Intermezzo – Integriteit

Twee jaar geleden de voormalige Limburgse gedeputeerden die baantjes kregen toegeschoven van de gemeente. Vorig jaar de staatssecretaris uit Hegelsom met een omstreden gronddeal. In januari de Venrayse wethouder met een omstreden gronddeal. Vorige week de schandalige zelfverrijking van de voormalige Limburgse gedeputeerde. Vorige week de twee Limburgse gedeputeerden en de commissaris van de koning die hadden zitten te slapen bij de schandalige zelfverrijking van de voormalige Limburgse gedeputeerde. En dan ook nog het gore lef hebben om moraliteit te prediken. (Ger Koopmans: ‘Er is ook nog zoiets als moraliteit: mag je elke mogelijkheid te baat nemen die de overheid je biedt?’)

Houdt het dan nooit op? Zijn er überhaupt nog Limburgse politici waarvoor je je hand in het vuur durft te steken? Die integer en naar eer en geweten handelen? Toch wel, Richard van der Weegen was zo iemand. Denk ik, zeker weten doe je het nooit, van niemand. U kent hem niet, Richard van der Weegen? Valt u nauwelijks kwalijk te nemen. Het trieste lot van politici die niet sjoemelen en die niet zelfpromotie tot hoogste doel hebben verheven, maar datgene waar het om gaat: de inhoud.

Richard van der Weegen was vijftien jaar gemeenteraadslid in Horst aan de Maas namens de PvdA. Vorige week nam hij afscheid. De gemeenteraad zal ‘m gaan missen. Gekscherend hield burgemeester Ryan Palmen hem vorige week voor dat zijn bijdragen regelmatig aan de lange kant waren geweest. Zelfs als dat al zo is: hoe lang hij misschien ook aan het woord was, hij had altijd iets te zeggen. In heldere bewoordingen en beargumenteerd. Zijn dossierkennis was ongeëvenaard. Bovendien was hij vasthoudend. En als sterk debater – een zeldzaamheid in de gemeenteraad van Horst aan de Maas – wist hij wethouders het vuur na aan de schenen te leggen. Onvergetelijk zijn discussies met voormalig wethouder Leon Litjens over het Nieuw Gemengd Bedrijf. Gerede kans dat Don Leon daar ’s nachts nog wel eens gillend van wakker wordt.

Viel er dan helemaal niets aan te merken op Richard van der Weegen? Jawel, hoor. Hoe treffend zijn analyses doorgaans ook waren, als het op stemmen aankwam voegde hij zich naar mijn smaak iets te vaak naar het college van burgemeester en wethouders. Dat is inderdaad het trieste lot van gemeenteraadsleden van een coalitiepartij, maar toch. Wat me ook zo nu en dan stak was zijn gevit op de andere linkse partijen, D66+GroenLinks en vooral de SP. Verder heb ik hem wel eens verweten dat hij soms roomser dan de paus wilde zijn. Hyper integer dus. Dat verwijt trek ik bij dezen graag in: beter hyper integer dan een beetje integer.

(Een ingekorte versie van dit stukje verscheen vandaag in Via Horst-Venray)

Intermezzo – Arbeidsmigranten (2)

Afgelopen dinsdag sprak de Horster gemeenteraad weer ruim anderhalf uur over arbeidsmigranten en hun huisvesting (klik hier en ga naar 22 minuten). Geërgerd vroeg Eric Brouwers (CDA) zich af hoe het kan dat de huisvesting van arbeidsmigranten zó vaak op de agenda staat. Tja, hoe zou dat komen? Burgemeester Ryan Palmen gaf het antwoord dat het geachte gemeenteraadslid zelf ook wel had kunnen verzinnen: omdat dit een belangrijk maatschappelijk vraagstuk is én omdat het gepraat erover aantoont dat naar oplossingen wordt gezocht.

De inbreng van Eric Brouwers getuigde, net als die van Yvonne Douven (VVD), trouwens op wel meer punten van een schrijnende naïviteit. Of is het blindheid voor de feiten? Eric Brouwers: ‘Het uitgangspunt in de diverse dialogen is dat er wandaden zijn rond de huisvesting van arbeidsmigranten. Ik ken ze niet. Op het moment dat iemand ze weet, zou ik ze graag willen horen.’ Yvonne Douven: ‘De SP heeft het over betere arbeidsvoorwaarden. Ik vind dat echt iets uit de prehistorie. Ik wacht nog steeds op de voorbeelden, ik krijg ze nooit van iemand, kom ermee.’

Onbegrijpelijk dat beide raadsleden zo volstrekt buiten de Horster realiteit leven, maar ik wil ze best even aan het handje nemen en wat voorbeelden van wandaden opsommen: woekerprijzen voor kamers, huisvesting door de werkgever, exorbitante vergoedingen vragen voor het gebruik van wasmachines, met teveel mensen in te kleine ruimten moeten leven, van de ene op de andere dag uit je huis worden gezet, huisvestingskosten inhouden op het loon, nóóit een vast contract krijgen, rondpompen van werknemers, overuren niet uitbetaald krijgen, coronaregels aan de laars lappen, stelselmatig te veel uren moeten maken, geen oog voor gezondheidsbelangen. Enzovoort enzovoort. Kijk anders ook even op Horst-sweet-Horst, Eric en Yvonne, zoek daar op ‘Polen’ of ‘arbeidsmigranten’ en je vindt beslist nog meer voorbeelden.

Gelukkig zijn er ook partijen met meer oog voor de werkelijkheid. Zo pleitte de SP voor huisvesting onder regie van de gemeente. Is me uit het hart gegrepen omdat de afgelopen 25 jaar hebben aangetoond dat werkgevers deze verantwoordelijkheid niet aankunnen (de weinige goede uitzonderingen niet te na gesproken).

D66+GroenLinks is voorstander van een pas op de plaats, zo bleek uit de bijdrage van Eveline Baas: voorlopig geen vergunningen meer voor huisvesting van arbeidsmigranten in het buitengebied, eerst maar eens orde op zaken stellen. ‘Daarvoor is het nu niet het juiste moment’, aldus Richard van der Weegen (PvdA), die verder het kritische betoog van D66+GroenLinks grotendeels onderschreef.

Besluiten werden dinsdag nog niet genomen, eerst wordt er verder gepraat. Tot twee keer toe in april, maar ook komende dinsdag al. Ongetwijfeld tot ergernis van Eric Brouwers. Tip voor hem en ook voor Yvonne Douven: diezelfde dinsdag organiseert de SP Limburg een livestream over arbeidsmigratie. Een van de sprekers is Bart Plaatje van de FNV, die zich al enige tijd bezighoudt met de uitbuiting van arbeidsmigranten. Misschien toch even naar luisteren, Eric en Yvonne, hij zal mijn lijstje met voorbeelden ongetwijfeld kunnen aanvullen. Klik hier voor meer informatie over deze livestream. 

Intermezzo – Sporthal Meterik vs Sportpark Bosstraat

2 uur, 12 minuten en 15 seconden sprak de gemeenteraad twee weken geleden over bestemmingsplan Californië 2 (klik hier). Tijdens diezelfde oriënterende vergadering sprak de raad 1 uur, 36 minuten en 50 seconden over de bouw van een sporthal in Meterik (klik hier en ga naar 3.49.00 minuten). De lange duur van de bespreking was niet de enige overeenkomst tussen beide agendapunten. Andere parallellen waren dat de meeste raadsfracties de onderbouwing van het raadsvoorstel onvoldoende vonden én dat de verantwoordelijke wethouder, Han Geurts (CDA) in het geval van de sporthal in Meterik, vragen van een volstrekt ontoereikend antwoord voorzag en geen enkele flexibiliteit toonde. Nog een overeenkomst was dat een aantal fracties ervoor pleitte het voorstel niet in de raadsvergadering van morgen te behandelen. 

Wat is er aan de hand? In 2017 begonnen de voetbalclubs van America en Meterik, ook op aandringen van het gemeentebestuur, aan besprekingen om tot een fusie te komen. Een aantal locaties voor een nieuw sportpark passeerde de revue. Zonder uitzondering leden ze schipbreuk. Uiteindelijk bleef sportpark De Vonckel in Meterik over als enige geschikte locatie. Althans volgens gemeentebestuur en RKSV Meterik. AVV America bestreed dit en de fusiebesprekingen belandden in een impasse.

Nu stelt het gemeentebestuur voor 8,5 miljoen euro uit te trekken voor de bouw van een sporthal op het huidige sportpark De Vonckel in Meterik en een opblaasbare sporthal (‘air dome’) op een nader te bepalen locatie. De sporthal is behalve voor de basisscholen van Hegelsom en Meterik vooral bestemd voor VC Trivia, de volleybalclub die in 2017 ontstond uit een fusie tussen de volleybalclubs van America, Hegelsom en Meterik.

VC Trivia en RKSV Meterik zijn uiteraard in hun nopjes met het voorstel, AVV America aanmerkelijk minder. Geheel op eigen initiatief ontwikkelde de Americaanse voetbalclub een alternatief plan dat voorziet in een sportpark ter hoogte van de kruising van Bosstraat en Spoorweg. Dit zou niet alleen plaats bieden aan de nieuwe fusievoetbalclub (eventueel in een later stadium aangevuld met VV Hegelsom) maar ook aan een sporthal en daarmee aan VC Trivia.

Terwijl Jelle Houben namens AVV America tijdens de raadsvergadering allerlei argumenten aandroeg voor het alternatieve plan, bleef wethouder Geurts halsstarrig vasthouden aan het gemeentelijk plan. Een gemeentelijk plan waarover Richard van der Weegen (PvdA) schamperde: ‘Ik heb nog nooit een raadsvoorstel gezien waarin we op basis van twee A4’tjes 8,5 miljoen uitgeven.’ Hij kwalificeerde het voorstel van AVV America, dat 19 bladzijden telt, dan ook als ‘duidelijker dan het raadsvoorstel’. Jeroen Brouns (Essentie) betichtte de wethouder van arrogantie; Jos Gubbels (D66+GroenLinks), Yvonne Douven (VVD) en Sonja van Giersbergen (SP) pleitten nadrukkelijk voor uitstel van de behandeling van het raadsvoorstel. Tevergeefs, zo lijkt het. Waarom eigenlijk? Op het eerste gezicht biedt het voorstel van AVV America een hele hoop voordelen. Kleven er dan geen nadelen aan? Jazeker, maar hetzelfde geldt voor het gemeentelijk voorstel.

Het proces om tot een (nieuw) sportpark en een nieuwe sporthal te komen duurt al een hele tijd. Het gaat dan ook om iets met behoorlijke financiële en maatschappelijke implicaties. Zijn een paar maanden extra voor een betere beoordeling van het plan van AVV America (nota bene een plan van onderop) dan echt teveel gevraagd?

Intermezzo – Californië 2

2 uur, 12 minuten en 15 seconden. Zo lang sprak de gemeenteraad van Horst aan de Maas vorige week dinsdag over bestemmingsplan Californië 2. Zeker gezien de huidige situatie waarin vertier niet voor het oprapen ligt, zou ik u dringend willen adviseren die 2 uur, 12 minuten en 15 seconden uit te gaan zitten (klik hier en ga naar 1.33.05) en vervolgens zelf een oordeel te vellen. Hier alvast wat inleidende beschietingen.

Waar gaat het om? Californië 2 is een gebied van 68 hectare dat ruwweg wordt begrensd door Dijkerheideweg, Sint Jorisweg en Grubbenvorsterweg. Een grote groenteverwerker waarvan de naam niet mag worden genoemd, met een adviseur waarvan de naam niet mag worden genoemd, wil er een bedrijf vestigen. Dit gaat bestaan uit glastuinbouw, groenteverwerking en huisvesting van arbeidsmigranten. Voordat het zover is moet eerst een bestemmingsplan worden vastgesteld. Dit gebeurt in de raadsvergadering van komende dinsdag. Vorige week besprak de gemeenteraad het alvast oriënterend.

Verkeersafwikkeling, landschap, natuur, kwaliteit van werkgelegenheid, aantasting van woongenot, energievoorziening, huisvesting van arbeidsmigranten, verdozing: zo maar wat aspecten die buurtbewoners en gemeenteraadsleden te berde brachten. De wethouders Eric Beurskens (Essentie) en Roy Bouten (PvdA) beantwoordden de voor hen bestemde vragen naar genoegen van in elk geval de raadsleden. Hoe anders was het, andermaal, met wethouder Rudy Tegels (CDA). Om te beginnen zette hij de buurtbewoners weg als een onbetrouwbare gesprekspartner. Zelfs als dat al zo zou zijn (wat nog maar de vraag is, gezien de heftige reactie van de insprekende buurtbewoner) dan nog kun je je afvragen of een iets diplomatieker optreden uiteindelijk niet constructiever is.

Maar de wethouder schoffeerde ook de gemeenteraad door vragen niet of onvolledig te beantwoorden en door steeds weer argumenten voor zijn uitspraken achterwege te laten. Er kwamen geen adequate antwoorden op volstrekt legitieme vragen als ‘Kunt u uitleggen waarom dit bedrijf geen kwantitatieve maar een kwalitatieve toevoeging is?’, ‘Waarom kunnen de drie activiteiten van het bedrijf niet op drie verschillende locaties plaatsvinden?’, ‘Waarom wordt via een achterdeur mogelijk toch plaats geboden aan logistieke bedrijven in dit gebied?’, ‘Waarom kan dit plan niet op een later moment in behandeling worden genomen?’. De reactie van de wethouder kenmerkte zich telkens door een heel hoog we-doen-dit-zo-omdat-we-dit-zo-doen-gehalte. Verder bleef hij maar benadrukken dat het om een uniek bedrijf gaat.

De hele beschamende vertoning roept de vraag op wie hier eigenlijk de regie voert: de gemeente? Of de groenteverwerker waarvan de naam niet mag worden genoemd met de adviseur waarvan de naam niet mag worden genoemd?  

Kan de wethouder nu z’n borst nat maken voor de raadsvergadering van komende dinsdag? Mwah, dat valt nog te bezien. Hoezeer Kay Thijssen (Essentie) en Richard van der Weegen (PvdA) de wethouder ook onder vuur namen, ik ga er vanuit dat ze genoegen zullen nemen met hier en daar wat aanpassingen en toezeggingen. Voor de felste criticasters, Henk Kemperman en Thijs Lenssen (D66+GroenLinks), kon dat wel eens anders liggen. De SP stemt sowieso tegen lijkt me, CDA en VVD vóór. Komt dus wel goed voor de wethouder. Helaas.

Intermezzo – Weeskinderen

In vluchtelingenkampen op Griekse eilanden bevinden zich 2500 kinderen zonder ouders, weeskinderen. De kampen zijn overvol, de levensomstandigheden zijn er erbarmelijk. De Griekse regering heeft andere Europese landen opgeroepen deze weeskinderen op te vangen. Elf landen hebben intussen gehoor gegeven aan deze oproep. Zo niet Nederland, dat vijfhonderd kinderen zou moeten opvangen (minder dan twee per gemeente). Dit stuit gelukkig op verzet. ‘Nederland dient het voorbeeld van die elf andere landen te volgen.’ Zegt VluchtelingenWerk Nederland. Zegt Defence for Children. Zegt Stichting Vluchteling. Zeggen vijftig CDA-afdelingen. Zeggen meer dan honderd Nederlandse gemeenten.

Afgelopen dinsdag vergaderde de gemeenteraad van Horst aan de Maas. Namens de SP diende Aniet Fonteyne een motie in (klik hier en ga naar 3.25.25). Daarin werd het gemeentebestuur opgeroepen de regering te laten weten dat ook Horst aan de Maas ‘een signaal van medemenselijkheid en daadwerkelijke solidariteit af wil geven met het uitspreken van de bereidheid om een aantal vluchtelingenkinderen op te nemen’.

De motie werd verworpen. CDA, Essentie en VVD stemden tegen; D66+GroenLinks, PvdA en SP voor. Bram Hendrix (Essentie): ‘Dit is iets landelijks. Daar gaan wij niet over. Dus deze motie is niet nodig.’ Yvonne Douven (VVD): ‘Wij laten de verantwoordelijkheid daar waar die hoort.’ Loes Wijnhoven (CDA):

‘An sich vinden we het wel een sympathieke motie. De situatie is inderdaad schrijnend en triest. Het is ook wel een kwestie waarvan wij vinden dat wij als Nederland hulp moeten bieden. We zien echter dat dat al gebeurt. Ons college via een motie aan de slag te laten gaan heeft niet onze voorkeur, omdat wij de inhoud onvoldoende kennen. Het ontbreekt ons gewoon aan kennis om de punten te kunnen overzien waar de motie toe oproept. Dus wij laten dit graag over aan de landelijke partij die op basis van volledige informatie een besluit kan nemen.’

Richard van der Weegen (PvdA): ‘In tegenstelling tot het CDA kunnen wij de impact wel overzien. Want de motie roept op om een aantal vluchtelingenkinderen op te vangen in Nederlandse gemeenten, waaronder onze gemeente. Dat kunnen wij van harte ondersteunen. De motie is veel meer dan sympathiek, hij is gewoon keihard nodig.’

Vorige maand nam de gemeenteraad van Venray een motie met precies dezelfde tekst aan met 22 stemmen voor en 5 tegen. Het CDA aldaar kende de inhoud wél voldoende, had wél voldoende kennis en kon wél alles overzien. Daarom steunde het de motie bijzonder luid en bijzonder duidelijk. Fractievoorzitter Toon Loonen: ‘Waar het echt om gaat is: ben je zélf bereid om keuzes te maken? Ben je zélf bereid om verantwoordelijkheid te nemen? Ben je zélf bereid om daarvoor te gaan staan? Wij als CDA doen dat in elk geval.’ Dringend noodzakelijk dat het Venrayse CDA ontwikkelingswerk gaat verrichten bij zijn Horster partijgenoten.

P.S. Het CDA in Horst aan de Maas mag zich dan niet kunnen uitspreken over opvang van die kinderen (nogmaals: gemiddeld minder dan twee per Nederlandse gemeente), u kunt dat wel doen. Hoe? Door hier de oproep van VluchtelingenWerk Nederland, Defence for Children en Stichting Vluchteling aan de regering te ondertekenen. Vooral doen.

Klein mysterie 785 – Wethouderfluisteraar

Hamvraag na de gemeenteraadsvergadering van gisteravond: wie is de wethouderfluisteraar? Wie zat wethouder Rudy Tegels (CDA) voortdurend in te fluisteren wat hij moest zeggen? Zou het een ambtenaar zijn geweest? Een voormalig wethouder? Een voormalig gedeputeerde? De ondernemer?

Twee uur en een kwartier sprak de Horster gemeenteraad gisteren over een bestemmingsplanwijziging die de huisvesting van 165 arbeidsmigranten aan de Horsterweg in Grubbenvorst mogelijk moet maken (klik hier en ga naar 24.40 minuten). Het werd een gênante vertoning. In de eerste plaats omdat wethouder Tegels zó opzichtig zat te schutteren dat hij zich alleen staande wist te houden dankzij die onbekende souffleur of souffleuse. De wethouder gedegradeerd tot spreekbuis – even pijnlijk als verontrustend. Beeldvergaderen bracht aan het licht wat normaalgesproken buiten beeld blijft.

Met uitzondering van het CDA maakte de hele gemeenteraad gehakt van het voorstel dat ter tafel lag. Stef van Loo (Essentie): ‘Het is een slecht stuk.’ Peter Elbers (VVD): ‘Broddelwerk.’ Richard van der Weegen (PvdA): ‘Slecht voorstel, slechte procedure, gebrekkige participatie.’ Eveline Baas (D66+GroenLinks): ‘Onduidelijkheden, tegenstrijdigheden.’

Gênant was ook dat de gemeenteraad zich een amendement door de souffleur van de wethouder liet influisteren. Een amendement waarin ‘omgeving’ werd veranderd in ‘directe omgeving’, zonder te definiëren wat onder directe omgeving dient te worden verstaan. Voor Peter Elbers, aanvankelijk vóór het voorstel, aanleiding om uiteindelijk toch tegen te stemmen: ‘Geen nieuw beleid tussen de bitterballen en de chips.’

Onbegrijpelijk voor mij was dat de gemeenteraad het voorstel ondanks alle kritiek überhaupt in bespreking nam. Nog onbegrijpelijker voor mij was dat een meerderheid van de gemeenteraad (CDA, Essentie en PvdA) het voorstel ook nog eens goedkeurde. Stef van Loo: ‘Het is een slecht stuk, maar dat is geen reden om het niet door te laten gaan.’ Overigens: onder aanvoering van een razende Eveline Baas stemde coalitiepartner D66+GroenLinks wel tegen.

Meest onbegrijpelijk voor mij was dat de allerfelste en meest welbespraakte criticaster van het voorstel, Richard van der Weegen, er dus toch mee instemde. Onder meer vanwege de gisteravond gedane ‘stevige toezeggingen’. Misschien heb ik de souffleur van de wethouder niet goed begrepen, maar ik beluisterde niet meer dan boterzachte toezeggingen.     

Opmerkelijk, en eigenlijk ook wel onbegrijpelijk en verontrustend, was dat niemand vraagtekens zette bij de geldigheid van het hele concept van massahuisvesting van arbeidsmigranten. Werpen corona en de besmettingen bij opgehokte arbeidsmigranten hier niet ineens een ander licht op? Dit eens te meer omdat aan de Horsterweg ook tijdelijke woonunits worden toegestaan. Zal je altijd zien: heb je een wethouderfluisteraar nodig, doet ie z’n mond niet open ...

Klein mysterie 773 – Filmhuis (3)

‘Studie naar bios in Gasthoês Horst’ kopte dagblad De Limburger dinsdag. Dacht ik alle gemeentelijke documenten over het nieuwe Gasthoês zo goed te hebben gelezen, had ik blijkbaar toch iets gemist. Maar ook bij tweede lezing kwam ik nergens tegen dat er een studie zou komen naar een bioscoop in ’t Gasthoês. Wel een haalbaarheidsonderzoek naar een filmhuis. Maar dat wist ik al. Is een bioscoop dan niet hetzelfde als een filmhuis? Nee!

Dinsdagavond sprak de gemeenteraad over het nieuwe Gasthoês. Daarbij kwam kort ook het filmhuis aan de orde. Ik kon me niet aan de indruk onttrekken dat de gemeenteraad en zelfs de wethouder eveneens geen enkel idee hebben van wat een filmhuis is. Raadslid Bart Cox (SP): ‘Het is eigenlijk wel gek dat een filmhuis gemist wordt, want we hebben in Horst gewoon al een filmhuis of een filmtheater, dus daar kunnen we al naartoe. Misschien moeten we daar beter reclame voor gaan maken.’ Wethouder Han Geurts: ‘We hebben dit besproken met de diverse filmhuizen die we hebben in de gemeente.’ Diverse filmhuizen in Horst aan de Maas? Dacht het niet. Ja, op diverse locaties in Horst aan de Maas worden niet-actuele films op dvd vertoond, maar daarmee hebben we nog geen filmhuizen.

Gemeenteraad en gemeentebestuur zouden beter moeten weten. In januari van dit jaar verwoordde documentairemaker Ruud Lenssen in Hallo Horst aan de Maas zijn visie op het nieuwe Gasthoês. En passant bleek daaruit ook wat een filmhuis dan wél is:  

‘Ik stel me een Gasthoês voor waar bezoekers geïnspireerd raken door een zo divers mogelijk aanbod van kunst en cultuur. Een filmhuis mét programmering hoort daarbij. Niet om de grootste blockbusters te vertonen, maar juist de betere arthousefilms. Denk aan films zoals Girl (Winnaar Cannes 2018), documentaire Nao ’t Zuuje of de nieuwste van Marijn Poels. Uit zo’n films kunnen mensen van alle leeftijden lering trekken en inspiratie vinden. We gaan veel vaker naar de film dan dat we naar muziekvoorstellingen of naar het theater gaan (bron: CBS Cultuur in Beeld 2017). Waarom? Film geeft op een toegankelijke manier inzicht in de meest bijzondere, interessantste, moeilijkste en mooiste sociale kwesties van deze tijd, de toekomst én die van ons verleden. Een filmhuis met een vaste programmering (liefst dagelijks maar op zijn minst enkele dagen per week) voor actuele kwaliteitsfilms is daarom in mijn ogen onmisbaar voor elke gemeenschap.’

Duidelijk?

Van de discussie dinsdag over het filmhuis kon ik verder geen soep maken. Volgens wethouder Geurts is er al een vooronderzoek uitgevoerd. Maar wat dat behelst en hoe zich dat verhoudt tot het nieuwe haalbaarheidsonderzoek? Daarover liet hij zich niet uit. Wel opperde hij de mogelijkheid om vooruitlopend op een filmhuis nu al bouwkundige aanpassingen in ’t Gasthoês door te voeren, ‘maar als er verder geen animo voor zou zijn, dan is het natuurlijk zonde van het geld’. Begrijp ik geen snars van. Richard van der Weegen (PvdA) evenmin: ‘Waar ik me zorgen over maak zijn de eventuele bouwkundige aanpassingen die gedaan moeten worden, in welk tempo dat dan gaat en op welk moment dat nog wel of niet inpasbaar kan zijn in ’t Gasthoês. Daar wil ik toch nog graag iets meer van u over horen.’ Maar de wethouder hulde zich in stilzwijgen.

Met het filmhuis is het niet anders dan met de rest van ’t Gasthoês: vaagheid troef. Al in de allereerste plannen voor een nieuw Gasthoês uit 2014 was sprake van een filmhuis. Vijf jaar later heeft nog steeds niemand van de verantwoordelijken een idee wat een filmhuis is, is nog altijd niet duidelijk of het er komt en amper een jaar voor de opening wordt er ook nog maar eens een haalbaarheidsonderzoek tegenaan gegooid. Treurig.

Klein mysterie 766 – Nieuw Gemengd Bedrijf (8)

Op 11 augustus 2008 dook het Nieuw Gemengd Bedrijf (een te bouwen megastal voor meer dan dertigduizend varkens en meer dan een miljoen kippen aan het Witveld) voor de eerste keer op in de kolommen van Horst-sweet-Horst (klik hier). Het Nieuw Gemengd Bedrijf zou er nooit meer uit verdwijnen. Het zal er voorlopig ook nog wel even in blijven.

Twee weken geleden was het Nieuw Gemengd Bedrijf, en in het bijzonder de uitstootreductie van luchtwassers, weer eens onderwerp van gesprek in de gemeenteraad (klik hier en ga naar 1.12.00). Vooral Richard van der Weegen (PvdA), het op dit punt best ingevoerde gemeenteraadslid, en verantwoordelijk wethouder Eric Beurskens (Essentie) kruisten de degens. Uit beider betogen een aantal passages. Oordeel ditmaal maar eens zelf.  

Richard van der Weegen:

‘Het knelpunt zijn de slecht presterende luchtwassers. Het lijkt erop dat de gemeente gewoon accepteert dat de geurbelasting fors toeneemt als gevolg van veel slechter presterende luchtwassers. Het is te goedkoop om te zeggen dat de provincie hierover gaat. Was het niet de gemeente die in 2008 opdracht gaf aan Blonk Milieu Advies om het duurzame en innovatieve karakter van het NGB hard te maken? We lezen in dat rapport: “Met het gebruik van luchtwassers zal het kiemniveau in de uitgaande lucht sterk worden gereduceerd.” Of: “De stallen van het NGB zullen worden uitgerust met combiluchtwassers die ammoniak, geur en fijnstof filteren.” Tachtig procent reductie! De GGD bevestigde in 2012 met een gezondheidskundige risicobeoordeling dit overwegend positieve beeld. “Een minimaal extra gezondheidsrisico”, was de conclusie. Op basis daarvan zijn toen politiek vergaande conclusies getrokken. En later ook juridisch vergaande conclusies. Met een toename van 25 duizend varkens op die locatie toch minder fijnstof, minder ammoniak, minder geur. Het leek te mooi om waar te zijn: méér dieren, minder belasting.’

‘Jarenlang is ons door uw college en ook door de provincie Limburg voorgehouden dat sturen op dierenaantallen helemaal niet nodig was. Weet u dat we er bijna in gingen geloven? Dat het allemaal te mooi was om waar te zijn, bleek op 3 april vorig jaar. Toen kwam de staatssecretaris met het rapport Evaluatie geurverwijdering door luchtwassystemen bij stallen. De luchtwassers blijken vele malen slechter te presteren. Natuurlijk hebben we oog voor bestaande bedrijven die dit niet in één keer kunnen aanpassen. Maar bij het NGB is het volstrekt anders. Er zijn nog geen dieren, er is nog geen uitstoot en er is nog geen geurbelasting. Het betreft hier de grootste veefabriek van Nederland. In 2007 liep iedereen van enthousiasme over. Van minister tot wethouder tot gedeputeerde. Zelfs de toenmalige burgemeester slaagde er niet in zijn enthousiasme te verbergen. Miljoenen aan subsidies werden verstrekt. Want het NGB was duurzamer dan duurzaam. Nemen diezelfde bestuurders ook nu hun verantwoordelijkheid?’

‘Feitelijk kunnen we alle onderzoeken, MERS en andere uitspraken door de papierversnipperaar halen. In het Witveld werken we nu willens en wetens mee aan het verder om zeep helpen van ons milieu en worden de risico’s voor de volksgezondheid er in ieder geval niet kleiner op. En het gaat er zeker meer stinken. En met het houden van dieren op deze schaal kunnen we een milieuramp niet uitsluiten.’

Eric Beurskens:

‘Het is niet helemaal zeker dat de uitkomsten uit het onderzoek naar de luchtwassers wel kloppen. Voelt de gemeente zich verantwoordelijk voor de volksgezondheid van de burgers? Ja. Is die hogere uitstoot toelaatbaar? Nee, in de basis niet, laten we daar eerlijk over zijn. Maar hebben we een alternatief dat we op dit moment kunnen aanbieden, waarbij we niet in eerste instantie van plan zijn bedrijven stil te leggen? Dat laatste zou u ook niet moeten willen, want dan legt u een hele sector op slot. Maar dat hier iets moet gebeuren is voor ons duidelijk, is voor de provincie duidelijk en is voor het ministerie duidelijk. Het duurt alleen wel erg lang.’

‘We hebben nog niet overwogen de bouw stil te leggen en we hebben nog geen opdracht tot onderzoek gegeven.’

Richard van der Weegen:

‘U haalt onmiddellijk het bedrijfsbelang aan: “We zouden niet moeten willen dat een bedrijf wordt stilgelegd.” Nee, natuurlijk niet. Maar we zouden ook niet moeten willen dat hier een milieuramp ontstaat met enorme overlast voor de omgeving. De besluiten van destijds hebben we genomen op basis van heel andere aannames.’

‘Natuurlijk is het ontoelaatbaar dat daar in deze omvang dieren komen zo lang hier geen goede oplossing voor is. Het is een ontoelaatbaar risico om er al dieren in te zetten voordat we zeker weten dat er een hele goede oplossing is. Dit gaat niet over klein geld, dit gaat over enorme aantallen dieren, waarover we in het verleden richting samenleving hebben gezegd “Het wordt er allemaal beter op, beste samenleving. Dít is de goede manier om in de toekomst dieren te houden.” Nu moeten we ook onze verantwoordelijkheid hierin nemen.’

‘We zijn erg verbaasd dat u de GGD nog geen opdracht heeft gegeven voor het gezondheidsonderzoek. Laten we alsjeblieft vaststellen of er gezondheidsrisico’s zijn vóórdat er ook maar één dier in de stallen van het NGB zit.’

Klein mysterie 765 – Gasthoês (14)

Voor de verandering hield de gemeenteraad zich deze week maar weer eens ruim een uur lang bezig met het nieuwe Gasthoês. Iets waar heel Horst aan de Maas reikhalzend naar zou moeten uitkijken, is nu al vijf jaar een bron van vaagheid, verwarring, onbegrip en ergernis. Dinsdag was het niet anders.

Bovenop de 12,5 miljoen euro die al voor ’t Gasthoês waren gereserveerd, vraagt het gemeentebestuur nu nog eens een extra krediet van ruim 4 miljoen euro. De inleidende beschietingen daarover vonden dinsdag plaats. Duidelijk (klik hier en ga naar 2.19.40) werd dat de raad niet zonder slag of stoot akkoord gaat. Bij de 618 duizend euro kostende blunder met de berekening van de BTW legt de raad zich nog wel neer, zij het tandenknarsend. Ook de 1,9 miljoen extra uitgaven aan duurzaamheid lijkt de raad te kunnen billijken. Maar 1,5 miljoen extra voor ‘een eenduidige samenhangende inrichting en uitstraling’? Eric Thissen (VVD): ‘Is er behoefteonderzoek gedaan? Ligt er een businesscase onder?’ Annemie Craenmehr-Hesen (CDA): ‘Hoe kan het dat de extra wensen nu pas boven komen?’ Richard van der Weegen (PvdA): ‘We kunnen niet aan de gang blijven.’ Bart Cox (SP): ‘Ik heb niet het idee dat we in control zijn.’

De kritische opstelling van de gemeenteraad is een rechtstreeks gevolg van de incompetentie in dezen van het gemeentebestuur, en meer in het bijzonder die van de voor ’t Gasthoês verantwoordelijke wethouders. Zo is het natuurlijk ongehoord dat men nu pas, na vijf jaar praten, denken en onderzoeken, en nauwelijks een jaar voor de beoogde opening, tot het inzicht is gekomen dat een grote theaterzaal met een tribune noodzakelijk is. En het is helemaal van de gekke dat de raad hiervoor geld beschikbaar zou moeten stellen terwijl over de exploitatie nog geen enkele duidelijkheid is. En terwijl het nog altijd wachten is op een bibliotheekvisie, schijnt wel al het waanzinnige denkbeeld te bestaan dat de telkens verder uitgeklede bibliotheek straks onder de Gasthoês-organisatie zou dienen te vallen. Vreemd is het ook dat het nieuwe Gasthoês nu ineens de concurrentie aan zou moeten gaan met bijvoorbeeld de schouwburg in Venray, terwijl jarenlang zo ongeveer het tegendeel is beweerd.

De dinsdag schutterende wethouder Han Geurts wekt niet bepaald de indruk dat hij is berekend voor zijn taak. Een adequaat antwoord op de vragen van de raad bleef dinsdag veelal uit. Vooral het feit dat hij de raad niet eerder heeft geïnformeerd over de kostenoverschrijdingen werd hem, terecht, zwaar aangerekend. Als hij op 19 maart, wanneer de gemeenteraad besluit over de extra kredietaanvraag, niet véél beter voor de dag komt, zal hij moeten vrezen voor zijn politieke toekomst. En terecht.

Top 5 – Mogelijke verklaringen voor de betekenis van de pleisters op de kont van het paard voor het gemeentehuis

Gisteravond, 19.28 uur. Ik nestel me voor m’n pc: live uitzending raadsvergadering, met op de agenda enkele heikele punten. Smullen! Maar godverdegodver: ‘In verband met een technische storing op locatie is er momenteel geen audio/video.’ Er zit weinig anders op dan op de fiets te springen en naar het gemeentehuis te racen. Om tien voor acht betreed ik het gemeentehuis. Klokslag twaalf uur verlaat ik het weer, terwijl de vergadering nog in volle gang is. Onderweg naar m’n fiets zie ik dat de kont van het paard voor het gemeentehuis is beplakt met pleisters.

Mijn top 5 van mogelijke verklaringen voor de betekenis van de pleisters op de kont van het paard voor het gemeentehuis:

5. De pleisters zijn bestemd voor de diepe wonden die het vier uur en tien minuten zitten op de bepaald niet comfortabele banken van de publieke tribune in mijn kont heeft geslagen.

4. De pleisters zijn bestemd voor de diepe wonden die wethouder Geurts in mijn gemoed sloeg toen ik hem tot drie keer toe hoorde zeggen dat het vernieuwde Gasthoês vooral ‘netjes’ moet zijn. Netjes! 😢😢😢 Grrrr.   

3. De pleisters waren bestemd voor de diepe wonden die het niet hijsen van de regenboogvlag in januari sloeg. Dit vanwege het ontbreken van een protocol. Een protocol is er denk ik nog steeds niet, maar gisteren maakte wethouder Beurskens bekend dat er in elk geval een regenboogzebrapad komt. En wel in de omgeving van de Sint-Lambertuskerk (symbolisch?). Dus die pleisters kunnen voorzichtig worden losgeweekt, dunkt me.

2. De pleisters zijn bestemd voor de diepe wonden die het Nieuw Gemengd Bedrijf nog steeds slaat. Ook gisteren weer. Richard van der Weegen (PvdA) in een indrukwekkend betoog (misschien moet ik hem eens lief aankijken en hem vragen of ik de tekst hier mag publiceren): ‘In het Witveld werken we willens en wetens mee aan het verder om zeep helpen van ons milieu. Met het houden van dieren op deze schaal kunnen we een milieuramp niet uitsluiten.’

1. De pleisters zijn bestemd voor de diepe wonden die de renovatie van het Gasthoês nu al jaren slaat. Ook gisteren weer. Wat een feest zou moeten zijn, roept al jaren onbegrip en ergernis op. De ene fout wordt op de andere blunder gestapeld. Ten hemel schreiend.

Top 5 – Momenten waarop ik mijn oren niet geloofde toen tijdens de raadsvergadering de verhuizing van de Rabobank naar het gemeentehuis ter sprake kwam

De verhuizing van de Rabobank naar het gemeentehuis (klik hier) kwam gisteravond ook aan de orde tijdens de gemeenteraadsvergadering. Dit mede naar aanleiding van kritische schriftelijke vragen die de fractie van D66+GroenLinks hierover had gesteld (waarvoor hulde!). Gedurende de ruim twintig minuten dat over de verhuizing werd gesproken (klik hier en ga naar 2.12.45), ben ik regelmatig van verbazing van mijn stoel gevallen en nóg regelmatiger van ergernis tegen het plafond gesprongen over wat ik allemaal hoorde. 

Mijn top 5 van momenten waarop ik mijn oren niet geloofde toen tijdens de raadsvergadering de verhuizing van de Rabobank naar het gemeentehuis ter sprake kwam:

5. Ik kon m’n oren niet geloven toen ik hoorde dat zelfs de meest gezagsgetrouwe partij in de gemeenteraad, het CDA, bij monde van Annemie Craenmehr-Hesen liet doorschemeren grote twijfels te hebben bij deze deal: ‘Ik vond het een beetje een vreemde dat je publiek en privaat met elkaar vermengt. De Rabobank kiest voor fuseren en verkoopt panden en vervolgens krijgt ze plek hier in de herberg. Dat lijkt me niet zo’n goede zaak.’ Hulde!

4. Ik kon m’n oren niet geloven toen ik hoorde dat verantwoordelijk wethouder Bob Vostermans (CDA) geen antwoord paraat had op de vraag of de Rabobank een marktconform huurtarief betaalt. Schaam je! Wat is me dat nu? Als je al zo nodig commerciële instellingen onderdak wilt geven in het gemeentehuis, dan is een marktconform huurtarief wel de allereerste voorwaarde, dunkt me.

3. Ik kon m’n oren niet geloven toen ik hoorde dat Peter Elbers – hij ontwikkelt zich in rap tempo tot een van de beste raadsleden – zo ongeveer het meest kritisch was over de deal tussen gemeente en Rabobank: ‘Het gemeentebestuur heeft zijn mandaat overspeeld, het had eerst een dialoog met de gemeenteraad moeten voeren. Wij zouden het op prijs stellen als het college ons niet meer verrast met dit soort initiatieven.’ En dat voor een VVD’er! Hulde! Driewerf hulde! Daar stak Bart Cox (SP) toch wat magertjes tegen af met z’n ‘Niet zo’n strak plan om dit te doen’.

2. Ik kon m’n oren niet geloven toen ik hoorde dat Richard van der Weegen zei dat het mandaat juist wel bij het gemeentebestuur ligt. En: ‘Wij vinden het goed dat de gemeente dit soort initiatieven aanmoedigt.’ (Een opvatting waarin de PvdA alleen lijkt te staan.) Geen wóórd over de vermenging van publiek en privaat, geen wóórd over mogelijke belangenverstrengeling, geen wóórd over mogelijk in het geding zijnde integriteit. En dat voor een PvdA’er! Schaam je!

1. Ik kon m’n oren niet geloven toen ik hoorde hoe wethouder Vostermans regelrechte prietpraat verkocht, om de hete brij heen draaide en cruciale vragen onbeantwoord liet. Vostermans: 

‘We  hebben als college lang gediscussieerd over de vraag of er commerciële instellingen in het gemeentehuis moeten komen. Daar moeten we het antwoord nog op vinden. Ook voor het college is het best wel even spannend.’ 

Vreemd dat zo’n simpele vraag (natuurlijk moet je bedrijven geen onderdak bieden in een gemeentehuis) zoveel discussie behoeft. Maar nog vreemder is dat terwijl de discussie blijkbaar nog woedt, een commerciële instelling toch al haar intrek in het gemeentehuis mag nemen. Over de redenen daarvoor bleef de wethouder vaag, hij kwam niet veel verder dan ‘We willen een bredere invulling geven aan dit huis’, ‘Het is maar tijdelijk’, ‘De Rabobank is zichzelf opnieuw aan het uitvinden’, ‘Er is een aparte ingang’, ‘De privacy is gewaarborgd’ en ‘Dit is een opmaat om de Rabobank voor het centrum van Horst te behouden’. Zelfs aan het begin van een antwoord op de principiële vraag of bedrijven wel op hun plaats zijn in het gemeentehuis (en zo ja, welke criteria daar dan voor gelden) en op de principiële vraag waarom de gemeente een bedrijf zou moeten helpen met ‘ontmoeten en verbinden’, durfde de wethouder zich niet te wagen. Schaam je! Onbegrijpelijk dat de gemeenteraad de wethouder hiermee liet wegkomen.

Intermezzo – Varkensbedrijf Hazenhorstweg

Drie weken geleden verscheen in Hallo Horst aan de Maas een ingezonden brief van twee bewoners van de Hazenhorstweg in Sevenum. Ze spraken daarin hun verontrusting uit over de dreigende uitbreiding met 1800 vleesvarkens van een varkensbedrijf ‘in onze achtertuinen’. Kern van hun betoog: doordat uit recent onderzoek van de universiteit van Wageningen is gebleken dat luchtwassers veel minder rendement hebben dan verondersteld, wordt het leefmilieu aan de Hazenhorstweg nóg slechter dan het al was. Bovendien:

‘De gemeente wil een vergunning afgeven op basis van verkeerde gegevens die de ondernemer heeft doorgegeven. (…) Wij vinden het dan ook onbegrijpelijk dat de overheid kiest voor de ondernemer die verkeerde informatie heeft verstrekt en de omwonenden opzadelt met stank, vervuiling en gezondheidsrisico’s.’

Afgelopen dinsdag was de brief onderwerp van gesprek in de gemeenteraadsvergadering (klik hier en ga naar 2.35.00 uur). D66+GroenLinks, PvdA en SP trokken fel van leer tegen de voorgenomen vergunningverlening. Ter illustratie enkele flarden uit het betoog van Richard van der Weegen (PvdA): ‘dossier met lange voorgeschiedenis’, ‘we delen de zorgen’, ‘grenst aan een natuurgebied’, ‘onbegrijpelijk dat dit kan in een landbouw-extensiveringsgebied’, ‘volstrekt niet duurzame oplossing’, ‘terechte zorgen over de aannames over de geuruitstoot’.

Verantwoordelijk wethouder Bob Vostermans (CDA) deed wat hij meestal doet: zich op de vlakte houden. Ter illustratie ook uit zijn betoog enkele flarden: ‘het is ingewikkeld’, ‘het is zowel voor de ondernemer als voor de buurtbewoners een probleem’, ‘de foutieve aannames over de geuruitstoot van luchtwassers zijn een landelijk probleem’, ‘het gaat om een vergunde situatie’, ‘er is geen juridische basis om te kunnen zeggen “We scheuren de vergunning door” want dan volgen schadeclaims’, ‘we gaan ernaar kijken’, ‘we hebben te dealen met een bestaande vergunning’, ‘ik wil een winstwaarschuwing afgeven’.

Thijs Lenssen (SP) vond dat er sprake was van een nieuwe situatie nu blijkt dat de huidige vergunning is verleend op basis van gegevens die niet kloppen. ‘Maar die vlieger gaat niet op, er is geen sprake van een nieuwe situatie, dat hebben we juridisch laten uitzoeken’, aldus de wethouder. Nu handhavend optreden noemde hij ‘ingewikkeld’.

Gelukkig wensten D66+GroenLinks, PvdA en SP zich niet neer te leggen bij deze prietpraat. Ze eisten inzage in de juridische adviezen. Of het ergens toe zal leiden? Ik vrees van niet. Zolang het tegendeel niet is bewezen, ga ik er vanuit dat ook deze coalitie, ondanks alle mooie woorden in het coalitieakkoord, de intensieve veehouderij ruim baan zal geven. Tekenend in dit verband is dat CDA en Essentie zich niet mengden in de discussie.

Klein mysterie 754 – Birgit

Afgelopen dinsdag werd afscheid genomen van negen gemeenteraadsleden die niet terugkeren in de nieuwe gemeenteraad. Bij de namen van de afscheidnemers ontbrak die van de bij de verkiezingen net buiten de boot gevallen Richard van der Weegen (PvdA). Dat verbaasde me, maar in de veronderstelling dat hij verhinderd was om de bijeenkomst bij te wonen, schonk ik er verder geen aandacht aan.

Gisteren bij de beëdiging van de nieuwe gemeenteraad werd me ineens duidelijk waarom twee dagen eerder geen afscheid was genomen van Richard: hij blijft gewoon raadslid! Niet omdat de PvdA er alsnog een zetel bij heeft gekregen. Wel omdat Birgit op de Laak afziet van haar raadszetel. Birgit op de Laak, lijsttrekker en boegbeeld van de lokale PvdA. Stemmenkanon ook, want na Bob Vostermans (CDA) was ze samen met Bart Cox (SP) de kandidaat waarop vorige week woensdag de meeste stemmen zijn uitgebracht.

Ik vind het verbijsterend dat Birgit geen zitting wenst te nemen in de gemeenteraad. Wat ik zo mogelijk nog verbijsterender vind is dat ik tot dusverre nergens een verklaring van haar of de PvdA heb kunnen vinden voor haar besluit – en ik heb toch echt goed gezocht. Hebben de kiezers, of in elk geval haar kiezers, daar geen recht op? Of heb ik iets gemist en was al vóór de verkiezingen duidelijk dat ze een eventuele zetel in de gemeenteraad niet zou gaan bezetten?

Rrrrraaaarrrr.