Klein mysterie 765 – Gasthoês (14)

Voor de verandering hield de gemeenteraad zich deze week maar weer eens ruim een uur lang bezig met het nieuwe Gasthoês. Iets waar heel Horst aan de Maas reikhalzend naar zou moeten uitkijken, is nu al vijf jaar een bron van vaagheid, verwarring, onbegrip en ergernis. Dinsdag was het niet anders.

Bovenop de 12,5 miljoen euro die al voor ’t Gasthoês waren gereserveerd, vraagt het gemeentebestuur nu nog eens een extra krediet van ruim 4 miljoen euro. De inleidende beschietingen daarover vonden dinsdag plaats. Duidelijk (klik hier en ga naar 2.19.40) werd dat de raad niet zonder slag of stoot akkoord gaat. Bij de 618 duizend euro kostende blunder met de berekening van de BTW legt de raad zich nog wel neer, zij het tandenknarsend. Ook de 1,9 miljoen extra uitgaven aan duurzaamheid lijkt de raad te kunnen billijken. Maar 1,5 miljoen extra voor ‘een eenduidige samenhangende inrichting en uitstraling’? Eric Thissen (VVD): ‘Is er behoefteonderzoek gedaan? Ligt er een businesscase onder?’ Annemie Craenmehr-Hesen (CDA): ‘Hoe kan het dat de extra wensen nu pas boven komen?’ Richard van der Weegen (PvdA): ‘We kunnen niet aan de gang blijven.’ Bart Cox (SP): ‘Ik heb niet het idee dat we in control zijn.’

De kritische opstelling van de gemeenteraad is een rechtstreeks gevolg van de incompetentie in dezen van het gemeentebestuur, en meer in het bijzonder die van de voor ’t Gasthoês verantwoordelijke wethouders. Zo is het natuurlijk ongehoord dat men nu pas, na vijf jaar praten, denken en onderzoeken, en nauwelijks een jaar voor de beoogde opening, tot het inzicht is gekomen dat een grote theaterzaal met een tribune noodzakelijk is. En het is helemaal van de gekke dat de raad hiervoor geld beschikbaar zou moeten stellen terwijl over de exploitatie nog geen enkele duidelijkheid is. En terwijl het nog altijd wachten is op een bibliotheekvisie, schijnt wel al het waanzinnige denkbeeld te bestaan dat de telkens verder uitgeklede bibliotheek straks onder de Gasthoês-organisatie zou dienen te vallen. Vreemd is het ook dat het nieuwe Gasthoês nu ineens de concurrentie aan zou moeten gaan met bijvoorbeeld de schouwburg in Venray, terwijl jarenlang zo ongeveer het tegendeel is beweerd.

De dinsdag schutterende wethouder Han Geurts wekt niet bepaald de indruk dat hij is berekend voor zijn taak. Een adequaat antwoord op de vragen van de raad bleef dinsdag veelal uit. Vooral het feit dat hij de raad niet eerder heeft geïnformeerd over de kostenoverschrijdingen werd hem, terecht, zwaar aangerekend. Als hij op 19 maart, wanneer de gemeenteraad besluit over de extra kredietaanvraag, niet véél beter voor de dag komt, zal hij moeten vrezen voor zijn politieke toekomst. En terecht.

Klein mysterie 761 – Bibliotheek (17)

Nogmaals de bibliotheek. Zoals vorige week geschreven (klik hier) heeft de bibliotheek het gemeentebestuur verzocht om een extra subsidiebedrag van 193.300 euro voor 2019. Het gemeentebestuur wenst hieraan niet te voldoen. Tijdens de voorbereidende gemeenteraadsvergadering van afgelopen dinsdag was de financiële toestand van de bibliotheek ruim een half uur lang onderwerp van gesprek (klik hier en ga naar 3.04.00). Besloten werd nog niks – dit gebeurt pas op 20 november – maar duidelijk werd wel dat de gemeenteraad van goeden huize zal moeten komen om het gemeentebestuur nog van gedachten te doen veranderen.

Jos Gubbels (D66+GroenLinks) legde verantwoordelijk wethouder Han Geurts (CDA) het vuur het meest na aan de schenen. Zijn meest prangende vraag: kan BiblioNu, de openbare bibliotheek, failliet gaan? Het antwoord zou natuurlijk moeten luiden: ‘Nee, we zullen de bibliotheek nooit failliet laten gaan.’ Maar zo ver wilde de wethouder niet gaan:

‘Het voorstel is om in 2019 een bibliotheekvoorziening in Horst aan de Maas overeind te houden. Kan de bibliotheek failliet gaan? Ja, de bibliotheek zou in theorie failliet kunnen gaan. Maar dat proberen we dus te voorkomen door aan de dienstverlening te sleutelen. Er landt [in 2020] hoe dan ook een concept met bibliotheekwerk in ’t Gasthoês, ook als BiblioNu failliet gaat. Maar wij willen de bibliotheek niet failliet laten gaan. Dat is niet wat onze voorkeur heeft. Mochten zich in 2019 onvoorziene omstandigheden voordoen dan komen wij met een voorstel.’

Geruststellend? Niet bepaald. Kras was ook dat de wethouder het enkele malen deed voorkomen alsof het een gunst is dat de bibliotheek in 2019 de dienstverlening mag terugschroeven. Een omkering van zaken zonder weerga.

Hoogst opmerkelijk was verder dat de wethouder zijn voorganger, Ger van Rensch, nog enkele trappen na verkocht. Bijvoorbeeld in het geval van de bibliotheekvisie: die wordt pas begin volgend jaar opgesteld, terwijl ze er al veel eerder had moeten liggen, aldus de wethouder. En ook het feit dat de bibliotheek jarenlang heeft ingeteerd op haar reserves, had voorkomen moeten worden, zo verklaarde de wethouder.

Hoe het nu verder gaat? Naar verwachting zal de gemeenteraad op 20 november wel weten af te dwingen dat BiblioNu in 2019 in elk geval niet failliet gaat. Maar daarmee hebben we het goede nieuws wel gehad. Die extra subsidie gaat er zeker niet komen. En tussen de regels door lezend werd dinsdag eveneens wel duidelijk dat er vanaf 2020 in ’t Gasthoês een totaal uitgeklede bibliotheek komt te zitten – ‘een concept met bibliotheekwerk’ is iets heel anders dan een volwaardige openbare bibliotheek.

Hoe triest toch allemaal.

Klein mysterie 753 – Zwembad (9)

‘Het is tijd om te beslissen.’

Zo opende CDA-woordvoerder John Jenniskens afgelopen dinsdag in de gemeenteraadsvergadering het debat over de vraag of Horst aan de Maas een nieuw zwembad dient te krijgen (klik hier en ga naar 1.16.00). Het komt niet zo heel vaak voor dat ik uitspraken van CDA-woordvoerders volmondig kan beamen, maar ditmaal was dat toch echt het geval. Na zes jaar van dure onderzoeken naar bij voorbaat kansloze opties, van eindeloos gechicaneer, van spelregels die tijdens de wedstrijd veranderden en van beschamende vertoningen in de gemeenteraad, was het inderdaad de hoogste tijd om eindelijk maar eens een beslissing te nemen: een nieuw zwembad in Afslag 10 (voorheen de sportzone) óf renovatie van het huidige zwembad De Berkel. Dit te meer omdat zowel het gemeentebestuur als de voltallige coalitie van CDA, Essentie en PvdA al jaren afkoersen op een nieuw zwembad in Afslag 10. En toch werd dinsdag opnieuw geen beslissing genomen. Dat lag ditmaal niet aan het gemeentebestuur. En evenmin aan de oppositiepartijen D66 en SP. Nee, dat lag louter en alleen aan de coalitiepartijen, inclusief het CDA van John Jenniskens. Ongehoord, onnavolgbaar en opnieuw beschamend.

Zelfs met tussentijds gewijzigde spelregels (‘kaders’ in gemeenteraadsjargon) lukt het het gemeentebestuur maar niet om met een financieel aanvaardbaar voorstel te komen voor een nieuw zwembad in Afslag 10 dat een duidelijke meerwaarde heeft ten opzichte van het huidige bad. De voor de hand liggende conclusie zou dan zijn: gewoon lekker doorgaan met De Berkel, waarvan is aangetoond dat het nog minimaal twintig jaar meekan. Maar CDA, Essentie en PvdA weigeren zich neer te leggen bij de feiten en besloten een beslissing over het zwembad over de komende verkiezingen heen te tillen. Ongetwijfeld in de verwachting dat de nieuwe gemeenteraad de spelregels wederom wijzigt (lees: meer geld beschikbaar stelt voor een nieuw zwembad in Afslag 10). Wat op de achtergrond ongetwijfeld ook meespeelt – al zullen ze dat natuurlijk ten eeuwigen dage ontkennen: de angst voor een afstraffing door de kiezers als ze de spelregels afgelopen dinsdag al verder zouden hebben opgerekt om een nieuw zwembad in Afslag 10 mogelijk te maken.

Nog even iets over de verantwoordelijke wethouder, Ger van Rensch (CDA). Op zijn handelen in het zwembaddossier heb ik in het verleden de nodige kritiek gehad, maar op zijn optreden dinsdag heb ik niets aan te merken. Duidelijk en beargumenteerd zette hij uiteen hoe het gemeentebestuur op basis van de door de gemeenteraad gestelde kaders tot het voorstel voor een nieuw zwembad in Afslag 10 was gekomen. Ook hij riep de raad op nu eindelijk eens een beslissing te nemen: ‘Hak de knoop door.’

Ik zou het eigenlijk wel stoer hebben gevonden als de wethouder de eer aan zichzelf zou hebben gehouden toen bleek dat CDA, Essentie en PvdA de knoop niet wilden doorhakken. Zoals ik het eigenlijk ook wel stoer zou vinden als CDA, Essentie en PvdA ruiterlijk durven te  erkennen dat het zwembad hun petje ver te boven gaat.

Klein mysterie 751 – Sportpark Meterica (1)

Tussen Horst en America zijn drie verbindingswegen: de Nieuwe Peeldijk, de Hofweg en de Eickhorsterweg. Nieuwe Peeldijk en Hofweg zullen ooit door oneindig leegland hebben geleid, vandaag de dag is het al dan niet grootschalige agrarische bedrijvigheid die hier de boventoon voert, al dan niet afgewisseld door een hier volstrekt misplaatst uit z’n voegen barstend autobedrijf. Wat een verademing is dan de Eickhorsterweg: precies één boerderij over de volledige lengte van de weg en verder alleen maar weilanden, onbebouwd akkerland en houtwallen zover het oog reikt.

Koesteren die hap, zou je denken. Maar wie zo denkt, vergeet dat we hier in Horst aan de Maas zijn. Horst aan de Maas, dat er een vreemd, welhaast dwangmatig genoegen in schept ook zijn laatste restjes min of meer authentiek, ongerept landschap naar de gallemiezen te helpen. 

Doorgaans is het de agrarische industrie waarvoor de rode loper wordt uitgelegd, ditmaal zijn het de voetbalverenigingen van America en Meterik en de tennisvereniging van America. Die gaan fuseren, zijn tot de conclusie gekomen dat een thuishaven in een van beide dorpen niet gaat werken, hebben gezocht naar een locatie voor een nieuw sportpark tussen beide kernen in en zijn uitgekomen aan de Eickhorsterweg. Door hun bril bekeken misschien logisch. Maar je zou verwachten dat instituties als gemeentebestuur, gemeenteraad en gemeentelijke commissies het algemeen belang laten prevaleren boven club- en dorpsbelang. Maar dat is buiten de waard gerekend, zo bleek vorige week maandag tijdens een vergadering van de Commissie Samenleving. Niet dat er bij de commissieleden geen twijfels leven over een sportpark aan de Eickhorsterweg. Integendeel, het regende twijfels. Twijfels over ‘het kostenplaatje’, over de verkeersveiligheid, over de geschiktheid van de ondergrond, over de sociale veiligheid. Alleen over de aantasting van het landschap blijkbaar geen enkele twijfel, zelfs niet bij D66 en SP, waar het landschapsbelang normaliter toch in vrij veilige handen is.

De enige die zich uitte over het landschap ter plekke was de verantwoordelijke wethouder, Ger van Rensch (klik hier en ga naar 2.34.00):

‘Als je vanaf de Eickhorsterweg richting mogelijke nieuwe locatie kijkt, dan ligt daarachter een kas. Dus er is geen sprake van landschappelijke openheid. Dat wil zeggen dat het park als het ware weg zou vallen tegen die kas en dus geen inbreuk zou doen op de openbare ruimte.’

Het vreemde was dat het erop leek dat de wethouder méénde wat hij zei. Rrrraaaarrrr. Die kas ligt de zaak inderdaad behoorlijk te verzieken, maar wel op enkele honderden meters afstand van de Eickhorsterweg, nog aan de overzijde van de Kabroeksebeek. Je kunt toch niet met droge ogen beweren dat er op het moment aan de Eickhorsterweg géén sprake is van landschappelijke openheid? En een sportpark met al z’n opstallen valt toch niet weg tegen die kas? Dat domineert straks toch de hele omgeving? Dat doet toch enorm afbreuk aan de openbare ruimte? Dat verandert het aanzien van dit gebied toch compleet?

Weet u wat? Neem dit weekend eens een kijkje aan de Eickhorsterweg, vorm zelf een oordeel en laat me weten hoe u erover denkt.

Intermezzo – TaalRijk

‘Enkele kinderen die gistermiddag rondhingen bij hun school zeggen niets gemerkt te hebben van de klachten en ook medeleerlingen daar nooit over gehoord te hebben.’

Het zoemde al ruim een week rond, maar donderdag werd officieel bekend dat TaalRijk tijdelijk z’n deuren sluit. De school in Hegelsom, waar kinderen van anderstalige nieuwkomers uit Horst aan de Maas en Venray worden klaargestoomd voor het reguliere voortgezet onderwijs, gaat op slot vanwege gezondheidsklachten van personeel en leerlingen.

Dagblad De Limburger wijdde gisteren een uitvoerig artikel aan de sluiting van de school. Jeffreye Vossen, lid van de centrale directie van de organisatie voor voortgezet onderwijs in Noord-Limburg, verklaart daarin dat de sluiting het gevolg is van toenemende klachten over hoofdpijn, geïrriteerde luchtwegen en droge ogen. Iets waarmee de gemeente en de onderwijsorganisatie geen enkel risico willen nemen, aldus de Horster wethouder Ger van Rensch. 

Tot zover geen vuiltje aan de lucht, althans wat het artikel betreft. Maar het venijn zit in de staart, in het uiteinde van de staart zelfs, in de allerlaatste zin: ‘Enkele kinderen die gistermiddag rondhingen bij hun school zeggen niets gemerkt te hebben van de klachten en ook medeleerlingen daar nooit over gehoord te hebben.’

Mijn aanvankelijke verbazing over deze zin ging al heel snel over in ergernis. De auteur van het artikel, Peter Heesen, kent kennelijk gewicht toe aan de uitspraken van deze leerlingen. Anders had hij ze wel achterwege gelaten. Maar als je er gewicht aan toekent, dan ben je het als journalist ook aan je stand verplicht er iets mee te doen. Deze ene zin met de uitspraken van de leerlingen schoffelt namelijk alle 27 andere zinnen van het artikel onderuit. De uitspraken van de leerlingen wekken de suggestie dat er een andere reden is voor de schoolsluiting dan gezondheidsklachten. ‘Kaasje voor een journalist’, zou je denken: onderzoek doen, het directielid, de wethouder, de docenten en eventueel andere leerlingen van de school confronteren met de uitspraken en noem verder maar op. Moet ongetwijfeld een mooi artikel in zitten. Maar noppes. Ik had nog een sprankje hoop dat de krant vandaag alsnog zou uitpakken met een verhaal naar aanleiding van de uitspraken van de leerlingen. Niet dus. Wat het ten enenmale onbegrijpelijk maakt dat de uitspraken in het artikel zijn opgenomen.

Ingezonden – Dat gebeurt er (15) / Raadsvergadering 21 december

De gemeenteraadsvergadering van Horst aan de Maas werd deze week vanwege de lange agenda over twee dagen uitgesmeerd. Gisteren keek Andries Brantsma in een ingezonden bijdrage terug op de sessie van dinsdag (klik hier), vandaag bespreekt hij wat er een dag later gebeurde.

Raadsvergadering 21 december: een beetje vuurwerk

Deze avond drie onderwerpen: Gasthoês, snel internet in het buitengebied en een potje voor acties rond het MJOP. Rode draad: het gebrek aan vertrouwen van de raad in het werk van de wethouder en college. Nergens kreeg het college fiat om zonder meer door te gaan. De raad hield terecht overal de regie.

Gasthoês. Terechte kritiek kwam er vanuit de raad over de gebrekkige informatie bij het raadsvoorstel. De lange informatiestilte naar de raad (in ieder geval in de raad, zoals door de grootste coalitiepartij werd gezegd, dus voor hen mogelijk wel informatie buiten de raad om) werd gehekeld. Geen echte onderbouwing van het project. Buiten de kaders treden en niet invullen daarvan. Een in de tijd oplopend investeringsbedrag ten opzichte van het eerder genoemde (nu al 12,5 miljoen) leidden samen tot een amendement en motie die de wethouder en het college opdroegen zich echt aan de kaders te houden, te zorgen voor een compleet plan en dan terug te komen naar de raad, zodat die aan zet blijft. De kaders zijn overigens zodanig dat het vervolg tot zeer interessante discussies zal leiden. Waarom de plotselinge en overdreven ongefundeerde haast werd niet door de wethouder duidelijk gemaakt.

Moties en amendement werden unaniem (CDA wel tandenknarsend) aangenomen. Interessant dat de PvdA dit niet zag als een duidelijk signaal aan de wethouder en college dat de raad er niet op vertrouwt dat het goed zal gaan als ze niet zelf aan de bal blijft. Een vriendelijke manier van de PvdA om te laten zien hoe loyaal een bijwagen kan zijn, maar nogal afwijkend van wat er echt gebeurt. De wethouder had zijn standaardreactie. De kritiek kan nog zo groot zijn, hij voelt zich altijd gesteund door de raad, zelfs als die volledig tegen zou zijn.

Snel internet in het buitengebied. Met een klein amendement (weer) kreeg de wethouder fiat om door te gaan. De raad accepteerde de uitleg over het feit dat het geen onacceptabele overheidssteun zou zijn. Prima voor het buitengebied. Interessant hier was dat een lid van Essentie tegenstemde met een stemverklaring. Volgens hem werden er grote risico’s genomen en zou er wel sprake zijn van ongeoorloofde overheidssteun. Wat jammer was, is dat hij wel een degelijke stemverklaring gaf, maar dat over de inhoud van zijn verklaring toch onvoldoende debat plaats vond om de echte risico’s naar voren te brengen. Jammer en hopelijk niet funest voor de gemeente.

Potje MJOP. Het college wil de overwaarde van de opbrengsten van verkoop van vastgoed in een potje stoppen van waaruit het onderzoeken in het kader van het MJOP wil kunnen financieren. De wethouder wilde zelf tot een bedrag van tienduizend euro kunnen besluiten en tot vijftigduizend euro binnen het college. Bezwaar was er tegen het potje en de hoogte op zich, tegen het zelfstandig als wethouder kunnen uitgeven en tegen de hoogte van het bedrag. In feite wordt hiermee gepoogd  op een slimme manier de begroting te ontlasten, want er is nu immers al dekking? De raad gaf het college en wethouder niet het vertrouwen. Het college wilde vervolgens ook intern overleg. Met een ‘gezocht’ voorbeeld werd aangemerkt dat die vijftigduizend eurogrens wel nodig was. De raad vond de middenweg van 35 duizend euro. Niet erg principieel, maar het signaal van weer een gebrek aan vertrouwen was er wel mee afgegeven. Zelfs het CDA, alweer tandenknarsend, ging mee met het unanieme besluit.

Andries Brantsma

Ingezonden – Dat gebeurt er (12) / Gasthoês

In de opmaat naar de gemeenteraadsvergadering van 21 december sprak de gemeentelijke Commissie Samenleving deze week over de toekomstplannen voor cultureel centrum ’t Gasthoês. In een ingezonden bijdrage blikt Andries Brantsma hierop terug:

Haast rond het Gasthoês

Door het college is voor de revitalisering van ’t Gasthoês een voorstel uitgewerkt om een krediet te verlenen van 12,5 miljoen euro. Er is plotseling 570 duizend euro extra nodig om het geheel te financieren.

Er is een korte notitie bij het raadsvoorstel gevoegd met motivering. Het is al maandenlang stil geweest rondom ’t Gasthoês en de plotselinge haast om nu zonder nieuwe informatie en een totaaloverzicht van het project met opheldering van nog onduidelijke zaken tot een snel besluit te komen, wordt als volgt verklaard: ‘Omdat wij van mening zijn dat dit maatschappelijk belangrijke project voortgang moet vinden en wij moeten voorkomen dat partijen afhaken.’ Dat daar angst voor is, lijkt voorstelbaar als je maanden alleen met subsidieverkrijging bezig bent geweest en niet de onzekerheden hebt weggewerkt.

In de Commissie Samenleving van 6 december is de nota besproken. Vooropgesteld: er moet iets gebeuren met ’t Gasthoês. De plannen hoeven helemaal niet verkeerd te zijn en er kan op deze wijze iets van gemaakt worden dat meerdere inwoners en verenigingen kan dienen. Het concept blijft nog wat vaag, maar door de nevel heen lijken er positieve contouren te zien. Maar toch: nu al 12,5 miljoen beschikbaar stellen terwijl er aan de onzekerheden nog niets is gedaan? Hoe het zat met de voorwaarde van de raad dat het gebouw niet uitgebreid zou mogen worden? Of alles in het gebouw rond asbest al duidelijk was (asbest heeft de wethouder wel vaker parten gespeeld en hij zou dus gewaarschuwd moeten zijn)? ‘Nee, maar dat kunnen we bekijken.’ Of er al vorderingen waren in de exploitatievorm? ‘Nee, daar kan ik geen antwoord op geven.’ Of de subsidie van de provincie al definitief was? ‘Nee, nog niet, maar die zal in januari wel komen.’ Dat waren enkele van de opmerkingen in de Commissie Samenleving van 6 december.

Een dergelijk aangeleverd stuk lijkt toch wel zwaar onvoldoende voor een zo grote investering (provinciesubsidie is ook publiek geld). Wat kan nu de reden zijn om nu al alle kredieten te willen verkrijgen en niet nog die ene maand te wachten tot er zekerheid is van de provincie?

De onduidelijkheden en onvolledige nota kunnen eigenlijk alleen tot de conclusie leiden om óf het gehele voorstel in te trekken óf voor de voortgang een beperkt bedrag beschikbaar te stellen zodat het college verder kan en er ook geen vertraging optreedt. Verdere gelden kunnen dan in de loop van het project worden vrijgemaakt. Dit laatste voorstel, gedaan door een commissielid, lijkt heel logisch, ook al gezien de reactie van de wethouder. De wethouder merkte op dat als zaken te duur zouden worden er dan op andere punten bespaard zou moeten worden. Dat betekent dan weer dat je niet krijgt wat je wilde bouwen en het gaat niet alleen om geld, maar ook om wat je wilt. Dat probleem voorkom je alleen door een gedegen uitgewerkt plan, anders verval je weer in een Kruisweidescenario.

De opmerking van de wethouder geeft dus de onzekerheid in het project weer. Het zou de wethouder sieren als hij met een aangepast voorstel komt. Er moet wat gebeuren, maar wel met een gedegen voorstel en anders in kleine hapjes zoals werd voorgesteld.

Andries Brantsma

Klein mysterie 728 – Gasthoês (13)

Op 16 februari 2015 schreef ik (klik hier) over het proces dat moet leiden tot een nieuw cultureel centrum ’t Gasthoês: ‘En zo sukkelt het karretje voort op de zandweg, mij verbijsterd in de berm achterlatend.’ In die berm heb ik het karretje de afgelopen anderhalf jaar dankzij zijn slakkengang steeds in het zicht weten te houden. Nu dreigt ineens het gas erop te gaan. Als was het karretje een Formule 1-bolide. In een moordtempo belooft het op de finish af te stormen. Alleen is het gammele karretje daar nog helemaal niet voor toegerust.

Op 21 december moet de gemeenteraad 12,5 miljoen euro beschikbaar stellen voor het nieuwe Gasthoês. Iets minder dan de helft van dat bedrag, vijf miljoen, dient de provincie op te hoesten. Gaat de provincie dat ook doen? ‘Wij hebben er alle vertrouwen in dat Gedeputeerde Staten van Limburg een positief besluit zullen nemen’, aldus het gemeentebestuur in het raadsvoorstel (klik hier en klik daarna op agendapunt 14). Gedeputeerde Eric Geurts liet zich gisteren in De Limburger aanzienlijk voorzichtiger uit: ‘We kennen de plannen en zijn positief met elkaar in gesprek, maar verder dan dat wil ik momenteel niet gaan.’ Het lijkt in elk geval uitgesloten dat Gedeputeerde Staten vóór 21 december een besluit nemen. Omdat door een nee van de provincie alle plannetjes in duigen vallen, ligt uitstel van het raadsbesluit voor de hand. Dunkt mij. Verantwoordelijk wethouder Ger van Rensch ziet dat volgens De Limburger anders: hij wenst dat de raad op 21 december toch een besluit neemt, desnoods op basis van vertrouwelijke informatie.

Vanwaar na al die jaren van eindeloos gepraat en overleg nu ineens deze haast? Waarom kunnen een paar maanden extra er nu ineens niet meer bij? Waarom afwijken van de logische volgorde der dingen (zekerheid over bijdrage provincie, raadsvoorstel, raadsbesluit)? Het was allemaal misschien nog anders als de bijdrage van de provincie niet cruciaal zou zijn. Of als het om een habbekrats zou gaan. Maar we hebben het hier over een, zeker voor Horster begrippen, gigantisch bedrag. De uitgave daarvan vereist uiterste zorgvuldigheid. En wat als de gemeenteraad op 21 december ja zegt en de provincie onverhoopt toch niet over de brug komt? Dan zou Leiden helemaal in last zijn.

Wat me overigens verbaast is de uiterst summiere onderbouwing van het raadsvoorstel. Nu na al die jaren een finaal besluit aan de orde is, mag je toch meer verwachten dan een notitie van amper vijf kantjes? Dit temeer omdat de gemeenteraad eerder dit jaar, zeker voor Horster gemeenteraadsbegrippen, behoorlijk kritisch was over de Gasthoêsplannen (klik hier). (Of beschikt de raad intussen soms over meer, al dan niet vertrouwelijke, informatie die voor mij niet toegankelijk is?)

Spannend om te zien hoe het het karretje op de zandweg de komende tijd zal vergaan. Wordt het omgetoverd in een Formule 1-bolide? Sukkelt het voort? Of loopt het vast in het rulle zand?

Klein mysterie 705 – Internationale schakelklas

Gisteren ging op het terrein van PETC+ in Hegelsom de internationale schakelklas (ISK) van start. Kinderen tussen de 12 en 18 uit Horst aan de Maas en Venray die minder dan twee jaar in Nederland zijn en het Nederlands nog onvoldoende onder de knie hebben, worden hier klaargestoomd voor het reguliere middelbaar onderwijs.

Goed dat de ISK er is. Mooi ook om in een reportage van Omroep Reindonk (klik hier) het enthousiasme van leerlingen en docenten te horen en te zien. Teamleider Anouk Clerx: ‘Wij zijn er klaar voor. Waarom zouden we wachten? Er zitten kinderen bij die al een behoorlijke tijd thuiszitten. Die kunnen niet wachten om te beginnen. Dus elke dag is er één.’ En zo is het.

Wat dan wel bevreemding wekt is dat de ISK over drie weken alweer voor anderhalve maand z’n deuren sluit. Zomervakantie. Zouden de kinderen die al een behoorlijke tijd thuis hebben gezeten daar reikhalzend naar uitkijken? De zomerstop is des te opmerkelijker omdat verantwoordelijk wethouder Ger van Rensch de Horster gemeenteraad op 17 mei nog verzekerde dat het onderwijs in de vakantieperiode gewoon doorgang zou vinden (klik ook hier en ga naar 44.22 minuten):

‘Vanaf 1 juli zou het reguliere onderwijs van start moeten gaan. Dat kan in de vakantieperiode ook doorgaan. Dat is dan niet vrijblijvend, maar door bevoegde docenten. Daar zal wellicht een vergoeding tegenover moeten staan, maar dat is een kwestie van onderhandelen.’

En:

‘Zo gauw als het asielzoekerscentrum in Blitterswijck opengaat en we met een grotere groep te maken krijgen, gaan we regelen dat er in de vakantieperiode alvast gewerkt gaat worden en dat we niet wachten tot het begin van het schooljaar.’ 

Wat heeft de gemeente en/of de schoolleiding alsnog doen besluiten tot een vakantie van zes weken? Liggen aan die beslissing onderwijskundige of pedagogische argumenten ten grondslag? Viel het organisatorisch niet te bolwerken om in de vakantie door te gaan? Of zijn de onderhandelingen over de vergoeding voor de docenten dan toch stukgelopen, tegen de verwachting van de wethouder in?

Klein mysterie 699 – Leerplicht

‘Leerplicht geldt voor kinderen van 5 tot en met 16 jaar.’

‘Scholen zijn verplicht leerlingen te melden bij de gemeente, indien een leerling 16 uur in een periode van 4 weken ongeoorloofd afwezig is.’

‘Ouders en jongeren (vanaf 12 jaar) riskeren een proces-verbaal als kinderen niet naar school gaan en/of niet op een school staan ingeschreven. Bij ‘luxeverzuim’ (extra vakantie onder schooltijd zonder toestemming) is de kans op een boete of een proces-verbaal extra groot.’

Zomaar wat bepalingen uit de Leerplichtwet (klik hier). Gemeenten dienen toezicht te houden op de naleving ervan. Dat toezicht wordt uitgeoefend door de leerplichtambtenaar. Bij niet naleven van de leerplicht is het kwaad kersen eten met de leerplichtambtenaar, zou je denken. Toch is de praktijk in Horst aan de Maas anders. Op z’n minst vier leerplichtige kinderen van statushouders (asielzoekers met een verblijfsvergunning) zitten thuis omdat ze op de wachtlijst voor het voortgezet onderwijs staan. Twee meisjes uit Grubbenvorst zelfs al een half jaar. Met medeweten en goedkeuring van de gemeente en de leerplichtambtenaar. Een misschien wel illegale en in elk geval uiterst onwenselijke situatie. Reden voor D66 en SP om afgelopen dinsdag tijdens de gemeenteraadsvergadering een motie in te dienen. Daarin werd het gemeentebestuur opgeroepen ‘binnen acht dagen een tijdelijke onderwijsvoorziening te realiseren voor kinderen van statushouders die nog niet in staat zijn regulier onderwijs te volgen’.

‘Een sympathieke motie, waarmee je het inhoudelijk onmogelijk oneens kunt zijn’, reageerde verantwoordelijk wethouder Ger van Rensch (klik hier en ga naar 51.00 minuten). Om vervolgens uit de doeken te doen dat ze onuitvoerbaar is: de gemeente is verantwoordelijk voor de huisvesting en eerste inrichting van een school, maar ze mag geen onderwijsvoorziening inrichten, dat is aan het onderwijs zelf. Hoewel ik deze redenering niet begrijp, neem ik gevoeglijk aan dat de wethouder het juridisch gelijk aan zijn zijde heeft.

Worden de meisjes dan aan hun lot overgelaten? ‘Nee’, aldus de wethouder:

‘De twee meisjes uit Grubbenvorst krijgen thuis lessen van vrijwilligers van Vluchtelingenwerk. Daarnaast hebben we een oud NT2-docente van Gilde Opleidingen gevraagd of die niet wat aanvullende lessen zou kunnen geven. Op dit moment hebben we nog niet iedereen aan tafel, maar we zijn aan het proberen of op die manier aanvullende lessen gegeven zouden kunnen worden. Het enige andere dat we op dit moment met die twee kinderen hebben kunnen doen is dat er enkele websites aangegeven zijn waarop taaloefeningen staan. Ondertussen zijn er twee kinderen bijgekomen. Die kunnen, net als de meisjes uit Grubbenvorst, gebruikmaken van de Nederlandse les op woensdagmiddag bij vrijwilligersorganisatie SIHAM. Er worden op dit moment ook cursussen gegeven bij PETC+ in Hegelsom. Die zijn eigenlijk bedoeld voor volwassenen, maar ik neem aan dat deze kinderen daar ook bij kunnen aansluiten. Ik ben ook graag bereid om te zien of we iets met taalmaatjes kunnen bereiken.’

Waarop D66 en SP hun motie introkken. Onbegrijpelijk. Nog onbegrijpelijker: de andere fracties lieten in het geheel niet van zich horen. 

Het zou allemaal anders zijn als het hier ging om iets van een paar weken. Maar deze situatie duurt verdorie al een half jaar. Een half jaar! De wet mag het de gemeente dan niet toestaan een onderwijsvoorziening in te richten, er zijn nog genoeg andere mogelijkheden. De wethouder somt er een aantal op, maar na een half jaar is het enige concrete resultaat dat een vrijwilliger de Grubbenvorster meisjes enkele uren per week taalles geeft en dat ze zijn gewezen op bepaalde websites. Verder wordt er geprobeerd een oud docente NT2 te strikken, kunnen de kinderen een middag per week Nederlandse les volgen bij SIHAM, kunnen ze ‘neem ik aan’ aansluiten bij de cursussen bij PETC+ en is er de bereidheid iets met taalmaatjes te doen. Geloof me: urgentie klinkt echt héél anders. Behalve onbegrijpelijk ook beschamend.

P.S. We zijn intussen een week verder. Is de oud docente NT2 al gestrikt? Volgen de kinderen al lessen bij SIHAM? Volgen ze al cursussen bij PETC+? Zijn taalmaatjes al met ze aan de slag?

Intermezzo – Gemeenteraad (7)

‘Het open proces wat ik bedoel, is het feit dat we hier alles open op tafel willen leggen. En dát is verwarrend. Als je alles open wilt houden, dan wordt het verwarrend. Maar we willen evengoed een open proces. Daarom ligt hier ook misschien wel teveel op tafel, omdat we juist alles met u willen delen. (…) Dus er is eigenlijk helemaal niets vreemd aan de hand. Alleen doordat we een commissiestuk in de raad opiniërend bespreken, en dat heel open willen doen, ligt er zoveel op tafel dat het wellicht een discussie wordt die op dit moment helemaal niet aan de orde zou hoeven te zijn.’

Dit abracadabra (uitgesproken door wethouder Ger van Rensch) mag illustratief worden genoemd voor de 36 minuten en 34 seconden die de gemeenteraad van Horst aan de Maas gisteravond wijdde aan ‘het opiniërend behandelen van de raadsinformatiebrief (RIB.16.027.A) inzake stand van zaken uitwerking scenario’s toekomst zwembad’.

Ik ga er verder geen woorden aan vuil maken, wie geïnteresseerd is moet hier klikken en vervolgens op agendapunt 4. Maar maak u op voor een beschamende vertoning, de volle 36 minuten en 34 seconden lang.

Klein mysterie 693 – Zwembad (8)

‘Alle opties liggen open. Als er een nieuw bad komt dan ligt het voor de hand om het concept 25/21 goed te onderzoeken. Dat kun je doen op een plek in de Sportzone, dat zou je kunnen doen op het industrieterrein, dat kun je ook doen op de plek waar De Berkel nu ligt. We moeten gewoon kijken wat handig is en wat financieel haalbaar is. Het is niet zo dat de keuze voor 25/21 automatisch betekent dat het de Sportzone zou worden. Het kan ook op de plek waar De Berkel nu ligt.’

Aldus zwembadwethouder Ger van Rensch op 10 november van het afgelopen jaar in de gemeentelijke commissie Samenleving (klik hier en ga vervolgens naar agendapunt 4) over de locatie van een eventueel nieuw zwembad voor Horst aan de Maas. Holle woorden, zo blijkt vier maanden later. Niet ‘alle opties liggen open’, nee, er ligt slechts één optie open, zo laat het gemeentebestuur de gemeenteraad nu in een Raadsinformatiebrief weten (klik hier en klik vervolgens op agendapunt 4):

‘Bij de gebruikelijke werkwijze en wens van de gemeente past een open proces voor het onderzoeken van een goede locatie voor nieuwbouw. Er is inmiddels echter een initiatief vanuit de samenleving voor het ontwikkelen van de sportzone actueel en bekend geworden. Het voeren van een open discussie over een nieuw zwembad is om deze reden verwarrend. Het college is van mening dat het voor een goede en heldere communicatie onvermijdelijk is om de sportzone als uitgangspunt te hanteren als locatie voor nieuwbouw van een zwembad.’

En zo wordt een nieuw zwembad langzaam de sportzone ingerommeld. Ingerommeld ja, want dit tart elke beschrijving. En wel hierom:

1. het woord ‘inmiddels’ suggereert dat de plannen voor een sportzone en een daarin gepland zwembad nieuw zijn. Die plannen zijn evenwel al minstens anderhalf jaar oud (klik bijvoorbeeld hier), zoals ook het gemeentebestuur weet of zou behoren te weten;

2. het is goed en mooi dat er initiatieven vanuit de samenleving zijn. Toch ontslaat dat het gemeentebestuur niet van de plicht die initiatieven tegen het licht te houden en de belangen van de initiatiefnemers af te wegen tegen het algemeen belang;

3. de discussie is juist gebaat bij een alternatief voor een zwembad in de Sportzone, meerdere opties komen de argumentatie alleen maar ten goede. ‘Discussie’ zou trouwens een wassen neus zijn als de Sportzone de enige optie is;

4. hoezo is het voeren van een open discussie over een nieuw zwembad ‘verwarrend’ door het initiatief voor een Sportzone? En waarom was dat op 10 november nog niet ‘verwarrend’? Dat hele bataljon aan gemeentelijke communicatiemedewerkers moet toch in staat zijn om de communicatie en een open discussie over zeg vier opties (renovatie De Berkel, nieuw bad op plek De Berkel, nieuw bad in Sportzone, nieuw bad op industrieterrein) in goede banen te leiden?

Begrijp me goed: ik heb op voorhand niets tegen een nieuw zwembad in de Sportzone, maar als er al zo nodig een nieuw zwembad moet komen en als dat al zo nodig in de Sportzone moet komen, dan graag wel op basis van deugdelijke argumenten. Als de gemeenteraad zichzelf serieus neemt, maakt hij op 5 april de kachel aan met deze Raadsinformatiebrief.

Klein mysterie 691 – Gasthoês (12)

‘Een uitbreiding van cultureel centrum ’t Gasthoês is voor de gemeenteraad van Horst aan de Maas geen bezwaar. De coalitiepartijen CDA, Essentie en PvdA steunden gisteravond dit plan.’

Aldus Dagblad De Limburger afgelopen woensdag. Hallo Horst aan de Maas – dat een week eerder nog kopte ‘Raad wil geen aanbouw ’t Gasthoes’ – trok min of meer dezelfde conclusie uit het debat (klik hier):

Zelf had ik uit de anderhalf uur durende beraadslagingen heel andere conclusies getrokken. Bijvoorbeeld dat het CDA verantwoordelijk wethouder Ger van Rensch carte blanche geeft. Maar bijvoorbeeld ook dat de PvdA en met name Essentie vooralsnog grote vraagtekens zetten bij de geplande aanbouw en nadrukkelijk overtuigd dienen te worden van nut en noodzaak. En bijvoorbeeld ook dat er nog heel wat water door de Maas moet stromen wil met name Essentie over enkele maanden steun geven aan het héle renovatieplan voor ’t Gasthoês. Hoe serieus deze kritische geluiden genomen dienen te worden, valt nog te bezien, maar ik meende ze nu in elk geval heel duidelijk te horen.

Toch ging ik na lezing van Dagblad De Limburger en Hallo Horst aan de Maas ernstig aan mijn oordeelsvermogen twijfelen. Misschien had ik niet geconcentreerd genoeg geluisterd of het allemaal verkeerd geïnterpreteerd – ik ben beslist niet onfeilbaar. Vrijdag bleek die zelftwijfel ongegrond. Weggestopt in een hoekje op een linkerpagina erkende Dagblad De Limburger twee dagen eerder de plank finaal te hebben misgeslagen:

‘In het artikel “Steun voor uitbreidingsplan ’t Gasthoês in Horst” van 3 februari staat dat alle coalitiepartijen het plan steunen om het cultureel centrum met 700 vierkante meter uit te breiden. Essentie ziet de noodzaak daar echter niet van in. PvdA sluit de uitbreiding niet uit, maar wil wel dat eerst ook alternatieven in kaart gebracht worden. Het CDA zal akkoord gaan als de ruimte straks multifunctioneel gebruikt wordt.’

Dat lijkt me een aanzienlijk correctere weergave van de feiten, die een aanzienlijk prominentere plaats in de krant had verdiend. Het zal me benieuwen hoe Hallo Horst aan de Maas dit varkentje komende week gaat wassen.

Intussen is de hele exercitie om de gemeenteraad tussentijds te laten oordelen over de nog onvoldragen Gasthoêsplannen uitgelopen op een faliekante mislukking. Zoals viel te verwachten sprongen de meningen alle kanten uit en bereden de partijen elk voor zich hun eigen stokpaardjes. De wethouder kan er naar believen uitpikken wat hem van pas komt. Positief was in elk geval dat de raad zich door de wethouder geen medeverantwoordelijkheid voor de plannen liet aanpraten. En het heeft er warempel ook een beetje de schijn van dat in dit bijzondere geval het algemeen belang zwaarder gaat wegen dan het coalitiebelang en het persoonlijk belang. Al kan het zijn dat ík nu de plank volledig mis sla. 

Klein mysterie 690 – Gasthoês (11)

‘Tweede Kamer: lam of leeuw?’, zo vroeg toenmalig Kamervoorzitter Anne Vondeling zich in 1976 af. Morgen vergadert de Horster gemeenteraad over renovatie van cultureel centrum ’t Gasthoês. Een renovatie die binnen de muren van het bestaande gebouw diende te geschieden, zo eiste de gemeenteraad verleden jaar. ‘Kan niet’, zegt het gemeentebestuur nu: een aanbouw van ruim een miljoen euro is absoluut noodzakelijk. Gemeenteraad: lam of leeuw?

Twee weken geleden schreef ik nog (klik hier): ‘Het lijkt me niet al te gewaagd te voorspellen dat de gemeenteraad op 2 februari een streep zal zetten door die aanbouw.’ Een commissievergadering en een reeks al dan niet sociale media-uitingen verder ben ik daar niet meer zo zeker van. Dit in tegenstelling tot Hallo Horst aan de Maas, dat vorige week kopte (klik hier):

Anders dan Hallo heb ik uit de commissievergadering helemaal niet opgemaakt dat het CDA wil vasthouden aan de vorig jaar door de gemeenteraad gestelde voorwaarde (géén aanbouw). Veeleer heb ik aan die commissievergadering de indruk overgehouden dat het CDA juist niet zo heel zwaar tilt aan die voorwaarde, zeker zo lang er geen gedetailleerde kostenramingen zijn. Anders gezegd: het CDA lijkt het – in zijn beste tradities – allemaal nog eens even te willen aankijken.

Wat ook meespeelt: een njet van het CDA zal Ger van Rensch, de verantwoordelijke CDA-wethouder die sowieso al niet zo heel stevig in het zadel zit, ernstig in de problemen brengen. 

Maar de gemeenteraad telt toch meer partijen, het CDA heeft toch geen absolute meerderheid meer? Klopt. Desondanks is het CDA in dezen leidend. Zegt het CDA nee tegen de aanbouw dan lijdt het geen twijfel dat de coalitiepartijen Essentie en PvdA daarin mee zullen gaan. Zegt het CDA daarentegen ‘We kijken het nog eens even aan’ dan zullen Essentie en PvdA kleur moeten bekennen: vasthouden aan de verleden jaar gestelde raadsvoorwaarde (met alle mogelijke gevolgen van dien) dan wel schoorvoetend het CDA volgen. Ik voorspel dat het laatste gebeurt.

Misschien is het ook goed om in het achterhoofd te houden dat de vraag over een al dan niet noodzakelijke aanbouw (die bestemd is voor de bibliotheek) nu helemaal niet had gespeeld als de gemeenteraad toenmalig burgemeester Léon Frissen en z’n kornuiten ruim tien jaar geleden meer tegenspel had geboden bij de ontwikkeling van de veel te dure Librije.

Wie kwaad wil (Horst-sweet-Horst wil dat natuurlijk niet), zou overigens ook nog kunnen denken dat die hele aanbouw slechts een Spielerei is, met de vooropgezette bedoeling om de bibliotheek een kopje kleiner te maken.

De Horster gemeenteraad: lam of leeuw? Morgen weten we meer.

Top 5 – Mogelijke verklaringen voor het verdwijnen van het Bertus Aafjesstraatnaambordje

Nog wel met zoveel liefde en toewijding door mijn eigenste zwager – de enige die ik heb – in elkaar geknutseld en nu is het ineens weg: het Bertus Aafjesstraatnaambordje in Swolgen!

Het bordje was een eerbetoon aan de schrijver en dichter die vanaf 1973 tot aan zijn overlijden in 1993 in Swolgen woonde en jarenlang dagelijks via dit veldje naar zijn ‘schrijvershuisje’ liep.

Op 17 oktober van het vorig jaar werd het bordje met enig ceremonieel vertoon onthuld (klik hier), meer dan een jaar lang bleef het hangen en nu is het plotseling verdwenen.

Rraaarrr. Of toch niet? De Horst-sweet-Horst top 5 van mogelijke verklaringen voor het verdwijnen van het Bertus Aafjesstraatnaambordje (waarvan alleen de nummer 1 helemaal serieus dient te worden genomen):

5. Een verzamelaar van Aafjes-parafernalia was zo onder de indruk van het bordje dat hij/zij het heeft meegenomen en heeft toegevoegd aan zijn/haar collectie.

4. Het bordje voldeed niet aan de NEN 1772-norm voor straatnaamborden en is op last van de straatnaambordenpolitie verwijderd.

3. Het bordje was zo onder gekakt door de vreemde vogel die er bij nacht en ontij op bivakkeert dat een buurtbewoner het heeft meegenomen om het eens een degelijke poetsbeurt te geven.

De vogel zit er intussen enigszins verweesd bij:

2. De op 12 mei 2014 door wethouder Van Rensch gedane toezegging dat hij de roep om een straat naar Bertus Aafjes te vernoemen zou overbrengen aan zijn collega van straatnaamzaken (klik hier) heeft effect gesorteerd: het bordje is van gemeentewege verwijderd, in afwachting van een officieel bordje.

1. Doorgaans betrouwbare bronnen bevestigen dat een bekende Noord-Limburgse zakenman nadat hij in bezit van het veldje was gekomen op slinkse wijze heeft weten te bewerkstelligen dat er vier bouwplaatsen van werden gemaakt – alle bestemmingsplannen en wat dies meer zij ten spijt.

Uit bewondering voor de vermetelheid van deze goede (nou ja) man zal het veldje naar hem worden vernoemd.