Horst in oude ansichten (2) – Gebr. Van Doornelaan

Frisheid. Rust. Ruimtelijkheid. Strakke vormgeving, geen overbodige franje. Een idylle in zwartwit. Of zie ik het te gekleurd? Misplaatste nostalgie van een kind van de Norbertuswijk?

‘Gebr. Van Doornelaan.’ Inderdaad. Maar minstens zoveel Schutroedeplein. Zielloos plein, toen al. Bestrating in de trant van een parkeerplaats. Terwijl het geen parkeerplaats was. Mooie betonnen bloembakken, in een wat curieuze opstelling.  

Op de achtergrond de BLO in aanbouw.

Het braakliggend terrein rechts zou later plaatsmaken voor zielloze garageboxen en nog ziellozer woningen. Fungeerde dat braakliggend terrein niet tijdelijk als trapveldje? Twijfel. Stond op dat braakliggend terrein niet tijdelijk een frietkot? Minder grote twijfel. Uiterst rechts de een jaar of tien geleden helaas gesloopte maisonnettes. Lag daarnaast geen trapveldje? Nauwelijks twijfel.

Glansrijke winnaar van de strijd om de hoogste antenne is de antenne van, beredeneerd gokje, Van Stratum, pal naast de tweede lantaarnpaal van links. Strakker dan strak, die twee middelste lantaarnpalen. Pronkstukken van de wijk.

Twee jongetjes in korte broek op het helderwitte trottoir. Ze staren naar een vrouw met kinderwagen die flaneert over het Van Doornelaan-asfalt. Tafereel dat aanzienlijk aan allure zou hebben gewonnen zonder die twee geparkeerde auto’s. Een winkelboulevard had het moeten worden, de Van Doornelaan. Het bleef bij tekentafelwerkelijkheid.  

Top 5 – Jachttips

Jawel hoor, daar is ie weer, de oude bekende die we nooit meer hoopten te ontmoeten: de lockdown. Hoe gaan we die vijf lange, lange weken overleven? Misschien met behulp van de Horst-sweet-Horst top 5 van jachttips ter overleving van de komende vijf weken? Toen Mark Rutte in maart de intelligente lockdown uitriep, publiceerde ik al eens een ‘Top 5 van overlevingstips voor de komende twee maanden’. Dat die een bijzonder heilzame werking heeft gehad, blijkt uit het feit dat u nu dit stukje aan het lezen bent. In de hoop op een identiek effect daarom vandaag de Horst-sweet-Horst top 5 van jachttips ter overleving van de komende vijf weken. Die is zowel geschikt voor waaghalzen als voor angsthazen omdat je de tips zowel in de boze buitenwereld als in je knusse thuispaleisje (met Streetview) kunt najagen. Komen ze:  

5. Ga op graffitijacht! Geef graffiti eindelijk eens de aandacht die ze verdienen. Bewonder hun originaliteit of erger je aan hun banaliteit. Probeer je eens te verplaatsen in de maker en vraag je af welke motieven hij /zij kan hebben voor zijn/haar tekening.

4. Ga op lendendoekenjacht! Overal in het buitengebied tref je ze aan: kruisbeelden. Ze lijken allemaal hetzelfde, ze zijn allemaal verschillend. Zie bijvoorbeeld de weergave van de wonden van Christus. Veel spannender: vergelijkend lendendoekonderzoek, met speciale aandacht voor de lengte van de doek en de plooival.   

3. Ga op industrieterreinenjacht! Je hebt paradepaardjes en verschoppelingen. Industrieterreinen behoren tot de tweede categorie. Wie er niet hoeft te zijn, mijdt ze. Waarom eigenlijk? Bloeien op de mestvaalt niet de mooiste bloemen? Nee? Ga dan op zoek naar koning Eenoog.

2. Ga op garageboxenjacht! Nog zo’n volkomen ten onrechte veronachtzaamd jachtgebied. Duik in de duistere zaakjes die er plaatsvinden. Minder avontuurlijk aangelegd? Sta dan versteld van het ritme van de boxen. Maar sta er ook niet van te kijken als je een dissonant aantreft die de uniformiteit teniet doet. Voor je het weet heb je trouwens ook je hart verpand aan garageboxdeurklinken.

1. Ga op olifantenpaadjesjacht! ‘Blijf zoveel mogelijk thuis’, luidt het adagium. Toch valt er soms niet aan te ontkomen huis en haard te verlaten. De kortste weg van A naar B valt dan te prefereren. Olifantenpaadjes zijn per definitie de kortste weg. Geen olifantenpaadje voorhanden? Creëer het dan zelf!  

(Dit stukje verscheen gisteren in iets andere vorm ook in Via Horst-Venray.)

Intermezzo – Verkiezingsterzijdes

1. Woensdag 15 maart, 16.52 uur, station Maastricht. Op het perron waar de trein richting Amsterdam klaarstaat voor vertrek, hoor ik in het voorbijgaan een vrouw tegen een man zeggen: ‘Wat zou het geweldig zijn als er eindelijk eens een linkse meerderheid zou komen … Welke partijen maakt me niet uit, als het maar een linkse meerderheid is.’

2. Woensdag 15 maart, 21.02 uur, thuis. Meteen is duidelijk dat die linkse meerderheid er verdomme wéér niet komt. Ik moet denken aan de vrouw op het perron in Maastricht. In stilte lijd ik met haar mee.

3. Donderdag 16 maart, 8.23 uur, thuis. Nee, ook ik heb niet gestemd op de PvdA. Voor de zoveelste keer niet. Toch is leedvermaak me vreemd: met de vrouw op het perron in Maastricht ben ik aanhanger van de grootlinkse gedachte. En grootlinks heeft een verpletterende nederlaag geleden.

4. Vrijdag 17 maart, 16.05 uur, Zegersstraat, Horst. De Zegersstraat, waar ik als 7-, 8-jarige begin jaren zeventig woonde. En eindeloze zomeravonden voetbalde, bij voorkeur met een van die vier garageboxen als doel (tot grote ergernis van meneer S.). De garageboxen en de parkeerplaatsen ervoor zijn er nog steeds.

Ik zie nu pas dat ze zijn vernoemd naar m’n achterbuurman van toen, de vorig jaar overleden Dré van den Bosch. Ontroerend.

5. Vrijdag 17 maart, 17.22 uur, Kerkstraat, Horst. Ik loop J. – eveneens PvdA-verlater, eveneens geen PvdA-hater – tegen het lijf. Ook bij hem treurnis.

6. Vrijdag 17 maart, 18.07 uur, thuis. De verpletterende grootlinkse nederlaag, de jaren zeventig, de garageboxen, Dré en de ontmoeting met J. hebben me weemoedig gemaakt. Ter zwelging in die weemoed bekijk ik nogmaals De mooiste jongen van de klas, een prachtige documentaire (bekijk ‘m hier) van Suzanne Raes, kind van linkse ouders, over haar jeugd in Nijmegen in de jaren zeventig.

7. Vrijdag 17 maart, 18.11 uur, thuis. Voice-over Suzanne Raes: ‘Zouden m’n klasgenoten vaak terugdenken? En voelen zij dan ook die verbazing, soms verwarring, die ik voel? Omdat het zó anders was. Ik heb een soort heimwee. Ik mis onze klas, de wijk, de tijd misschien wel. Het lijkt wel alsof ik toen meer thuis was, dan ik me nu voel. Zouden zij daar ook last van hebben? Van dat gevoel iets te zijn kwijtgeraakt?’

8. Vrijdag 17 maart, 18.31 uur, thuis. Moeder Suzanne Raes: ‘Het was ook echt zo dat je dacht “Wauw, we gaan het goed doen”.’
Suzanne: ‘Misschien mis ik dat dan wel een beetje.’
Moeder: ‘Wat mis jij?’
Suzanne: ‘Nou dat. Dat gevoel dat je het helemaal goed kan doen. Dat je samen iets kan veranderen.’
Moeder: ‘Jaaaaja, ja.’

9. Vrijdag 17 maart, 19.17 uur, thuis. Suzanne Raes: ‘We zijn het houvast kwijt, terwijl we wel van binnen voelen hoe we het zouden willen, en we herkennen ons niet meer in de politiek. We missen een betrokkenheid bij onze bestuurders, maar we hebben ook geen zin om zelf te gaan besturen.’

10. Zondag 19 maart, 10.21 uur, Landgoed De Gortmeule, Horst. Rondleiding over Landgoed De Gortmeule en presentatie van burgerinitiatief De Groene Corridor, door de familie Hoeijmakers en enkele getrouwen. Idealisme, bevlogenheid, strijdbaarheid: het bestaat nog, óók in Horst aan de Maas. Ontroerend.

11. Zondag 19 maart, 12.43 uur, thuis. In Buitenhof maakt socioloog Willem Schinkel beredeneerd, overtuigend en genadeloos gehakt van de PvdA (en en passant ook van de rest van traditioneel links). Ik vrees dat ik het grotendeels met ‘m eens ben. Is mijn gebrek aan leedvermaak om de teloorgang van de PvdA dan toch misplaatst?

12. Zondag 19 maart, 13.38 uur, thuis. ‘Wij geloven in die droom van die andere samenleving en die droom zal nooit sterven’, hoor je Joop den Uyl enkele malen zeggen in de documentaire van Suzanne Raes. Nog veel verontrustender dan dat die andere samenleving er waarschijnlijk nooit zal komen, is dat de droom van die andere samenleving toch dreigt te sterven. Of ben ik te pessimistisch?

Klein mysterie 604 – Nieuwstraat

Goedemiddag,

Vind je ook niet dat de buurt “Nieuwstraat” verpaupert?

• Nieuwe Parochie is opgeknapt
• De Riet is opgeknapt
• De Risselt ziet er nog goed uit
• De ‘Hertog’ buurt heeft geld genoeg om in zichzelf te investeren

Wanneer beginnen we aan de Nieuwstraat?

E-mail van een anonieme afzender, afgelopen week ontvangen. Mijn eerste gedachte was de e-mail door te sturen naar de lokale PvdA-afdeling. Kon men de ordonnantie van Spekman (‘De straat op!’) meteen in de praktijk brengen en poolshoogte gaan nemen.

Maar waarom zou ik mezelf dit genoegen eigenlijk ontzeggen? Als er één liefhebber is van verpaupering, ben ik het wel. Onweerstaanbaar was het lonkende perspectief van een Nieuwstraat met afbladderende verf, betonrot, zwerfvuil, op instorten staande muren, schunnige graffiti, daken waaruit bomen groeien en scheefliggende stoeptegels. Ik zou wel gek zijn als ik de PvdA daarmee aan de haal liet gaan. Op naar Nieuwstraat, Albert Schweitzerstraat en Henri Dunantplein (want dat zijn vermoed ik de straten waar de e-mailschrijver op doelt als hij rept van ‘de buurt Nieuwstraat’)! Voor de zekerheid nam ik m’n blaffer mee, verpaupering en criminaliteit gaan immers hand in hand.

Welnu, de blaffer is gewoon op zak gebleven en betonrot, op instorten staande muren, schunnige graffiti en daken waaruit bomen groeien heb ik niet aangetroffen; afbladderende verf, zwerfvuil en scheefliggende stoeptegels slechts in zeer beperkte mate.

Wat ik dan wél aantrof? Behalve het misschien wel mooist beschilderde ensemble van garageboxen van Horst,

ook een armoedig speeltuintje,

jaren-zeventig-grauwheid, ongelooflijk dichte bebouwing, weinig groen, veel stenen en veel geparkeerd blik. Vooral héél véél geparkeerd blik. Werkelijk overal zijn geparkeerde auto’s dominant, met een chaotisch, onrustig straatbeeld als gevolg. 

Géén verpaupering in mijn ogen, wel falende stedebouwkunde en de klaarblijkelijk ontbrekende bereidheid daar correcties in aan te brengen. In een ideale wereld zou de Nieuwstraatbuurt waarschijnlijk nog deze week tegen de vlakte gaan om plaats te maken voor iets beters. Helaas leven we niet in een ideale wereld, maar dat betekent niet dat we ons moeten neerleggen bij de bestaande wereld. In De Riet, qua bebouwingsdichtheid, ontbrekend groen en geparkeerd blik absoluut vergelijkbaar met de Nieuwstraatbuurt, is enkele jaren geleden aangetoond dat met betrekkelijk eenvoudige middelen de gebreken tot op zekere hoogte vallen te maskeren. Een likje verf, nieuwe bestrating en een andere inrichting van de openbare ruimte hebben er weliswaar geen wonderen verricht, wel hebben ze het grauwsluier weggenomen dat jarenlang over deze buurt hing.

Waarom zou wat in De Riet kon, in de Nieuwstraat niet kunnen? Dus inderdaad een gerechtvaardigde vraag van de anonieme e-mailschrijver: ‘Wanneer beginnen we aan de Nieuwstraat?’ Als de PvdA weer van de straat is kan ze daar misschien een antwoord op geven, partijen die niet de straat op hoeven ongetwijfeld zelfs al eerder.  

Intermezzo – 2013

Minst gepruimd: Guy Frints.

Frequentst aan de lat vertoevend: Huub Dinghs. 

Verontrustendste twitterterugval: Roy Bouten.

Verschandaliseerdste bos: Moelbaerenbos.

Onheilspellendste tussenzinnetje dat nachtmerries van Floriadaanse proporties oproept: ‘De kans dat het park er komt is zeer reëel’ (Marco Zeekaf van hippisch park De Peelbergen in Hallo Horst aan de Maas).
Op Guy Frints na snelst afgeserveerd: de worst-stok-babbelmethode. 

Geweldigste avond: Garageboxavond.

Mooist beschilderde en intussen verdwenen muur:

Meest gebezigde woord: duurzaam.

Verreweg best bezochte Horst-sweet-Horst-pagina (niet alleen van 2013, maar aller tijden): Verdrinking. 

Eindelooste dossier: Nieuw Gemengd Bedrijf.

Meest gelezen boodschappenbriefje: ‘geleisuiker’. 

Schuldigst aan alles: SP.

Blindste woede: Essentie-gemeenteraadslid Eric Beurskens over de hoogte van de subsidie aan de Horster bibliotheken (in de gemeenteraadsvergadering van 18 december).

Mooiste film: 30m3. 

Meest als zeurpiet door z’n collega’s weggezette gemeenteraadslid: Henk Kemperman.

Intrigerendste schutting:

Meest gemist: Oost-Europese straatmuzikanten.

Ergerniswekkendste woord: zigeunertypes.

Beklagenswaardigste Neerbeekse jongeling: Guy Frints.

Hoogste aantal genaaste Horst-sweet-Horst-foto’s: Streekomroep Reindonk.

Stuitendste dossier: de bibliotheek.

Second best: Bob Vostermans.

Verhelderendste gesprekken: vraagverhelderingsgesprekken. 

Meelijwekkendste zeepaardje (aangetroffen op bladkorf aan de Kleefsedijk in Sevenum):

Beste Horst-sweet-Horst bloed-onder-de-nagels-vandaanhaler (voor het zoveelste jaar op rij): Raymond Knops.

Grootste verlies: de verpleegstersflat.

Trekker aan de meeste CDA-touwtjes: Jan Nabben.

Geliefdste goeroe van de politiek-bestuurlijke Horster elite: Aalt Dijkhuizen.

Meest misbruikte woord: duurzaam.

Intermezzo – Garageboxavond (2)

Dat was ie dan: de 1^e Horster garageboxavond, afgelopen donderdag in café Cambrinus en in de naburige Norbertuswijk. In reactie op een aankondiging van de avond reageerde een zekere Jan op website InHorst: ‘Hoe verzin je zoiets. Dan moet je leven toch wel onnoemlijk saai zijn.’ Eerlijk gezegd sloeg Jan de spijker op z’n kop. Al zijn die zestig mensen die de avond bijwoonden natuurlijk even saai, zo niet saaier. Waarmee de Garageboxavond tevens een lotgenotenavond was.

Wat hebben Jan en alle andere niet-saaien van deze wereld nu donderdag gemist? Onder meer:

- de vertoning van de terecht bekroonde en werkelijk tot en met de allerlaatste seconde van de aftiteling boeiende documentaire 30m³ van de jonge Belgische filmmaker Jeroen Broeckx over Belgische (veelal Antwerpse) garageboxen en het scala aan bezigheden dat zich daarin afspeelt;

- het inkijkje in de tot leefruimte verbouwde garagebox van Ben Boskamp aan de Rembrandtstraat, die met gemak dertig mensen bleek te kunnen herbergen;

- de vol verve door Ine Moorman-Claassens in de garagebox van Ben Boskamp voorgedragen diepzinnige RIX limerick over garageboxen, speciaal voor deze avond geschreven door de zelf verhinderde Richard Derix (klik hier voor de limerick);

- het vanuit zijn eigen garagebox gegeven gepassioneerde minicollege van Mart van den Munckhof over garagerock, compleet met een aantal toepasselijke geluidsfragmenten, waarbij de docent waardeoordelen bepaald niet schuwde (klik hier voor de complete tekst en fragmenten);

- de garageboxeigenaren die, nieuwsgierig geworden naar het waarom van de plotselinge mensenmassa in hun buurt, hun garageboxdeur openden en daarmee ongewild onderdeel werden van de garageboxwandeling;

- de wodkaproeverij vóór de garagebox van Dré van den Bosch, opgeluisterd door een uniek garageboxoptreden van joekskapel Kleffe Zök, dat de deelnemers aan de wandeling én de bewoners van de Zegersstraat nog lang zal heugen;

- het doorwrochte exposé van Peter Meijers over de verschillen tussen Nederlandse en Russische garageboxen, met als decor de garages van de flat aan de Noordsingel (klik hier voor de door Peter uitgesproken tekst);

- de verhandeling over de in garageboxen gehuisveste postverdeelpunten van PostNL, vóór het postverdeelpunt in een garagebox aan de Julianastraat gehouden door architectonisch vormgever en tevens postbezorger Erik van Maarschalkerwaard, die zelf misschien nog wel het meest verrast was door de onverwachte wending die zijn optreden kreeg;  

- het door Lambert Janssen in het garen gesponnen miniconcert van een delegatie van het Horster Mannenkoor, die, opgedoken uit de garagebox van Lambert, in een sfeerrijke ambiance vijf werken ten gehore gaf die perfect aansloten bij het (Russische) karakter van de avond;

- de uiteenzetting van fotograaf Marcel Brons over de betekenis en het verleden en het vaak schrijnende heden van de immense garageboxcomplexen in Sint-Petersburg, vaardig en met onderkoelde humor gebracht en ondersteund door zijn ter plekke gemaakte foto’s en films, waarvan het merendeel is terug te vinden op zijn prachtige website Garagedoc;

- de aanslag op het gebit van het door Marcel uit de Russische winkel in Utrecht meegebrachte kleverige, in veelkleurige papiertjes verpakte Russische snoepgoed;

- de niet te evenaren, laat staan te overtreffen entourage van café Cambrinus.

Dus zo, Jan en alle andere niet-saaien van deze wereld, zo ziet een saaie avond er nu uit. Dat jullie het maar weten.  

(De foto’s 1, 3 en 5 bij dit stukje zijn gemaakt door Joost Claassens; foto 2 door Erik van Maarschalkerwaard.)

Garageboxavond – Mart van den Munckhof over garagerock

Tijdens de Garageboxavond verzorgde Mart van den Munckhof onderstaand minicollege over garagerock in – in zijn eigen woorden – ‘een garage in ’t Neej Däörp’. 

Je hebt mensen die houden van garageboxen. En je hebt mensen die houden van popmuziek. In deze garage komen die twee lijnen bij elkaar. Dus: garagepopmuziek oftewel garagerock.

Garagerock is ontstaan in Amerika in het midden van de jaren zestig naar aanleiding van de Britse invasie van popmuziek. De eerste Engelse beatgroep die in Amerika doorbrak was de Beatles. In februari 1964 hadden ze hun eerste nummer 1-hit in Amerika met I Want To Hold Your Hand.

Na de Beatles kregen ook andere Engelse bandjes voet aan de grond in de States, zoals de Rolling Stones,

de Kinks,

en de Animals (klik hier). Let bij de Animals op het typische Farfisa-orgeltje dat door veel garagerockbandjes wordt gebruikt.

Deze British invasion inspireerde veel Amerikaanse jongeren. Ze kochten een elektrische gitaar, die in die jaren niet meer zo duur was en begonnen een bandje. Vaak werd er geoefend in de garage van pap en mam vandaar de naam garagerock. Een van de eerste Amerikaanse garagepopbands die een grote hit hadden waren de Kingsmen met Louie Louie.

Let weer op het Farfisa-orgeltje! En wie kent nog de Knickerbockers? Kun je horen door wie zij geïnspireerd zijn?

De gitarist speelt net als John Lennon op een Rickenbakergitaar. John Lennon zei, toen hij het nummer hoorde: ‘I don’t remember recording this.’

Eind jaren zestig, begin jaren zeventig verdween de garagerock naar de achtergrond. Bands als Pink Floyd

en Emerson Lake and Palmer werden populair en die speelden lange nummers met daarin lange solo’s. De vaart was eruit. De bands stonden niet meer dicht bij de fans. Gelukkig kwam in 1976 de punk! Weer snelle, korte nummers zonder lange solo’s en optredens in kleine zaaltjes!

Onder invloed van de punk was er in de jaren tachtig een garagerockrevival met bandjes zoals de Amerikaanse Lyres

Ha, en daar is het Farfisa-orgeltje weer!!! Ook in Zweden hadden ze een goede band: The Nomads!

Ooit speelden ze in Venlo in het OOC in de Heutzstraat, de voorloper van Perron 55.
En dan heb je nog de overtreffende trap! De Amerikaanse band Dead Moon neemt alles alleen in mono op, uit principe, thuis op een bandrecordertje!

Ook Nederland had begin jaren tachtig een erg leuk garagerockbandje erbij: Claw Boys Claw uit Amsterdam (14 december a.s. te bewonderen in Perron 55 Venlo!)

In de jaren negentig verdween de garagerock weer naar de achtergrond. Door Nirvana werd grunge populair en dance kwam opzetten. De laatste jaren is er weer een kleine revival met bands als Black Lips.

Ook Nederland doet leuk mee met bijvoorbeeld Mozes and the Firstborn uit Eindhoven

en The Miseries, het nieuwe hobbybandje van Tim Knol.

Garagerock leeft dus nog steeds! Gelukkig!

Garageboxavond – Peter Meijers over verschillen Nederlandse en Russische garageboxen

Peter Meijers is behalve gemeenteambtenaar ook student Russisch (en supporter van Fortuna Sittard, maar daar zullen we het nu verder niet over hebben). Hij hield tijdens de Garageboxavond onderstaande voordracht.

Na de wandeling langs de Horster garageboxen zal Marcel Brons u straks in café Cambrinus vergasten op foto’s en films van garageboxen in Sint Petersburg. Ik kan u verzekeren: het verschil kan haast niet groter zijn. Het is het verschil tussen orde en chaos, tussen kleinschaligheid en massaliteit, tussen netjes en ‘toe aan meer dan alleen een likje verf’.

Dat verschil heeft ongetwijfeld te maken met de volksaard in beide landen. Nederlanders houden van netjes, ordelijk en praktisch. Dat zien we terug in de plaats die de garagebox hier gekregen heeft. Bij ons staat de garagebox bij voorkeur op het einde van een korte oprit tegen de zijgevel van de twee-onder-een-kap-woning aan geplakt. Knusjes zij-aan-zij met de volkomen identieke garagebox van de buren.

Is er direct naast de woning geen plaats, dan heeft de stedebouwkundige wel voorzien in een onopvallend, maar keurig hoekje vlakbij de woningen met plaats voor een serie van tien, maximaal vijftien boxen. En nieuwbouwflats werden lange tijd standaard uitgerust met een strakke rij boxen op de begane grond. Kortom, in Nederland is de plek van de garagebox in het hart van de woonwijk.

Op zo’n positie hoeft de gemiddelde garagebox in Rusland absoluut niet te rekenen. Daar liggen de garageboxen met honderden bij elkaar in grote complexen, meestal gelegen op afgelegen locaties aan de randen van woonwijken. Russen pakken de zaken nu eenmaal graag groots aan. De meeste van die complexen stammen uit de tijd van de Sovjet Unie. Ze zijn niet gebouwd door de staat of door particulieren, maar door speciale garazhnije kooperativi oftewel garagecoöperaties.

Die coöperaties werden met toestemming van de overheid opgericht om een complex van garageboxen te bouwen en te beheren. De leden brachten een deposito in en kregen in ruil daarvoor toestemming om een garagebox te gebruiken. Om op de bouwkosten te besparen, bouwden de leden de garages vaak zelf in hun vrije tijd. En om de grond maximaal te benutten, werden de boxen vaak tot op de vierkante centimeter aangepast aan de maten van de auto. De carrièremaker die van een auto van het merk Zaporozjets via een Zjiguli (ons beter bekend onder de exportnaam Lada) doorgroeide naar een Volga, wisselde dus niet alleen regelmatig van auto, maar ook van garagebox.

Het werd in de loop der jaren steeds moeilijker geschikte locaties voor de complexen te vinden. Zoals mijn lerares, afkomstig uit Rostov aan de Don, opmerkte: ‘Ik had het recht om een auto te kopen, maar ik heb er maar van afgezien. Bij mij in de buurt was nergens een garage te krijgen en ik vond het een beetje absurd om, voordat ik in de auto stapte, eerst met de trolleybus naar mijn garagebox te reizen.’

Voor de Sovjet-burger werd de garagebox een teken van welstand. Mensen waren bereid ver te gaan om een box in handen te krijgen. De boxen vertegenwoordigen daardoor een hoge waarde in de immer bloeiende zwart- en ruilhandel. Ze vormden daarnaast natuurlijk ook een bijzonder geschikte locatie voor die handel.

Tegenwoordig is de garagebox in Rusland een marginaal verschijnsel geworden. De economische waarde is drastisch gedevalueerd, gebruikers moeten machteloos toezien hoe projectontwikkelaars hun garages tegen minimale schadeloosstellingen (denk aan bedragen van maximaal 500 euro) inpikken.

En dat terwijl de garagebox bij ons juist steeds respectabeler wordt. Er worden documentaires over gemaakt, culturele avonden over georganiseerd. Idealisten maken zich druk over het lot van onderdrukte garageboxen in het buitenland. Een grote, door heel het land opererende onderneming benut de garagebox als knooppunt in zijn logistieke activiteiten.

En de staat heeft aan de garageboxen zelfs de hoogst denkbare erkenning gegeven: het recht op een eigen adres. In de flat achter u bijvoorbeeld bevinden zich niet alleen de adressen Noordsingel 56 tot en met 120, maar ook de adressen Zegersstraat 1a tot en met 1t. Adressen zonder naamplaatje, zonder deurbel, zonder brievenbus; en met een huisnummerplaatje dat totaal niet slaat op het echte adres.

Welke zin het heeft om een garagebox een adres te geven? Ik ben zelf ambtenaar, maar ik heb geen idee. Maar het zal wel iets te maken hebben met onze obsessieve behoefte aan orde en regelmaat.

Intermezzo – Garageboxavond (1)

Herinnert u zich het stukje over Sint-Petersburgse (en Horster) garageboxen nog? Welnu, Marcel Brons, de Utrechtse fotograaf wiens foto’s de aanleiding vormden voor het stukje, komt naar Horst. En wel op donderdag 29 augustus, bij gelegenheid van de eerste Horst-sweet-Horst Garageboxavond. Ja, u leest het goed: Horst-sweet-Horst organiseert een Garageboxavond! Wat die avond om het lijf heeft? Veel en van alles. Zo zal Marcel Brons foto’s en filmpjes vertonen die hij maakte van en over de Sint-Petersburgse garageboxen en de mensen die hen bevolken. Ook zal hij vertellen over opkomst en ondergang van dit fascinerende Russische cultuurfenomeen. Ter inleiding:

Een tweede gast is Jeroen Broeckx. Deze jonge Begische filmmaker studeerde in 2012 af aan de Brusselse hogeschool voor de kunsten met 30m3, een documentaire over garageboxen en alles wat daarin gebeurt. Hij won er een wildcard van het Vlaams Audiovisueel Fonds mee en de film werd ook vertoond op het documentairefilmfestival Docville in Leuven. Jeroen zal de achttien minuten durende documentaire tijdens de Garageboxavond van een inleiding voorzien en daarna vertonen. Hier is alvast de trailer:

Het derde speerpunt van de avond vormen de Horster garageboxen. Er zal een wandeling worden gemaakt langs een aantal garageboxen in de wijk die bekendstaat onder de benamingen Norbertusparochie, Meuleveld, Neej Dörp en Sjemdörp. Tijdens die wandeling vinden enkele verrassende activiteiten plaats waarvan de inhoud nu nog niet kan worden verklapt. Om dit onderdeel van het programma helemaal te doen slagen is de organisatie wel nog op zoek naar enkele garageboxhouders in deze wijk. Kent u iemand die er een garagebox huurt of bezit? Mail dan s.v.p. naar horstsweethorst@gmail.com. 

De eerste Horst-sweet-Horst Garageboxavond, een avond ter lering én vermaak, vindt op 29 augustus plaats in café Cambrinus, Venrayseweg 94 te Horst, begint om 18.30 uur en eindigt omstreeks 22.00 uur. Met het oog op de organisatie is aanmelding vooraf noodzakelijk. De kosten voor deelname (ter dekking van de onkosten en de kosten van enkele versnaperingen in stijl) bedragen 4,50 euro per persoon, op 29 augustus ter plekke te voldoen.

Later deze week zal grotere bekendheid aan deze avond worden gegeven, maar trouwe lezers van Horst-sweet-Horst krijgen natuurlijk als eersten de kans zich aan te melden. Een e-mail naar horstsweethorst@gmail.com volstaat.

Top 5 – Horster garageboxen

Ruim twee weken geleden Sint-Petersburg vanuit de lucht naderend, sprongen behalve de samengeklonterde datsja’s vooral enorme complexen van onbestemde bouwsels in het oog. Russische favela’s? Allerminst, zo werd later duidelijk vanuit de trein. Het bleek te gaan om garageboxen. Geen tientallen, geen honderden, maar duizenden per complex. Strak in het gelid, tientallen rijen van vaak vele honderden meters lang.

Vorige week bezocht ik het fotofestival in Naarden. Te veel moois om op te noemen, maar voor de aardigheid toch even mijn top 3: 3. Marieke van der Velden, A Monday in Kabul; 2. Jan Banning, Down and Out in the South; 1. Janus van den Eijnden, New York Subway Drivers. Deze top 3 was al bepaald voordat ik de laatste van de elf festivallocaties bezocht: een garage in de Cattenhagenstraat 16-18. Met werk van Marcel Brons. En laat die nou uitgerekend een fascinatie hebben voor Russische garageterreinen in het algemeen en de Sint-Petersburgse in het bijzonder! Garagedoc heet zijn project. Het bestaat uit foto’s, video’s en tekst, behalve in Naarden ook allemaal terug te vinden op zijn website. Uit de festivalcatalogus: ‘Het project weerspiegelt de grote machtige Russische samenleving op kleine schaal. Het geeft inzicht in de opzet van het garagesysteem, de omgeving, de eigenaren, de inhoud, de historie en de botsing met het huidige Russische politieke klimaat.’ In één woord: ge-wel-dig (zelfs geweldiger dan de New Yorkse metrobestuurders)!

Horst heeft helaas geen garageterreinen en bijgevolg geen garageterreinencultuur. Horst heeft wel garageboxen. Naar schatting circa tweehonderd, bij mijn weten uitsluitend te vinden in jaren zestig- en zeventigwijken. Geïnspireerd door het project van Marcel Brons besloot ik dit weekeinde tot een (hernieuwde) kennismaking met de Horster garageboxen. Conclusie: Horst heeft jammer genoeg óók al geen garageboxencultuur (althans ik heb hem niet kunnen ontdekken). Gelukkig hoeft dat een top 5 van Horster garageboxen niet in de weg te staan:

5. Julianastraat:

Niets heerlijker dan een bal tegen een garageboxdeur hengsten. Oké, een kinderlijk genoegen, maar wat is er mis met kinderlijke genoegens? Alle Verboden te voetballen-bordjes op garageboxdeuren de wereld uit, om te beginnen uit Horst!

4. Van Goghstraat:

De gemiddelde Horster garagebox: saaier dan saai. Dood in de pot. 

3. Zegersstraat:

Vier ogenschijnlijk doodnormale garageboxen. Zijn het waarschijnlijk ook. Toch heb ik er dierbare herinneringen aan. Ik woonde er begin jaren zeventig schuin tegenover. De garageboxen vormden samen met de parkeerplaatsen ervoor het gedroomde decor voor een potje straatvoetbal. De garageboxdeuren fungeerden als goals. Op één na dan, als ik het me goed herinner de tweede van links. Die was van meneer S. en die garageboxdeur moest je te allen tijde vermijden. Want meneer S. was geen voetballiefhebber. To say the least.

2. Henri Dunantplein:

Wat verf niet vermag. Ook de onderling afwijkende deurknoppen, klinken en patronen (horizontaal dan wel verticaal) doen deze garageboxen er bovenuit steken. 

1. Zwaluwstraat:

In tegenstelling tot de meeste andere Horster garageboxen niet weggestopt, maar gewoon in het zicht. Ze ogen ook net een tikkeltje desolater – garageboxen hóren desolaat te ogen. Een pre is verder dat dit de enige Horster boxen met reclame zijn.

Noteer ten slotte de volkomen maffe beschildering van de daklijst.