Intermezzo – Zonsverduistering

Vanavond dus de zon voor negentig procent verduisterd. Bijzonder. Maar niet zo bijzonder als op woensdag 17 april 1912, twee dagen na de ondergang van de Titanic. Toen was er sprake van een nagenoeg complete zonsverduistering: 99 procent in Maastricht, een procentje minder hier in Noord-Limburg.

Net als nu regende het waarschuwingen. Bijvoorbeeld van de Gezondheidscommissie in Venlo, die daags tevoren met een advertentie in de Nieuwe Venlosche Courant aandacht vroeg voor ‘het groote gevaar bij de aanstaande zonsverduistering met het onbeschutte oog te zien naar de zon’. De commissie waarschuwde voor ‘sterke ongeneeslijke vermindering van het gezichtsvermogen en zelfs blindheid’. Hoe je ogen te beschermen? ‘Bijv. door een donker glas dat weinig licht doorlaat.’

Daags na de zonsverduistering deed de Nieuwe Venlosche Courant uitvoerig verslag: ‘Nog nimmer, zelfs niet in de snikheetste maanden van een ouderwetschen zomer of in de koudste dagen der strenge winters had de zon zooveel bekijks gehad. ‘t Was of de menschen aan een soort zonnekramp leden, die hen dwong, midden op den weg, op straat of marktplein plots stil te staan en op te zien naar de zon.’

Om negentien over elf begon het spektakel: ‘Gedurende dien tijd tuurde het geheele menschdom naar den hemel, naar het voor ruim 98 pct. verduisterde gedeelte der zon, dat achter de maan verborgen ging. Men keek door ramen en deuren, men loerde achter de gordijnen, men tuurde uit zolderluikjes, men staarde van balkonnen, van pleinen en binnenplaatsjes aldoor en overal naar datzelfde doel: de van haar licht beroofde, de overwonnene, de in rouw en schande gedompelde zonneschijf.’ Hoe? ‘Men keek door zwart gemaakte brillen, door gekleurde en beroete glazen, door kartonnetjes met gaatjes.’ Toch waren er ook mensen die alle waarschuwingen in de wind sloegen, nota bene in ons eigen Horst. Ruim een week na de zonsverduistering berichtte de krant uit Horst: ‘Naar wij vernemen zijn ook hier enkele personen die met onbeschermde oogen de zonneclips hebben gadegeslagen en thans nog veel last hebben om te kunnen zien.’ Hoe het hen verder verging, is helaas in nevelen gehuld.