Intermezzo – Wintertijd

‘Boven Keulen en Parijs, in 't gewest Limburg, ligt een dorp, beroemd tot op Sicilië. Het heet Sevenum en wordt geprezen, niet alleen omdat er geen dorpsveeten voorkomen, maar bovenal, omdat het in den zomer een eigen tijdrekening volgt, de Braatsche, ook wintertijd geheeten. Die blijft een uur achter bij den normalen tijd.’

Vandaag de dag is Sevenum bij de tijd. Tussen 1926 en 1933 was dat gedurende de zomermaanden niet het geval: Sevenum weigerde de klok een uur vooruit te zetten en liep ’s zomers een uur achter op de rest van Nederland. Dit leidde soms tot curieuze situaties. Zo moest ‘een vinnig boertje uit Sevenum’ (kwalificatie van de Nieuwe Venlosche Courant) in juli 1930 voor de rechter verschijnen omdat hij tegen de voorschriften in ’s nachts tussen twee en drie op het terras van een café een glaasje jenever had gedronken. ‘De snoodaard’ dacht slim te zijn door te wijzen op wat tegenwoordig een vormfout zou heten: ‘Op het uur, dat hij officieel bekeurd was, zat hij volgens zijn tijdrekening veilig en wel bij moeder de vrouw thuis.’ Waarna, aldus de krant, een ‘erg verward gesprek’ volgde over zomer- en wintertijd. Desondanks werd de man schuldig bevonden.

In ‘Waar de klok bleef stille staan’, een ‘moderne sage’, gepubliceerd in de Nieuwe Venlosche Courant van 9 juli 1927, wordt ook gespeeld met het gegeven van de afwijkende tijd in Sevenum: ‘Wanneer we nu een huis bouwen op de grens (…) der gemeenten Horst èn Sevenum, kun je in je kamer opblijven (Sevenumsch gedeelte) tot half twaalf, dan wip je over naar den Horster hoek der kamer: het is er al half één! Zoo ben je, klokslag middernacht, feitelijk nergens.’

Spotprent in het tijdschrift Uiltjes van 28 april 1923

Het citaat waarmee dit stukje begint, is afkomstig uit hetzelfde verhaal. Of Sevenum beroemd was tot op Sicilië? Twijfelachtig. Of Sevenum geen ‘dorpsveeten’ kende? Onzin. Anders is het met de bewering dat Sevenum de ‘Braatsche tijdsaanduiding’ volgde. Dit is een verwijzing naar Arend Braat (1874-1947), van 1919 tot 1933 namens de Plattelandersbond lid van de Tweede Kamer. Tot vijf keer toe diende de uit het Zuid-Hollandse Hekelingen afkomstige ‘Boer Braat’ een voorstel in om de zomertijd af te schaffen – vijf keer werd het verworpen. Of behalve Sevenum nog meer gemeenten zich aan de zomertijd onttrokken en de ‘Braatsche tijdsaanduiding’ hanteerden? Het lijkt er vooralsnog niet op.

N.B. Klik hier voor een eerder stukje over de Sevenumse weigering de klok te verzetten