Intermezzo – Koeltekaart

Zitten we nu in de tweede? De derde? Of toch alweer de vierde? Hittegolven volgen elkaar tegenwoordig in zo’n hoog tempo op, dat het lastig is de tel bij te houden. Hoe dan ook neemt de behoefte aan koelte elke zomer toe. Wat mogen we ons dan toch weer gelukkig prijzen dat we in Nederland wonen. Want Nederland zou Nederland niet zijn als het niet over een heuse Afstand-tot-koeltekaart zou beschikken (klik hier).

Op de Afstand-tot-koeltekaart kan je van nagenoeg elke woning of gebouw in Nederland zien hoe groot de afstand is tot een koelteplek (hier vooral opgevat als een schaduwrijke plek). ‘Elk huis zou een aangename en aantrekkelijke koele plek moeten hebben binnen 300 meter loopafstand’, zeggen de kaartmakers. Koele plekken zijn paars gekleurd, woningen en gebouwen op een afstand tot 300 meter van een koele plek zijn groen gekleurd. Woningen en gebouwen die verder weg liggen, zijn rood of oranje gekleurd.

Op de kaart valt beslist het een ander af te dingen. Inzoomend op Horst aan de Maas zijn er evengoed globaal enkele voorzichtige conclusies te trekken. Zo valt op dat je als koeltezoekende inwoner van Sevenum beter in Sevenum-Oost dan in Sevenum-West kan wonen.

In Horst is het precies andersom: daar is nagenoeg het hele gebied tussen Van Douverenstraat, Hoofdstraat, Steenstraat, Jacob Merlostraat, Deken Creemersstraat en A73 rood of oranje gekleurd. Een reden te meer om van de voormalige Weisterbeeklocatie een groene oase te maken, mag je hopen.

Mijn favoriete Horster wijk, de Norbertuswijk, kleurt tot mijn grote genoegen nagenoeg helemaal groen.

In America en Tienray kunnen koelteminnaars eveneens hun hart ophalen: daar zijn in het centrum slechts enkele woningen te vinden die niet groen gekleurd zijn.

Tot de meest beklagenswaardige gemeentenaren behoren de bewoners van de Driekooienweg in Evertsoord. Slechts aan het begin en einde van deze ellenlange weg zijn wat woningen groen gekleurd.

De makers erkennen zelf overigens dat je de kaart niet te absoluut moet zien: ‘Er zijn meer definities van een koele plek.’ En:

‘De afstand-tot-koeltekaart geeft een eerste inschatting van de locatie van koele plekken en van de afstand tot deze plekken. Maar van deze koele plekken is niet bekend of het ook aangename plekken zijn. Daarvoor is verder onderzoek nodig.’

Dus wees alsjeblieft een beetje lief voor de kaart en haar makers, bewaar je koelte en bespaar ons verhitte klimaatdiscussies.

Trapveldjesvoetballers (21)

Ontvallen aan het legioen der trapveldjesvoetballers: Saleem Al-Ashqar, 32 jaar, overleden op 29 juni 2026 in Al-Qarara, Gaza

Op de dag dat Paraguay in de Verenigde Staten Duitsland uit het WK knikkerde en FIFA-voorzitter Gianni Infantino in levenden lijve in Houston Brazilië-Japan aanschouwde en zag dat een laat doelpunt van Gabriel Martinelli het voortijdige vertrek van Brazilië nog even uitstelde, kwam in de Gazastrook een einde aan het leven van Saleem Al-Ashqar, de 32-jarige keeper van Khadamat Khan Younis.

Al-Ashqar, die eerder voor verschillende andere Gazaanse clubs uitkwam, werd doodgeschoten door het Israëlische leger in Al-Qarara (enkele kilometers ten noordoosten van Khan Younis) terwijl hij op zijn motor onderweg was om een gasfles om op te koken te halen. Vanuit tanks openden Israëlische soldaten het vuur op hem. Daarbij werd hij in zijn buik geraakt. Enkele uren later overleed hij in een ziekenhuis aan zijn verwondingen. Al-Ashqar trad op 26 januari van dit jaar in het huwelijk. Zijn echtgenote is in verwachting van hun eerste kind.

De wereldvoetbalbond FIFA weigert intussen nog altijd actie te ondernemen tegen Israël. Jibril Rajoub, de voorzitter van de Palestijnse voetbalbond, ontving wel een uitnodiging van de FIFA om het WK bij te wonen en was in Mexico aanwezig bij de openingswedstrijd van het WK, maar de Verenigde Staten weigerden Rajoub een visum te verlenen. De FIFA deed er vervolgens het zwijgen toe.

Overal ter wereld zijn trapveldjes. Nergens ter wereld komen zoveel trapveldjesvoetballers om het leven als in Gaza, de Westelijke Jordaanoever en Libanon – allemaal door toedoen van Israël. Ter nagedachtenis aan hen deze serie. Die opent telkens met een foto van een trapveldje in Horst aan de Maas, waar trapveldjesvoetballers weinig te vrezen hebben. Ditmaal een foto van het trapveldje aan de Patersstraat in Evertsoord. Klik hier en hier voor de voornaamste bronnen voor dit stukje.

Trapveldjesvoetballers (20)

Ontvallen aan het legioen der trapveldjesvoetballers: Aus Hamdi Al-Nassan, 14 jaar, overleden op 21 april 2026 in Al-Mughayyir, bezette Westelijke Jordaanoever

Terwijl de wereld wegkijkt, wordt op de door Israël bezette Westelijke Jordaanoever het vernietigende Israëlische werk in versneld tempo voortgezet. Moord en doodslag zijn er aan de orde van de dag. Zo ook deze week, op dinsdag 21 april, in Al-Mughayyir, een Palestijns dorp dertig kilometer ten noordoosten van Ramallah.

Even na de middag werden Israëlische kolonisten gesignaleerd bij de plaatselijke jongensschool. Eerder die dag hadden ze zich volgens ooggetuigen gericht tegen het vee van de lokale bewoners. In de buurt van de school zouden ze volgens het Israëlische leger zijn bekogeld met stenen. Een van de inzittenden, een geüniformeerde reservist, zou uit de auto zijn gestapt en uit zelfverdediging het vuur hebben geopend. Maar videobeelden spreken dit tegen: de schutter stond op een heuvel en nam rustig de tijd om te richten. Hij nam tientallen leerlingen van de school onder vuur, onder wie de 14-jarige Aus Hamdi Al-Nassan. Evenals de vader van een andere leerling overleefde Aus Hamdi deze aanslag niet. Hij werd aan zijn hoofd geraakt en overleed ter plekke.

Zoals zoveel van zijn leeftijdgenoten droomde Aus Hamdi ervan om profvoetballer te worden. Dagelijks voetbalde hij op straat met buurtgenoten. Hij zat ook op karateles: hij was bezig met het behalen van de zwarte band. Een van zijn andere favoriete bezigheden was gamen. Vele uren bracht hij door in zijn roodzwarte gamestoel, vooral bezig met het spelen van FIFA. Hij had een editie met Kylian Mbappé op de cover.

Daags nadat hij was doodgeschoten werd Aus Hamdi begraven. Tijdens de begrafenisplechtigheid vuurden Israëlische strijdkrachten traangas af op de aanwezigen. Aus Hamdi had geen vader meer: die werd in 2019, ongeveer op dezelfde plek als zijn zoon, doodgeschoten, eveneens door een kolonist. Al-Mughayyir is bijna dagelijks doelwit van aanvallen door Israëlische kolonisten.

Overal ter wereld zijn trapveldjes. Nergens ter wereld komen zoveel trapveldjesvoetballers om het leven als in Gaza, de Westelijke Jordaanoever en Libanon – allemaal door toedoen van Israël. Ter nagedachtenis aan hen deze serie. Die opent telkens met een foto van een trapveldje in Horst aan de Maas, waar trapveldjesvoetballers weinig te vrezen hebben. Ditmaal een foto van het trapveldje bij het biologisch station van Staatsbosbeheer in Evertsoord. Klik hier en hier voor de voornaamste bronnen voor dit stukje.

Intermezzo – Druppels

Vorige week dinsdag. Ik hoor Caspar Veldkamp, onze – dus ook mijn – minister van Buitenlandse Zaken, zeggen als het gaat over maatregelen tegen Israël: ‘Nederland slaat in z’n eentje geen deuk in een pakje boter.’

Zaterdag. Ik hoor Maarten van Rossem zeggen: ‘Ik vind het hoogst ongelukkig dat de gemeenteraad van Utrecht een motie over een boycot van Israëlische producten aan moet nemen, want daar gaat de gemeenteraad van Utrecht helemaal niet over. Gemeenten voeren nu eenmaal geen buitenlandse politiek.’

Maandag. Ik word wakker met Vandaag, een dagelijkse podcast van NRC. Redacteur Midden-Oosten Derk Walters verhaalt over het Israëlische plan om de volledige bevolking van de Gazastrook samen te drijven in een afgesloten kamp in het zuiden van Gaza, op de ruïnes van de stad Rafah. In dat plan is een hoofdrol weggelegd voor de Caterpillar D9, een tank met een soort bulldozer ervoor die alles vernietigt wat hij tegenkomt en in Israël het koosnaampje doobi (teddybeer) heeft. Walters: ‘Caterpillars D9 houden zó huis dat er slechts een vlakte overblijft. Elk bewijs dat er überhaupt leven plaatsvond in een gebied wordt weggevaagd.’

Ik probeer het me te verbeelden: de gemeenten Horst aan de Maas en Venray – samen precies even groot als de hele Gazastrook – bevolkt door twee miljoen mensen, die bij elkaar worden gestopt in een kamp op de ruïnes van Kronenberg en Evertsoord, terwijl de overige 28 kernen inclusief buitengebieden van beide gemeenten volledig zijn platgewalst door Caterpillars D9.

Ik erger me aan de apathie die spreekt uit de woorden van Caspar Veldkamp en Maarten van Rossem. Inderdaad, Nederland kan in z’n eentje geen deuk in een pakje boter slaan. Maar wel een deukje. En inderdaad, gemeenten voeren geen buitenlandse politiek. Maar gemeenten kunnen wel uiting geven aan hun verontwaardiging over wat Israël uitvreet in de Gazastrook en op de Westelijke Jordaanoever, bijvoorbeeld in de vorm van een boycot van Israëlische producten.

Als je niets doet, als individu, als gemeente, als landje, weet je zeker dat er niets verandert. Ook als individu, als gemeente, als landje, kan je wel degelijk iets bewerkstelligen. Maar zelfs als je machteloos bent of je zo voelt, kan het uiting geven aan die (veronderstelde) machteloosheid effect hebben.

Waarom blijft het in Horst aan de Maas en Venray zo angstvallig stil als het gaat om de verschrikkingen die Israël aanricht? Kom op, laat je horen, spreek je uit! Druppels op een gloeiende plaat? Elke druppel draagt bij aan afkoeling.

(Dit stukje verscheen vandaag ook in Via Horst-Venray)

Intermezzo – Americaanse machtsovername

Terwijl de ogen van de wereld steeds meer zijn gericht op de Amerikaanse overname van Groenland, heeft zich hier in ons eigen Horst aan de Maas in alle stilte al zo’n vijandelijke machtsovername voltrokken. Wellicht geïnspireerd door de annexionistische neigingen van zijn grote overzeese broer heeft het nietige America namelijk zonder dat iemand het in de gaten had zijn territorium uitgebreid met Meterik en Swolgen. Daarmee heeft het zijn aantal inwoners meer dan verdubbeld: van 2.362 naar 5.195. Misschien van nog wel wezenlijker belang is dat America met deze annexatie zijn landbouwareaal aanzienlijk heeft vergroot.

Het Trumpiaans aandoende staaltje van Americaanse bravoure kwam gisteren aan het licht na de lancering van de Interactieve voetbalkaart. Deze kaart (klik hier) toont de verspreiding van seizoenkaarthouders van betaald voetbalclubs over Nederland. Inzoomend op de gemeente Horst aan de Maas blijkt dan bijvoorbeeld dat Lottum de kern is met de meeste VVV-seizoenkaarthouders (tachtig procent), dat Griendtsveen uitsluitend seizoenkaarthouders van PSV telt (namelijk vijf), dat Evertsoord als enige kern geen enkele seizoenkaarthouder van een betaald voetbalclub herbergt en dat in Horst het aantal seizoenkaarthouders van VVV dat van PSV maar net overstijgt.

Goed. Maar zoom je op de kaart in op Meterik, dan verschijnen deze gegevens in beeld:

En wil je weten hoe in Swolgen de seizoenkaarthouders zijn verdeeld, dan zie je dit:

Overtuigender bewijs van de Americaanse machtsovername is nauwelijks te vinden. Tegelijkertijd rijst de vraag welke kern van Horst aan de Maas het volgende slachtoffer van de Americaanse landhonger zal zijn.

Of zouden de begerige blikken van America verder reiken dan uitsluitend Horst aan de Maas? Venray, Venlo, Helmond: let op uw saeck!

P.S. Vandaag (vrijdag 28 maart) is de kaart in die zin aangepast dat ze uitsluitend nog de totaalcijfers voor de gemeente Horst aan de Maas toont: in totaal 411 seizoenkaarhouders waarvan 190 VVV, 164 PSV en 19 Ajax.

Intermezzo - #evertsoordtoday

Gevangenis.
Jan Philipsen.
Kerkkuilenweg.
Klein.
Vergezichten.
Defensiekanaal.
Voetbalveld.
DUW.
Willem Everts.
Reclameborden.
Elektriciteitsmasten.
Geen dorpshart.
EEV.

Tot een jaar of twee geleden was het daarmee wat mij betreft wel zo’n beetje gezegd als het om Evertsoord ging. Van alle zestien kernen van de gemeente Horst aan de Maas was Evertsoord voor mij de meest nietszeggende. Te jong, van na de Tweede Wereldoorlog namelijk, om al een tot de verbeelding sprekende geschiedenis te hebben. Te planmatig van opzet om in je hart te sluiten. Evertsoord oogt onvoltooid, niet af. De toekomst is er stil blijven staan. Gefnuikte ambities. Zie de Eerste Evertsoordse Voetbalclub uit 1962. Een tweede is er nooit gekomen, de eerste is al lang ter ziele gegaan.  

Inmiddels weet ik wel beter. Inmiddels weet ik dat Evertsoord bruist, dat Evertsoord misschien wel de levendigste van alle zestien kernen van Horst aan de Maas is. Helikopters vliegen er af en aan, mannen in witte pakken kwijten zich er van hun taken, bulldozers zijn er overal in de weer, naturistencampings doen er goede zaken, tractoren trekken er ten strijde tegen legertanks, dieren – eerst en vooral katten en paarden – worden er gekoesterd, zeeschepen varen er voorbij over de Wertemer Groes, treinen stoppen er elk half uur op het station, ruimtevaartuigen maken er noodlandingen, gevangenen genieten er aanzien, tapijten vliegen er door de lucht, Max Verstappen wint er de Grand Prix van Evertsoord. Never a dull moment in Evertsoord.

Mijn beeld van Evertsoord is totaal veranderd door #evertsoordtoday. Onder die naam publiceert Agata Siwek, beeldend kunstenaar en inwoner van Evertsoord, sinds 6 maart 2021 bijna dagelijks een tekening over Evertsoord op Facebook (klik hier) en Instagram (klik hier). Haar tekeningen zoomen in op de lieflijkste details van het plattelandsleven. Maar ze zoomen ook uit op de rauwe werkelijkheid van de wereld om ons heen. Ze rekenen af met de idylle van het vreedzame platteland, waar alles pais en vree is, dat verschoond is gebleven van de grotestadsproblematiek. Dit maakt dat ze uitstijgen boven Agata, boven Evertsoord, boven Horst aan de Maas. Het zijn meer dan louter illustraties, het zijn ook commentaren, soms scherp, maar meestal speels, met een knipoog.  

284 van de tekeningen die Agata tussen 6 maart 2021 en 27 april 2022 maakte zijn nu gebundeld in een boek, uiteraard met de titel #evertsoordtoday. Ruim honderd van die tekeningen zijn voorzien van een commentaar, dertig daarvan door Agata, ruim zestig door mij en de rest door Agata en mij samen. Jeu van Helden heeft het boek werkelijk fantastisch vormgegeven, zoals je ook kunt zien op de sneakpreview (klik hier).  

#evertsoordtoday verschijnt op 4 juni. Je kunt het bestellen door vóór 21 mei 25 euro over te maken op bankrekeningnummer NL48RABO0129035866 ten name van A. Siwek. Je kunt jouw exemplaar/exemplaren afhalen tijdens de presentatie. Wil je #evertsoordtoday thuisbezorgd krijgen? Maak dan 30 euro over. Vergeet daarbij niet naam, adres en telefoonnummer te vermelden. Vanaf de presentatie kost #evertsoordtoday 30 euro (35 bij verzending).

P.S. Ik, wij, zouden het heel fijn vinden jou te mogen begroeten op de presentatie op 4 juni. Zie hieronder de uitnodiging.

Intermezzo – Penitentiair groen

Zaterdag 14 januari 2023, 12.04 uur, PI Zuid Oost, locatie Ter Peel te Evertsoord:

Ingezonden – VVD

Om wat voor reden dan ook verschenen deze week geen bijdragen van de lokale politieke partijen in Hallo Horst aan de Maas. Om in deze leemte te voorzien heeft Horst-sweet-Horst alle aan de gemeenteraadsverkiezingen deelnemende partijen eenmalig de ruimte geboden om hier een stukje te publiceren: het stukje dat normaalgesproken in Hallo zou verschijnen of iets anders. Als vijfde de VVD.  

De verloren verbinding met het college

Tijdens carnaval worden Kronenberg en Evertsoord omgedoopt tot het rijk van de Kroeënekranen en Pieëlhazen. Dan is de gemeenteraad van Horst aan de Maas even niet de baas. Volgens de traditie zwaait dan de prins met zijn adjudanten en raad van elf de scepter over beide dorpen. De gemiddelde Kroeënekraan en Pieëlhaas zou dat misschien niet eens zo erg vinden, als je tenminste kijkt naar waar de prioriteit van dit college de laatste jaren gelegen heeft als het om Kronenberg en Evertsoord gaat.

Voor de wethouder van D66+Groenlinks is Evertsoord het uitgelezen gebied om ongeveer 375 voetbalvelden aan zonnepanelen neer te leggen. Daarnaast vond de Essentie wethouder het niet nodig om de inwoners van Kronenberg te vragen wat ze ervan vinden als de aangrenzende bossen op de schop zouden gaan ten behoeve van de paardensport. De beloofde compensatie voor die ontbossing is nog steeds niet geregeld! Een slechte zaak.

Het CDA was het kort geleden nog “ff kwijt”. Als je zo met je buitengebied omgaat als college ben je het in mijn ogen helemaal kwijt. Het wordt hoog tijd dat we het buitengebied en de kleine kernen niet langer als bijzaak zien, maar waarderen als waardevolle onderdelen die onze gemeente zo mooi maken. Met inwoners die heel goed weten wat ze wel en niet willen. Voor hen wil ik mij dan ook graag inzetten. Door te praten met inwoners in plaats van over. Want Horst aan de Maas blijft goed, wordt beter!

Joep Peeters

Intermezzo – Wandelgang (8) | Frank Schijven

25 december
Frank: ‘Ik meld me aan.’

30 december
Frank: ‘Ik heb  iets speciaals bedacht voor de wandeling.’
Ik: ‘Benieuwd!!! Op nieuwjaarsdag zou kunnen.’
Frank: ‘1-1 is wel een mooie dag voor een wandeling.’

1 januari
Ik: ‘Hoe laat wil je gaan wandelen? En waar spreken we af?’
Frank: ‘Agata vraagt of we bij haar een nieuwjaarsborrel komen drinken. Van 2 tot 4 wandelen en om 4 uur bij Agata?’
Ik: ‘Strak plan! Maar waar wil je wandelen?’
Frank: ‘Bij Aagje achter het Haagje? Rondje Evertsoord.’
Ik: ‘Is goed. Is dat het speciale dat je had bedacht voor de wandeling?’
Frank: ‘Nee. En dat speciale is nou ook niet zo speciaal dat je het speciaal mag noemen. Het is eerder het tegenovergestelde van speciaal. Waar vertrekken we?’
Ik: ‘In Evertsoord dacht ik?’
Frank: ‘Waar precies? Evertsoord is groot!’
Ik: ‘Ik dacht bij Agata, maar we kunnen ook bij de kerk afspreken.’
Frank: ‘Ok. Misschien kun je je stukje van tevoren schrijven, dan hebben we een scenario.’

Frank Schijven (64) is kunstenaar (maar dat had u waarschijnlijk al gedacht), woont in Melderslo en is deeltijd-Spanjaard in de dop. We kennen elkaar (maar dat had u waarschijnlijk al gedacht).

We starten bij het door de gevangenis omsloten kerkje van Evertsoord. Snowy, de hond van Frank, wandelt ook mee. Ik heb het stukje niet van tevoren geschreven, dus we hebben geen scenario – denk ik dan nog. Ik ben benieuwd naar het speciaals dat Frank heeft bedacht. We slaan rechtsaf de Driekooienweg in. We hebben het over de aflevering van Wintergasten met Marina Abramovic. We slaan linksaf een veldweg in. Ik maak een foto van een markant schuurtje.

Frank wil ook een foto maken en komt tot de ontdekking dat hij z’n telefoon in de auto heeft laten liggen. Hij wil terug, ondanks mijn tegenwerping dat je als dief wel gek zou zijn om een telefoon uit een auto te stelen onder het oog van de talloze bewakingscamera’s van een gevangenis. We wandelen terug. Deel 1 van de wandeling zit erop.

Frank wil elders in Evertsoord wandelen. Ik moet zeggen waar. Oké. We rijden naar de Kerkkuilenweg, stappen uit en lopen rechtsaf de Mariapeel in. Beschermd natuurgebied, daarom veel wandelaars. Tot ongenoegen van Frank: hij wil een pleidooi houden waarbij hij geen toehoorders kan gebruiken. Dus discussiëren we maar wat over de vraag of in steden percentueel gezien meer progressieve mensen wonen dan op het platteland. Intussen vraag ik me af wat Frank in godsnaam kan bedoelen met zijn pleidooi.

Als er geen andere wandelaars meer te bekennen zijn, waagt Frank het erop. En begint aan zijn pleidooi. Het Pleidooi voor het Fluiten. Frank heeft geconstateerd dat vandaag de dag amper nog fluitend wordt gewandeld. Dit tot zijn leedwezen: fluitend wandelen zorgt voor opgewektheid bij de fluiter en tovert bij toehoorders minimaal een glimlach op het gezicht. Franks gemoed is merkbaar opgeklaard nu hij sinds anderhalve maand dagelijks fluitend wandelt.

Frank begint te fluiten.
Ik begin te lachen.
Frank blijft fluiten.
Ik blijf lachen.
Frank stopt met fluiten.
Is het niet zo dat dat lachen ophoudt bij droevige deuntjes, vraag ik.
Frank zegt dat je ook van droevige deuntjes vrolijk wordt.
Frank begint een droevig deuntje te fluiten.
Ik moet lachen.
Frank vraagt me om ook te fluiten.
Ik wil niet.
‘Ah, kom op!’
Ik fluit iets.
Frank begint te lachen.
Ik begin ook te lachen.
Frank geeft me complimentjes over mijn fluiten. Hij hoort er iets Oostenrijks in.
Dat ook nog.
‘Zullen we nu samen fluiten?’
Nee, dat wil ik niet.
‘Ah, kom op.’
Waar ik ook kijk: geen andere wandelaars te bekennen. ‘Oké dan.’ 

(klik op pijl om filmpje te starten; afspelen met geluid)



Fluitend lopen we terug naar de auto. Althans zo lang we buiten het gehoor van anderen blijven. Díe schaamte ben ik nog niet voorbij.

Dit was aflevering 8 van Wandelgang, een serie wandelingen in de kerstvakantie met Horst-sweet-Horst. Klik hier voor een toelichting op deze reeks. Wil je ook een keer meewandelen met Horst-sweet-Horst? Dan ben je te laat: helemaal volgeboekt!

Intermezzo – Wijsheid

‘Met Ruimte voor Ruimte aan de macht wordt onze democratie verkracht.’ ‘Politiek zet de boeren geen hak, zonnepanelen horen op het dak.’ ‘250 hectare zonnepanelen in Evertsoord is echt gestoord.’ ‘Geen vrijheid van mening met deze dubieuze verkenning.’ Het mag duidelijk zijn: op een spandoekje meer of minder kijkt men in Evertsoord niet bij het protest tegen de mogelijke aanleg van grootschalige zonneweides in het dorp. De spandoeken fleurden vorige week de Horster raadszaal op bij een massaal door Evertsoordtenaren bezochte bijeenkomst over de opwekking van duurzame energie in de gemeente.

Evertsoord staat niet alleen: overal in den lande, overal in deze regio wordt geprotesteerd tegen de voorgenomen komst van windmolens en zonneweides. Wordt daarbij inderdaad onze democratie verkracht? Is er inderdaad geen vrijheid van mening? Begrijpelijk dat het fors wordt aangezet, maar nee, ik geloof niet dat onze democratie hier wordt verkracht of dat de vrijheid van meningsuiting in het geding is. Om even bij het geval Evertsoord te blijven: inwoners krijgen juist alle ruimte om hun mening te uiten. Een andere zaak is dat die mening niet door iedereen wordt gedeeld. Kwalijk is wel dat het er alle schijn van heeft dat de belangen van boomkwekers en exploitanten van recreatiecentra meer gewicht in de schaal leggen dan die van andere burgers.

Wat zich wreekt in dit soort gevallen is dat van gemeentewege vaak de indruk wordt gewekt dat burgers nog van alles te vertellen hebben. Termen als ‘het gesprek aangaan’, ‘omgevingsdialoog’ en ‘keukentafelgesprekken’ wijzen nadrukkelijk in die richting. De praktijk is anders: veel meer dan het aanhoren van de plannen en die in de marge bijstellen zit er voor burgers doorgaans niet in. Dat mag en dat kan, maar ben daar dan vanaf het begin gewoon eerlijk over: zo is het spel en zo zijn de regels. Voorkomt een hoop onnodige frustratie.

De inwoners van Evertsoord vonden veel gehoor bij de gemeenteraad, zelfs bij de twee partijen die het meest volgzaam zijn van allemaal, CDA en Essentie. Opmerkelijk, omdat de raad zelf, inclusief CDA en Essentie, eind december vorig jaar heeft vastgesteld waar in Horst aan de Maas zonneweides en windmolens dienen te komen. Nog geen jaar later blijkt dat de raad voor de zoveelste keer de reikwijdte van een besluit verkeerd heeft ingeschat. Leiden in last. Terugtrekkende bewegingen zijn niet uitgesloten als in december definitieve besluiten moeten worden genomen. Wie bezint eer hij begint, heeft geen wijsheid achteraf nodig.

(Dit stukje verscheen gisteren ook in Via Horst-Venray)

Intermezzo – Zonneweides (2)

Evertsoord uit, altijd lastig. Hij speelde een bij voorbaat verloren wedstrijd afgelopen maandag in de voormalige kerk van Evertsoord, wethouder Thijs Kuipers (D66+GroenLinks). Ga er ook maar aan staan: vrijwel in je eentje moeten opboksen tegen een dorp dat een gesloten front vormt. Ze lustten ‘m rauw, de boeren, burgers en buitenlui van de kleinste kern van de gemeente Horst aan de Maas. Wat hij ook zei, hoe hij het ook zei: z’n woorden leidden tot woede, hoongelach, verwijten, onbegrip, wantrouwen, verontwaardiging. En hij was nota bene te gast: het Overlegplatform Evertsoord had de wethouder uitgenodigd om uitleg te komen geven over de mogelijke komst van honderden hectaren zonneweides in Evertsoord (ik schreef er hier al eerder over).

Het verzet in Evertsoord tegen die zonneweides heeft onmiskenbaar not-in-my-backyard-trekjes: (bijna) elke Nederlander is warm voorstander van zonneweides en windturbines totdat die bij hem of haar in de achtertuin dreigen te belanden. En toch moeten die dingen ergens komen, óók in de achtertuintjes van mensen die daar niet op zitten te wachten – zo heeft Nederland, zo heeft de gemeenteraad van Horst aan de Maas besloten.

Maar het verzet brengt ook hier een diepe kloof tussen burger en overheid aan het licht. De Evertsoordse burger is er heilig van overtuigd dat al lang is besloten dat die zonneweides in zijn dorp komen, terwijl de Horster overheid bezweert dat nog niets vaststaat. Formeel is inderdaad nog niets besloten en staat nog niets vast. Toch zou het ook mij hooglijk verbazen als die dingen uiteindelijk níet in Evertsoord zouden belanden. Wat wil je ook als je als gemeente vindt dat er één grootschalig gebied met zonneweides (‘energielandschap’) in Horst aan de Maas moet komen en je Evertsoord en omgeving daarvoor als enige geschikte plek ziet?

Als er slechts één keuze is, is kiezen vrij eenvoudig. ‘Er is toch eerst een gebiedsverkenning door een onafhankelijke verkenner?’, zegt de gemeente. Maar hoe onafhankelijk is die door de gemeente aangestelde, betaalde en geïnstrueerde verkenner daadwerkelijk? Hij moet in elk geval wel heel sterk in zijn schoenen staan als hij tot de conclusie zou komen dat Evertsoord en omgeving bij nader inzien toch niet geschikt zijn als locatie voor zo’n energielandschap.

Dat de wethouder zich telkens beroept op (‘verschuilt achter’, zullen ze in Evertsoord zeggen) een enquête die mede ten grondslag ligt aan de gemeentelijke keuzes, vergroot het Evertsoordse wantrouwen alleen maar. De wethouder noemt die enquête (klik hier) representatief, Evertsoord bestrijdt dat. Ik ben (gelukkig) geen statisticus. Toch heb ook ik wel degelijk vraagtekens bij opzet en representativiteit van de enquête.

Wat allemaal niet wegneemt dat ik wel een beetje te doen had met de wethouder in dit hol van de leeuw. ‘Een beetje’ inderdaad, want hij mag deze Slag van Evertsoord dan verloren hebben, ik ben ervan overtuigd dat hij de oorlog gaat winnen. Wat betekent dat die honderden hectaren zonneweides in Evertsoord er gewoon komen, onder meer omdat dadelijk ongetwijfeld gaten worden geschoten in het nu nog gesloten Evertsoordse front.

Intermezzo – Horster voetballandschap 1965

Wijnandia. Heilust. Amicitas. Kakertse Boys. Palemig. Sanderbout. Heksenberg. I.A.S.O.N. Minor. Waubach. Leonidas. Kluis. Weltania. Laura. Havantia.

In de jaren zeventig en tachtig was je voor de Limburgse amateurvoetbaluitslagen aangewezen op de radio. Meer bepaald op de Regionale Omroep Zuid, de ROZ. Of Omroep Zuid, zoals mijn opa, trouw luisteraar, zei. Zo herinner ik het me: elke zondag klonk om zes uur de van het Limburgs volkslied afgeleide ROZ-begintune (klik op de pijl om de tune te starten). 

Daarna een uur lang het sportprogramma. Iets voor half zeven de even irritante als karakeristieke jingle die de amateurvoetbaluitslagen aankondigde: ‘D’amatörs, d’amatörs, d’amatörs voetballe.’ Waarna we konden vertrekken voor een reis door het onmetelijke Limburgse voetballandschap. Die begon met de hoofdklasse C, daarna de eerste klasse F en vervolgens de twee tweede klassen, de drie derde klassen en de acht vierde klassen. Na een reis van een minuut of twintig was de vierde klasse H, waarin ‘mijn’ Wittenhorst doorgaans uitkwam, het eindstation. Onderweg waren we de meest ondoorgrondelijke en exotische clubnamen gepasseerd. Elke zondag opnieuw zat ik aan de radio gekluisterd.

Ik kom hierop omdat ik deze week van Judith Evers de Adreslijst voor het seizoen 1965-1966 van de afdeling Limburg van de KNVB cadeau kreeg (waarvoor zeer hartelijk dank). Taaie kost, zou je denken. Maar niet voor mij. Voor mij was het een feest der herkenning. Ik waande me terug in de jaren zeventig. Al bladerend reisde ik opnieuw door het Limburgse voetballandschap van toen. En stopte bij clubs waarvan ik het bestaan al lang vergeten was. En ook bij clubs waarvan het bestaan al lang verleden is. 

Speciale haltes waren natuurlijk de clubs uit de zestien kernen die nu de gemeente Horst aan de Maas vormen. Elk van die kernen had in 1965 nog een eigen voetbalclub, ook Broekhuizen, ook Griendtsveen en zelfs Evertsoord. Opvallend: bijna alle clubs uit Horst aan de Maas zijn in de loop der jaren verhuisd naar een ander sportpark. Verder valt op dat F.C.E.B. (Broekhuizenvorst), Griendtsveen en Kronenberg klaarblijkelijk niet over een geestelijk adviseur beschikten, iets dat destijds nog wel te doen gebruikelijk was.

De verleiding is groot om herinneringen op te halen aan al die zestien clubs en hun accommodaties, maar dan zou het sentimental journey-karakter van dit stukje pas echt tot onaanvaardbare hoogten stijgen. Andere keer misschien. (Laat u trouwens vooral niet weerhouden om zelf wel die herinneringen op te halen). 

De adresgids vermeldt over elke club de volgende informatie: 

De informatie over de Horster voetbalclubs heb ik gebundeld in één afbeelding (klik om te vergroten):  

Intermezzo – Zonneweides (1)

Iedereen wil het, maar niemand wil ze. Zo zou je in zeven woorden kunnen samenvatten hoe Nederland over duurzame energie denkt. Iedereen is er voorstander van, maar zodra er plannen zijn voor windmolens of zonneweides bij hem of haar in de achtertuin, begint iedereen te steigeren. Zo ook in Horst aan de Maas. Op die manier wordt het natuurlijk nooit wat met die ‘energietransitie’, zoals het in jargon heet.

Wat kan helpen bij het ‘meenemen’ van burgers is eerlijke en duidelijke communicatie. Beide ontbreken vooralsnog bij ‘Energielandschap Mariapeel’ in en om America, Griendtsveen en vooral Evertsoord. De verantwoordelijke Horster wethouder, Thijs Kuipers (D66+GroenLinks), reageerde in mei vorig jaar furieus op plannen voor een zonne-energiepark van honderd hectare in Evertsoord. En wat gebeurt er? Een half jaar later scheidt de gemeente Horst aan de Maas onder regie van diezelfde wethouder een nota af waarin het gebied tussen Mariapeel en Midden Peelweg in en om Evertsoord, America en Griendtsveen wordt aangemerkt als ‘kansrijk’ voor 250 à 300 hectare zonneweides, mogelijk aangevuld met drie windturbines.

In de nota heet het dat dit gebied onder meer ‘interessant om te verkennen’ is vanwege de openheid van het landschap en de functionele verkaveling (grote, rechthoekige kavels). Als liefhebber van die voor Horst aan de Maas unieke oneindige leegte (waarachter een verhaal van eeuwen schuilgaat) lijken me dat dan juist argumenten om niet eens aan die verkenning te beginnen. En aanvoeren dat ‘De Mariapeel eigenlijk altijd al een energielandschap [is] geweest’, is een gelegenheidsargument, een doelredenering, een gotspe. Met evenveel recht zou je kunnen zeggen ‘De Mariapeel is altijd al het haasje geweest, nu moet het maar eens de beurt zijn aan een ander gebied’. 

De nota wekt de schijn dat alles nog open is. Het begrip ‘verkenning’ draagt daar aan bij. Maar als je goed en hier en daar een beetje tussen de regels door leest, kom je tot de conclusie dat als Horst aan de Maas zonneweides krijgt, het al een uitgemaakte zaak is wáár die komen en dat de verkenning meer bedoeld is voor het hoe en wat. Dat kan en mag, maar ben er dan gewoon eerlijk en duidelijk over.

In de nota staat wel heel duidelijk dat ook de mogelijkheden voor windenergie in Evertsoord worden verkend: ‘Er is ruimte voor drie windturbines in lijnopstelling.’ En wat schrijft gemeenteraadslid Frenk Peeters (CDA) anderhalve week geleden op Facebook (klik hier): ‘Bevestiging van Thijs Kuipers gekregen dat windturbines in dit oriëntatiegebied niet aan de orde zijn.’ Als bestuurder moet je er dan niet héél vreemd van opkijken als al dit gedoe leidt tot burgergesteiger (te meer omdat juist vorige week een aantal deskundigen in Nieuwsuur (klik hier) grote vraagtekens zette bij de noodzaak van zonneweides).

(Dit stukje verscheen afgelopen woensdag in iets verkorte vorm ook in Via Horst-Venray)