Horst in oude ansichten (6) – Sint-Lambertusplein

De jaren zeventig in volle glorie, badend in de zon. Het jongetje rechts is ongetwijfeld gestoken in een korte broek. Schreeuwerigheid zal pas in de volgende decennia haar intrede doen in het straatbeeld. Fier torenen antennes uit boven de zadeldaken. De lantaarnpalen moeten het doen met een plat dak. Autoverkeer is nog toegestaan in beide rijrichtingen, in de Kerkstraat, in de Steenstraat, op het Sint-Lambertusplein, zelfs in de Loevestraat. Maar geen rijdende auto’s. Wel verkeersborden in overvloed. Blau, blau, blau blüht der Volkswagen, al net wel of nog net niet voorzien van een verplichte autogordel. De gesloten gevelwand rechts staat als een huis. Op de laagste gevel een rood bord met daarop in witte kapitalen het woord ‘Kapsalon’. Kapsalon Kleeven – guitige kapsalonnamen zullen pas in de volgende decennia hun intrede doen. Kleuterherinneringen aan zaterdagochtenden in de afgeladen wachtruimte, zittend op een houten stoeltje, naast m’n vader, eindeloos wachtend op m’n beurt. Vleugje Stille Zuidzee dankzij het aquarium in de hoek. Verveeld plaatjes kijken in de tijdschriften uit de leesmap. Vader Lowie en zoon Theo Kleeven knippend. En scherend. En orerend. Eindelijk aan de beurt. Knip knip knip en klaar is Kees. Hup, snel de deur uit, de jaren zeventig in.

Top 5 – Winkels en (horeca-)ondernemingen in Horst aan de Maas met een (rang)telwoord in de naam

Goed voorbeeld doet goed volgen. Ook als het winkel- en (horeca-)ondernemingsnamen betreft. Trending de laatste jaren in Horst aan de Maas zijn vooral de Be(e)j-namen (denk aan Beej Mooren, Beej ôs, Bej Ber) en de (rang)telwoordnamen. Dok 30 aan de Hoofdstraat in Horst is bij mijn weten de jongste loot aan laatstgenoemde stam.

Zou een Horst-sweet-Horst top 5 van winkels en (horeca-)ondernemingen in Horst aan de Maas met een (rang)telwoord in de naam er misschien in zitten, vroeg ik me enkele weken geleden af. Veel verder dan Dok 30, Blok 10 en Pand 16 kwam ik aanvankelijk niet. Dankzij T. kwam ik al een eind verder, maar dat het uiteindelijk tot een top 5 is gekomen, is vooral aan Pepijn van Horck te danken. Dat ik door zijn toedoen de afgelopen dagen heel wat fietskilometers heb moeten maken, nam ik daarbij graag voor lief.  

Op basis van welke criteria moest die top 5 eigenlijk worden samengesteld? Op basis van de hoogte of de laagte van het (rang)telwoord? Op basis van de taal (Nederlands, Engels, dialect) van het (rang)telwoord? Op basis van het aanzien van de panden waarin de winkels en (horeca-)ondernemingen zijn gevestigd? Lastig, lastig, lastig. Uiteindelijk heb ik maar besloten me vooral door de spitsvondigheid van T. en Pepijn te laten leiden.

Komt ie, de Horst-sweet-Horst top 5 van winkels en (horeca-)ondernemingen in Horst aan de Maas met een (rang)telwoord in de naam:

5. Art4Hair (Grubbenvorst)

Tip van Pepijn. Hij noemde ook nog Damp4You in Sevenum, hoewel hij tegelijkertijd het vermoeden uitsprak dat dat wel eens verdwenen zou kunnen zijn. Inderdaad. Intussen vraag ik me nog steeds af waaraan mensen met een Art4Hair-kapsel te herkennen vallen. 

4. De 3 Vrouwen (Meterik)

Tip van T.; Pepijn suggereerde De Vier Jaargetijden in Sevenum, maar die tip heb ik naar de prullenbak verwezen: is een winkelcentrum. Hij kwam ook nog aanzetten met Zeven Geitjes in Grubbenvorst, maar dat zie ik dan toch weer meer als onderdeel van Steakhouse Grubbenvorst.

3. Staatsie 1866 (Hegelsom)

Eigen vondst; zowel T. als Pepijn hadden er nog nooit van gehoord. Trouwens over duizendtallen gesproken: Pepijn whatsappte ‘En Sport2000 in Horst allicht’. Waaruit je kunt opmaken dat hij uit Sevenum komt en niet uit Horst, want Sport2000 is al een tijdje kassiewijle.

2. De Sevewaeg (Sevenum)

Pepijn: ‘Asse morge tog bezig bis moste is bee de wingerd kieke... Door zit of zoot volgens mig ok un deel in met in nummernaam en stukske verder is sevenheim maja.’ Bij De Wingerd niets kunnen ontdekken, behalve reclame voor dansschool Salsa 2inblack, maar die zetelt in Blerick.

En Sevenheim is geen winkel of (horeca-)onderneming. De Sevewaeg wel.

1. Primera

Pepijn: ‘En Primera is eigenlijk ok "eerste”.’ Werkelijk ge-ni-aal om hierop te komen! Zo geniaal dat een andere winkel met nota bene een rangtelwoord in dialect, Twedde Kans (tip van T.), het moet afleggen tegen Primera, zelfs in de wetenschap dat dit een ketenwinkel is.

(En dan was er natuurlijk nog Ramses. Of Ramses II. Pepijn: ‘De hes volgens mig ok nog un Ramses II in Horst. Tegeneuver Johnnys.’ Niet dus. Tegenover ‘Johnnys’ zit Amon.

Maar wacht eens … zit Ramses II niet tegenover ’t Gasthoês? Inderdaad:

Alleen dan wel zonder ‘II’. Pepijn triomfantelijk laten weten. Waarop hij even triomfantelijk een foto terugappte:

Desondanks is Ramses (II) vanwege verregaande onduidelijkheid buiten deze top 5 gevallen.)

Intermezzo – Out of The Middle of Nowhere

Nee, ik kan niet ontkennen dat een hartgrondige vloek me ontsnapte toen vanochtend in the middle of nowhere op de Bossebroekweg in Kronenberg mijn achterband kapot ging en ineens het weinig aanlokkelijke perspectief opdoemde van een wandeling van 5,7 kilometer huiswaarts in de brandende zon met een fiets-met-kapotte-achterband aan de hand.

Maar binnen de kortste keren had mijn zonnige natuur toch alweer de overhand. Want het had ook kunnen regenen. Want ik had ook veel verder van huis in een andere middle of nowhere kunnen stranden. Want misschien had die wandeling ook wel iets te bieden. Aan de wandel dus.

‘Let op’, staat in blauwe letters op de Wachtpostweg gekalkt. Een blauwe pijl wijst op het gevaar. Welk gevaar eigenlijk? Is het gras ter plekke vergiftigd? Ligt er een hondendrol? Of ligt er juist geen hondendrol?

Iets verderop aan dezelfde Wachtpostweg twee cadeautjes: een wolk om te zoenen en een kunstwerk dat voorbij komt rijden:

Op de Nusseleinstraat knaagt weer eens die eeuwige vraag wat f‘acère (‘hair & visagie’) toch in godsnaam zou kunnen betekenen. Betekent het iets? Of is het potjesitaliaans? Verbasterd Engels (‘face’) soms?

Op de kruising Schiksedijk – Kabroekstraat dringt na jaren ineens tot me door dat zelfs de gevolgen van een plofkraak tot sublieme abstracte schoonheid kunnen leiden.

Schiksedijk. Op een elektriciteitskastje ligt een pennenetui. Op het oog gevuld. Met wat? Net op het moment dat ik besluit m’n nieuwsgierigheid te bevredigen, zie ik dat iemand me vanop een afstandje staat te bespioneren. Onbevredigd verder lopen dan maar.

Wolken aan de linkerkant. Niet van superieure Sopotiaanse kwaliteit (klik hier), maar toch. Wolken zijn er al m’n hele leven (vermoed ik) en toch heb ik ze pas de afgelopen maanden ontdekt. Vreemd.

Rechts zelfs nu zompige weilanden (vermoed ik). Het plan om hier een Americaans-Meteriks sportpark aan te leggen is inmiddels van tafel. Dwaas plan ook, vanaf het begin tot mislukken gedoemd. Toch zijn er tienduizenden euro’s in geïnvesteerd. De onnavolgbaarheid van de plaatselijke politiek.  

Verderop, nog steeds aan de Schiksedijk. Altijd weer die angst dat ie is verdwenen. Ongegrond, hij staat er nog. Agrarisch erfgoed dat voor altijd behouden dient te blijven. Denktanks noemt collega-blogger Hans Mellendijk (klik hier) ze.

Thuis. Dankbaarheid jegens m’n kapotte achterband.

Top 5 – Horster uitingen van al dan niet vermeende Italianità

Soms lopen dingen niet zoals ze zouden moeten lopen. Zo stond dit stukje pas voor volgende week maandag op de rol. Maandag 11 juli, de dag nadat Italië door een 1-0 overwinning tegen Engeland Europees kampioen voetbal zou zijn geworden. Ter ere van de zegevierende Squadra Azzurra zou Horst-sweet-Horst uitpakken met een top 5 van Horster uitingen van al dan niet vermeende Italianità.

Maar helaas: Simone Zaza, Graziano Pellè, Leonardo Bonucci, Matteo Darmian én Manuel Neuer verpestten het Horst-sweet-Horst-feestje. Wat nu te doen? De geplande top 5 op de plank laten liggen tot het volgende EK of WK? En daarmee het risico van een identiek scenario voor lief nemen (al mag ik hopen dat Simone Zaza en Graziano Pellè voor eeuwig de toegang tot de penaltystip wordt ontzegd)? Of toch maar gewoon publiceren, die top 5? Als ode aan het Italiaanse voetbal dat hier te lande onder invloed van JC de Grote (‘Italianen kennen niet van je winnen maar je ken wel van ze verliezen’) nooit de waardering krijgt die het verdient? Ik besloot tot het laatste. 

Komt-ie, de Horst-sweet-Horst top 5 van Horster uitingen van al dan niet vermeende Italianità:

5. La Rondine, Meterikseweg, Horst

Natuurlijk mag een Horster Italiaans restaurant niet ontbreken in deze top 5. Vitellius (of desnoods La Vita) had ook gekund, maar het is La Rondine geworden. Omdat er iets aan de hand is met de uitspraak van die naam. Rondine is, hoe verrassend, een Italiaans woord dat ‘zwaluw’ betekent. Uit te spreken met de klemtoon op de eerste lettergreep: ‘rondine’. Alleen hoor je het zo slechts zelden. Doorgaans wordt er iets Fransachtigs van gemaakt met de klemtoon op de tweede lettergreep: ‘rondien’ of ‘rondine’. Dit terwijl rondine bij mijn weten helemaal geen Frans woord is (het Franse woord voor zwaluw is in elk geval hirondelle).

   

4. Citaverde College, Spoorweg, Hegelsom

I., de Horsterse Italiaanse of Italiaanse Horsterse per excellenza, kan hier nog altijd wild van worden: cita lijkt een Italiaans woord maar is het niet. Bedoeld is waarschijnlijk città (stad).

3. Augouria, Americaanseweg, Meterik

Foto met historische waarde, want augurkenkwekerij Augouria is niet meer. Altijd heb ik me afgevraagd wat Augouria eigenlijk betekende. Nooit ben ik er achter gekomen. Ik houd het op iets woordspeligs waarin hoofdrollen zijn weggelegd voor het Nederlandse woord augurk en het Italiaanse augurare (wensen). Tanti auguri!

2. Salon du Trezo, Hoofdstraat, Horst

Al eens eerder uitvoerig besproken, deze kapsalon (klik hier). Vandaar nu slechts de naamsverklaring door eigenaresse Jessica Kleeven (klik ook hier): ‘Trezo is afgeleid van het woord “derde” in het Italiaans en dit staat voor de derde generatie. Ik dus. Ook is duTrezo een verbasterd Napolitaans voor “de schat” als in iets waardevols. Zo krijgt de salon een chique uitstraling en straalt iets waardevols uit.’

1. f‘acère, Kabroekstraat, America

f‘acère – hair & visagie. Geen flauw idee wat het betekent, maar het zou zomaar Italiaans kunnen zijn. Of dan toch op z’n minst potjesitaliaans.

Klein mysterie 571 – Salon du Trezo

Donderdag in het bezit gekomen van een flyer met een aankondiging van de komende Harmoniefeesten. Op de achterzijde daarvan een waardebon van de mij voorheen onbekende Salon du Trezo in de Hoofdstraat.

Met een dergelijke weergave van zijn naam zou het me niet verbazen als de salon de spatiepolitie eerstdaags op z’n dak krijgt. Maar dat geheel terzijde. Mij gaat het meer om de naam. Salon du Trezo. Weer eens wat anders dan De Knip, Bea’s Haircare, Bianca’s Knipshop of Kapsalon Anja en Loek Kleeven. Alleen: wat zou dat trezo in vredesnaam betekenen? Hier wreekt zich weer eens het feit dat ik mijn Frans nooit heb bijgehouden. Trésor, zo herinner ik me nog wel, betekent schat of schatkist. Zou trezo  daar soms een verbastering van zijn? Of is het misschien de bijnaam van Marius Trésor, die geweldige Franse libero, 65 interlands en onder meer actief op de WK’s van 1978 en 1982? Maar waarom dan niet in beide gevallen trésor  gehandhaafd? En waar is het accent aigu gebleven? Kortom: dood spoor.

M’n Prisma Frans-Nederlands woordenboek uit 1975 kent trezo niet. Google Vertalen biedt al evenmin uitkomst. Is het dan misschien een samentrekking van de voornamen van de eigenaren? Trees en Zoltan? Tren en Zoë?

Hoewel het als een nederlaag voelt, zit er weinig anders op dan de website van Salon du Trezo te raadplegen. Daar wordt weliswaar gerept van ‘een complete beleving’ in de salon en overleg en advies ‘om samen tot de look  en feel  te komen die u wenst’, maar een naamsverklaring kan ik niet ontdekken. Gelukkig zijn er ook nog een Salon du Trezo-blog en een Salon du Trezo Facebookpagina. Die blijken wél uitkomst te bieden. Eigenaresse Jessica Kleeven op het blog: ‘Trezo is afgeleid van het woord “derde” in het Italiaans en dit staat voor de derde generatie. Ik dus. Ook is du Trezo een verbasterd Napolitaans voor “de schat” als in iets waardevols. Zo krijgt de salon een chique uitstraling en straalt iets waardevols uit.’ Haar naamsverklaring op Facebook is nagenoeg identiek: ‘Het woord trezo is afgeleid van het woord ‘derde’ in het Italiaans (terzo). Dit omdat ik de derde generatie ben in onze familie. Ook is ‘trezo’ een verbasterd Napolitaans en betekent het letterlijk vertaald “de schat”, als in iets waardevols.’

Met m’n veronderstelde verbastering van trésor  zat ik er dus niet zo heel ver naast. Overigens had ik ook nog graag willen lezen wat Jessica heeft doen besluiten de voorkeur te geven aan trezo  boven terzo. En of trerzo  wellicht ook nog is overwogen. Maar wat ik echt niet begrijp is de combinatie van Frans en Italiaans in de naam. Waarom niet uitsluitend Italiaans? Met Salone dello Trezo  of Salone della Terza (of iets dergelijks – mijn Italiaans is ook al niet meer wat het geweest is) zou de uitstraling toch nóg chiquer zijn geweest?

Laat voorgaand geneuzel u overigens vooral niet afleiden van de mooie, consequent doorgevoerde huisstijl van de salon – al blijft die even consequent doorgevoerde ondoorgrondelijke spatiëring me irriteren. 

Top 5 – Horster kappersgedichten

‘Poetry in hair and beauty’ luidt de slogan van kapsalon Francis aan de Gebroeders Van Doornelaan in Horst. Poetry in hair and beauty. Vertaald: poëzie in haar en schoonheid. Je moet het maar willen, zo’n gedicht in je haar. Lijkt me een hoop gedoe: één zuchtje wind en de vogel is gevlogen. En wil je een muts of pet opzetten, zit dat gedicht natuurlijk weer in de weg. Leest zich ook niet gemakkelijk, zo’n in het haar verstopt gedicht. Waar laat je je gedicht trouwens bij het haren wassen?

Of zie ik teveel beren op de weg? Sta ik er onvoldoende voor open? Zit m’n ontbrekende antenne voor poëzie me weer eens danig in de weg?

Komt zo’n slogan nu zomaar uit de lucht vallen? Om de dooie dood niet! Ik beschouw poetry in hair and beauty als een min of meer logisch voortvloeisel van een van de mooiste tradities die we in Horst kennen: die van de dichtende kapper. Ze rijmen en dichten zonder hun hemd op te lichten. Naar het schijnt is Martinus Janssen (‘Schaer Tiên’) er in de jaren twintig van de vorige eeuw mee begonnen en tot op de dag van vandaag leeft deze traditie voort, hoewel het er de laatste jaren een beetje op begint te lijken dat de dichtende kapper over z’n hoogtepunt heen is.

Hét publicatiemedium voor de dichtende Horster kappers is sinds jaar en dag carnavalskrant De Klos. De voorganger van Francis, Leo Nooyen, openbaarde daarin in 1991 bijvoorbeeld dit meesterwerkje:

‘Vakmanschap is meesterschap’

Ma … 3 daag doon we ‘vak’ en ‘meester’ aan de kant

Ná … de carnaval stoan weej war kloar vur iedere klant

Maar Leo staat zoals gezegd bepaald niet alleen. De Horst-sweet-Horst top 5 van Horster kappersgedichten uit De Klos:

5. Actuelle, 2002:

Komde os taege mit de carnaval

denk da ni aan ow haor!

Veur os is ’t zonneklaor

3 daag staon weej op de kop

dao nao zien weej wèr top!

4. Hub Fashion, 1992:

Vur ieder sort hoar

brengt Hub Fashion en kapsel kloar

3. Happy Hair, 1981:

Wilde mit karnaval mit ów hoar gen geleur

maake weej ów efkes en knotsgekke kleur

Weej doan dát ni mit gewaeld

en ’t kost ów weinig gaeld

Geej kriegd de nuëdige flair

mit en kapsel ván Happy Hair

Dus nou ni langer gewâcht

got má noa Herstroat 8

2. Haarmode Leo Nooyen, 1988:

Vur enne moëje kop hoar

stoan ze beej Nooyen vur ôw kloar

1. Kapsalon Modern, 1981:

Hedde ów hoar met carnaval gaer moëj,

weej legge ze vur ów wir in de ploëj

De tekstanalyses laat ik graag aan u over.