Klein mysterie 386 – Gangnam Style

Burgemeester Kees van Rooij en wethouder Leon Litjens brachten twee weken geleden een bezoek aan Zuid-Korea en meer in het bijzonder aan onze zusterstad Buyeo (wie kent haar niet?). Snoepreisje, lekker een paar daagjes uitbollen op onze kosten. Niet moeilijk over doen, Kees en Leon hebben er hard genoeg voor gewerkt. Al die buitenlandse delegaties op de Floriade ontvangen gaat je niet in je kouwe kleren zitten. Ik was wel blij dat ze naar Zuid-Korea afreisden en niet naar Zuid-Soedan of Zuid-Afrika, om maar eens een paar zuidelijke dwarsstraten te noemen. Zuid-Korea is immers hot. Wie op dit moment Zuid-Korea zegt, zegt GangnamStyle. Met de meeste ‘Likes’ aller tijden op YouTube heeft de hit van rapper PSY zelfs het Guinness Book of Records gehaald.

Kees en Leon vielen dus met hun neus in de boter. En ze mochten dan wel gaan luiwammesen, een workshopje ‘Dansen in Gangnam Style’ zou er toch wel inzitten? Om aan te tonen dat ze hun tijd daaro heus wel nuttig hadden besteed, zouden ze voor of tijdens de eerste gemeenteraadsvergadering na thuiskomst de aanwezigen voor eeuwig voor zich weten te winnen met een demonstratie dansen in Gangnam Style, bijvoorbeeld à la de Thaise mariniers. Daar ging ik althans voetstoots van uit. Dus vorige week de hele dinsdag vol verwachting uitgekeken naar de raadsvergadering en wat denk je? Twee uur lang prietpraat moeten aanhoren over glasvezel, afvalinzameling, politiebeleidsplan en decentralisatie jeugdzorg, maar geen Gangnam Style van Kees en Leon. Afknapper van de eerste orde!

Nam ik hierboven trouwens het woord ‘snoepreisje’ in de mond? Ja? Dan neem ik dat bij dezen terug. Anders krijg ik ruzie met Leon Litjens. Hij schreef op z’n weblog over het bezoek: ‘Als een dergelijke reis zich voordoet hoor je mensen vaak het woord “snoepreisje” roepen. Geloof me: het zijn erg lange dagen met een druk programma en verschillende tijdzones. Daar komt nog bij dat het thuisfront er vaak niet enthousiast over is als je dagen weg bent en bij terugkomst liggen er stapels werk.’ Snoepreisje op onze kosten? Ben je mal: zelfopoffering ten bate van de gemeenschap! Luiwammesen? Afzien zul je bedoelen!

Interessante blog trouwens. Voorbeeldje: waar zelfredzaamheid het nieuwe gemeentelijke toverwoord is, roept de wethouder doodleuk ‘ons bedrijfsleven’ op bij ‘moeilijke acquisities’ vaker een beroep te doen op de burgemeester. En de uitsmijter mag er ook zijn: ‘Tenslotte: het blijft erg leuk als de Koreanen ons waarderen om wat Hiddink daar met het nationale team van Korea gepresteerd heeft. Je voelt je bijna een beetje echt bondscoach.’ Morgen puntverlies tegen Roemenië en Louis moet op z’n tellen gaan passen.

Waar de wethouder dan weer vreemd genoeg over zwijgt, is of er ook aan cultuuruitwisseling is gedaan. Kees en Leon zullen toch minimaal wel de moeite hebben genomen de Buyeoanen onze lokale tegenhanger van Gangnam Style-dansen, de klompendans, bij te brengen?

Klein mysterie 385 – Discriminatie

Sinds enige tijd staat er bij het strandbad Kasteelse Bossen een nieuw bord met allerlei regels.

Het is de gesofisticeerde vervanger van dit geplastificeerde blaadje:

Bij een vergelijking tussen de twee valt op dat het regiem aanmerkelijk minder streng is geworden. Weliswaar zijn vuurtje stoken, barbecueën, (brom)fietsen, kamperen en honden uitlaten nog altijd verboden, daar staat tegenover dat in het geheel niet meer wordt gerept van een alcohol- en parkeerverbod en een zwemverbod bij gesloten servicegebouw. Toch maar mooi meegenomen voor de badgast. Zeker als je bedenkt dat ook met het nieuwe bord het jassen van piepers, het schillen van spruitjes, het consumeren en verhandelen van cocaïne, LSD, paddo’s, cannabis en heroïne, het over water lopen en het uitlaten van een varken nog altijd zijn toegestaan.

Op de keper beschouwd zijn er eigenlijk slechts twee verboden bijgekomen: duiken vanaf de oever

en zonnebaden.

Dit laatste is een beetje vreemd omdat op het bord een zone om te zonnebaden juist expliciet is gemarkeerd.

Of interpreteer ik het zonnebadverbodpictogram verkeerd? Betreft het uitsluitend een verbod op liggend zonnebaden zonder dat je hoofd ergens op steunt? Of een verbod op liggend zonnebaden terwijl je hoofd nergens op steunt en je je armen kruiselings voor je borst houdt? Of een verbod op liggend zonnebaden terwijl je hoofd nergens op steunt, je je armen kruiselings voor je borst houdt en je je knieën gebogen houdt in een hoek van negentig graden? En wat dan als je knieën gebogen houdt in een hoek van zeventig of tachtig graden? Of de ene in een hoek van zeventig graden en de andere in een van tachtig? Is dat soms wel toegestaan?

Vreemd allemaal. Maar wacht eens. Zijn wat ik voor kruiselings voor de borst gehouden armen aanzie wel werkelijk kruiselings voor de borst gehouden armen? Of …? Verrek, het zal toch niet? Dat zal toch geen minuscule naakte vrouwenborst zijn? Gaan we hier gewoon eventjes onderscheid maken? Vrouwen met onbedekte minitietjes geen toegang verlenen en vrouwen met kammeneuters van koplampen hartelijk welkom heten? Discriminatie! Driewerf schande! Vrouwen met onbedekte minitietjes aller landen verenigt u!

Klein mysterie 384 – Hond (2)

Een kleine twee maanden geleden deed ik hier uitvoerig verslag van een ontmoeting met een uitgeputte hond, midden in de Paes op een warme zomeravond. Ik vermoedde dat het dier door z’n baasje in de steek was gelaten, hoewel het natuurlijk ook zo kon zijn dat hij z’n baasje in de steek had gelaten. Een poging om in contact te komen met de dierenpolitie liep spaak en de mensenpolitie wilde pas opdraven als ik Brownie had weten te vangen. Onbegonnen werk, zo bleek al snel. Vooral voor m’n eigen gemoedsrust bracht ik ’m een emmertje water. Een dag later was er geen spoor meer van ’m te bekennen. Overreden? Overleden aan uitputting?
Ik besloot het stukje destijds met de vraag of iemand enig idee had wat er van de hond was geworden. Uiteraard kwam er geen reactie. En hoe begaan ik ook met ’m was, na verloop van tijd verdween Brownie uit m’n gedachten.

Afgelopen vrijdag, omstreeks drie uur. Over de Schadijkerweg rijd ik richting Venray. Als ik me al op Venrays grondgebied bevind krijg ik een hond in het vizier. Aan de linkerkant van de weg, rennend. Ik geef wat extra gas en precies ter hoogte van de Lollebeek heb ik ’m bijgehaald. Brownie! Geen enkele twijfel mogelijk. Terwijl ik een stuk met ’m oprijdt, keurt hij me geen blik waardig. Ik haal ’m in en parkeer m’n auto voor het kapelletje bij de kruising Lollebeekweg-Oosterbosweg-Meterikseweg. Brownie heeft inmiddels vaart geminderd en doet een kleine boodschap bij een verkeersobstakel. Ik maak een foto van ’m,

maar als ik ’m te dicht nader rent ie weer weg, over de Lollebeekweg richting Castenray:

Heeft Brownie me twee maanden geleden op die warme zomeravond dan voor het lapje gehouden? Is ie helemaal niet in de steek gelaten, maar heeft ie ergens in de buurt van de Lollebeekweg z’n thuis en jogt ie dagelijks een rondje? Wie het weet mag het zeggen.  

Klein mysterie 383 – Horst(er)(s) (2)

Zo af en toe is het ook wel eens mooi als kleine mysteries worden opgelost. Ik hoop dan dat ter zake kundigen op een stukje reageren en licht in de duisternis willen verschaffen. Vaak is die hoop ijdel – nu eens een keer niet. Het gaat om een stukje van vorige week. De vraag was of we in dit dorp nu Horster of Horsters spreken. Ik kwam er niet helemaal uit. Stilletjes hoopte ik op opheldering van in elk geval twee mensen: Ger Gubbels en Piet Meijers.

Ger is docent Frans en onder heel veel meer voorzitter van de Kloskommissie en, zo ontdekte ik pas onlangs, in een alweer grijs verleden auteur van Dedda, cursus Horster [sic] vur boetendörpse (dat hij een zoon heeft grootgebracht die buitengewoon fanatiek supporter van Helmond Sport is, is weliswaar onvergeeflijk maar in dit verband van minder belang).

Piet – voor mij oom Piet – is Neerlandicus, Horstenaar van geboorte maar al een jaar of vijftig woonachtig in Sittard en omgeving en onder heel veel meer auteur van het in 1966 in Taal en Tongval verschenen artikel ‘De perceptie van een vijftal Horster klinkers’ (dat hij ooit zijn aanhangerschap van VVV inruilde voor dat van Fortuna is weliswaar onvergeeflijk maar in dit verband van minder belang).  

Wat wil nu het geval? Ongevraagd en onafhankelijk van elkaar reageerden Ger en Piet op het stukje over het Horster(s). Ger woensdagochtend om 7.53 uur; Piet woensdagavond om 19.57 uur. Beiden weigeren hoog van de toren te blazen (Ger: ‘Een pretentieloze reactie’; Piet: ‘Een poging’). Altijd fijn, maar nog fijner is dat beiden tot dezelfde conclusie komen. Hun reactie is voer voor fijnproevers. Lees maar. Eerst Ger:  

‘Een pretentieloze reactie: ik denk, dat het Duits hier van vroeger uit een rol speelt: in de woordgroep “de Horster taal” is Horster een bijvoeglijk naamwoord. Met de uitgang –er worden in Duitsland bijvoeglijke naamwoorden afgeleid van stedennamen: Bremer Stadtmusikanten, Berliner Luft, Wiener Symphoniker, Münchner Freiheit, Frankfurter Würstl, Kölner Dom (maar: Kölsch Wasser), Krefelder Kirmes. In het Nederlands (en dialect) hebben we deze afleiding ook: Maastrichter Staar, Deventer koek (al ligt dit wat anders), Groninger paard, Kirchröadsjer meadsjer (ligt wat ingewikkelder). Wellicht wat verouderd (of sjieker).

Want ik heb de indruk, dat in het Nederlands tegenwoordig de voorkeur gegeven wordt aan de toevoeging –s of –se: Nijmeegse Vierdaagse, Haagse hopjes, Venlose vastelaovend, Eindhovens Dagblad, Sittardse gemeenteraad, Leidens (Leids) ontzet, Gouda’s glorie, Bossche bol.

Maar als ik dorpen uit de buurt bekijk dan is bovenstaande redenering nogal willekeurig, want Kronenberger Hof kan wel, maar Meteriker molen niet; Broekhuizer kermis wel, maar Meldersloër musea niet; Grubbenvorster ijssalons wel, maar Swolgener tennisclub niet; Lottumer kermis wel (hoewel niet fraai om een of andere reden), Griendtsvener kanalen niet. Ik heb nog even overwogen of het met enkelvoud/meervoud van doen kon hebben, maar dat geloof ik niet. Dus hier heb ik even geen theorie over.

Wat de taal “an sich” betreft, hebben we te maken met een combinatie van bovenstaande, denk ik: ik ga er vanuit, dat het moet zijn het Horster (’t Hôrster). Mensen die ’t hebben over ‘Hôrsters” plakken de s van bijvoorbeeld het Zerums, ’t Venraojs, ’t Tienders, ’t Brokezes en ’t Venloos daar nog eens achteraan (vgl. dialect Grubbevôrster iêssalons, Grubbevôrsterse iêssalons). Dat is te veel van het goede.’  

Tot zover Ger. Nu Piet:

‘Een poging. Het bijvoeglijk naamwoord van een toponiem wordt meestal gevormd door er (soms na enige vervorming) een –s achter te plaatsen: Venlo > Venloos, Sittard > Sittards, Spanje > Spaans. Datzelfde doet men om de ter plaatse gesproken taal aan te duiden: Venloos, Sittards, Spaans. Ook als de naamwoordvorming wat afwijkt, gaat het laatste op: Rusland > Russisch, Australië > Australisch, Amerika > Amerikaans, Madrid> Madrileens = zowel bijvoeglijk naamwoord als taalaanduiding.

Is het nu niet logisch dat de taalgebruiker op een overeenkomstige manier te werk gaat als hij zijn tong niet wil breken en het bijvoeglijk naamwoord op een ander manier vormt, bijvoorbeeld door er niet –s, maar –er achter te zetten: dus Horst > Horster = bijvoeglijk naamwoord, maar ook taal. Zo gezien, zou ‘HorsterS’ een hypercorrecte vorm zijn, gebruikt omdat men denkt dat de benoeming van een taal nu eenmaal op een –s moet eindigen.

Als je wilt weten, of je dit als een taalregel mag beschouwen, zou je de geldigheid op verschillende plaatsen moeten toetsen. Dat moet te doen zijn. Grubbenvorst ligt al in de buurt. Dan nog een paar telefoontjes naar plaatsen als Beesd, Zeist, Voorst, Dorst, Weert en Weesp en je bent al een eind op weg. Ik wacht af. En nu we het er toch over hebben. Wat zouden ze er in Den Bosch van maken, en in Oss?’

Samengevat: Horster of Horsters? Horster! Want Horsters is ‘te veel van het goede’ (Ger) / ‘een hypercorrecte vorm’ (Piet). Lijkt me sterk dat iemand hier nog wat tegenin te brengen dan wel aan toe te voegen heeft.

Actualisatie – Buitendingen

Alweer bijna twee maanden geleden publiceerde ik een Top 5 van Horster buitendingen: baldadigheden die elk kind voor z’n twaalfde dient te begaan.

Zo subjectief als de pest natuurlijk. Maar als al die duizenden lezers van Horst-sweet-Horst mij hun eigen top 5 zouden mailen, zou dat leiden tot een meer objectieve Top 5 van Buitendingen die elk Horster kind voor z’n twaalfde moet hebben gedaan. Zouden ouders iets mee kunnen, zouden scholen iets mee kunnen, zouden kinderen iets mee kunnen: ‘Mooi rapport Cyenna, alleen Buitendingen, daar moet je aan blijven werken.’ ‘Dylan, een 9 voor Buitendingen! Nu zorgen dat je ook voor andere vakken een voldoende krijgt.’

Ik riep iedereen op mij te voeden met top 5’en. Maar ik ken mijn pappenheimers, dus veel vertrouwen in een vloed aan reacties had ik niet. Net zo laat was het. Ja, drie heren wreven me m’n schijtlaarzigheid nog maar eens in, maar zelf een top 5 samenstellen was hen blijkbaar teveel gevraagd. Terwijl de mogelijkheden op dit gebied toch bijkans onuitputtelijk zijn. Ik noem bijvoorbeeld nog: ’s nachts de kerktoren beklimmen, beursje trekken, met schuttingwoorden reageren op Horst-sweet-Horststukjes en verkiezingsposters creatief met pen dan wel viltstift bewerken.

Kreeg ik dan helemaal niets? Toch wel! Een prachtige reactie van een trouwe lezeres, die de pijn van het ontbreken van andere reacties aanmerkelijk verzacht:

‘Aan het einde van de Meterikseweg woonde (en woont) familie, en daar kwam ik omstreeks 1970 wel eens om in de buurt rond te struinen of een potje te ballen. Zo kwam ik ook bij de Kabroeksebeek terecht.

In die tijd zaten er waterratten aan die beek (nu nog wel misschien) en wij hadden ons de schone taak toegedicht om daar wat aan te doen. Met zelfgemaakte wapens en munitie gingen we op pad naar de beek. Ons vlot was een afgezaagd, omgekeerd autodak dat op de beekoever lag. Er lagen meer autodaken op de beekkant, gezekerd door een ketting. De jongens uit de buurt hadden deze verzameld vanaf een autosloperij uit de buurt en waren er erg zuinig op. Als wapen tegen de waterratten hadden we een witte pijp van een ruime halve meter schat ik, van het type waar je thuis je stroomdraden door hebt lopen, maar toen fungerend als blaaspijp.

De munitie bestond uit een spijker, verwerkt in een kurk (of zoiets, dat van die kurk weet ik niet meer zeker, dat van die spijker wel) en dat ging dan in de blaaspijp. Ons moordwapen was klaar. Na de wijze lessen van de hoofdjachtopziener (alleen maar schieten als je een rat ziet en anders niet, want daarvoor is de munitie te kostbaar) gingen we met het vlot de beek op en af, onderwijl de waterkant afspeurend.

Ik herinner mij dat het een spannend tochtje was, maar we hebben geen rat gezien en dus, brave helden die we waren, ook geen kruit verschoten. En eigenlijk was ik ook wel een beetje opgelucht. Ook al hadden de waterratten een slechte naam, het waren ook dieren ...’

12-minners van Horst aan de Maas: de Kabroeksebeek is er nog steeds, waterratten zijn er nog steeds, tufbuizen zijn er nog steeds en ook vlotten zijn er nog steeds. Dus wat let jullie?

12-plussers van Horst aan de Maas: moge deze reactie jullie inspireren alsnog jullie top 5 van Horster buitendingen in te zenden, zodat we over een tijdje een heuse canon (klinkt wat gewichtiger dan top 5) hebben van buitendingen die elk Horster kind voor z’n twaalfde gedaan moet hebben.

Klein mysterie 382 – Boodschappenbriefje (5)

‘Eens kijken: gehakt … heb ik, streep erdoor; 6 lapjes vlees … heb ik, streep erdoor; ijsthee … heb ik, streep erdoor; water … heb ik, streep erdoor; cristel clear … heb ik, streep erdoor; suikerklontjes … heb ik, streep erdoor; grote zak chips kinderen … heb ik, streep erdoor.

Nou, dan heb ik het geloof ik allemaal wel zo’n beetje. Was weer een zware bevalling. Dat boodschappen doen gaat me steeds meer tegenstaan.

Hè verdomme, staat daar nou nog 1 mik? Zul je altijd zien. Terug de Lidl in? En dan weer een half uur in de rij bij de kassa? Dacht het niet! Hans dadelijk maar even sms’en dat ie die mik meeneemt op de terugweg van z’n werk. Hoewel … Gaat ie natuurlijk weer moeilijk doen. “Wit of bruin? Gesneden? Twee halfjes of een heel?” Altijd z’n mond vol over verantwoordelijkheid pakken, maar een simpele mik meenemen is teveel gevraagd. Soms word ik wel eens moe van ’m. Dan toch maar liever zelf terug. Misschien is het voor deze ene keer dan echt “Drie in de rij kassa erbij”.

Maar goed, dat briefje kan alvast weg. Vind ik nou het mooiste van boodschappen doen. Geeft altijd zo’n voldaan gevoel. De buit binnen en dan dat briefje weggooien. Wacht! Wacht!

Opkikker Peter. Hoe heb ik die nu kunnen vergeten? Sommige mannen vragen erom, maar die lieve Peter … Een heks is het. Na twaalf jaar. Met haar direct leidinggevende nota bene. Doe je toch niet? En Peter het nakijken geven met die twee kleintjes. De stakker. Als ik nou iemand een opkikker gun, is het Peter wel. Maar wat? Een kaartje? Beetje te onpersoonlijk. Iets te drinken? Verdooft wel, ja, maar opkikkeren? Een boek? De weg naar het geluk?

Ligt er misschien iets te dik bovenop. Een cadeaubon dan? Voor het thermaalbad in Arcen? Ja, waarom niet? Dat ik daar nou niet eerder op kwam! Heeft me er zelf toen ook bovenop geholpen. Doe ik! 20 euro? Is een beetje magertjes. Laat ik er 35 euro van maken. Moet ie maar kijken of ie iemand meeneemt. Stel nou dat ie mij … je kunt nooit weten … nee … stop, nou vooral niet mezelf het hoofd op hol brengen. Vlug, weg met dat briefje. Voor je het weet ziet Hans ’t en dan heb je de poppen helemaal aan het dansen. Zo, weg is weg.’ 

Klein mysterie 381 – Grex

De grootste fout die we nu zouden kunnen maken is dat we blijven nagenieten van het daverende succes van de Floriade. Nee, de opportunities die de Floriade heeft geboden, moeten we de komende tijd ten volle uitnutten. ‘Doorpakken in plaats van zelfgenoegzaam achterover leunen’, dat dient het devies te zijn. Iemand die dat goed heeft begrepen, is het Horster gemeenteraadslid Roy Bouten (PvdA-PK). Hij twitterde vanochtend in alle vroegte al: ‘Toch apart om nu langs @floriade_2012 te rijden. Echte uitdaging begint nu en loopt tot 2024. Als regio 200% inzetten op grex! Let’s do it!’

Grex als follow-up van de Floriade. Richtinggevend, kunnen we wat mee. Want laten we wel wezen: grex is de toekomst. Moeten we vol op inzetten. Inderdaad niet voor honderd of honderdvijftig procent, maar voor de volle tweehonderd. Alle ballen op grex! Laat dat de incentive zijn voor de komende jaren. Grex of de gladiolen. Grexen tot we erbij neervallen. Maar mensen, laten we toch vooral ook beseffen: één grex maakt nog geen zomer. En het kostenplaatje moeten we wel onder ogen houden. Want de grex moet natuurlijk wel een beetje in evenwicht blijven. Al heeft grex zoals bekend het voordeel dat je het eenvoudig kunt outsourcen. Kunnen we de stake-holders mooi mee pleasen.

Met grex kunnen we ook meer focussen op de regiobranding. Als de SP dat nou ook eens een keer onder ogen zou willen zien. Let ‘m grex it! Geloof het nou, grex is het medicijn dat ons er weer definitief bovenop kan helpen. Maar dan moeten we er wel met z’n allen de schouders onder zetten. De sterkste schouders dragen immers de zwaarste grex. 

En wat te denken van de grex-off effecten? Maken ons tot een dominante global player. Knappe jongen die ons dan nog van de kaart dondert. Nee, met grex zitten we echt in een win-winsituatie. Let’s grex together and feel all right.

Klein mysterie 380 – Engelse asfalteerders (2)

Herfst, dus de Engelse asfalteerders zijn weer onder ons. Per tweet liet de Horster politie vorige week weten: ‘Pas op met Engelse sprekende asfalteerders die uw oprit willen verharden! Heel duur broddelwerk. Is strafrechtelijk niks aan te doen.’ Ik veerde onmiddellijk verheugd op uit m’n luie stoel bij het lezen van deze tweet. Want daar stond toch heel duidelijk ‘Engelse SPREKENDE asfalteerders’. De vorige malen dat ze onder ons verkeerden hadden de heren steeds gezwegen als het graf. Tot m’n grote teleurstelling was het me toen dan ook niet gelukt enig inzicht te krijgen in de diepere zielenroerselen van de Engelse asfalteerders. Maar dit buitenkansje mocht ik natuurlijk niet laten schieten. Lang hoefde ik niet te zoeken, het wemelde in Horst aan de Maas van de Engelse asfalteerders. Je kon geen oprit passeren of er werd geasfalteerd. En gesproken!

Op goed geluk klampte ik in Meterik een van de mannen aan. Hij bleek David te heten en afkomstig te zijn uit Darlington. Hij verblijft momenteel met vrouw en zoon in een woonunit aan de Kempweg. David toonde zich graag bereid enkele vragen te beantwoorden. 

The police  call your activitities “shoddy work”. What do you think of that?
‘Are the f***ing coppers indeed telling that sort of stories? The f***ing police should f***ing shut up.’
The police also say you and your fellow workers ask a lot of money for the asphalting of drives.
‘No kidding please.’
But they truely say that, by hand to my heart.’
‘We expensive? It’s a f***ing disgrace. I’d rather call it a f***ing pittance we get here.’  
Futhermore they say that unfortunately your asphalting isn’t rated as a criminal offence.
‘What a f***ing lot of bastards. Of course it’s no f***ing criminal offense. It’s a f***ing perfectly honourable job we do.’
But don’t tell me you’ve been trained as an asphalteer!
‘Of course we f***ing all have been trained at the Royal Asphalt Highschool in Rochdale. Seven f***ing years long. Without one single exception we all f***ing graduated in asphalting.’

But if you and your colleagues are graduates, what made you come to Horst aan de Maas?

‘Teaching, teaching, f***ing teaching. We’re on a f***ing mission. You Dutchmen with your f***ing arrogance don’t know a f***ing shit about asphalting.’
Excuse me …
‘Have you lately been to the f***ing Schadijkerweg-Dr. Droesen junction?’
No.
‘Then get the f***ing hell out of here and have a look there yourself. Complete total f***ing crap. And now I f***ing call it a day.’    
But I still have a lot of questions.
‘Will you f***ing please go out of my sight?’
But …
‘Remove your f***ing self. Now!’

Met het oog op m’n eigen veiligheid leek het me niet verstandig nog te informeren naar de diepere zielenroerselen van de Engelse asfalteerder. Wel begaf ik me naar de kruising Schadijkerweg-Dr. Droesenweg om te kijken of het daar werkelijk zo erg is als David had gezegd.

Misschien heeft David ondanks z’n grofgebektheid wel gelijk als hij het heeft over het zendingswerk van de Engelse asfalteerders. Toch maar goed dat de heren er niet langer het zwijgen toe doen.

Klein mysterie 378 – Horst(er)(s) (1)

Dat is andere taal! is een programma over streektalen en dialecten dat de NTR sinds begin september op maandagavond uitzendt. Elke keer staat een bekende (dialectsprekende) Nederlander centraal. De eerste twee afleveringen waren gewijd aan Herman Finkers en Foppe de Haan. De derde aan de in Horst opgegroeide Twan Huys. Ik had de uitzending gemist, maar hoorde en las er zoveel goede berichten over dat ik haar heb teruggekeken. Beslist geen spijt van gehad, inderdaad onderhoudende aflevering, alleen al vanwege de verrassende verschijning van – wie kent haar niet? – the one and only Judith Bosch (‘Dit is Tweekamp, dé quiz voor middelbare scholieren, met als spelleiders Judith Bosch en Dick Passchier en als juryleden de heren Krijn en Van Pesch’).

Hoe onderhoudend ook, ik was hier waarschijnlijk niet op de uitzending teruggekomen als Jean-Pierre Geelen er in zijn in De Volkskrant van 18 september gepubliceerde televisierecensie geen passage aan had gewijd: ‘Televisietaal is zo vanzelfsprekend nog niet. Dat bleek in Dat is andere taal. Daarin sprak Johan Overdevest met Twan Huys over diens oorspronkelijke dialect: het Venlo’s. Of eigenlijk: een mengelmoes uit Grubbenvorst (waar vader Huys vandaan komt), oud-Blerick (moeder) en de dorpen Sevenum en Horst. In huize Huys spraken de bewoners Venlo’s, maar op school vluchtte Twan in het Horsts om niet voor exoot uitgemaakt te worden.’

‘Venlo’s’? ‘Oud-Blerick’? Ach, een kniesoor die daar op let. Nee, waar het me om gaat, is dat ‘Horsts’. Ik geloof niet dat ik het ooit eerder had gelezen. Gehoord al helemaal niet, want het is een onuitspreekbaar woord. Wie het tien keer achter elkaar kan zeggen zonder z’n tong te breken, mag bij mij een lolly komen halen. Wat de vraag oproept wat dan wél de juiste benaming is van het dialect dat we in deze dreven spreken. ‘Goeie vraag’, schijn je dan tegenwoordig te moeten zeggen. Nu het antwoord nog. Daarvoor moeten we in elk geval niet bij Twan Huys zijn. Twan is een twijfelkont, zo maakt de uitzending duidelijk:

Klein mysterie 379 – Amerikaanse drek

Wat het weekend van VVV-PSV had moeten worden, werd het weekend van de Amerikaanse drek.

Allemaal de schuld van Guus Urlings. Diens wekelijkse rubriek ‘Mens & natuur’ in Dagblad De Limburger droeg zaterdag als kop ‘Amerikaanse drek’. Genoeg om me terug te voeren naar de jaren zeventig. Toen de Amerikaanse drek nog welig tierde. Althans in Horst en omstreken.

‘Waat is daat?
‘Amerikaansen drek. Nut grei. Gauw weghale as ge ut in owwen hoaf het, ánders kómde d’r noëit miër vánaf.’
Blijkbaar gebeurde dat weghalen (wegspuiten?) grondig want de afgelopen dertig jaar heb ik nog maar zelden iemand over Amerikaanse drek gehoord.

Hoe zag Amerikaanse drek er uit? Al sla je me dood. Maar de Nederlandse benaming voor Amerikaanse drek, die weet ik nog wel. Dat was … eh … eh … verrek, wat was die naam ook alweer? Hij ligt voor op m’n tong – en blijft daar liggen.
Hoe ik ook prakkiseer, ik kom er niet op. Niet langer dralen, gewoon beginnen aan dat stukje van Guus Urlings, die noemt daarin vast de Nederlandse naam. Inderdaad, vierde alinea van z’n uiterst lezenswaardige column: ‘Die Amerikaanse drek, dat is dus gewoon knopkruid.’ Amerikaanse drek knopkruid? Ja, in Hunsel misschien. Of in Vredepeel. Of desnoods in Egchel. Maar toch niet in Horst? Onze Horster Amerikaansen drek is toch zeker geen knopkruid?

Zaterdagavond geïnformeerd bij twee geboren Melderslonaren en een geboren Horstenaar. Alle drie rond de zestig, alle drie nog nooit van Amerikaanse drek gehoord. Nou, vraag ik je! Zondagochtend m’n licht opgestoken bij Jacqueline. Meterikse boerendochter, dus uitgesloten dat ze geen weet heeft van Amerikaanse drek. Klopt. Maar de Nederlandse naam is een brug te ver. Ze suggereert melde, blijkbaar onwetend van het feit dat melde geen Amerikaanse drek is maar schietmeld. Met m’n zus kom ik verder. Natuurlijk weet ze wat Amerikaanse drek is. Alleen die Nederlandse naam, die wil maar niet komen. In tegenstelling tot mij heeft zij nog wel een beeld bij de plant. Met Google Afbeeldingen bij de hand is het antwoord dan snel gevonden: knopkruid! Dus toch? Wel godverdegodver!

Hebben Guus Urlings en m’n zus het gelijk inderdaad aan hun zijde? Alles wijst in die richting, alleen weiger ik me zo snel bij m’n nederlaag neer te leggen. Wie helpt me en mailt me de richtige Nederlandse benaming voor Horster Amerikaansen drek?

P.S. Op zoek naar drek voor foto’s bij dit stukje belandde ik vandaag aan de Schadijkerweg te Meterik. Daar kreeg ik na al die jaren ineens m’n beeld van Amerikaanse drek weer terug. Gegarandeerd dat dit (Horster) Amerikaanse drek is:

Lijkt helaas wel bijzonder veel op wat volgens Google Afbeeldingen ‘knopkruid’ is. Zo sluit het net rondom me zich steeds verder. Misschien toch nog iemand die me kan bevrijden?