Top 5 – Mogelijke nieuwe bestemmingen politiebureau

Het Horster politiebureau staat te koop, zo bevestigde Peter de Vos, teamleider van het Robuust Basisteam Horst/Peel aan de Maas, vorige week tijdens een vergadering van de commissie Samenleving van de gemeente Horst aan de Maas (klik hier en ga naar agendapunt 2). Welke functie zou het politiebureau na de verkoop krijgen? De Horst-sweet-Horst top 5 van mogelijke nieuwe bestemmingen voor het Horster politiebureau:

5. Een detentieoord voor lieden die benamingen verzinnen als Robuust Basisteam Horst/Peel aan de Maas. Mocht er dan nog plaats over zijn dan stel ik voor tevens alle gebruikers van het woord ‘robuust’ in het detentieoord onder te brengen, al noopt dit ongetwijfeld tot een fikse uitbreiding van het pand.

4. Een permanent campagnehuis van het CDA.

Er hoeven maar verkiezingen in aantocht te zijn of het CDA opent weer een campagnehuis. Een gunstig effect op de verkiezingsuitslag hebben die campagnehuizen niet: het CDA is verworden tot een marginale partij. Dit is een onbetwistbaar voordeel van de campagnehuizen. Daar staat tegenover dat de prachtige straten en pleinen in het centrum van Horst maandenlang worden ontsierd door CDA-reclame. Waarom de campagnehuizen niet verbannen naar de Horster periferie, waarin het politiebureau is gesitueerd? Nadeel van deze optie is wel dat binnen enkele jaren, als het CDA volledig uit het politieke landschap is verdwenen, andermaal naar een nieuwe bestemming voor het pand zal moeten worden gezocht.

3. Een nieuw onderkomen voor sjoelvereniging Sevelo (waarom heten niet alle sjoelverenigingen ’t Schijfje dan wel ’t Gleufje?).

In het vernieuwde Gasthoês zijn sportverenigingen, zoals sjoelvereniging Sevelo, niet langer welkom, zo schrijft het college van burgemeester en wethouders in zijn volgende week te behandelen raadsvoorstel (klik hier en vervolgens op agendapunt 7). Een uitzondering wordt gemaakt voor de drie biljartverenigingen die ’t Gasthoês bevolken, want ‘Biljart hoeft niet sec als sportbeoefening te worden gezien maar kan ook als vorm van vrijetijdsbesteding/ontmoeting beschouwd worden’. Geldt niet hetzelfde voor sjoelen, of eigenlijk voor elke niet-professioneel beoefende sport?

2. Bibliotheek.

Of het nu gaat om een mobiel toilet, een transformatorhuisje, een villa of een fabriek: al meer dan veertig jaar wordt over elk gebouw(tje) dat in Horst leegstaat beweerd dat het bijzonder geschikt is voor huisvesting van de bibliotheek. Steevast vormt deze bewering een alibi voor een veelbeoefende Horster hobby: bibliotheekje bashen. Ongetwijfeld zal dit ritueel zich ook weer voordoen in het geval van het politiebureau.

1. Herberg.

Herberg De Troost is er al en Herberg ’t Gasthoês zit er aan te komen. Zou het in het kader van de verdere verherbergisering van Horst dan geen aantrekkelijke gedachte zijn ook het politiebureau om te toveren in een herberg? Herberg ’t Politiebureau, een herberg à la Herberg ’t Gasthoês waar zoals het gemeentebestuur zegt ‘plaats is voor iedereen, waar het gezellig en warm is en waar de waard iedereen welkom heet’. Vervolgens nog een Herberg ’t Gemaentehoês en een Herberg De Kaerk en er loopt een uniek lint van herbergen door Horst-centrum.

Ingezonden – Gasthoês

Van Jan Duijf (Kloosterstraat te Horst) ontving Horst-sweet-Horst een ingezonden bijdrage over de gemeentelijke plannen met cultureel centrum ’t Gasthoês:

Het Gasthoês is een Gasthoês is een Gasthoês

Het onderstaande is een reactie op de uitspraken van wethouder Van Rensch in de commissie Samenleving (klik hier).

Een herberg is een bedrijf dat tegen betaling de mogelijkheid tot eten, drinken en overnachten biedt. Tegenwoordig noemt men dat hotel of pension. Iemand herbergen betekent iemand onderbrengen. In een modernere betekenis wordt herberg ook wel als synoniem voor café of kroeg gebruikt. Voor beide opvattingen geldt: niet van toepassing op het Horster Gasthoês. Het  Gasthoês is bedoeld als cultureel centrum. En dat is geen herberg. Er is trouwens niets op tegen dat men in het Gasthoês straks lekker kan eten en drinken. Ook dat is cultuur.

Terecht dat wethouder Van Rensch afstand neemt van Herberg de Troost: de inspiratiebron niet gelijk stelt aan wie straks bepaalt wat er in het cultureel centrum gaat gebeuren. Ik begrijp ook dat de gemeente bestaande organisaties, voorzieningen en verenigingen in het gebouw onder wil brengen. Het gaat allemaal een lieve duit aan belastinggeld kosten. Compromissen moeten worden gesloten. De gemeentestukken maken dat duidelijk. En ja: Burgemeester en Wethouders mogen een voorkeur hebben. Het is de Gemeenteraad die besluit.

Persoonlijk denk ik dat het nieuwe Gasthoês een kwaliteitsverhogende impuls kan zijn voor het Horster culturele leven, met een uitstraling naar de hele gemeente Horst aan de Maas. Dat ons gemeentebestuur zijn nek hiervoor uitsteekt, vind ik moedig en lovenswaardig. Het is ook minder vanzelfsprekend dan menigeen denkt. Er ligt wel degelijk een visie aan ten grondslag. En die biedt gelukkig voldoende ruimte voor initiatieven uit de bevolking zelf.

Kortom: de wethouder doet zichzelf en zijn beleid tekort door het herbergsymbool te blijven gebruiken als hij een cultureel centrum bedoelt. Het werkt alleen maar misverstanden en onduidelijkheid in de hand.

Jan Duijf  Kloosterstraat

Klein mysterie 621 – Nieuw Gemengd Bedrijf (6)

Toch vreemd: de Tweede Kamer spreekt in een plenair debat meer dan anderhalf uur over het Nieuw Gemengd Bedrijf in Grubbenvorst en de lokale, regionale en provinciale media doen er collectief het zwijgen toe. Ja, 1Limburg nam een ANP-berichtje over dat Omroep Reindonk op zijn beurt weer overnam van 1Limburg. En dat was het dan. Ontbrekend journalistiek instinct? Desinteresse? Luiheid? Gebrek aan mankracht? Verkeerde prioriteiten?

Terwijl er toch genoeg te melden valt over het debat over de Grubbenvorster megastal, dat afgelopen woensdag plaatshad (bekijk het hier). Lees bijvoorbeeld even mee hoe Marianne Thieme (Partij voor de Dieren) de gemeente Horst en in het bijzonder haar burgemeester neersabelde: 

‘De gemeente Horst aan de Maas zet alles op alles om in Grubbenvorst, een dorp met 4.800 inwoners, een megastal met 1,1 miljoen kippen, 35.000 varkens, een slachthuis en een mestfabriek mogelijk te maken. Ze probeerde zelfs te voorkomen dat bewonersvereniging Behoud de Parel een rechtszaak kon beginnen. De Raad van State heeft de gemeente daarvoor op de vingers getikt. De gemeente heeft geen onderzoek gedaan naar de effecten op het milieu. De Nationale ombudsman constateerde dat de gemeente het onderzoek naar de volksgezondheidsrisico’s niet grondig heeft gedaan. Dat was aan dovemansoren gericht; de burgemeester ging liever met de megastalondernemer op een reisje naar China om daar het megastalconcept te promoten.’

Thieme eiste onmiddellijke stopzetting van alle plannen voor megastallen (inclusief het Nieuw Gemengd Bedrijf) zolang geen duidelijkheid bestaat over de gezondheidseffecten. Harry van Bommel (SP) en Dion Graus (PVV) zaten min of meer op dezelfde lijn. De bijdrage van André Bosman (VVD) valt als volgt samen te vatten: ‘De VVD is voor de vrije markt, dus de VVD is vóór het Nieuw Gemengd Bedrijf.’ Jaco Geurts (CDA) onthield zich van een oordeel over het Nieuw Gemengd Bedrijf, hoezeer anderen hem daartoe ook probeerden te verleiden: ‘Wij gaan daar niet over.’ Ook Henk Leenders (PvdA) benadrukte de autonomie van gemeente en provincie. Maar in tegenstelling tot Geurts maakte Leenders wel duidelijk dat zijn partij megastallen ‘niet wenselijk’ acht. Voor D66 geldt hetzelfde. Aan het Nieuw Gemengd Bedrijf wilde woordvoerder Gerard Schouw evenwel geen woorden vuil maken: ‘Er lopen nog verschillende juridische procedures rondom de vergunningverlening voor de bouw van deze stal. Het is de vraag wat de Kamer daaraan kan doen tijdens die juridische procedures.’

En de verantwoordelijke staatssecretaris, Sharon Dijksma (PvdA)? Ook zij zweeg over het Nieuw Gemengd Bedrijf. Omdat alle procedures nog lopende zijn en omdat het Rijk in dezen geen partij is. Wel beklemtoonde ze dat ook het kabinet geen verdere industrialisering van de veehouderij wenst. Deze zomer komt ze met een wetsvoorstel dat die industrialisering moet tegengaan. 

Resumerend: met uitzondering van de VVD en mogelijk het CDA, dat zoals zo vaak een onduidelijke middenpositie inneemt, is iedereen tegen megastallen, inclusief de staatssecretaris en inclusief het kabinet. Niet onwaarschijnlijk is dat binnen afzienbare tijd een wet het licht ziet die paal en perk stelt aan megastallen. Dus geen megastal (in de vorm van het Nieuw Gemengd Bedrijf) in Grubbenvorst? Nee, dat zou een verkeerde conclusie zijn: zowel het kabinet als een Kamermeerderheid lijkt vooralsnog niet bereid de komst van het Nieuw Gemengd Bedrijf tegen te gaan. Samen hopen ze stilletjes dat de Raad van State de kastanjes voor hen uit het vuur haalt en het Nieuw Gemengd Bedrijf onderuit schoffelt. Ik hoop met hen mee – iets minder stilletjes. 

Top 5 – Boomspiegels rondom de Sevenumse parochiekerk

Ik zal het maar eerlijk zeggen: de afgelopen jaren heb ik me wat zorgen gemaakt om de Sevenummers. Zó tam, zó gewillig, zó gelaten: alles lieten ze maar over zich heen komen. Waar waren hun strijdbaarheid en hun spreekwoordelijke waersigheid in vredesnaam gebleven? Eeuwenlang stond Sevenummer zijn gelijk aan dwars zijn, tegen de keer in zijn. En ineens was die zo karakteristieke grondhouding verdwenen. Lieten ze zich zomaar piepelen, met als triest dieptepunt de annexatie door Horst, vijf jaar geleden: mak als lammetjes legden ze hun hoofd op het hakblok.

Gezien het voorgaande begrijpt u dat ik een juichkreet niet kon onderdrukken toen Dagblad De Limburger vrijdag berichtte dat Sevenum eindelijk weer eens in de contramine is. Het Sevenumse kerkbestuur ziet samenvoeging (‘clustering’) met een aantal Horster parochies niet zitten en heeft zijn hakken in het zand gezet. Zo ken ik mijn Sevenummers weer! Aan een ingehuurde mediator de schone taak de plooien weer glad te strijken. Vol verwachting zie ik uit naar het vervolg.

Iets van de Sevenumse waersigheid komt ook tot uiting in de boomspiegels rondom hun Fabianus- en Sebastianuskerk. Voor de goede orde: de boomspiegel is het stuk grond rondom een boom dat vrij is van gras, onkruid of bestrating. Boomspiegels heb je in tal van soorten en maten, maar de boomspiegels rondom een gebouw, en zeker een kerkgebouw, kenmerken zich doorgaans door uniformiteit – let er maar eens op. Zie bijvoorbeeld de boomspiegels rondom de Sint-Lambertuskerk in Horst.

Sevenum daarentegen kent een ongekend groot aantal verschillende boomspiegels rondom de Fabianus- en Sebastianuskerk. Zo’n groot aantal zelfs dat het samenstellen van een Horst-sweet-Horst top 5 van boomspiegels rondom de Sevenumse parochiekerk bepaald geen sinecure was. Desondanks is het me gelukt. Komt-ie:

5.

De klassieker onder de boomspiegels: vierkant. Opstaande rode klinkers markeren de grenzen van deze boomspiegel.

4.

Nog zo’n klassieker: de ronde boomspiegel, bij de Sevenumse parochiekerk omgeven door hetzij kinderkopjes hetzij rode klinkers. 

3.

Minder gebruikelijk edoch niet zeldzaam: de langwerpige boomspiegel. Boomspiegologen wordt het overigens droef te moede van borden en palen in de boomspiegel. 

2.

De gloriedagen van de vijfhoekige boomspiegel (die je met enige fantasie ook als ‘stervormig’ zou kunnen omschrijven) liggen helaas alweer ver achter ons. Des te mooier om er in Sevenum een aan te treffen. Koesteren!  

1.

Sevenumser dan deze vind je ze niet. Elk woord dat ik er verder aan zou wijden zou afbreuk doen aan deze unieke boomspiegel.

Klein mysterie 620 – Horster kluizenaar

2 februari vandaag. Mogelijk is het u ontgaan, maar 2 februari is de internationale Dag van de Religieuzen. Ik zal me niet beter voordoen dan ik ben: ook mij was het bestaan van de internationale Dag van de Religieuzen volkomen vreemd, totdat ik zaterdag in Dagblad De Limburger een artikel las over broeder Hugo, de enig overgebleven Nederlandse kluizenaar. Broeder Hugo heeft vandaag in het kader van de internationale Dag van de Religieuzen in Houthem het graf bezocht van de heilige Gerlachus, een illustere twaalfde-eeuwse kluizenaar (terzijde: valt zo’n bezoek eigenlijk wel te verenigen met een kluizenaarsbestaan?).

Een mooiere aanleiding om het eens over onze zeventiende-eeuwse Horster kluizenaar te hebben, is nauwelijks denkbaar. Ik doe dit op gezag van H.G. ter Voert, die op 26 april 1952 in De Echo van Noord-Limburg een stukje publiceerde onder de titel ‘De kluizenaar van Horst’ (ook te vinden in deel 8 van Oud Horst in het nieuws). Daarin meldt Ter Voert dat op 20 augustus 1686 de ‘eerzame jonkman’ Derick Tijsen zijn opwachting maakte bij de bestuurders van Horst. Tijsen verklaarde een ‘eenzaam, geestelijk en godvruchtig’ leven te willen beginnen, ‘tot meerdere eer en glorie van God en tot bevordering van zijn eigen zaligheid’. Hij was daarom voornemens een kluis (woonvertrek van een kluizenaar) te bouwen. Aan de vrijvrouwe van Horst vroeg Derick vrijstelling van een aantal verplichtingen die hij had als inwoner van Horst. De vrijvrouwe streek over haar hart en Derick verkreeg de gewenste vrijstelling op voorwaarde dat hij zich behoorlijk zou gedragen.

Hij bouwde aan de Herstraat – op een stukje grond van zijn moeder – een kluis. Zes jaar lang werd geen wanklank vernomen, maar in 1692 kwam plotsklaps een einde aan Dericks kluizenaarsbestaan. Op 26 juni van dat jaar bepaalde de kerkelijke rechtbank dat Derick z’n kluizenaarsbaard moest afscheren en z’n habijt diende af te leggen. Daar bleef het niet bij: Derick moest tevens op de zevende zondag na Pinksteren gehuld in een wit kleed en met een brandende kaars in z’n hand in het openbaar de pastoor en de parochianen vergiffenis vragen voor de ergernis die hij had veroorzaakt. Bovendien legde de kerkelijke rechter hem een gevangenisstraf of een boete van tien gouden daalders op.

Wat had Derick misdaan? Ter Voert heeft er de vinger niet op weten te leggen. Ik zou natuurlijk zelf een archivalische speurtocht kunnen ondernemen, maar a) kon dat wel eens een lastige exercitie blijken te zijn en b) heeft speculeren over de reden van de door Derick veroorzaakte ergernis ook wel wat. Wat had u gedacht van gedoe met vrouwen – vermoedelijk meer tot bevordering van zijn eigen zaligheid dan tot meerdere eer en glorie van God?

Klein mysterie 619 – Gasthoês (6)

Het unieke concept van Herberg De Troost in ’t Gasthoês, wat behelst dat nu eigenlijk? In navolging van burgemeester Kees van Rooij (klik hier) heeft nu ook verantwoordelijk wethouder Ger van Rensch duidelijkheid verschaft. En wel gisteren tijdens de vergadering van de commissie Samenleving. U kunt zijn uitleg hier beluisteren (ga naar 2.05.00), maar voor uw gemak heb ik de 186 woorden waarin de wethouder alle onduidelijkheid over het Herberg De Troostconcept uit de wereld helpt ook maar even uitgetikt. Komen ze:

‘Ik denk eerlijk gezegd dat we Herberg De Troost misschien te vaak noemen. Wat wij in ’t Gasthoês zouden willen incorporeren, is de herberggedachte. En de herberggedachte hebben wij gekregen in samenspraak met Herberg De Troost. Maar je moet dat in feite los zien van elkaar. Wij willen dat ’t Gasthoês een herberg wordt, waar de Horstenaren welkom zijn, waar ze zich thuis voelen, waar ze een hapje en een drankje kunnen krijgen, waar ze elkaar kunnen ontmoeten, waar kruisbestuiving op allerlei gebieden zou kunnen plaatsvinden. En ín die Herberg ’t Gasthoês is ook plaats voor Herberg De Troost, die daar haar activiteiten zou kunnen huisvesten. Dus de uitvalsbasis van Herberg De Troost als organisatie. Maar die zou plaats kunnen hebben als huurder van Herberg ’t Gasthoês. In die zin is het niet zo dat Herberg De Troost alléén maar bepalend is voor wat we in ’t Gasthoês zouden willen. Zij zijn wel een heel belangrijk onderdeel daarvan omdat we het concept aan hen ontlenen en omdat hun concept een duidelijk aantrekkende, aanzuigende werking zou hebben op mogelijke andere gebruikers en zou kunnen leiden tot kruisbestuiving.’

Duidelijk toch?

Top 5 – Horster ondergoedadvertenties

In De Volkskrant (klik hier), in Linda (klik hier) en de Süddeutsche Zeitung (klik hier). En nu als kers op de taart ook nog op Horst-sweet-Horst! En dat allemaal in één week. En dan is z’n boek nog niet eens verschenen, kun je nagaan.

Nieuwsjunks hebben ongetwijfeld aan de voorgaande vier zinnen genoeg om te weten dat het hier om Jan-Dirk van der Burg gaat. De meest veelzijdige fotograaf van Nederland en verre omstreken staat opnieuw in het brandpunt van de belangstelling. U kent Jan-Dirk als het goed is van publicaties over onder meer olifantenpaadjes, Nelson Mandelavernoemingen en Iraanse censuuringrepen in kranten toegestuurd aan correspondent Thomas Erdbrink (Onze man in Teheran – u kijkt toch wel elke zondag naar het beste dat de Nederlandse televisie momenteel te bieden heeft?). Mocht u Jan-Dirk daar toch niet van kennen, dan kent u ’m ongetwijfeld wel van z’n Tweetbundels en in het bijzonder van de bundel exclusief gewijd aan het Horster Twitterkanon Elly Michiels-Fleuren. Maar nu, nu heeft Jan-Dirk zich toegelegd op onderbroeken. Niet zomaar onderbroeken, nee Calvin Klein-onderbroeken. Excuseer: juist geen Calvin Klein-onderbroeken, maar Calven Klaim-, Galvin Klain-, Calven Kliem- en Kalvi Klan-onderbroeken.

Waar anderen ter herinnering aan buitenlandse reizen ansichtkaarten, wandelstokplaatjes, postzegels, munten of hotelzeepjes mee naar huis nemen, daar stopt Jan-Dirk als dierbaar souvenir lokale nepversies van Calvin Klein-onderbroeken in z’n koffer – je bent man van de wereld of je bent het niet. Die collectie neppers ligt ten grondslag aan het nieuwste project van Jan-Dirk. Hij liet een model (op onderstaande foto vakkundig gesecondeerd door Jan-Dirks vriendin Eefje) poseren in de onderbroeken en fotografeerde het in de stijl van de Calvin Klein reclamefoto’s. De fotoserie is gebundeld in Calvin Klein – The Dyslexic Collection, dat morgen wordt gepresenteerd. Prijs 13,45 euro, oplage 500, dus haast u om het te bestellen (klik hier).

Nu wil het toeval dat Horst een dorp is met een groots textielverleden. Een groots textielverleden vraagt om een groots textielmuseum. En dat heeft Horst sinds een aantal jaren in huis met Museum De Kantfabriek. Een museum dat telkens weer laat zien hoe over en met textiel de meest verrassende en sprankelende, prachtig vormgegeven tentoonstellingen te maken zijn. Dus waarom de onderbroekencollectie van Jan-Dirk niet naar Horst gehaald? Ik zeg: een gemiste kans als Calvin Klein – The Dyslexic Collection – The Exhibition binnenkort niet te zien zou zijn in Museum De Kantfabriek.

Nu het nog niet zover is en bij gebrek aan Horster Calvin Klein-neppers ben ik wel gedwongen het in een andere (onderbroeken)hoek te zoeken: de Horst-sweet-Horst top 5 van Horster ondergoedadvertenties. Komt-ie:

5. De Echo van Noord-Limburg, 27 mei 1966:

Ook wel bekend in deze versie, afkomstig uit De Echo van Noord-Limburg van 16 september 1966:

4. De Echo van Noord-Limburg, 18 maart 1950:

3. De Echo van Noord-Limburg, 2 oktober 1970:

2. De Echo van Noord-Limburg, 9 augustus 1952:

1. De Echo van Noord-Limburg, 11 april 1953:

Intermezzo – Dikke DAF

Toen het zaterdagochtend hard sneeuwde, plaatste ik dit berichtje met foto op de Horst-sweet-Horst Facebookpagina:

‘In de strijd tegen de sneeuw is nu op diverse plaatsen in Horst aan de Maas het leger ingezet. Op bijgaande foto zijn de manschappen heroïsch in de weer aan de Meterikseweg in Horst.’

Dit leidde tot de volgende reactie van de in Melderslo geboren en opgegroeide Joost Claassens:

‘In de jaren zestig van de vorige eeuw kwam Het Leger vaker in Horst, op manoeuvre. De vervaarlijke tank op deze foto werd toen uitgebeeld door een Dikke DAF (voor de niet dienstplichtigen: een vrachtauto) aan beide zijden van bordkartonnen platen te voorzien, met daarop de zijkant van een tank geschilderd. Het geheel was ook nog van een kachelpijp voorzien, een tank moet toch ook een masculien geval als een kanon hebben! Verder is Het Leger ook nog te prijzen voor zijn inzet in een extreem droge zomer, koeien stonden zieltogend smachtend in de wei, enkel dor gras, tot er met een aantal Dikke DAF’s bietenloof uit Brabant werd aangevoerd. Dit heeft veel dierenleed voorkomen en het heeft de economie van Melderslo een ferme zet gegeven. Het Leger kan dus niet meer kapot.’

Prachtig toch? Op mijn vraag of hij geen foto had van die dikke DAF stuurde Joost me vervolgens een privébericht, dat nog veel prachtiger is dan zijn eerste reactie (klik op de tekeningen om ze te vergroten):

Geen foto, wel een tekening die ik in 1961 in klas 1 van het RK Lyceum voor Jongens Immaculatae Conceptionis der Paters Franciscanen te Venray heb gemaakt.

Het betrof een brand in 1959 waarvan de rook in Melderslo te zien was, naast de sensatie van de zich voortspoedende brandweerauto’s en later de Dikke DAF’s met soldaten van de kazerne in Venlo voldoende om ons op de fietsen naar de plek des onheils, vele hectaren bos, te spoeden. Ik heb er slechts een 7 1/2 voor gekregen van de fameuze meneer Min. Te zien zijn diverse technieken om bosbranden te blussen, zoals spuiten van water, vuurharken en graven van brandgangen. Er zit ook een grapje in: het waarschuwingsbord “voorzichtig met vuur” staat zelf in brand. Waar midden in het bos het water werd gehaald, zie de dikke slang in het midden, is mij een raadsel, misschien met een motorpomp uit het Schuitwater. Er staat ook een klein uitgevallen Dikke DAF op de tekening.

Als bonus uit dezelfde periode een “Groeten uit Melderslo” prentbriefkaart, met naast kerk, ruïne en het houten huis [Vlasvenstraat 20], ook de ruïne van de oude kerk.

Waarop ik Joost, na dankzegging voor beide tekeningen en het bijbehorende verhaal, liet weten dat die meneer Min dan wel fameus mocht zijn geweest, maar in dit geval in mijn ogen toch een lelijke uitglijer had gemaakt met dat lage punt. Wat zou Joost er trouwens van vinden als ik onze dialoog niet zou laten verdwijnen in de krochten van Facebook maar zou opwaarderen tot een volwaardig weblogstukje? Zijn reactie:

‘Lees hier het relaas van de brand, inclusief de brandweer van Horst en militairen uit Venlo en zelfs Roermond en Weert. Het was dus 1959, toen zat ik nog op de RK Lagere School te Melderslo. Ongetwijfeld zal ik in het tekencahier bij Meester van Rijswijck ook al geprobeerd hebben mijn ervaringen beeldend weer te geven, ik zag blijkbaar mijn kans schoon om meteen op de eerste klas in Venray een groter publiek te bereiken en dan krijg ik ook nog eens, zestig jaar later, via jou het podium van de wereld! Dus ga je gang!’

Bij dezen.

N.B. Joost liet me ook nog weten dat zijn verhaal op het punt van de legerinzet bij de droogte bij verificatie niet helemaal correct bleek: het veevoer werd gelost op het plein bij de Boerenbond in Melderslo en werd daar opgehaald door de boeren. Zie ook hier.

Klein mysterie 618 – Moelbaerenbos

Deze week een e-mail ontvangen van Roel van den Bekerom: 

‘Gisteren had ik met wat mensen een discussie over de Kasteelse Bossen. Liggen die helemaal in Horst of hoort een deel bij “de Melderse”. Als je het iemand uit Melderslo vraagt zal die zeggen dat het “Endekuulke” bij Melderslo hoort. De grens zou bij de Herenbosweg liggen, de woningen aan de Herenbosweg zijn immers ook Melderslo. Nachtegaallaan idem dito. Waar ligt eigenlijk de grens tussen Melderslo en Horst, en maakt Melderslo aanspraak op de Endekoel? :-)’

Alsof je met een moker op je hoofd wordt geslagen. Een deel van de Kasteelse Bossen (zelf prefereer ik nog altijd Moelbaerenbos) bij Melderslo? Alleen de gedachte al! Eenmaal bekomen van de ergste verontwaardiging heb ik Roel vrij politiek correct geantwoord dat grenzen tussen dorpen bij mijn weten niet exact zijn gedefinieerd, dat mogelijk de parochiegrenzen een rol spelen bij de Melderslose aanspraken op de Moelbaerenbos en dat wat mij betreft de Moelbaerenbos van ons is zolang de Melderslonaren niet kunnen bewijzen dat-ie van hun is.

Twee dagen later, óp d’n aet bij J. en de uit Melderslo afkomstige I. Langs m’n neus weg vraag ik of het deel van de Moelbaerenbos waar het Aendekuulke ligt bij Horst of bij Melderslo hoort. I.: ‘Bij Melderslo natuurlijk! De Herenbosweg en de Nachtegaallaan zijn de grens!’ Wel godverdegodver!

Misschien is het toch goed dat ik voor één keer m’n politieke correctheid laat varen en voor eens en voor altijd dit blijkbaar in Melderslo wijdverbreide misverstand naar het rijk der fabelen verwijs. Want laat duidelijk zijn: de hele Moelbaerenbos was van Horst, is van Horst en zal altijd van Horst blijven. Het bos, inclusief Slooi (Sloëj), Konijnswarande (Kniensvrang) en Eendenkooi (Aendekuulke), behoorde eertijds bij de bezittingen van kasteel Huis ter Horst. En kasteel Huis ter Horst = Horst. Van Melderslo had toen nog niemand gehoord. Pas nadat de Horster gemeenteraad in zijn oneindige goedheid (of was het een vlaag van verstandsverbijstering?) in 1916 besloot in te stemmen met de bouw van een lagere school kwam Melderslo enigszins tot ontwikkeling. Reden te over om Horst eeuwig dankbaar te zijn. Reden te over ook om je koest te houden als dorpje dat net komt kijken, als dorpje dat niet eens nat achter de oren is. Zou je denken. In plaats daarvan blijken de Melderslonaren zich dus te bezondigen aan een ordinair staaltje landjepik. Met hun grijpgrage vingers blijken ze te morrelen aan ons cultuurhistorisch erfgoed. Kan dat alsjeblieft afgelopen zijn? Laten ze zich lekker terugtrekken op hun eigen nepruïne!

En anders wordt het misschien eens tijd voor een Horster strafexpeditie.

Pedanterie in de periferie is wel het laatste dat we op dit moment kunnen gebruiken.

Klein mysterie 617 – Atrium (3)

Hoewel mij geen actuele plannen bekend zijn die op enigerlei wijze afbreuk doen aan het atrium van de (Horster) Sint-Lambertuskerk en hoewel verantwoordelijk wethouder Van Rensch vier jaar geleden nog heeft gezegd dat het ‘ondenkbaar’ is dat het atrium wordt opgeofferd aan megalomane centrumplannen (klik hier), kan het geen kwaad op gezette tijden de onschendbaarheid van het atrium nog eens te benadrukken. Want zoals bekend zijn plannetjesmakers altijd kort van memorie en de crisis ten spijt hebben de plannetjesmakers op wonderbaarlijke wijze het hoofd boven water weten te houden.

De Sint-Lambertuskerk is gebouwd naar een ontwerp van Alphons Boosten. Terwijl de bouw nog moest beginnen, kwam Boosten op 2 januari 1951 te overlijden. Vervolgens werd Jan Witteveen, sinds 1946 verbonden aan het architectenbureau van Boosten, verantwoordelijk voor de uitvoering van de werkzaamheden. Toen de Sint-Lambertuskerk in 1977 25 jaar bestond, blikte De Echo van Noord-Limburg uitvoerig terug op de bouw met de toen 77-jarige Witteveen. In het door Jan Derix opgetekende gesprek komt uiteraard ook het atrium ter sprake. Witteveen legt uit dat Boosten aan de westzijde (de huidige atriumzijde) eigenlijk een groot plein had gewild: ‘Boosten wou een grote ruimte die de kerkganger eerst tot een zekere inkeer zou kunnen brengen. Toen dat niet ging door een groot plein om de kerk aan te leggen, heeft hij dat atrium bedacht.’

Ten tijde van het gesprek stond tegenover het atrium nog het patronaat. Een sta-in-de-weg voor het atrium, aldus Witteveen: ‘Het patronaat is een lelijk ding, dat moet eigenlijk weg. Als het patronaat weg zou zijn, kreeg je een ideale ruimtelijke werking voor het atrium.’ Enkele jaren later ging het patronaat inderdaad weg, maar Boosten en Witteveen zouden zich ongetwijfeld omdraaien in hun graf als ze wisten wat er voor in de plaats is gekomen.

Openbreken van het atrium, zou dat misschien iets zijn? Witteveen: ‘Nee, dat kan niet. Een atrium moet gesloten zijn. Je kunt van zo’n atrium toch geen passage gaan maken?’

Witteveen gruwt al evenzeer van de gedachte het atrium om te toveren in een soort overdekte markt: ‘Als men het atrium al ergens anders voor zou willen gebruiken, laat men er dan sommige tentoonstellingen in houden. Van beeldhouwwerken bij voorkeur, maar dan niet die wildemansdingen.’ Zelfs een fontein acht hij uit den boze: ‘Mijn opvatting is dat het atrium moet blijven zoals het is. En zoals het bedoeld is. Een gesloten ruimte. (…) Het atrium aan de romaanse kerken heeft nooit een andere functie gehad dan de mensen in de sfeer brengen, om in de goede stemming de kerk te betreden. Het was gewijde grond.’

Jan Derix sluit het gesprek en het stuk in stijl af: ‘Wij hopen nu maar dat degenen die voor het toekomstig beleid rond deze monumentale kerk verantwoordelijk zijn, zich bepaalde opmerkingen van u ter harte zullen nemen.’ Objectieve journalistiek is anders, maar de boodschap is ook een kleine dertig jaar later nog altijd actueel.

Klein mysterie 616 – Gasthoês (5)

Na lezing van het 23 bladzijden tellende ‘Voorstel tot het vaststellen van de kaders om te komen tot de revitalisering van het cultureel centrum ’t Gasthoês in Horst’ (klik hier en vervolgens op 07a rv) is één ding me ondanks alle verhulgelul en vaagtaal duidelijk: die Herberg De Troost in ’t Gasthoês, die komt er. Zes scenario’s werkte het gemeentebestuur uit voor de toekomstige opzet en exploitatie van het cultureel centrum. In vijf daarvan is een hoofdrol weggelegd voor Herberg De Troost. Aan het enige scenario zonder Herberg De Troost zijn volgens het college zoveel nadelen verbonden dat de gemeenteraad wel helemaal van de ratten besnuffeld zou zijn als hij op 10 februari uitgerekend voor uitwerking van dit scenario zou kiezen.

Kiezen voor Herberg De Troost betekent kiezen voor een ‘uniek’ concept, aldus het college. Wat dat concept precies inhoudt en wat het unieke eraan is, blijft ook ditmaal vaag. Best vreemd voor een miljoeneninvestering. De gemeenteraad valt daarom niet langer serieus te nemen als hij op 10 februari al een keuze voor een van de scenario’s zou maken. Eerst dient er eindelijk klaarheid te komen over wat dat Herberg De Troostconcept nu precies behelst. Toon de meerwaarde van dat concept eens aan, bijvoorbeeld aan de hand van een aantal concreet uitgewerkte voorbeelden. En hoe ziet de organisatievorm van Herberg De Troost eruit? Uit wie bestaat Herberg De Troost? Worden Herberg De Troostmensen gedetacheerd in ’t Gasthoês? Zo ja, hoeveel? Voor hoeveel uur? Waaruit bestaat de expertise van de Herberg De Troostmensen? In het raadsvoorstel wordt geschermd met de persoonlijke kennis en vaardigheden en het ‘zeer uitgebreid netwerk’ van de leden van het Herberg De Troostcollectief. Dat wekt de indruk dat het concept staat of valt bij de inbreng van enkele personen. Welke waarborgen zijn er voor continuïteit?

Het kan toch niet zo lastig zijn een en ander in een notitie van een bladzijde of tien te verwoorden? Bij gebrek aan een of meerdere uitgewerkte alternatieven voor Herberg De Troost zou er voor de gemeenteraad ook dan nog altijd niet daadwerkelijk iets te kiezen vallen, maar de huidige spraakverwarring over Herberg De Troost zou tenminste tot het verleden behoren. Sowieso valt te verwachten dat ook het provinciebestuur een deugdelijke onderbouwing van het Herberg De Troostconcept eist alvorens een miljoen of drie, vier onze kant op te laten gaan. Dat die provinciale miljoenenbijdrage cruciaal is, wordt overigens fraai verhuld in het raadsvoorstel. Blijkbaar beschouwt het college de provinciale steun als een feit. Is hierover in de achterkamertjes misschien al een deal gesloten?

Er valt warempel nog wel meer te zeggen over dit raadsvoorstel. Zo moet ik een andere keer misschien maar eens wat woorden vuilmaken aan de manier waarop het college de bibliotheek ’t Gasthoês probeert in te rommelen. Voor nu wil ik het laten bij een oproep tot openbaar eerherstel voor Toon Poels. Dit voormalige CDA-gemeenteraadslid hamerde in de voorvorige raadsperiode tot vervelens toe op de noodzaak van een ontmoetingsruimte in Hof te Berkel. Telkens werd hij weggehoond: haha, die Poels toch, snapt hij nou werkelijk niet dat een ontmoetingsruimte niet past in het unieke concept van Hof te Berkel? En nu: zonder blikken of blozen pleit het college in het raadsvoorstel voor een ‘laagdrempelige ontmoetingsfunctie voor ouderen in ’t Gasthoês’ omdat die in Hof te Berkel niet voorhanden is. Het kan verkeren.