat ook leuk. Ton (74) woont al zijn hele leven op De Gortmeule, een boerderij met een geschiedenis van eeuwen. Dat het verleden er wordt gekoesterd zie je, voel je, proef je. In alles. De Gortmeule is een van de weinige resterende plekjes in Horst aan de Maas waar de tijd lijkt te hebben stilgestaan.


We kennen elkaar. De begroeting is hartelijk. Ton begroet iederéén hartelijk. Het is zoor deze zaterdagmiddag. Ton heeft een geelzwarte sjaal om. ‘Doet me goed dat je een VVV-sjaal om hebt’, zeg ik. Ton: ‘Het zou ook een Horster Mannenkoorsjaal kunnen zijn of een voormalige-gemeente-Horst-sjaal.’ Maar ter zake. Terwijl we over de ook al eeuwenoude onverharde toegangsweg naar de boerderij lopen, zegt Ton dat hij me de mooie maar ook de minder mooie dingen rondom landgoed De Gortmeule wil laten zien.


Eerste halte is het Gortmeules  Kruus, in 1915 geplaatst door Gortmeules Hannes, de grötvader van Ton. Het staat onder een majestueuze eik, ooit in de race als dikste boom van Limburg. De eik heeft een omtrek van 4,78 meter. Zelfs blikseminslag, in 1984, heeft de oude reus niet klein kunnen krijgen. Kruis en eik vormen samen wat je tegenwoordig een landmark noemt. ‘Koesteren’, zou je denken. Toch zijn er bedreigingen: het is niet uitgesloten dat in de toekomst een kas en een biomassacentrale het vrije zicht vanaf de Schengweg op kruis en eik zullen bederven. Dat vooruitzicht stemt Ton verdrietig. Zo verdrietig dat hij binnenkort gaat inspreken in de gemeenteraad.


We lopen verder richting Veld-Oostenrijk. Ton vertelt over het Kloetswegske, over de twaalf boerderijen die samen d’n Östrik vormden, over markante bewoners, over het beekje dat tussen Veld-Oostenrijk en Venrayseweg stroomt en waarvan ik nu eindelijk de naam leer kennen: Schoot. Ton heeft er niet voor gestudeerd maar hij kan het landschap net zo goed lezen als Wim Heijligers (klik hier). Het resultaat van overlevering, generatie op generatie. Indrukwekkend.


Tussendoor attendeert Ton me op de aaneenschakeling van kassen en foeilelijke hoge hekwerken. Die zijn eigendom van dé grootgrondbezitter aan Veld-Oostenrijk en omgeving, zo’n rupsjenooitgenoeg waarvan Horst aan de Maas er al veel te veel telt. Ton heeft hier in de loop der jaren bestuurders van allerlei rang en stand rondgeleid om ze te wijzen op de aantasting van het landschap. Hij ontmoet altijd begrip, maar daar blijft het dan ook meestal bij. Ook dat stemt Ton verdrietig.


De oostzijde van Veld-Oostenrijk is nog vrijwel ongeschonden. Ton wijst me waar ooit het boerderijtje stond van de man met de weinig vleiende bijnaam Kruujer Jantje. Jantje had wel al heel vroeg een televisie. Ton herinnert zich dat er een massa fietsen stond bij de boerderij als een wedstrijd van het Nederlands elftal werd uitgezonden. Gehaaid als hij was plaatste Jantje dan een lege jampot bij zijn voordeur met daarbij een bordje met het opschrift ‘Een kwartje in de pot en je lacht je rot’. 


Langzaam naderen we De Gortmeule weer. Aan de Australiëweg wordt met man en macht gewerkt aan de herinrichting van de Paes en aan de totstandkoming van een ecologische verbindingszone tussen Gortmeule en Paes. Ton verheugt zich er nu al op samen met vrijwilligers van Landschap Horst aan de Maas op de grond achter het Gortmeules Ven allerlei oude gewassen te gaan zaaien. Dit moet leiden tot de terugkeer van diersoorten die zich hier al decennia niet meer hebben vertoond.


Als we weer terug zijn bij de boerderij laat Ton me nog de met riet beklede schuur zien, een unicum voor Horst. Zoals eigenlijk alles uniek is aan De Gortmeule.


Dit was aflevering 21 van
Wandelgang, een serie wandelingen in de kerstvakantie met Horst-sweet-Horst. Klik hier voor een toelichting op deze reeks. Na vandaag volgen nog twee verslagen van wandelingen.

zondag 9 januari 2022

Intermezzo – Wandelgang (19) | Kay Thijssen

Op de fiets onderweg naar Kronenberg bedenk ik me dat het met Kay Thijssen eigenlijk hetzelfde is als met die andere politicus, Mark Rutte: ik ken hem alleen van het beeldscherm en op basis daarvan heb ik een mening over hem gevormd. Verschil is dat ik van Kay een aanzienlijk positiever beeld heb dan van Mark. Kay maakte vier jaar geleden zijn entree in de gemeenteraad van Horst namens Essentie, een lokale partij die pragmatisme (voor mij te) hoog in het vaandel heeft staan, een (te) grote afkeer heeft van geneuzel en dat ook (te) regelmatig laat blijken. Kay valt me op door zijn to-the-point-zijn, zijn gevoel voor humor, maar vooral ook door zijn vaardigheid in het debat, een kwaliteit die bijzonder dun gezaaid is in de Horster gemeenteraad. Nu maar afwachten of Kay (25) in het echt niet tegenvalt.


We ontmoeten elkaar bij de kerk in Kronenberg. Waarom Kronenberg? Ik dacht dat je in Sevenum woonde? ‘Klopt, maar ik heb hier met mijn vriendin een nog te bouwen woning gekocht.’ We lopen erlangs, de eerste schop moet nog de grond in. Kay vertelt intussen dat hij via vmbo (‘Toen was ik vrij eigenwijs’), havo en hbo uiteindelijk vorig jaar aan de universiteit is afgestudeerd als bestuurskundige. Ongelooflijk. Sinds oktober werkt hij als beleidsmedewerker wonen bij de gemeente Geldrop-Mierlo.


Op het Bedelaarspad slaan we linksaf een half verharde weg in, het Grote Veld op. Het Grutte Veld, en meer in het bijzonder de Kruusboëm, is dé grote trots van elke Sevenumer, dus ook van Kay. Als hij een rondje aan het rennen is houdt hij er altijd even halt om aan zijn drie jaar geleden overleden opa te denken. Die woonde vroeger Op den Bergen, iets verderop.


In de striemende regen op dat immense akkerbouwcomplex vertelt Kay dat hij er al als kind van droomde ooit in de Tweede Kamer te komen. Hoogst opmerkelijk voor iemand die niet opgroeide in een gezin waar je politiek met de paplepel kreeg ingegoten. Voor een schoolopdracht ging hij ooit op bezoek bij Bram Hendrix, fractievoorzitter van Essentie. Van het een kwam het ander en zo belandde hij al op 17-jarige leeftijd in de plaatselijke politiek. Daarin is hij inmiddels door de wol geverfd. Dat blijkt ook als ik hem vraag of het niet voor iedereen goed zou zijn, ook voor die partij zelf, als het CDA na de komende gemeenteraadsverkiezingen eens uit de coalitie zou worden geknikkerd. ‘Dat kan zomaar niet als het CDA de grootste partij blijft, wat ik wel verwacht.’


Kan het trouwens zo zijn dat Kay, net als ik, supporter is van VVV? ‘Jazeker!’ De rest van de wandeling gaat alleen nog over VVV. Heerlijk! Kay bezoekt, net als ik, elke thuiswedstrijd en soms een uitwedstrijd. Jarenlang ging hij met zijn broer en zijn opa. Sinds het overlijden van zijn opa gaat zijn vader mee. Kay verhaalt uitvoerig over het laatste kampioenschap in 2017, hoe hij dat met z’n opa in Venlo op de Markt vierde en hoe opa daar dagenlange spierpijn aan overhield. Uit alles spreekt een diepe genegenheid voor zijn opa. Dat ontroert me.


Slotsom: Kay blijkt ook in het echt niet tegen te vallen. We spreken af in de toekomst vaker te gaan wandelen.


Dit was aflevering 19 van
Wandelgang, een serie wandelingen in de kerstvakantie met Horst-sweet-Horst. Klik hier voor een toelichting op deze reeks. De kerstvakantie is bijna afgelopen, net als deze reeks: er volgen nog verslagen van drie wandelingen.

maandag 16 augustus 2021

Intermezzo – Dwarsdoorsnede (2)

Een wandeling van Merselo naar Heide op Horst-sweet-Horst? Horst-sweet-Horst gaat toch over Horst aan de Maas? Klopt, maar deze wandeling is de tweede etappe van een wandeltocht van Peel naar Maas, diagonaal door de gemeenten Venray en Horst aan de Maas, met als eindbestemming Grubbenvorst. Vandaar.  

In de bossen ten noordwesten van Merselo. Neiging om langs de Ballonzuil te lopen toch maar onderdrukken. Anders raak ik te ver verwijderd van m’n met een rode stift op een geprinte kaart getrokken diagonale lijn van Vredepeel naar Grubbenvorst. Precies over die lijn lopen blijkt sowieso ondoenlijk. Pogingen dat geforceerd toch te doen hebben geleid tot zigzaggeloop en nu al de nodige extra kilometers. Maakt het wat uit? Niks.


De drukke Beekweg over en Daland op. Klinkt Scandinavisch. Alf Inge Daland. Noorse voetballer van vroeger. Het oogt hier vriendelijker, kleinschaliger, afwisselender dan in het ongenaakbare buitengebied van Vredepeel. Uitnodigender ook voor de onderdrukte maar hoognodige sanitaire stop. Geen ronkende motoren meer, wel gemiauw van een buizerd. Even onheilspellend. Niet Alf Inge Daland trouwens maar Alf Inge Håland. Een letter verschil. Maakt het wat uit? Niks.


Met een grote boog om Merselo heen. Over een denkbeeldige lijn lopen en dan een grote boog maken. In het echt kan alles. Handrik. Heeft Merselo soms het patent op prachtige straatnamen? ‘Onze koeien kunnen ziek worden van hondenpoep’, meldt een bordje. Alleen: geen koe te zien. Ook geen prikkeldraad meer. Als deze wandeling tot één inzicht leidt, dan wel dat de koe ongemerkt en in sneltreinvaart buiten beeld aan het raken is. Maakt het wat uit? Ja.


Oversteek van de Loobeek. Waarvan het dal tot een bloedige Venrayse politieke oorlog heeft geleid. Vandaag oogt het vooral vredig. En weelderig begroeid. Door de begroeiing de beek niet meer kunnen zien. Maakt het wat uit? Geen idee.


De Hardeweg of de Kiekweg? De Kiekweg. Al was het maar vanwege de naam. Precies op het breukvlak van bebouwde kom (links) en buitengebied (rechts) van Venray. Gedaan met de rust. Gepasseerd door drie enorme landbouwmachines met aanhangers. Verklaart de dubbele betonverharding langs deze weg. Oversteek van de drukke Deurneseweg. Pal daarnaast een veldkruis. ‘Offert hier voor de zielen in het vagevuur en tot afwering van besmettelijke ziekten.’ Maakt het wat uit? Misschien. Corona de straf voor een gebrek aan offerbereidheid?


(Dit stukje verscheen afgelopen woensdag ook in Via Horst-Venray, zij het zonder foto’s)

donderdag 17 december 2020

Top 5 – Jachttips

Jawel hoor, daar is ie weer, de oude bekende die we nooit meer hoopten te ontmoeten: de lockdown. Hoe gaan we die vijf lange, lange weken overleven? Misschien met behulp van de Horst-sweet-Horst top 5 van jachttips ter overleving van de komende vijf weken? Toen Mark Rutte in maart de intelligente lockdown uitriep, publiceerde ik al eens een ‘Top 5 van overlevingstips voor de komende twee maanden’. Dat die een bijzonder heilzame werking heeft gehad, blijkt uit het feit dat u nu dit stukje aan het lezen bent. In de hoop op een identiek effect daarom vandaag de Horst-sweet-Horst top 5 van jachttips ter overleving van de komende vijf weken. Die is zowel geschikt voor waaghalzen als voor angsthazen omdat je de tips zowel in de boze buitenwereld als in je knusse thuispaleisje (met Streetview) kunt najagen. Komen ze:  

5. Ga op graffitijacht! Geef graffiti eindelijk eens de aandacht die ze verdienen. Bewonder hun originaliteit of erger je aan hun banaliteit. Probeer je eens te verplaatsen in de maker en vraag je af welke motieven hij /zij kan hebben voor zijn/haar tekening.


4. Ga op lendendoekenjacht! Overal in het buitengebied tref je ze aan: kruisbeelden. Ze lijken allemaal hetzelfde, ze zijn allemaal verschillend. Zie bijvoorbeeld de weergave van de wonden van Christus. Veel spannender: vergelijkend lendendoekonderzoek, met speciale aandacht voor de lengte van de doek en de plooival.   


3. Ga op industrieterreinenjacht! Je hebt paradepaardjes en verschoppelingen. Industrieterreinen behoren tot de tweede categorie. Wie er niet hoeft te zijn, mijdt ze. Waarom eigenlijk? Bloeien op de mestvaalt niet de mooiste bloemen? Nee? Ga dan op zoek naar koning Eenoog.


2. Ga op garageboxenjacht! Nog zo’n volkomen ten onrechte veronachtzaamd jachtgebied. Duik in de duistere zaakjes die er plaatsvinden. Minder avontuurlijk aangelegd? Sta dan versteld van het ritme van de boxen. Maar sta er ook niet van te kijken als je een dissonant aantreft die de uniformiteit teniet doet. Voor je het weet heb je trouwens ook je hart verpand aan garageboxdeurklinken.


1. Ga op olifantenpaadjesjacht! ‘Blijf zoveel mogelijk thuis’, luidt het adagium. Toch valt er soms niet aan te ontkomen huis en haard te verlaten. De kortste weg van A naar B valt dan te prefereren. Olifantenpaadjes zijn per definitie de kortste weg. Geen olifantenpaadje voorhanden? Creëer het dan zelf!  

(Dit stukje verscheen gisteren in iets andere vorm ook in Via Horst-Venray.)

woensdag 18 maart 2020

Top 5 – Rundumhausen-plekjes en-objecten

De Horst-sweet-Horst top 5 van plekjes en objecten in de gemeente Horst aan de Maas die je je hele leven al verdomde graag had willen bekijken en die je desondanks altijd links hebt laten liggen omdat je als puntje bij paaltje kwam toch weer de voorkeur gaf aan die prachtige middeleeuwse Italiaanse kathedraal, dat fantastische tropische zandstrand of die bedwelmende trektocht door de Andes, maar die nu van het ene moment op het andere binnen je bereik zijn komen te liggen vanwege je noodgedwongen verblijf in Rundumhausen en die je daarom een dezer dagen beslist met een bezoek zou moeten vereren:

5. De nep-kasteelruïne tussen Vlasvenstraat en Pastoor Teeuwenstraat in Melderslo. Gebouwd in de jaren dertig van de vorige eeuw maar ogend als de restanten van een imposante middeleeuwse burcht.


Niet van echt te onderscheiden. Als de wiedeweerga afzetten die VR-bril, dit is pas the real thing! Wel graag even die lantaarnpaal en die andere hoogst irritante paal wegdenken.
 
4. Het olifantenpaadje tussen Wittebrugweg en sportpark Ter Horst.


Misschien wel het oudste olifantenpaadje van Horst aan de Maas. En misschien ook wel het meest gebruikte. Willen jullie het alsjeblieft wel goed onderhouden nu het sportpark op slot zit? Neem je verantwoordelijkheid!

3. Het kruisbeeld op de kruising Americaanseweg – Speulhofsbaan in Meterik.


Waar elders op deze aardkloot vind je een gekruisigde Christus met zó’n lange lendendoek? Heeft zelfs meer weg van een driekwartbroek dan van een lendendoek. Nodigt uit tot vergelijkend lendendoekonderzoek onder de kruisbeelden in Horst aan de Maas, waarin behalve voor de lengte van de lendendoek ook plaats zou moeten zijn voor de plooival en de bevestigingswijze van de doek.

2. Het best bewaarde geheim van Horst aan de Maas: het Wiel Houwenplein. Je vindt het op de hoek Torenstraat-Hoofdstraat. Althans: het plein vind je niet (want dat bestaat niet), wel de naamaanduiding. Althans: als je heel goed kijkt.


Aangebracht in de jaren zeventig, vermoed ik. Was er niet iets met een steen? Die door een ruit werd gegooid?

1. De voormalige vuilstortplaats Zuringspeel in America.


De begroeide afvalberg is het hoogste punt van Noord-Limburg en daarmee tegelijkertijd ook zo ongeveer de meest kunstmatige plaats van heel Noord-Limburg.


De op deze plek evenmin van nature aanwezige jeneverbessen doen denken aan cipressen. Zeg je cipressen, dan zeg je Italië. En daarmee is het Italiëgevoel niet ver weg: Il Monte Zuringo: Piccola Italia in America!

(Dit stukje verscheen in een iets andere vorm vandaag ook in Via Horst-Venray – klik hier en ga naar pagina 3)

zondag 6 oktober 2019

Intermezzo – Jan Holthuis

Gekend? Nee, ik zou niet durven beweren dat ik hem heb gekend. Wel meegemaakt. M’n hele leven lang.

Als mijn huisarts, die me als puber onzeker maakte door m’n voetbalblessures steevast met hun Latijnse naam aan te duiden, in de onjuiste veronderstelling dat ik als gymnasiast dan wel zou begrijpen wat eraan haperde. Als erudiet die het maar moeilijk kon vatten dat mensen, mannen vooral, voor hun plezier achter een bal aanrennen. Als huisarts-in-ruste die eerst m’n zieke vader, met wie hij eerder op gezette tijden lange wandelingen in de Ardennen had gemaakt, en daarna m’n zieke moeder regelmatig kwam bezoeken.


Als selfmade kunsthistoricus met een encyclopedische kennis van alles met betrekking tot kerkelijke kunst en cultuur. Als meesterlijk anekdote-verteller. Als kritisch volger van onze lokale bestuurderen en meer in het bijzonder de representanten van die ene dominante partij (hoewel ik niet helemaal uitsluit dat hij desondanks op die partij stemde). Als onvermoeibaar ijveraar voor en vurig verdediger van architect Alphons Boosten en diens finale meesterwerk, de Sint-Lambertuskerk. Als grootste kenner, duider en bewonderaar van de middeleeuwse heiligenbeelden in diezelfde kerk.


Als tijdgenoot van en bevlogen verteller over voormalig deken Leonard Debye (1897-1975), voor wie hij, denk ik, bewondering en ontzag koesterde, maar die, denk ik, soms ook ongrijpbaar voor hem was. Als meest vooraanstaand beschermheer van kruisen en kapellen in Horst. Als gedesillusioneerd beschermheer van het Gortmolenkruis, de Risseltkapel en vooral de Sint-Annakapel vanwege de aantasting van hun landschappelijke omgeving.


Als niet-aflatend strijder voor behoud van het atrium van de Sint-Lambertuskerk.


Als, nog geen drie weken geleden, rolstoelende voorganger in wat wel een processie leek op de Gastendonkstraat, bij de Risseltkapel.


Vorige week is de reus geveld, 94 jaar oud. Kunnen we niet afspreken dat als eerbetoon het atrium van de Sint-Lambertuskerk voor eeuwig behouden blijft?

maandag 31 augustus 2015

Intermezzo – Meterikse wegdekdroedels

Weet u nog wat een USP is? Nee? Welnu dan, ik herhaal: een USP is een Unique Selling Proposition, ook wel Unique Selling Point genoemd. In gewoon Nederlands: iets waarmee je je onderscheidt van anderen, een troefkaart. Zo was De Knip het USP voor Grubbenvorst (klik hier). Uniek, kwam je nergens anders tegen, intussen helaas verdwenen. Het Sevenumse USP waren de corpussen met blauwe lendendoek (klik hier). Ook al voor het merendeel kassiewijle: bijna allemaal overschilderd in pasteltinten. Inderdaad, zo weet Horst aan de Maas zichzelf vakkundig uit de markt te prijzen.
Nu het er nog is, wil ik eens even stilstaan bij het Meterikse USP. Dat is niet de molen – molens genoeg in Nederland. Dat is evenmin het voormalige klooster – voormalige kloosters genoeg in Nederland. Dat is zelfs niet de prachtige vervallen loods aan het Bondserf – als je heel goed je best doet vind je her en der wat equivalenten. Nee, het Meterikse USP zijn – u vermoedde het waarschijnlijk al – de wegdekdroedels. En dan met name de Dr. Lemmenstraatsewegdekdroedels. Want de Schadijkerwegsewegdekdroedels mogen er best wezen,
de Dr. Lemmenstraatsewegdekdroedels zijn werkelijk onovertroffen. Vooral nabij de haakse bocht richting Schadijkerweg zijn ze van een welhaast onwerkelijke schoonheid.
Deze zomer bezocht ik de Matisse-tentoonstelling in het Stedelijk Museum in Amsterdam. Mag u raden waar de grote Franse meester de inspiratie voor zijn vermaarde collages vandaan heeft gehaald. 
En zou het misschien zo kunnen zijn dat de vervaardigers van de beroemde rotstekeningen van Lascaux eerst de Dr. Lemmenstraat hebben aangedaan?
Is het trouwens werkelijk zo’n gekke gedachte dat de bedenkers van het Arabische schrift eerst wel eens nauwkeurig studie konden hebben gemaakt van de Dr. Lemmenstraatsewegdekdroedels? Of anders wel hun Chinese collega’s?
Nee, als we het hebben over het USP van Meterik, dan hebben we het hier duidelijk te pakken. Wat zeg ik? Zouden de Dr. Lemmenstraatsewegdekdroedels niet UNESCO Werelderfgoedlijstwaardig zijn?
Drie weken geleden zag ik in Kassel het Bergpark Wilhelmshöhe (sinds twee jaar op de Werelderfgoedlijst), maar de Meterikse wegdekdroedels kunnen daar beslist mee wedijveren – zeg ik zonder enig chauvinisme. Aanmelden die hap voor die lijst! Laat die busladingen toeristen maar naar Meterik komen!

maandag 23 februari 2015

Actualisatie – Piet Killaars

Twee weken lang verontwaardigde telefoontjes en e-mails uit Grubbenvorst gekregen. Waarom zoiets altijd Grubbenvorst moet overkomen, of ik soms wat tegen Grubbenvorst heb, dat Grubbenvorst al zo vaak het kind van de rekening is geweest, dat Grubbenvorst toch niet eeuwig hoeft te lijden onder het feit dat Mark Verheijen er enkele jaren gemeenteraadslid is geweest, hoeveel ik van wie betaald krijg om Grubbenvorst telkens maar weer te negeren. Enzovoort, enzovoort. Horendol werd ik ervan.
Spaß beiseite: de afgelopen twee weken geen wanklank uit Grubbenvorst vernomen. Terwijl Grubbenvorst en de Grubbenvorstenaren toch alle aanleiding hadden in hun kuif gepikt te zijn. Ik had namelijk gruwelijk over het hoofd gezien dat behalve Horst, Kronenberg en Sevenum ook Grubbenvorst kan pronken met een kunstwerk van de twee weken geleden overleden beeldend kunstenaar Piet Killaars (klik hier). Alleen werd ik niet vanuit Grubbenvorst attent gemaakt op die omissie, maar nota bene vanuit Sittard, door de uit Horst afkomstige P.M. Welbeschouwd een beetje vreemd: geplaatst rechts boven de hoofdingang van de Onze Lieve Vrouw Tenhemelopnemingskerk valt het beeld moeilijk over het hoofd te zien. 
Zoals het een Onze Lieve Vrouw Tenhemelopnemingskerk betaamt, verbeeldt het natuurstenen reliëf de tenhemelopneming van Maria. Een cherubijn klampt zich vast aan de onderbenen van de moeder Gods. Een datering heb ik nergens kunnen vinden, maar u kunt er gevoeglijk van uitgaan dat Killaars het werk omstreeks 1950 heeft vervaardigd.
Het laatste woord over Piet Killaars is hiermee overigens nog niet gezegd. Zo staat op diverse plaatsen vermeld (klik bijvoorbeeld hier) dat dit natuurstenen kruis
eveneens een werk van Killaars is. Het bevindt zich op de begraafplaats in Kronenberg, is een monument ter herinnering aan de Kronenbergse slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog en zou op 1 oktober 1948 zijn onthuld. Eerlijk gezegd twijfel ik een beetje of het hier een echte Killaars betreft. Omdat het kruis niet is versierd, maar meer nog omdat er volgens de bronnen de namen van negen oorlogsslachtoffers op zouden zijn aangebracht. Die kan ik evenwel nergens ontdekken. Is het huidige kruis wellicht de opvolger van een eerder, door Killaars ontworpen exemplaar?
Ten slotte een werk van Killaars dat zeker is verdwenen uit de openbare ruimte. Het onvolprezen, uit 1983 daterende Veldkruisen en veldkapellen in Horst vermeldt (p. 15-16) in de beschrijving van het kruis bij de Helpeney aan de Tienrayseweg dat dit sinds 1956 wordt opgesierd door een betonnen corpus van de hand van Piet Killaars. De bijbehorende foto toont een corpus dat enige gelijkenis met dat op de kruising Americaanseweg-Venweg-Reindonckweg in Kronenberg (klik hier) lijkt te hebben. Het corpus van Killaars verving een begin negentiende-eeuws corpus. Dat bleef wel bewaard en ik vermoed dat het ergens tussen 1983 en nu is teruggehangen. Het huidige corpus lijkt namelijk in de verste verte niet op een Killaars.
Wat uiteraard de vraag oproept wat er met het door Killaars ontworpen corpus is gebeurd. Iemand?