Intermezzo – Creemerstraat

Sevenum heeft een Creemerhof.
Grubbenvorst een Burgemeester Cremersstraat.
Panningen een Burgemeester Cremershof.
Rupelmonde een Geeraard de Cremerstraat.
Scheveningen een Cremerweg.
Maasmechelen een Creemersweg.
Baarlo en Overloon hebben een Pastoor Cremersstraat.
Cuijk en Wanssum een Cremershof.
Nieuwstadt, Valkenburg, Driel, Haarlem, Harderwijk, Pernis en Utrecht een Cremerstraat.

En Horst? Horst heeft een Deken Creemersstraat. En volgens dit bord aan de Deken Creemersstraat sinds heel kort een Creemerstraat. Als enige in Nederland.

Twee vauten in één stratnam. Deken Creemers draait zich om in zijn graf op het Oud Kerkhof in Horst. Theodorus Creemers werd op 17 april 1864 geboren in Stramproy. Na zijn priesterwijding in 1888 was hij achtereenvolgens kapelaan in Blerick en Maastricht, rector aan de Munsterkerk in Roermond en pastoor in Maasniel. In 1919 werd hij aangesteld als pastoor-deken in Horst. Dat bleef hij tot 1945. Hij overleed op 16 juni 1948 in Horst op 84-jarige leeftijd.

Zijn opvolger als pastoor-deken in Horst, Leonard Debye, roemde het ‘edel en evenwichtig karakter’ van Creemers: ‘Altijd opgewekt, blij en geduldig was onze vroegere deken. Altijd bereid de mensen in hun noden en moeilijkheden bij te staan. Van nature zijn wij geneigd tot egoïsme, humeurigheid e.d., maar ’t was alsof deken Creemers die eigenschappen niet kende. Maar hij moet ze gekend hebben zoals ieder mens. Slechts door jarenlange strijd en ascese heeft hij ze overwonnen en is hij geworden ’n man met diepe godsdienstzin, voor wie niets teveel was, zodat men hem ook toen hij reeds rustend was nog vaak kon aantreffen op ziekenbezoek, zelfs bij het slechtste weer.’

De misschien wel belangrijkste verdienste van Creemers voor Horst was dat hij als eerste de bijzondere collectie middeleeuwse heiligenbeelden van de Sint-Lambertuskerk op waarde wist te schatten. Bij zijn komst was het merendeel van die houten beelden opgeslagen op de zolder van de pastorie. Kort na zijn aantreden nam Creemers het initiatief tot de restauratie van een aantal beelden. Vervolgens keerden ze weer terug naar de locatie waarvoor ze waren bedoeld: de kerk.

Overigens: Stramproy, het geboortedorp van Creemers, is volgens Geneanet met 846 vermeldingen sinds 1600 de plaats met de meeste Creemers’en. Daarna volgen Maastricht (673), Roermond (602) en Venray (458). Horst hobbelt daar met 199 vermeldingen achteraan.

(Met dank aan buurtbewoner Frans Elbers die me attendeerde op het bord bij Risselthof)

Horst in oude ansichten (12) | Hoofdstraat

Verzonden in 1957 volgens het poststempel. Alsof het poststempel nodig zou zijn om de kaart te identificeren als een jaren-vijftig-kaart. Alles ademt de jaren vijftig. De kleren, de fietsen, de kinderwagen, de lantaarnpalen. Het serene straatbeeld evenzeer. Geen enkele opsmuk. Zelfs de schaarse reclame-uitingen (‘Spaarbank’, ‘Meubels’) zijn bescheiden, alsof ze zijn aangebracht omdat het nu eenmaal moet, maar eigenlijk liever niet.

Statige huizen, bewoond door de hoge heren van het dorp. Ze ogen streng, hermetisch, in zichzelf gekeerd. Van het tweede pand van rechts wordt beweerd dat het in opdracht van de welgestelde ondernemersfamilie Thomeer zou zijn ontworpen door de grote Pierre Cuypers, beroemd architect uit Roermond. Ten tijde van de kaart is het de ambtswoning van de hoogste lokale vertegenwoordiger van het wereldlijk gezag: burgemeester Theo Gijsen. Een stuk verderop, voorbij meubelzaak Cuppen, woont zijn kerkelijke tegenhanger: de deken, op dat moment Leonard Debye.

Op de vrouw op de fiets na bevolken uitsluitend kinderen de straat. Babyboomers. Anders dan hun ouders torsen ze de last van een oorlog, dé oorlog, niet mee op hun schouders. Onbezorgd gaan ze de jaren zestig tegemoet. Het zal nog een halve eeuw duren voordat ze worden bespot om de boomerflap van hun telefoons.