Klein mysterie 774 – Abri’s

Let je even niet op, zijn ze verdorie ineens verdwenen …

Ik heb het uiteraard over de afgedankte abri’s die de oevers van de Gubbels Vijver in Broekhuizenvorst sinds jaar en dag opsierden. Enig schuldgevoel bekruipt me: waarom heb ik, in de wetenschap dat de vijver midden in het reactiveringsgebied van de oude Maasarm lag, de afgelopen jaren dan ook geen oogje in het zeil gehouden? Van de andere kant: het kan toch niet zo zijn dat ik de enige ben die de teloorgang van het betonnen erfgoed in Horst aan de Maas pijn doet?

‘Maar we hebben de betonnen abri’s in Meerlo, Swolgen en Tienray toch nog?’, zal deze of gene wellicht opmerken. Klopt. Maar hoe lovenswaardig hun behoud en hoe fraai hun aanblik ook is, de beschildering van die abri’s doet toch afbreuk aan hun oorspronkelijke kale schoonheid.

Puristen zullen nu ongetwijfeld tegenwerpen dat de abri’s langs de Gubbels Vijver eveneens beschilderd waren. Ook dat klopt. Maar omdat die beschildering egaal en in een niet-schreeuwerige kleur was aangebracht, schemerde in deze abri’s het origineel toch aanzienlijk meer door.

Wat ook klopt, is dat de Gubbels Vijver-abri’s er niet al te florissant meer bijstonden. Maar alles is te herstellen, zelfs afbrokkelend beton, dus het verval lijkt me geen overtuigend argument om die abri’s dan maar naar een andere wereld – in dit geval de betonhemel – te helpen.

Zijn ze dan inderdaad naar een andere wereld geholpen? Ik moet eerlijk bekennen dat ik dat niet weet. Maar iets zegt me dat het wel eens heel slecht kon zijn afgelopen met deze abri’s. Net als met de Gubbels Vijver zelf trouwens, die ten prooi is gevallen aan het geweld van de reactivering van de oude Maasarm.

Of vergis ik me en liggen de abri’s ergens in een loods te wachten op betere tijden? Of, nog mooier, zijn ze gerestaureerd en zijn ze een tweede leven begonnen aan de oever van een andere visvijver?

Wie het weet, mag het zeggen!      

Intermezzo – Megjes in Kronenberg (2)

Zijn Kronenberse megjes geen lezers? Zijn er ook Kronenbergse megjes die géén houten keukentafel hebben? Zijn op die ene uitzondering na inderdaad alle Kronenbergse megjes wit? Zijn er dan echt geen Kronenbergse megjes met tattoos?

Zomaar wat intrigerende vragen die opkomen bij het doorbladeren van Megjes in Kronenberg, het afgelopen zondag gepresenteerde boek waarvoor Marleen Wijnen 359 van de 550 meisjes en vrouwen heeft gefotografeerd die in Kronenberg wonen.

Marleen werd geboren in Kronenberg (zo staat het althans in het boek, zondag erkende ze schuldbewust dat dit een foutje is en dat ze werd geboren in Horst – ik neem aan in het ziekenhuis), ging in de stad studeren, wonen en werken en keerde 25 jaar later weer terug ‘omdat de plek zo uniek is’. Uit haar inleiding:

‘Waarom de megjes? Omdat ik zelf een megje ben en nieuwsgierig ben naar de verhalen van andere. Maar ook omdat vrouwen het bindmiddel zijn in een gemeenschap, in een gezin, in ons dorp. (…) Met dit boek wil ik de megjes van toen en nu op een voetstuk zetten.’

Marleen fotografeerde de 359 megjes van 0 tot 96 jaar tussen augustus vorig jaar en maart van dit jaar, bij de megjes thuis. De overgrote meerderheid is zittend geportretteerd – als ik goed heb geteld zijn er vier megjes die staan en drie die liggen. Maar het boek ontleent zijn waarde bepaald niet uitsluitend aan de foto’s: Marleen ging ook in gesprek met de megjes en de uitkomsten daarvan zijn deels terug te vinden in het boek. Dat is onderverdeeld in twintig thema’s, variërend van de ‘Voetbalmegjes’ tot ‘Drie generaties’ en van ‘Dierenliefhebbers’ tot ‘Met de mode mee’. Aan elk thema is een korte inleiding gekoppeld. Verspreid door het boek staan citaten uit de gesprekken die Marleen voerde.

In 2016 verscheen een boek waarin nagenoeg de hele bevolking van Melderslo werd gefotografeerd. Daarover schreef ik destijds (klik hier) dat het een uniek document was dat met het rijpen der jaren alleen maar aan waarde en betekenis zal winnen. Hetzelfde geldt voor Megjes in Kronenberg. Wie over vijftig of honderd jaar wil weten hoe het was om in een klein Peeldorp te wonen en te leven, hoe de Kronenbergse meisjes gekleed gingen, welke kapsels en brillen in de mode waren, hoe de interieurs oogden of welke voornamen in zwang waren, vindt het in dit boek tot in het kleinste detail terug.

Megjes in Kronenberg kost 35 euro en is op diverse plaatsen in Kronenberg, Sevenum en Horst te koop. De verschijning van het boek gaat gepaard met een expositie in de kerk van Kronenberg. Die is vandaag en morgen nog te bezoeken van 14.00-17.00 uur en van 19.00-21.00 uur. Op zaterdag, de laatste dag, is de expositie van 14.00-17.00 uur geopend. Marleen geeft dagelijks om 15.00 en 19.30 uur een rondleiding.

Top 5 – Mogelijke vertalingen van de Koreaanse tekst op het Sint-Lambertusplein

Help! Is er misschien iemand in de zaal die het Koreaans machtig is? Gisteren deze tekst waargenomen aan de Steenstraatzijde van het Sint-Lambertusplein:

Zo lang zich niemand meldt die alle ins en outs van het Koreaans kent, zullen we het helaas met onze eigen interpretaties moeten doen. Komt ie, de Horst-sweet-Horst top 5 van mogelijke vertalingen van de Koreaanse tekst op het Sint-Lambertusplein:

5. ‘Donald Trump heeft definitief bewezen een grote klootzak te zijn door voet te zetten op Noord-Koreaanse bodem.’

4. ‘Nu Horst een regenboogzebrapad heeft, telt het pas echt mee in deze wereld.’

3. ‘Mooi plein hoor, maar kan die f…ing muziek bij die fontein alsjeblieft als de wiedeweerga worden uitgezet?’

2. ‘Zó zeg, die Ger Driessen van jullie heeft het allemaal weer eens handig geritseld, met die drie ton van de provincie!’

1. ‘In Korea hebben we net als jullie in Horst honden die zittend kunnen plassen.’

Overigens is het natuurlijk ook niet helemaal ondenkbaar dat een of andere Horster lolbroek na een avondje doorzakken wat vage symbooltjes op het plein heeft gekalkt en daar tussen haakjes ‘Korean’ onder heeft gezet.  

Top 5 – Norbertuswijkassociaties in het DAF-kunstwerk

De Norbertuswijk is mijn favoriete Horster wijk. Kan ermee te maken hebben dat ik er vijftig jaar heb gewoond. Sinds gisteren is de Norbertuswijk er nog mooier op geworden. Gisteren werd aan de Gebroeders van Doornelaan namelijk Zonder versnelling vooruit onthuld, een prachtig kunstwerk van Jeu van Helden. Zonder versnelling vooruit is zowel een eerbetoon aan de gebroeders Van Doorne als aan de inmiddels zestigjarige Norbertuswijk.

De respectievelijk in America en Griendtsveen geboren Hub (1900-1979) en Wim van Doorne (1906-1978) waren de oprichters van de DAF (Van Doorne’s Automobielfabriek). Hub, de techneut van de gebroeders, was de uitvinder van de revolutionaire Variomatic (‘het pientere pookje’), de automatische versnellingsbak.

Zonder versnelling vooruit bestaat uit drie silhouetten van de iconische DAF-jes. Het is uitgevoerd in staal dat is opgespoten in drie van de meest typische DAF-kleuren. In de silhouetten zijn oorspronkelijk handgeschreven woorden uitgefreesd. Die woorden zijn de antwoorden van een groot aantal (ex-)wijkbewoners op de vraag welke associaties de Norbertuswijk bij hen oproept.

Op de zes wieldoppen van de drie autootjes valt meer te lezen over de gebroeders Van Doorne en de totstandkoming van het kunstwerk. (Mocht een van die wieldoppen ooit verloren worden, dan is dus meteen duidelijk waar het ding thuishoort.)

Zonder versnelling vooruit is een kunstwerk waar je nooit op uitgekeken raakt. En ook niet op uitgelezen en over uitgepraat. Dat komt vooral door al die woorden en de herinneringen en beelden die ze oproepen. Mijn top 5 van Norbertuswijkassociaties in het DAF-kunstwerk:

5.

Bescheidenheid siert de mens, dus mijn eigen bijdrage slechts op plaats 5. Stoeprante. Begin jaren zeventig. Zegersstraat en Westerholtstraat. Zalige zomers lang. Felle discussies over de puntentelling. Snelsnel een boterham en een appel en dan weer door.

4.

Komt ook voor als

maar ik prefereer Luukeze. Uitgesproken met een heel lange u. Geen idee meer wie Luukeze (= Lucassen) is/was.

3.

Trapveldjes. Behalve stoeprante was het natuurlijk ook voetballen, voetballen, voetballen. Viel er op het ene trapveldje niks te voetballen, dan op naar het andere. Trapveldjes in overvloed in de Norbertuswijk. Kom daar maar eens om in andere Horster wijken.

2.

Beej Grubben (minisupermarkt). En in één adem:

Gezusters Coumans (groenteboerinnen). En eigenlijk zouden Beurskens (drogisterij) en Kunzeler (stoffen) daar ook nog bij moeten horen. Legendarisch rijtje uit de jaren zeventig. Middenstandspioniers aan de Van Doornelaan. Het beoogde winkelcentrum is er nooit van gekomen. Opvolgers hebben de pioniers nooit gekregen.  

1. 

Snoepautomaat. De snoepautomaat van Jac van den Munckhof. Die tevens een wasserette bestierde in het pand waarin nu het Chinees restaurant is gevestigd. En een snoeploket. Dat ook op zondagmorgen geopend was. Waar je ook felroze waterijsjes aan twee stokjes kon krijgen. En niet te vergeten de voetbalplaatjes van Van der Hout.

P.S. Niet uit te sluiten valt dat ik de komende tijd nog eens terugkom op het kunstwerk en de woorden die het herbergt – er valt zó veel over te zeggen.    

Intermezzo – Regenboogzebrapad (2)

Eerst het slechte nieuws: vanavond om 19.00 uur wordt er geen regenboogzebrapad aangelegd bij het Sint-Lambertusplein. Hoe zat het ook alweer? Eind februari beloofde wethouder Beurskens (Essentie) dat Horst een regenboogzebrapad zou krijgen. Vier maanden later is daar nog geen spoor van te zien. Waarom zouden we dan als burgers, als initiatief van onderop, niet gewoon zelf de spuitbus ter hand nemen? Mijn oproep (klik hier) werd veel gelezen en ontving veel ‘leuk’-s en ‘geweldig’-s op Facebook. Maar op de vraag om mee te doen kwam helaas geen respons. En in m’n eentje zou het zeker niet lukken. Daarom besloot ik aan het begin van de middag met pijn in het hart de actie af te blazen.

En dan nu het goede nieuws: morgenvroeg vanaf 11.00 uur wordt er wél een regenboogzebrapad aangelegd bij het Sint-Lambertusplein! Hoe dat nu weer zo? Nauwelijks een uur nadat ik tot afgelasting had besloten, kreeg ik via WhatsApp een bericht doorgestuurd. Daarin verklaren een zekere Anno en een zekere Niem dat ze morgenochtend een regenboogzebrapad bij het Sint-Lambertusplein gaan verven ‘om de gemeente een handje te helpen’. Tegelijkertijd gaan Anno en Niem Roze Zaterdag vieren. Ze roepen iedereen op tot meeviering. Wel een beetje jammer is dat de oproep een aantal letterlijke citaten uit het Horst-sweet-Horst-stukje van gisteren bevat – zonder bronvermelding. Voor deze ene keer (en voor de goede zaak) zal ik dit maar door de vingers zien. Want dit is natuurlijk een mooi initiatief dat alle steun verdient. Ook van mij, dus ik ben morgenvroeg van de partij. Jij ook?

Bij gebrek aan roze kleding ga ik trouwens geen gehoor geven aan de oproep van Anno en Niem om in roze outfit te verschijnen. Het staat jou natuurlijk vrij om dit wel te doen. (Wil jij ook het WhatsAppbericht-ontvangen, mail dan je telefoonnummer naar horstsweethorst@gmail.com)

Intussen heb ik hetzelfde bericht overigens al van zes verschillende mensen doorgestuurd gekregen, dus het lijkt erop alsof Anno en Niem meer mensen mee hebben weten te krijgen dan ik …

Intermezzo – Regenboogzebrapad (1)

Overmorgen is het Roze Zaterdag. Roze Zaterdag is volgens de website van stichting Roze Zaterdagen Nederland ‘een parade die tot doel heeft de diversiteit van homo’s, lesbo’s, biseksuelen en transgenders te tonen en zo het begrip te vergroten’. Mooi initiatief, maar triest dat het nog steeds nodig is dat begrip te vergroten.

Op 29 januari nam de gemeenteraad van Horst aan de Maas een motie aan waarin het gemeentebestuur werd opgeroepen als ‘permanente uiting van tolerantie en acceptatie’ een regenboogzebrapad aan te leggen, ‘om aan te geven dat iedereen in de gemeente welkom is, ongeacht geaardheid of overtuiging’. Mooi initiatief, maar triest dat het nog steeds nodig is die tolerantie en acceptatie permanent te uiten.

Op 26 februari beloofde verantwoordelijk wethouder Eric Beurskens (Essentie) de gemeenteraad te gaan bekijken of het mogelijk is een regenboogzebrapad aan te leggen in de omgeving van de Sint-Lambertuskerk. De wethouder beloofde verder de gemeenteraad nader te infotmeren zodra er meer duidelijkheid is. Mooi initiatief, maar triest dat er ook vier maanden later nog geen duidelijkheid is.

Vanmiddag toch maar eens een kijkje genomen in de omgeving van de Sint-Lambertuskerk om te zien of ik mogelijk iets gruwelijk had gemist. Maar nee hoor, nergens een regenboogzebrapad kunnen ontdekken in de omgeving van de Sint-Lambertuskerk. Triest.

Wat zou het probleem kunnen zijn? Langzaam malende ambtelijke molens? Veranderde inzichten? Een tekort aan schilders? In de weg zittende regeltjes? Een tegensputterend kerkbestuur? Verfgebrek?

De gemeente Horst aan de Maas juicht alle initiatieven toe, en al helemaal alle initiatieven die van onderop komen. Is het in dat kader misschien een idee om van onderop actie te ondernemen en gewoon zelf de spuitbus dan wel verfkwast ter hand te nemen? Laten we zeggen morgenavond om 19.00 uur bij het zebrapad aan het Sint-Lambertusplein? Zodat Horst aan de Maas nog net vóór Roze Zaterdag een regenboogzebrapad heeft? Zó moeilijk kan het allemaal toch niet zijn?

Voel je je aangesproken en wil je meedoen? Stuur dan een e-mail naar horstsweethorst@gmail.com of reageer op Facebook.

Intermezzo – Weg van Kunst, kunst- en atelierroute Horst aan de Maas

Zal je altijd zien: is er op 22 en 23 juni een kunst- en atelierroute in Horst aan de Maas, mag je daaraan meedoen, heb je geen atelier …

Zal je altijd zien: is er op 22 en 23 juni een kunst- en atelierroute in Horst aan de Maas, mag je daaraan meedoen, heb je geen atelier, vind je toch een ruimte om in te exposeren, blijkt dat de weg die naar die ruimte leidt tijdens de kunst- en atelierroute is afgesloten …

Het overkwam Sanne Aben en ondergetekende. Allebei lid van kunstenaarsplatform Zeen (dat de kunst- en atelierroute organiseert), allebei gefascineerd door kijken en zien, allebei niet in het bezit van een heus atelier. Voor ons zijn de telefoon en de pc of de laptop het atelier. En die zijn wat te klein en te moeilijk toegankelijk om bezoekers in te ontvangen. Gelukkig was er Ortolanda om dat probleem te ondervangen: we mogen twee dagen lang de loods voor hun kas aan de Vondersestraat 57 gebruiken om een gedeelte van ons werk aan den volke te tonen.

Zoals gezegd zijn we allebei gefascineerd door kijken en zien. In ons werk proberen we te laten zien dat zien de overtreffende trap is van kijken. Sanne doet dat vrijwel uitsluitend door middel van beeld, ik doorgaans vooral door middel van woord, maar ook door middel van beeld.

Voor deze gelegenheid hebben we ons laten inspireren door het motto van de route: Weg van Kunst. Dat heeft geleid tot enkele video’s van Sanne, tot een aantal fotoafdrukken van mij en tot enkele gezamenlijke video’s. Allemaal nieuw, niet eerder vertoond werk. Wat in elk geval niet te zien is, is deze geweldige door Sanne gemaakte foto:

Wat dan wel te zien is? Daarvoor moet je zaterdag en/of zondag tussen 11.00 en 17.00 uur naar de Vondersestraat 57. Je moet trouwens natuurlijk beslist ook naar de tien ateliers van de andere elf deelnemende kunstenaars, al was het maar omdat je een kunstwerk van een van de deelnemers kunt winnen als je alle ateliers bezoekt. Alle informatie over de route vind je hier en hier. Zaterdag en zondag kun je op alle locaties het prachtig door Jeu van Helden vormgegeven programmaboekje gratis meenemen.

En hoe zit het dan met die afgesloten weg? Dat valt bij nader inzien toch nog een beetje mee: de Vondersestraat is voor voetgangers en fietsers gewoon vanaf het begin tot het einde begaanbaar. Automobilisten uit de richting Horst zullen moeten omrijden via Deken Creemersstraat, Gastendonkstraat, Wittebrugweg en Slooierweg of via Deken Creemersstraat, Doolgaardstraat, Venloseweg, Meldersloseweg, Jaegerweg en Sint-Odastraat. Maar waarom zou je per auto komen? Naar verwachting wordt het prachtig weer! Tot zaterdag/zondag!

Intermezzo – Gezondste Regio (1)

Gisteren, fietstochtje naar Grubbenvorst

permanente lawaaideken van de A73
varkensstank
akkers zo dood als een pier
megastallen in aanbouw

azijnstank van middelen ter verdelging van ‘onkruid’
weilanden zo dood als een pier
onzichtbaar fijnstof
tientallen meters lange landbouwgif uitspuwende machines

af en aan rijdende tractoren met nog meer gif
kapotgespoten ‘onkruid’

onbestemde stank
vernacheld landschap

____________________________________

Vandaag, dagblad De Limburger

tekenende aanhalingstekens

Intermezzo – Het Conciliatiekabinet van Romann Jäger

Postzegels. Je kunt ze verzamelen. Je kunt ze plakken. Erik van Maarschalkerwaard uit Tienray deed beide. Hetgeen resulteerde in Het Conciliatiekabinet van Romann Jäger, een geweldig kunstwerk dat sinds gisteren valt te bewonderen op CODA Paper Art 2019 in het CODA Museum in Apeldoorn.

Het Conciliatiekabinet van Romann Jäger is een reconstructie op ware grootte van een Tsjechoslowaaks postkantoortje uit de jaren vijftig van de vorige eeuw. Het bijzondere eraan is dat het nagenoeg volledig is beplakt met overwegend Tsjechoslowaakse postzegels. De lampenkappen, kokers, een wereldbol, pakketjes, trofeeën, enveloppen, een postduif, flessen sterke drank (ongetwijfeld Becherovka): allemaal zijn ze van links tot rechts en van onder tot boven voorzien van postzegels.

Aan de wanden van het postkantoortje hangen ingelijste uitvergrotingen van postzegels. Tot het interieur behoren verder onder meer ansichtkaarten, poststempels en een grote kaart van Midden-Europa.  

Kantoorhouder Romann Jäger is zelf niet aanwezig, maar heel ver weg kan hij niet zijn: het jasje van z’n uniform hangt aan een haakje, z’n leesbril ligt op het bureau, een lepeltje hangt in z’n mok met bloemmotief, z’n tas staat op de grond, in z’n typmachine steekt een – uiteraard volledig met postzegels beplakte – brief, klaar om te worden geadresseerd, z’n appel ligt te wachten om in de namiddagpauze te worden geschild.

Overal duikt ook een kleine rode postduif op. Of is het een vredesduif? Uit de tentoonstellingscatalogus:

‘Postbeambte Romann Jäger, tevens grensbewaarder, behoorde enkele jaren tot het begeleidingsteam van de Tsjechoslowaakse Olympische langeafstandlopers. Ook was hij één van de afgevaardigden op de Praagse vredesconferentie. In het conciliatiekabinet wilde Jäger de Olympische gedachte naar voren laten komen. De postzegel was hiervoor volgens hem zeer geschikt. Via een klein luchtpostnetwerk, opgezet met gelijkgestemden uit het Oosten en het Westen, werden verzoeningsberichten gestuurd om universele solidariteit te bevorderen.’

Wat Het Conciliatiekabinet van Romann Jäger geweldig maakt? De ongekende verbeeldingskracht die eruit spreekt, de tot in de kleinste details perfecte uitvoering, het ingenieus laveren tussen feit en fictie, de visuele aantrekkelijkheid.  

Behalve het conciliatiekabinet toont Erik in Apeldoorn ook drie papieren kantoorgebouwen op schaal (Office Unite 6S150W, Office block PO1W en Post office 306W). In omvang mogen ze magertjes afsteken bij het conciliatiekabinet, in kwaliteit beslist niet. Terwijl het kabinet ook imponeert door z’n uitbundigheid, is het bij de uit duizenden aan elkaar geplakte enveloppen bestaande kantoorgebouwen juist de soberheid die het ‘m doet. Iets dat ondergetekende liefhebber van minimal art wel kan waarderen.

Het conciliatiekabinet en de kantoorgebouwen zijn samen met werken van 38 andere papierkunstenaars (of althans kunstenaars die werken met papier) nog tot en met 27 oktober te zien in het CODA Museum.