Intermezzo – Canadese woningen (4)

In december 1966 viel het besluit tot de bouw van zogeheten Canadese woningen in Horst. Precies een jaar later waren de 21 woningen aan Meterikseweg en Zegersstraat gereed. De officiële ingebruikname van de eerste woningwetwoningen in Nederland gebouwd volgens de Canadese houtskeletbouwmethode vond plaats op 28 december 1967.

De gemeente Horst had flink uitgepakt voor deze plechtigheid. De dag begon om tien uur met een persconferentie in restaurant De Oude Lind, waarvoor onder meer het Journaal en alle actualiteitenrubrieken waren uitgenodigd. Een uur later volgde, eveneens in De Oude Lind, de ontvangst van de genodigden, onder wie minister Schut van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, de per helikopter gearriveerde Canadese ambassadeur Bull en de Limburgse commissaris van de Koningin, Van Rooy.

Ambassadeur Bull stapt uit de helikopter

Daarna waren er toespraken van locoburgemeester Claassens (burgemeester Geurts kon vanwege ziekte niet aanwezig zijn), voorzitter Kluiters van de Studiegroep Houtskeletbouw en minister Schut.

Minister Schut (links) en ambassadeur Bull

De minister, die de woningen een Nederlandse ‘love-in’ ten opzichte van Canada noemde, ging vooral in op het landelijke volkshuisvestingsbeleid. Kluiters schetste de achtergronden van het proces dat had geleid tot de bouw van de woningen. Locoburgemeester Claassens onthulde de beweegredenen van de gemeente om de woningen te bouwen:

‘Met alle begrip voor de belangen van degenen, die in het welslagen van dit experiment zakelijk zijn geïnteresseerd, waren wij zo egoïstisch vooral de gelegenheid aan te grijpen een 20-tal woningen naar ons toe te halen, die vanwege een groter wooncomfort speciaal de doorstroming uit goedkopere woningwetbouw op gang zouden kunnen brengen.’

De minister in de bus, met naast hem locoburgemeester Claassens (foto: Historische Kring Horst)

Na de toespraken ging het gezelschap de bus in voor een ritje van twintig minuten door de gloednieuwe Norbertuswijk, van microfonische toelichting voorzien door Ludwig Greweldinger, directeur Openbare Werken van de gemeente. Om half een arriveerde de bus bij de Canadese woningen aan de Meterikseweg. Daar overhandigde minister Schut de sleutel van de woning met huisnummer 33 aan de toekomstige bewoner, J. Driessen, technisch opzichter bij de gemeentelijke Dienst van Volkshuisvesting. De minister: ‘Ik hoop dat u zich met uw gezin in dit nieuwe huis zeer gelukkig moogt voelen.’

De minister overhandigt de sleutel aan de heer Driessen. Naast Schut locoburgemeester Claassens en daarnaast gemeentesecretais Poels (foto: Historische Kring Horst)

De ceremonie werd vervolgens weer bij De Oude Lind afgesloten met een koud buffet, aangeboden door de British Columbia Lumber Manufacturers.

(Dit is de vierde aflevering in een serie van zes over de Canadese woningen in Horst. Klik hier, hier en hier voor de eerste drie afleveringen)

Intermezzo – Buitenspeeldag

Landelijke Buitenspeeldag vandaag. Zeven terzijdes daarbij.

1. Buitenspeeldag roept bij mij, de buitenspeelleeftijd ruimschoots voorbij, in de eerste plaats nostalgische gevoelens op. Buiten spelen was trefbal, snelsnel een boterham naar binnen werken en weer verder met trefbal. Buiten spelen was ook stoepranden, hinkelen, knikkeren, verstoppertje. Maar buiten spelen was vooral voetbal. Op allerlei trapveldjes, hele middagen en zomeravonden lang. Buitenspelen was ook ooit één keer beursje trekken. Bij gebrek aan de benodigde bravoure bleef het daarbij. Zelfde verhaal met belletje trekken. Bij gebrek aan territoriale ambities was buiten spelen voor mij zeker geen landverovertje (heette dat zo?).

2. Iedereen kan het rijtje buitenspelbedervers wel opdreunen: auto, televisie, telefoontjes. Het Venrayse weekblad Peel en Maas haalde al in 1957 instemmend de bisschop van Shrewsbury aan. Die waarschuwde voor de fnuikende invloed van de televisie: ‘Trouwens, zegt hij tegen de ouders, laat de kinderen liever gezond buiten spelen, dan dat ze hun ogen en wat dies meer zij bij de televisie bederven.’

3. Aanvulling: politie en boefje, een tikspelletje, stond ook af en toe op het repertoire van mijn buitenspeelactiviteiten.

4. Tegen betaling buiten spelen in een speeltuin kan ook. De eerste en misschien wel enige tegen betaling toegankelijke speeltuin van Horst lag bij De Oude Lind (tegenwoordig Horst World Kitchen geheten). Uit de Nieuwe Venlosche Courant van 31 maart 1934: ‘Behalve de verleden jaar geplaatste wip en schommel zijn er thans verschillende dubbele schommels aangebracht, alsmede ’n roetsbaan en komen er nog bij een caroussel, draaiende wip, enz. zoodat de kinderen dezen zomer zich naar hartenlust kunnen vermaken.’ Roetsbaan. Mooi woord. Toch is glijbaan mooier.

5. In Horst werd het Sint-Lambertusplein op deze Buitenspeeldag omgetoverd in een speeltuin. Maar, zo viel te lezen op de gemeentelijk website, ‘mocht het slecht weer zijn, dan gaan de buitenspeelactiviteiten op het Lambertusplein niet door’. Wat is me dat nou? Sowieso is ‘slecht weer’ een multi-interpretabel begrip. Los daarvan: improviseren is een wezenskenmerk van buiten spelen. De ware buitenspeler verzint wel iets bij slecht weer. Opties te over: van modderworstelen tot waterballet en van schipper mag ik overvaren tot een wedstrijdje badeend blazen.

6. De VVD Horst aan de Maas ging vijf dagen voor Buitenspeeldag al buiten spelen. De partij die om het hardst schreeuwt om herinvoering van 130 op de snelweg, schafte namelijk een lasergun aan die ze inzet voor snelheidsmetingen op plaatsen waar mensen last hebben van hardrijders. Sevenum had zaterdag de primeur van dit politie en boefje spelen. Tja. Je moet toch wat als politieke partij als landverovertje niet meer blijkt te lukken.

7. Vanmiddag om 13.30 uur was er ondanks een waterig zonnetje nog weinig kinderlijke animo voor de buitenspeelactiviteiten op het Sint-Lambertusplein. ‘Toch te slecht weer?’, vroeg ik de toevallig passerende wethouder Roy Bouten. ‘Nee hoor, buiten spelen is niet aan weer gebonden.’ En zo is het. En passant nodigde de wethouder me uit om later op de middag mee te doen aan een touwtjespringwedstrijd. Bij gebrek aan sprongkracht heb ik die uitnodiging vriendelijk doch gedecideerd van de hand gewezen.

(Dit is een sterk gewijzigde en uitvoerigere versie van het stukje dat vandaag verscheen in Via Horst-Venray)

Horst in oude ansichten (4) – De Oude Lind

Knerpend grind. Met de achteloze nonchalance van de welgestelde parkeert de plaatselijke notabele z’n grijsgroene slee onder de majestueuze oude linde. Bewonderende blikken van de terrasbezoekers op hun stoeltjes met zittingen van gevlochten plastic draad die diepe sporen achterlaat op de achterkant van bovenbenen en kont. Als hij de deur achter zich dicht heeft gedaan, wordt het binnen stil. Buiten vertonen de eerste wolken zich aan de hemel.

De Oude Lind. Hotel, café, restaurant. Maar vooral uitspanning. Sinds mensenheugenis. Voor al uw feesten en partijen. Koffietafels. Recepties. Bruiloften. Etentjes. Vergaderingen. Boekpresentaties. Kegelbaan niet te vergeten. Pleisterplaats van vertegenwoordigers. ‘Een uitsmijter ham graag, met drie eieren. En een koffie. Kan ik hier misschien ergens telefoneren?’

De hoogtijdagen waren begin jaren zeventig, toen ik er voor het eerst kwam, vermoedelijk al voorbij. Veel leven heb ik er in elk geval nooit in kunnen ontdekken. Te weinig ziel, te veel zoals-het-hoort. Middelmaat als hoogste streven. Stiltes, doorbroken door gefluister achter de hand. Met elke nieuwe exploitant leek het een beetje minder te worden. Toen het woord uitspanning werd bijgezet in het curiositeitenkabinet was het ook gedaan met De Oude Lind. Ingehaald door de tijd. Voorgoed gevallen in het gat tussen chique en hip.

Intermezzo – Stoplichten (1)

Waar in Horst stonden de eerste stoplichten (verkeerslichten schijn je officieel te moeten zeggen, maar wtf)? Typisch zo’n vraag die de stemming op een verjaardagspartijtje kan doen omslaan van gemoedelijk in grimmig. ‘In een woning aan de X-straat, waar de verjaardag van Y werd gevierd, raakten de gemoederen gisteravond dusdanig verhit dat politie-ingrijpen noodzakelijk was’, lees je dan de volgende dag op Nieuws uit Horst aan de Maas of in de krant.

Mijn geheugen geeft mij in dat de eerste stoplichten in Horst verschenen op de kruising Venrayseweg – Wittebrugweg, bij wat toen nog De Oude Lind heette. Maar sommige mensen uit mijn nabije omgeving worden niet moe mij te wijzen op mijn haperende geheugen. Een deel van hen behoort tot de school die er heilig van overtuigd is dat de kruising Venrayseweg – Noordsingel de primeur had op Horster stoplichtengebied.

Ook de vraag waar de eerste Horster stoplichten verrezen moet je eigenlijk niet met de waarheid willen verpesten. Zal ik daarom niet doen. (Niet uit te sluiten valt trouwens dat iemand dat ooit al heeft gedaan en me daar naar aanleiding van dit stukje fijntjes op zal wijzen.) Op basis van een uit de collectie krantenknipsels van een voormalig bewoner van de Oranjestraat opgediept artikel uit Dagblad De Limburger durf ik nu wel het sterke vermoeden uit te spreken dat de kruising Venrayseweg – Noordsingel in 1993 of 1994 is voorzien van stoplichten.

In dat artikel noemt verkeerskundige J. van Grinsven het overigens geen verkeers- of stoplichten maar ‘rijlichten’ – wat ik op basis van eigen ervaringen een flagrante ontkenning van de werkelijkheid zou willen noemen.

Het artikel verscheen in de krant van 31 maart 1993. Aanleiding was een informatieavond over de herinrichting van de kruising. Omwonenden spraken daar hun verontrusting uit over de voorgenomen plaatsing van stoplichten. Ze vreesden opstoppingen. Bovendien voorzagen ze sluipverkeer in de Norbertuswijk en op de Gastendonkstraat en Wittebrugweg. Verantwoordelijk wethouder Ger Driessen betoogde dat de stoplichten juist voor meer veiligheid en een betere verkeersafwikkeling zouden zorgen. Desondanks beloofde hij de noodzaak van stoplichten nog eens te bekijken:

‘Misschien zijn ze nu niet nodig, maar het verkeer neemt de komende jaren alleen maar toe. Over enkele jaren kunnen we niet meer zonder.’

Houd me ten goede, maar Ger Driessen een beetje kennende zijn die stoplichten er in 1993 of 1994 gewoon gekomen. Hoe dan ook moet De Grote Visionair worden nagegeven dat we inmiddels inderdaad niet meer zonder kunnen.

Intermezzo – Kerstsprookje

Er was eens een man van een jaar of zestig. 

Hij kwam uit Venlo, laten we hem daarom Baer noemen. Baer had geen vaste woon- of verblijfplaats. ‘Zwerver’, noemde hij het zelf. Deed-ie niet moeilijk over, het was nou eenmaal zoals het was. Dingen waren soms gewoon wat anders gelopen dan gepland. Ach, veel te klagen had hij eigenlijk niet. Als hij z’n natje en z’n droogje, vooral dat natje, maar bij elkaar gescharreld kreeg, dan was voor Baer alles in orde. Hij had geleerd met weinig tevreden te zijn.

Baer hield zich meestal op in de omgeving van het Venlose station. Jarenlange ervaring had hem geleerd dat-ie de voor de nachtopvang benodigde 6,50 euro daar het eenvoudigst ophaalde. Wel oppassen voor de wouten natuurlijk, maar daarvoor had-ie inmiddels een zesde zintuig ontwikkeld. Zo af en toe dacht hij er wel eens over gewoon op de trein te stappen en dan maar te zien waar-ie uitkwam. Heiloo, Roodeschool, Buxtehude of misschien wel Minsk Passajirski. Nooit kwam het ervan. Zo’n avonturier was hij nou ook weer niet. ‘Geen gekke dingen doen, laat mij nou maar gewoon in Venlo blijven’, zei hij altijd bij zichzelf. Desondanks gunde hij zich wel eens een treinuitstapje. Tegelen, Reuver, Swalmen, verder kwam-ie eigenlijk niet. Op station Horst-Sevenum was hij nooit uitgestapt: of je nou naar Sevenum of naar Horst wilde, het was zó’n teringeind lopen. Terwijl hij eigenlijk best nog eens terugwilde naar Horst.

Het moest minstens veertig jaar geleden zijn dat hij er nog eens was geweest. Eind jaren zestig, begin jaren zeventig, café Ritt. Met de jongens op de brommer er naartoe en dan de blits maken. De Horstenaren hadden gewone Kreidlers, zij uit Venlo allemaal een uitgebouwde Kreidler Florett. Staken ze de Horstenaren mooi de ogen mee uit. En toch wilden die Horstenaren altijd wedstrijdjes doen. Denk maar niet dat ze ooit wonnen. Daarna werd er dan een glaasje op gedronken bij Ritt. Of zeg maar gerust meerdere glaasjes. En dat konden de Venlonaren dan weer niet winnen. Mein Gott, wat konden die Horstenaren zuipen, daarbij vergeleken waren Baer en z’n makkers slechts kleine jongens. Maar gezellig was het wel. Beregezellig. Vooral als Dikke Leo weer eens van de partij was met z’n orkest. Dikke Leo!

Misschien moest hij toch eens naar Horst sporen. De tijd van de Kreidlers was al lang voorbij en Dikke Leo zou het tijdelijke inmiddels wel met het eeuwige hebben verwisseld, maar Ritt zou er toch nog wel zijn? En zouden die Horstenaren nog steeds zo kunnen zuipen? Weet je wat? Morgen ging-ie naar Horst! Had hij meteen een doel. Baer probeerde zich elke dag een doel te stellen, anders wilden de dagen wel eens heel lang worden en dat moest-ie niet hebben.

Vanuit de nachtopvang in Blerick was het maar een klein eindje lopen naar het station. Stipt om 8.52 uur vertrok de trein de volgende dag richting Horst. Acht minuten later stond Baer op het perron van station Horst-Sevenum. 

Hij besloot naar Horst te wandelen. Een fiets schoepen uit de stationsfietsenstalling? Wat denk je wel? Dat was ver beneden z’n waardigheid. Hé, wat stond daar nou op die lantaarnpaal?

Jezus redt? Nonsens! Zoveel had het leven hem wel geleerd. ‘Kwats’, schreef hij erboven. Dat het maar voor iedereen duidelijk was.

‘Space is the place.’ Dat kwam eerder in de buurt!    

Baer zette zich aan de wandel. Net op pad – zul je altijd zien – voelde hij een zekere aandrang. Hij had zich al in het struikgewas aan de kant van de weg geïnstalleerd om z’n gevoeg te doen toen hij ineens een bordje zag staan.

Hij had Horst vroeger nooit als een dorp van verfijnde manieren ervaren en dat was blijkbaar niet veranderd. Maar goed, als ze zo graag hadden dat hij aan de overzijde van de weg ging zitten, dan deed hij dat toch gewoon? Geen probleem.

Over het weer had-ie vooralsnog geen klagen. De zon scheen zelfs zo fel dat hij zich gedwongen zag z’n zonnebril op te zetten. Baer had van tevoren bedacht dat hij naar het Sint-Annakapelletje zou lopen en van daar richting het centrum van Horst, over dat slingerende zandpad waarop ze zich altijd zo hadden uitgeleefd met hun Kreidler Florett. Maar sodeju zeg, wat was het hier volgebouwd! Waar lag dat Sint-Annakapelletje in vredesnaam? Na veel vragen vond hij het eindelijk, helemaal ingesloten tussen hekwerken.

Dit was zijn Sint-Annakapelletje niet meer! En waar was dat zandpad gebleven? Snel weg hier! Op naar café Ritt!

Was dat ziekenhuis nou ook al verdwenen, waar de Horstenaren destijds zo trots op waren geweest? Gelukkig waren de Mèrthal en ’t Gasthoês blijven staan. En Poels Mien niet te vergeten. Zo, de hoek om, bij wat in zijn tijd nog Het Babyhuis heette, en dan zo’n heerlijke goudgele rakker naar binnen werken bij Ritt. Of misschien ook wel twee. Had-ie wel verdiend na die vermoeiende wandeling. Maar … wat was dat?

Even twijfelde hij aan zichzelf, maar dit was toch echt de plek waar ooit café Ritt had gestaan. ‘Afgebroken, alweer een jaar of dertig geleden’, verklaarde een oudere voorbijganger. Hij was wel wat gewend, maar dit moest hij toch even verwerken. En dan ook nog eens die dorst! Die gruwelijke dorst! Moest-ie naar het Lambertusplein gaan, werd hem gezegd in dat zo typische dialect. ‘Doa stiët en hundje en dát pist ow in ut mundje.’ Ja, ja. Kijk, dat had je nou altijd: hij mocht dan een zwerver zijn, maar dat betekende toch nog niet dat iedereen hem voor de gek mocht houden? Hij was toch niet helemaal achterlijk? Maar wat schetst z’n verbazing toen hij via de Kerkstraat richting Wilhelminaplein liep?

Het hundje stond weliswaar niet, maar het piste hem wel in ’t mundje en daar was ’t hem toch in de eerste plaats om te doen. Jammer dat het beest geen bier piste, al sloot hij niet uit dat dat er in de toekomst nog eens van zou komen: de Horstenaren schenen hem nog altijd wel te lusten en net als vroeger liepen de obers er af en aan. Je had er zelfs speciale verkeersborden die waarschuwden voor overstekende obers.

Het viel hem wel op dat er veel minder mensen dan vroeger waren in Horst. Zou de beruchte krimp hier nou ook al hebben toegeslagen? Totdat ineens z’n oog viel op zo’n bord waarvan Horst wel vergeven leek te zijn.

Dáár waren die Horstenaren dus gebleven: in de pan!

Nu hij toch hier in het centrum van Horst was, wilde hij ook wel eens met eigen ogen zien wat er was geworden van dat Quartier Latin. Eén keer in z’n hele leven was Baer in Parijs geweest en vooral Quartier Latin en de Eiffeltoren hadden indruk op hem gemaakt. Enkele jaren geleden had hij in een verfomfaaide, op straat gevonden krant gelezen dat waar toen nog het Rode Kruisgebouw stond, een Horster Quartier Latin zou verrijzen.

‘Een plekje waar kunstenaars, galerieën en ateliers samendrommen’, had de verantwoordelijke wethouder in de krant verklaard – Baer had het stukje uitgescheurd, zo bijzonder vond hij het. Toen hij informeerde naar het Quartier Latin hadden de Horstenaren hem wat glazig aangekeken. ‘Zo vroeg nog en dan al zo in de olie’, zag je ze denken. Ten einde raad was hij maar gaan vragen waar het Rode Kruisgebouw dan had gestaan. Dat wisten ze gelukkig wel. Aldaar aangekomen wachtte hem de volgende teleurstelling: niks Quartier Latin, alleen parkeerplaatsen. Parkeerplaatsen, waar Horst toch al geen gebrek aan leek te hebben – en dat nota bene met een slinkende bevolking.

Gelukkig had hij nog een tweede troef in handen: de Horster Eiffeltoren. Daarover had-ie al in de krant gelezen toen hij nog een abonnement had. Ook dat stukje had hij altijd bewaard:

Ergens buiten het dorp moest die toren liggen. Toen hij ernaar vroeg, vielen hem andermaal meewarige blikken ten deel. De Horster Twin Towers die kenden ze wel, maar de Eiffeltoren? Toen Baer eraan had toegevoegd dat die ergens bij een kasteelruïne moest liggen, was hun plotseling een licht opgegaan. Ze wezen hem de weg en voort ging-ie, via het Risseltkapelletje, dat gelukkig meer van z’n waardigheid had weten te behouden dan het Annakapelletje. Na een minuut of twintig kwam hij aan op de plek waarnaar ze hem hadden verwezen. Hadden die Horstenaren hem dan nu toch echt voor het lapje gehouden? Waar hij ook keek: niets dat in de verste verte op de Eiffeltoren leek. Hij informeerde eens bij een passant en die verwees hem naar een klimrek met puntdak dat tegen een hoop stenen was aangebouwd. Nou ja, van een Eiffeltoren had Baer toch een wat andere opvatting.

Net bekomen van die afknapper werd Baer achteropgereden door een koets die werd voortgetrokken door twee rendieren. Op de bok de Kerstman. De koets leek warempel wel op de kop van asperges.

‘Klopt’, zei de Kerstman, ‘dit is nou het aspergemobiel. Rij je een eindje mee?’ Tegen dat aanbod zei Baer geen nee, hij kon niet ontkennen dat enige vermoeidheid hem zo langzamerhand parten begon te spelen. Meer dan twee uur zat hij bij de Kerstman op de bok. Samen doorkruisten ze de hele gemeente Horst aan de Maas. Over wat ze allemaal zagen, kon hij wel een boek schrijven. Wat deden die Horstenaren bijvoorbeeld met hun wieldoppen? Werkelijk overal kwamen ze wieldoppen tegen.

En wat mochten die Horstenaren veel dingen niet!

En wat hadden die Horstenaren grote kassen!

Tegen het vallen van de avond had de Kerstman, die nog andere bezigheden had, Baer weer afgezet in het centrum van Horst. Baer had namelijk besloten dat hij de nacht in Horst zou doorbrengen: tot z’n eigen ergernis stond-ie niet alleen al de hele dag droog, maar had-ie er ook niet aan gedacht de 6,50 euro voor de nachtopvang bij elkaar te scharrelen. En hij zou toch wel ergens in Horst onderdak krijgen? Zeker met het oog op die krimp? Vroeger had hij z’n ouders vaak hoog horen opgeven over De Oude Lind. Daar zou vast nog wel een plaatsje voor hem zijn. Niet dus. ‘Vergane glorie’ was nog teveel eer voor de toestand die hij daar aantrof.

Verder ging hij. Iets wat ‘boekenbastion Tante Pollewop’ heette was zó klein dat hij er niet eens languit in kon liggen.

Lukraak belde hij aan bij wat huizen, maar op de ene plaats was geen bed meer vrij, op de andere was de vrouw des huizes toevallig net aan het bevallen en op weer een andere plaats  was legionella geconstateerd. Ja, ja. Ondanks de kou besloot hij zich toch maar op een bankje neer te vleien – veel andere mogelijkheden restten hem niet. Qua houten banken had het centrum van Horst weinig te bieden. Gelukkig waren er ook een paar mozaïekbankjes die aanzienlijk comfortabeler oogden. Hij koos het bankje tussen gemeentehuis en bibliotheek uit.

Binnen de kortste keren bevond Baer zich in dromenland. Waaruit hij binnen net iets minder korte keren weer ruw werd gewekt door twee wouten. Wat meneer wel niet dacht! Daar waren die banken niet voor bedoeld! Of-ie maar eens gauw wilde ophoepelen! Om erger te voorkomen gaf hij gehoor aan die oproep, zich intussen afvragend waarom die banken eigenlijk social sofa’s heetten.

Met de moed der wanhoop hervatte Baer z’n zoektocht naar een slaapplaats. Het Sint-Jozefkapelletje was dicht en ook het atrium van de Sint-Lambertuskerk was hermetisch gesloten. Er zat weinig anders op dan maar weer terug te wandelen naar Venlo, het was inmiddels diep in de nacht, de laatste trein en bus waren alweer uren geleden vertrokken. Maar wacht! Wat was dat?

De Schuilplaats! Als daar geen plekje voor hem was, dan begreep hij deze wereld echt niet meer. Linksom. Rechtsom. Weer terug. Rechtsom, linksom. Hoe kwam hij hier in godsnaam binnen?

Nog maar eens proberen. Links. Rechts. Terug. Naar boven misschien? Nee dus. Rechts. Links. Stik de moord zeg! Blijkbaar was er in Horst voor hem geen plaats in de herberg. Het mocht er dan wel goed lopen,

maar was dat nou die beroemde Horster gastvrijheid? Ze konden hem hier allemaal de bout hachelen: hij ging terug naar Venlo. En wel nu. De weg terugvinden kostte hem ondanks het nachtelijke uur weinig moeite: het mocht intussen regenen dat het goot, in Horst leek de zon wel 24 uur per dag te schijnen.

Hij was al meer dan halverwege toen hij hoorde dat iemand ’m achterop kwam fietsen. Hij hield in om de fietser – een man van middelbare leeftijd op een gammel karretje – te laten passeren. Tot z’n verrassing stopte de man. In moeizaam Nederlands vroeg hij of hij Baer misschien ergens mee van dienst kon zijn. Zó laat, zó alleen, in zó’n weer, dat kon immers geen pretje zijn. Hetgeen Baer volmondig beaamde. Hij vertelde de man – een Pool die Vlodi bleek te heten – dat hij in Horst geen slaapplaats had kunnen vinden en daarom nu op weg was naar Venlo. ‘Geen slaapplaats?’ Vlodi wist misschien nog wel wat. Nou ja, Baer moest er natuurlijk geen al te hoge verwachtingen van hebben … Had-ie ook niet, reageerde Baer, hij was met alles tevreden, als-ie maar een dak boven z’n hoofd had. Vlodi voerde hem mee naar een vervallen stal die bleek te zijn volgestouwd met Polen: negen rijen breed, zes rijen hoog.

Je zou zeggen dat er geen muis meer bij kon, maar zonder morren schoven 54 Polen allemaal een paar centimeter in, waardoor er toch nog twee plaatsen vrijkwamen: één voor Vlodi, één voor Baer.

Baer sliep die nacht – voor wat er nog van restte – als een roos en leefde nog lang en eigenlijk best wel gelukkig.

Klein mysterie 573 – De Oude Lind (4)

‘Hij staat even buiten de stadskern van Horst, deze 25 meter hoge reus van een linde. Al minstens twee eeuwen lang. (…) Een gezellige jongen, deze kroegloper met een buikomvang van 3,20 meter. Vroeger bonden de voerlieden er hun paarden aan vast als ze goederen hadden afgeleverd op kasteel Ter Horst en in het café hun drinkgeld omzetten in “kleppen” gerstenat. Tot de Tweede Wereldoorlog was de boom het gezelligheidscentrum van de uitgaande Horstenaren, die vooral op zomerse zondagavonden onder zijn kroon zaten te kaarten, te zingen en te pimpelen.’

Jan Hendriks en Anton Werker, Bomen in Limburg  (Maastricht 1976), p. 95

Heeft deze ‘gezellige jongen, deze kroegloper met een omvang van 3,20 meter’ zijn langste tijd gehad? Het heeft er alle schijn van. Vorige week dinsdag vergaderde het college van burgemeester en wethouders. Ziehier het genotuleerde bij agendapunt 4 (klik op de afbeelding om haar te vergroten):

Ik heb het gelezen, herlezen en herlezen en kan niet anders dan tot de conclusie komen dat de oude linde binnenkort het loodje moet leggen. Vanwege ‘dreiging dat boom kan omvallen’. Ik zou denken dat kappen geen uitstel kan velen als een boom dreigt om te vallen, maar blijkbaar is de situatie daarvoor weer niet dreigend genoeg. Rraarrr.

Curieus is ook dat de boom wordt omschreven als ‘monumentale Linde’. Vorig jaar heb ik al eens gepoogd te achterhalen of de boom ‘monumentaal’ dan wel ‘bijzonder’ is (klik hier). Een mislukte exercitie. Mijn conclusie destijds: ‘De oude linde bij De Oude Lind is in het Beleidsplan integraal & duurzaam boombeheer  wél een monumentale boom en in De bomenlegger  niet.’

Inmiddels bestaat er ook een ‘Lijst van bijzondere en monumentale bomen Horst aan de Maas’ (klik hier en klik vervolgens op ‘bomenlijst’). En wat denkt u? De oude linde bij De Oude Lind komt er niet op voor! Geen monumentale boom, niet eens een bijzondere boom en toch wordt-ie door het college van burgemeester en wethouders ‘monumentale Linde’ genoemd. Een laatste eerbetoon (wat tevens die hoofdletter zou verklaren)? Rraarrr.

Overigens wil ik wel opgemerkt hebben dat de ondergang van de boom me aanzienlijk meer pijn doet dan de ondergang van het pand. Boom en pand waren onlosmakelijk met elkaar verbonden, maar als ik voor één van beiden had moeten kiezen, had ik het wel geweten. Tot overmaat van ramp geldt er niet eens een herplantplicht. De oude linde bij De Oude Lind: binnenkort voorgoed voorbij. 

Intermezzo – De Oude Lind

Maandag 12 mei 2014, 15.17 uur, De Oude Lind, Venrayseweg te Horst (klik op pijltje):

Klein mysterie 523 – De Oude Lind (3)

In de periferie van Horst wonen heeft beslist vele voordelen. Toch kleeft er ook een enkel nadeel aan. Zo willen de geluiden van de dorpstamtam hier niet altijd even luid en duidelijk doordringen. Meestal werkt het ding overigens prima, hoor. Zo sijpelde hier exact een week geleden het bericht al door dat Tom van Bergen voor een flinke hoop pietermannen Wittenhorst verruilt voor het Duitse ASV Süchteln. En ook de mare dat in de gedaante van CDA-lijsttrekker Bob Vostermans een nieuwe Messias is opgestaan, werd hier al in een vroegtijdig stadium opgevangen. Maar hoe lang het niet heeft geduurd voordat het nieuws van de sluiting van Kling zich een weg naar het buitengebied baande? En de tijding dat een 41-jarige Horstenaar z’n doopnamen uit het bevolkingsregister mag laten schrappen, moesten we hier zelfs uit de krant vernemen.

Nu bij het etablissement dat decennialang De Oude Lind heette en daarna als De Alde Lind en Aan Tafel door het leven ging, weer allerlei activiteiten plaatsvinden, blijft de dorpstamtam opnieuw in gebreke. Althans, zijn geluid draagt niet tot in de Horster periferie. 

Het verhaal mag bekend zijn: twee jaar geleden verwoestte een brand de bovenverdieping van Aan Tafel. Bovendien ontstond ernstige schade aan de benedenverdieping. Sindsdien oogde het pand als een bouwval.

Dit tot grote ergernis van weldenkend Horst. Volgens de PvdA-PK-gemeenteraadsfractie, die er (nooit beantwoorde?) vragen over stelde, zouden automobilisten de noordelijke toegangsweg tot het Horster centrum zelfs mijden om maar niet te worden geconfronteerd met deze schande. (Ook weer zo’n geluid dat de dorpstamtam voor de periferie verborgen hield, maar dit terzijde.) Intussen kwamen wel de dreps en de sierlijke vetmuur, twee uiterst zeldzame planten, tot wasdom op het afgebrande dak. En het hek rond de ruïne groeide uit tot een staalkaart van wat Horst aan de Maas op het gebied van evenementen allemaal vermag.

Twee jaar lang leek De Oude Lind / De Alde Lind / Aan Tafel zo dood als een pier. Maar ziedaar, ineens zijn er weer tekenen van leven. Aan de achterzijde gonst het van de bedrijvigheid en aan de voorzijde is afgelopen week het vermaledijde hek verwijderd en de stoep schoongeveegd.

De vensters zijn nog bekleed met spaanplaat, maar het lijkt een kwestie van tijd voor er weer glas in komt te hangen.

En nu vraagt Horst-sweet-Horst zich dus af waartoe al die bezigheden moeten leiden. Kan iemand de dorpstamtam weer wat harder zetten, zodat we hier in de periferie ook kunnen meegenieten?