Intermezzo – Woo-verzoek (5)

Op 4 april vorig jaar vroeg ik de gemeente Horst aan de Maas in het kader van de Wet open overheid (Woo) om mij inzage te geven in de notulen van de aandeelhoudersvergaderingen van Greenport BV. Over wat er daarna gebeurde publiceerde ik op 3 januari hier een stukje. Kort samengevat: de gemeente besloot op 6 juni de gevraagde notulen niet aan mij te verstrekken. Daarop diende ik op 9 juli een bezwaarschrift in tegen dit besluit. Dit werd op 19 september behandeld in een hoorzitting van de onafhankelijke commissie voor de behandeling van bezwaarschriften en klachten. Het enige dat ik daarna nog van de gemeente hoorde was dat ze, tegen alle wettelijke bepalingen in, meer tijd nodig had voor een besluit.

Ruim een week na de publicatie van mijn stukje werd de stilte ineens doorbroken. Gevolg van mijn stukje? Wie weet. Hoe dan ook kreeg ik op 11 januari een telefoontje van de gemeente. En een dag later een e-mail. Met daarin het op 13 november gedateerde advies van de onafhankelijke commissie voor de behandeling van bezwaarschriften en klachten aan het gemeentebestuur. Uit dat advies:

‘Na bestudering van de informatie waar door bezwaarmaker om is verzocht, komt de commissie tot de conclusie dat het college ten onrechte besloten heeft om de gevraagde informatie niet openbaar te maken. (…) De notulen worden niet aangemerkt als vertrouwelijk aan de overheid meegedeelde bedrijfs- of fabricagegegevens. (…) Het bezwaar is gegrond.’

Bloemetjes buitengezet omdat ik dan eindelijk inzage kreeg in de gevraagde notulen? Vlag uit? Champagnefles ontkurkt? Op tafel staan dansen? Niets van dat alles. Wel met beide benen op de grond gezet: het advies van de onafhankelijke commissie voor de behandeling van bezwaarschriften en klachten is niet meer dan een advies aan het gemeentebestuur. Dat moet vervolgens een besluit nemen, waarbij het het advies kan negeren. Dat besluit of ik de gevraagde notulen wel of niet mag inzien laat nu alweer tien weken op zich wachten. En het kan ook nog wel even duren voordat het komt, aldus de gemeente:

‘Aangezien de Wet open overheid ons verplicht om in dit geval elke aandeelhouder en het ontwikkelbedrijf in de gelegenheid te stellen om daarover hun zienswijzen te geven en vervolgens een bestuurlijk besluit moet worden genomen over de te nemen beslissing op uw bezwaarschrift, voorzien wij bij nader inzien (en in tegenstelling tot wat is aangegeven in de e-mail van 29 november jl.) dat het niet lukt om dit in januari af te ronden. Wij hopen en streven ernaar om u in februari de beslissing op bezwaarschrift toe te zenden. Wij zullen u van dit proces op de hoogte houden.’

‘Hopen en streven.’ Klinkt anders dan ‘We zullen ons stinkende best doen’. Of ‘Onderste steen boven’. Toch vertrouw ik erop dat het gemeentebestuur het advies van de onafhankelijke commissie voor de behandeling van bezwaarschriften en klachten opvolgt. En besluit mij inzage te verstrekken in de notulen van de aandeelhoudersvergaderingen van Greenport BV. Om die uit juristen bestaande commissie niet te schofferen. Maar ook om te laten zien dat het geen praatje voor de vaak was wat verantwoordelijk wethouder Eric Beurskens (Essentie) afgelopen dinsdag tijdens de raadsavond zei (klik hier en ga naar 3.09.21 uur) toen het ging om Grondexploitatiemaatschappij Californië (onderdeel van Greenport Venlo): ‘We streven in deze situatie naar volledige transparantie.’

Intermezzo – Carnavalsetalage (2)

Drie weken voor het begin van De Drie Dolle dagen heeft de Horst-sweet-Horst vakjury weer zijn jaarlijkse rondje door Horst aan de Maas gemaakt om de winnaar te bepalen van de Horst-sweet-Horst-prijs voor de fraaist gedecoreerde carnavalsetalage van de gemeente. Na rijp beraad heeft de jury unaniem besloten de prijs voor het 333e achtereenvolgende jaar toe te kennen aan De Greef Stoffen. De welgemeende felicitaties van de voltallige Horst-sweet-Horst-redactie gaan uit naar directie en personeel van de textielwinkel aan de Meterikseweg in Horst.

Horst in oude ansichten (3) – Loevestraat

Jaren zestig. Vijfde week van de eindeloze grote vakantie. Wie zich al de luxe van een vakantie elders kan permitteren, komt doorgaans niet verder dan de Schatberg. Valkenburg en de Ardennen vallen soms ook nog net binnen het bereik. Alleen niet voor bewoners van de Kortestraat. Zij dienen hun vakantiegevoel vooral te puren uit hun Franse balkons. Vleugje Méditerranée dat naar binnen waait. Kinderen? Die moeten zichzelf maar zien te vermaken. Voetballen, spelletjes doen, beursje trekken, schupe. Vooral schupe. Maar in de vijfde week van de grote vakantie heeft de landerigheid het definitief gewonnen. Nergens geen zin meer in. Zelfs niet in schupe. Verveling, bij god niet weten wat te doen. Uiteindelijk zijn ze maar met z’n drieën op de stoep gaan zitten. Voor een keer heeft zelfs de in de verte lonkende Moelbaerenbos hen niet kunnen verleiden. Dan doorbreekt een auto de lethargie. Vader! Z’n zoon zwaait naar hem. Z’n twee vriendjes blijven onaangedaan zitten, de ene in kleermakerszit, de andere heeft z’n linkerbeen onder z’n rechter gemanoeuvreerd. Hun aandacht richt zich niet op hun vriendje en diens in gedachten verzonken vader, maar op iets of iemand aan de overzijde van de Loevestraat, bij de voormalige melkfabriek. De fotograaf?

Horst in oude ansichten (2) – Gebr. Van Doornelaan

Frisheid. Rust. Ruimtelijkheid. Strakke vormgeving, geen overbodige franje. Een idylle in zwartwit. Of zie ik het te gekleurd? Misplaatste nostalgie van een kind van de Norbertuswijk?

‘Gebr. Van Doornelaan.’ Inderdaad. Maar minstens zoveel Schutroedeplein. Zielloos plein, toen al. Bestrating in de trant van een parkeerplaats. Terwijl het geen parkeerplaats was. Mooie betonnen bloembakken, in een wat curieuze opstelling.  

Op de achtergrond de BLO in aanbouw.

Het braakliggend terrein rechts zou later plaatsmaken voor zielloze garageboxen en nog ziellozer woningen. Fungeerde dat braakliggend terrein niet tijdelijk als trapveldje? Twijfel. Stond op dat braakliggend terrein niet tijdelijk een frietkot? Minder grote twijfel. Uiterst rechts de een jaar of tien geleden helaas gesloopte maisonnettes. Lag daarnaast geen trapveldje? Nauwelijks twijfel.

Glansrijke winnaar van de strijd om de hoogste antenne is de antenne van, beredeneerd gokje, Van Stratum, pal naast de tweede lantaarnpaal van links. Strakker dan strak, die twee middelste lantaarnpalen. Pronkstukken van de wijk.

Twee jongetjes in korte broek op het helderwitte trottoir. Ze staren naar een vrouw met kinderwagen die flaneert over het Van Doornelaan-asfalt. Tafereel dat aanzienlijk aan allure zou hebben gewonnen zonder die twee geparkeerde auto’s. Een winkelboulevard had het moeten worden, de Van Doornelaan. Het bleef bij tekentafelwerkelijkheid.  

Intermezzo – Woo-verzoek (4)

 

2023 was voor mij ook het jaar van mijn eerste Woo-verzoek aan de gemeente Horst aan de Maas. En ook het jaar van mijn tweede Woo-verzoek aan de gemeente Horst aan de Maas. Niet geheel uitgesloten dat ik er ooit een boek over ga schrijven. Voor nu een beknopt feitenrelaas. (Voor de goede orde: een Woo-verzoek is een vraag om openbaarmaking van informatie die zich bij de overheid bevindt. Dit is geregeld in de Wet open overheid (Woo).)

4 april: ik dien een Woo-verzoek in bij de gemeente Horst aan de Maas waarin ik vraag om alle notulen van de aandeelhoudersvergaderingen van Greenport BV plus alle besluiten van het gemeentebestuur betreffende Californië BV.

24 april: bericht van de gemeente dat het niet lukt om binnen de wettelijke beslistermijn van vier weken een besluit te nemen over mijn verzoek. De gemeente verlengt de beslistermijn conform de wet met twee weken, tot 16 mei.

11 mei: bericht van de gemeente: ‘Het lukt ons helaas niet om uiterlijk op voornoemde datum een besluit te nemen op uw verzoek. Daarvoor bieden wij u onze excuses aan! Wij doen ons best om uiterlijk aan het einde van deze maand een besluit op uw verzoek te nemen.’ En verder: ‘Met betrekking tot de gevraagde verslagen/notulen van de aandeelhoudersvergaderingen van Greenport BV merk ik op dat die niet aan u zullen worden verstrekt.’

31 mei: nog altijd geen besluit.

6 juni: bericht van de gemeente dat ze heeft besloten mij de besluiten van het gemeentebestuur betreffende Californië BV te verstrekken. En verder: ‘De gevraagde verslagen van de aandeelhoudersvergaderingen van Ontwikkelbedrijf Greenport Venlo B.V. zijn weliswaar in ons bezit, maar worden niet aan u verstrekt.’

9 juli: ik dien een bezwaarschrift in tegen het niet verstrekken van de notulen van de aandeelhoudersvergaderingen van Greenport BV.

15 augustus: uitnodiging van de gemeente voor een hoorzitting van de onafhankelijke commissie voor de behandeling van bezwaarschriften en klachten op 19 september.

19 september: hoorzitting waarin de gemeente en ik onze standpunten toelichten. De onafhankelijke commissie zal vervolgens een advies geven aan het gemeentebestuur over de afhandeling van het bezwaarschrift. ‘U ontvangt deze beslissing, samen met het advies van de commissie, uiterlijk 10 oktober 2023. Als deze termijn niet haalbaar is mag deze met 6 weken worden verdaagd. Mocht dit het geval zijn dan stellen wij u tijdig hiervan op de hoogte.’  

10 oktober: nog altijd geen beslissing.

12 oktober: ik ontvang een 9 oktober gedateerde brief van het gemeentebestuur. ‘Omdat de behandeling van uw bezwaarschrift meer tijd vergt dan aanvankelijk gedacht werd, lukt het ons niet om vóór 10 oktober 2023 een besluit te nemen. Wij maken daarom van de mogelijkheid gebruik die artikel 7:10 Algemene wet bestuursrecht biedt, om het nemen van de beslissing op uw bezwaarschrift met 6 weken uit te stellen tot 21 november 2023.’

21 november: nog altijd geen beslissing.

26 november: ik mail naar de gemeente over het uitblijven van een beslissing. ‘Tot mijn grote teleurstelling werd de termijn van 10 oktober niet gehaald. Tot mijn grote ergernis is blijkbaar ook de termijn van 21 november niet gehaald. Tot mijn grote woede heeft u mij daarvan niet in kennis gesteld.’

29 november: mail van de gemeente. ‘Wij willen onze excuses aanbieden voor het feit dat het ons niet is gelukt om tijdig, dat wil zeggen uiterlijk 21 november 2023, een beslissing op uw bezwaarschrift te laten nemen. Wij begrijpen uw teleurstelling dat u hierover niet tijdig bent geïnformeerd. Op 13 november jl. ontvingen wij het advies van de bezwarencommissie. Wij moeten ook met de andere aandeelhouders bespreken hoe om te gaan met de vertrouwelijkheid van de verslagen. Dit overleg zal pas op 13 december plaatsvinden. Dit betekent dat ons college naar verwachting in de loop van januari een beslissing op uw bezwaarschrift zal nemen. Mocht dat bij nader inzien onverhoopt niet lukken, dan zullen wij u daarover berichten.’

29 november: ik dien een nieuw Woo-verzoek in bij de gemeente Horst aan de Maas: ‘Ik vraag hierbij om inzage in alle documenten, (gespreks)verslagen, mails, whatsappberichten en andere correspondentie aanwezig ten gemeentehuize inzake het Woo-verzoek van W.J. Moorman dd 4-4-2023.’

29 november: bericht van de gemeente: ‘Uw Woo-verzoek hebben wij op 29 november 2023 ontvangen. U krijgt binnen 4 weken een reactie van de gemeente.’

30 november: ik mail de gemeente over de op 29 november van haar ontvangen mail. ‘Mijn communicatie met de gemeente Horst aan de Maas over mijn Woo-verzoek van 4 april kenmerkt zich door een aaneenschakeling van onzorgvuldigheden van de zijde van de gemeente. Daarvoor worden dan in sommige gevallen excuses aangeboden. Vervolgens gaat men dan weer over tot de orde van de dag. Uw excuses zou ik pas als oprecht ervaren als u had laten blijken dat die excuses zich ook vertalen in daden. Bijvoorbeeld door gewoon uitvoering te geven aan het advies van de bezwaarcommissie. Of door mij, in afwachting van het besluit van het college en ter compensatie van het overschrijden van de wettelijke beslistermijn door de gemeente, alvast het advies van de bezwarencommissie toe te zenden. In plaats daarvan laat u mij weer minimaal twee maanden lijdzaam afwachten.’

27 december: de vier weken waarbinnen de gemeente zou reageren op mijn Woo-verzoek van 29 november zijn verstreken zonder dat ik een reactie heb ontvangen.

3 januari: ook ruim 25 weken na het indienen van mijn bezwaarschrift en zes weken na de overschrijding van de wettelijke beslistermijn over mijn bezwaarschrift heeft de gemeente nog altijd geen besluit genomen over mijn bezwaarschrift. Ook een week na het verstrijken van de wettelijke reactietermijn op mijn Woo-verzoek van 29 november heb ik nog altijd geen reactie ontvangen. Op mijn mail van 30 november heb ik evenmin een reactie ontvangen.

Tussenconclusie: Something is rotten in the State of Denmark.

N.B. Klik hier, hier en hier voor eerdere Horst-sweet-Horst-stukjes over mijn eerste Woo-verzoek.

Horst in oude ansichten (1) – Lts, Gebroeders van Doornelaan

Gezegend de tijden waarin een modernistisch schoolgebouw nog onderwerp van een ansichtkaart kon zijn. Het werd geopend op 23 mei 1964. Destijds misschien wel het langste gebouw van Horst?

Weinig herinneringen aan, ben er, met uitzondering van de aanpalende gymzaal, nooit binnen geweest.

Markant afscheidingsmuurtje tussen trottoir en gazon. Een tot voetballen uitnodigend gazon. Toch werd bij mijn weten nauwelijks gehoor gegeven aan die uitnodiging. Vanwege het wakend oog van schooldirecteur Flapper – gezegend de tijden waarin schooldirecteuren nog voornaamloos door het leven gingen – die pal tegenover gazon en school woonde?

De lts was voor mij vooral Achter de lts.
‘Vanmiddag voetballen?’
‘Ja!’
‘Waar?’
‘Achter de lts.’

Voetbalkleren aan, bal onder bagagedrager, fiets op, lts rechts laten liggen, onverharde weg op tussen Van Doornelaan en hockeyvelden. En daar lag Achter de lts dan. Grasveld ter grootte van misschien wel twee voetbalvelden, aan de ene lengtezijde geflankeerd door de hockeyvelden, aan de andere door een rij hoge populieren, strak in het gelid. Vrij egaal veld. Partijtjes, alleen maar partijtjes. Tot de vijf. Of tien. Geen doelen, in elk geval lange tijd niet. Jassen en andere kledingstukken fungeerden als paal, aan een lat deden we niet. Met als onvermijdelijk gevolg ongemeen felle hij-zat-wel/niet-discussies.

Intermezzo – Waterfiets

Woensdag 6 december 2023, 16.03 uur, Leopold Haffmansstraat te Horst:

Intermezzo – Politiek voeren

‘We willen geen politiek voeren maar gaan voor een goed en mooi Horst aan de Maas.’

Drie keer raden van wie deze uitspraak is. Nee, niet van het Centrummanagement Horst, en nee, ook niet van de opvolger van het VVV, en nee, al helemaal niet van Landschap Horst aan de Maas. Van wie dan wel? Van – geloof het of niet – een politicus! En wel John Jenniskens, fractievoorzitter van het CDA in de gemeenteraad van Horst aan de Maas.

John bezigde zijn gedenkwaardige woorden vorige week in een ingezonden bijdrage in Hallo Horst aan de Maas. Daarin ging hij in op de vraag of de landelijke verkiezingsuitslag ook gevolgen heeft voor de lokale politiek. Nauwelijks meent John: ‘Als lokaal CDA Horst aan de Maas staan we veel dichter bij onze inwoners en ondernemers. We staan met de poten in de klei en wat we lokaal regelen, raakt ook direct onszelf.’ Om vervolgens af te sluiten met: ‘Het in gesprek gaan met de inwoners en de ondernemers en het samen met andere fracties nog beter en mooier maken van Horst aan de Maas is en blijft ons doel. We willen geen politiek voeren maar gaan voor een goed en mooi Horst aan de Maas, niet voor ons maar Vur Oow!’

Een politicus die geen politiek wil voeren? Politiek voeren is juist het wezenskenmerk van een politicus. Zoals opereren het wezenskenmerk is van een chirurg, voetballen het wezenskenmerk van een voetballer en chaufferen het wezenskenmerk van een chauffeur.

Horst aan de Maas nog beter en mooier maken is een nobel streven. De enige manier waarop je dat als politicus kunt realiseren is politiek voeren (‘politiek bedrijven’ lijkt me trouwens een betere term). Iedereen wil namelijk een nog beter en mooier Horst aan de Maas. De pest is alleen dat iedereen andere opvattingen heeft over hoe dat nog betere en nog mooiere Horst aan de Maas eruit zou moeten zien. Meer of minder windmolens? Meer of minder statushouders? Meer of minder parkeerplaatsen? Meer of minder kunst en cultuur? Meer of minder ruimte voor al dan niet agrarische bedrijvigheid?

Politiek bedrijven is keuzes maken, prioriteiten stellen, onderhandelingen voeren, coalities smeden, concessies doen zonder je rug al te zeer te buigen. Of je dat nu leuk vindt of niet. Juist het CDA is bij uitstek een partij die zich altijd uiterst bedreven heeft getoond in het voeren van politiek (in Horst aan de Maas zelfs onlangs nog toen het ging over windmolens). Of je dat nu leuk vond of niet. Een politicus die geen politiek wil voeren, heeft niets te zoeken in de politiek, hij bevuilt zijn eigen nest.

(Dit stukje verscheen vandaag in iets andere vorm ook in Via Horst-Venray)

Intermezzo – Horst aan de Maas in De Groene!

In zijn verkiezingsspecial wijdde weekblad De Groene Amsterdammer vorige week een reportage van liefst zes pagina’s aan Horst aan de Maas. Die zes pagina’s zijn het lezen meer dan waard, heus niet alleen omdat mijn geliefde zus Marij erin wordt geciteerd met het aloude Horster gezegde ‘ge kunt ut maes neet in ut vaerke laote staeke’. (Let op: alleen vandaag kun je het artikel gratis lezen. Doe dat door op deze link te klikken.)  

De kloof tussen stad en platteland, de omgang met statushouders, de teloorgang van het CDA, ontwikkelbedrijf Greenport, PHIEN, jeugdcentrum De Vlies, de Poolse supermarkten, windmolens, het Beheerplan Tractiemiddelen en Mechanische Gereedschappen 2023-2032, de huisvesting van arbeidsmigranten, de regenboogvlag: wat stelt Koen Haegens, de in Horst geboren redacteur van De Groene, eigenlijk niet aan de orde in zijn evenwichtige artikel waarin hij de vinger op een aantal zere plekken legt?

Wethouder Eric Beurskens (Essentie) bevestigt in het artikel nog maar eens het uit de klauwen lopen van Greenport: ‘Het ging veel sneller dan verwacht. Daardoor werd de schaal totaal anders.’ Haegens:

‘Het is tekenend voor wat er met Horst aan de Maas in zijn geheel is gebeurd. Niemand die hier een revolutie wenste. Toch zijn, als gevolg van het beleid dat economische groei nastreeft door commerciële bedrijven ruim baan te geven, grote delen van de plattelandsgemeente onherkenbaar veranderd.’

En Marij? Die komt vooral aan het woord over de ‘samenloop’, bijna een jaar geleden, met als doel om de crisisnoodopvang voor asielzoekers in de Kasteelse Bossen te behouden. Haegens kan het nauwelijks geloven:

‘Een gemeente waar niet tegen, maar vóór asielzoekers actie wordt gevoerd. Waar de meest vocale critici een tekort aan voorzieningen hekelen, in plaats van boos te worden over wat het allemaal kost. En dat niet in een progressieve studentenstad, maar in Noord-Limburg. Uitgerekend in een van die agrarische gebieden waar een gapend gat zou worden ervaren tussen de eigen conservatieve waarden en de progressieve wensen van Den Haag, van gastvrijheid voor vluchtelingen tot natuurbehoud tot energietransitie. Uitgerekend in mijn geboortedorp.’

De tweehonderd deelnemers aan die samenloop in de stromende regen deden iets dat Frans Timmermans pas afgelopen woensdagavond deed, toen het te laat was: kleur bekennen, laten zien waarvoor ze staan, vol overtuiging opkomen voor medemensen, solidariteit en medeleven betonen, hun nek uitsteken en zich krachtig uitspreken. Had Timmermans zich eerder van deze kant laten zien, dan was het zelfs niet geheel onmogelijk geweest dat ik op hem had gestemd. Politieke partijen zijn op aarde om hun idealen te verwezenlijken en niet om kiezers naar de mond te spreken.

Intermezzo – Verkiezingsdagdialoogjes

12.23 uur – bij stembureau Kantine Sporthal Dendron, Horst
‘Daag Wim!’
‘Daag Hay!’
‘Godde ok stemme?’
‘Oeteindelik vandaag wal enne kiër, jao.’

12.32 uur – bij stembureau Kapel De Schuilplaats, Horst
‘Godde ok ’t lánd redde?’
‘As daat zui kunne!’
‘As we niks dô, gebeurt d’r hiëlemaol niks.’
‘Precies.’
‘Fijnen daag!’
‘Gi-j ok!’

12.43 uur – bij Albert Heijn, Horst
‘Ha Wim! Hoe is het?’
‘Nu nog goed.’
‘Hoe bedoel je?’
‘Vanavond niet meer.’
‘Oh zo. De verkiezingsuitslag…’
‘Inderdaad.’
‘Ik heb net gestemd. Ik schat in dat het niet aan mij ligt als je vanavond een slechte avond hebt.’
‘Ah, mooi! Heel goed om te horen!’
‘Je hebt er geen vertrouwen in vanavond?’
‘Nee. Verkiezingsuitslagen vallen altijd tegen. Rechts wint verdomme altijd.’

15.48 uur – in stembureau Gemeenschapshuis De Zaal, Griendtsveen
‘Billie, lig!’
‘…’
‘Néé, Billie!’
‘…’  

16.43 uur – bij stembureau Gemeenschapshuis Aan de Brug, America
‘Ha! Hedde óp de góje gestemd?’
‘Jaozeker!’
‘Hojje wà.’
‘Hojje.’

Intermezzo – Ooijen

Ooijen is een buurtschap in het noordoosten van Horst aan de Maas dat valt onder Broekhuizenvorst. Samen tellen Ooijen en Broekhuizenvorst iets meer dan duizend inwoners. Ooijen is niet bereikbaar per openbaar vervoer. Broekhuizenvorst wel. De busreis naar Horst duurt ruim een uur. De afstand vanuit Broekhuizenvorst tot de dichtstbijzijnde bibliotheek bedraagt 9,6 kilometer. Die tot het dichtstbijzijnde treinstation 11,7 kilometer. Die tot de dichtstbijzijnde middelbare school 9,6 kilometer. Die tot het gemeentehuis in Horst 9,4 kilometer. Die tot de dichtstbijzijnde supermarkt 3,9 kilometer. Die tot de dichtstbijzijnde huisartsenpost 13,8 kilometer.

Kortom, Ooijen ligt nogal geïsoleerd. Zonder auto is het een hele onderneming je paspoort te verlengen, boodschappen te gaan doen of een boek te lenen in de bibliotheek.

Twee weken geleden werd bekend dat de gemeente Horst aan de Maas begin volgend jaar in Ooijen een doorstroomvoorziening opent voor maximaal vierhonderd statushouders: mensen die in Nederland mogen blijven en die op een wachtlijst staan voor een woning in Noord-Limburg. De gemeente: ‘Door de statushouders in de doorstroomvoorziening te huisvesten kunnen ze meteen beginnen met inburgeren en meedoen in de regio waar ze ook blijvend gaan wonen. Wij willen dat mensen vanaf dag één mee (kunnen) doen via (vrijwilligers)werk, onderwijs, taal en inburgering.’

Je wilt dat mensen vanaf dag één meedoen. En dan plaats je ze uitgerekend in Ooijen, zo ongeveer de lastigste plek in de hele gemeente om mee te doen, zeker als je geen auto hebt, zoals statushouders. Maar zelfs als het je zou lukken om mee te doen en in te burgeren in Ooijen: wat heb je daaraan als je uiteindelijk een woning krijgt toegewezen in pak ‘m beet Beesel, Venlo-Zuid of Egchel? Kun je daar opnieuw beginnen met integreren in de buurt, vrijwilligerswerk vinden, wennen aan nieuwe klasgenoten, nieuwe vriendjes en vriendinnetjes maken.

De vraag dringt zich op of de statushouders wel iets opschieten met de doorstroomvoorziening. Ze verblijven nu in een azc, waar alles goed is georganiseerd en waar deskundige mensen werken, die zijn getraind in de omgang met asielzoekers. Dat was een jaar geleden wel anders toen Horst aan de Maas een crisisnoodopvang kreeg die werd gerund door een evenementenbureau. Hopelijk is dat lesje geleerd. Te hopen valt eveneens dat onderwijs, vrijwilligerswerk, zorg en andere voorzieningen ditmaal zijn geregeld voordat de mensen er wonen en niet, zoals bij de crisisnoodopvang, dat het regelen pas begint als de statushouders er al zijn.

(Dit stukje verscheen vorige week woensdag in iets andere vorm ook in Via Horst-Venray)

Intermezzo – muZeen

Oude meesters en jonge goden.
Hondjes en leeuwtjes.
Pentekeningen en ansichtkaarten.
Hoop en verlangen.
Willie Donderkop en Johan van Wittenhorst.
Een boot vol schoenen en een Schmitz Mini-Kipper.
Wol en porselein.
Dr. Dadja Altenburg-Kohl en Bettina Steinbrügge.
Blote konten en geamputeerde benen.
Een jas en jurken.
Horst en Sevenum.
Messing en olieverf.
Angst en geborgenheid.
Blooker’s cacao en een kers op de taart.
Een planeet en een wolk.
Bomen en appelhout.
Nostalgie en harde werkelijkheid.
Culture House Korundi en Mishkat Interactive Center.
Fotoprints en videoloops.
Een kartonnen doos en een schupke.
Woudenberg en Pionki.
Koortsdromen en gouden bergen.
De Mariapeel en het Sint-Lambertusplein.
Liefde en geweld.
Foumban en Thanjavur.  
Een thuishaven en een vlag.
Voetbal en spelevaren.
Unox Cup-a-Soup en Calvé pindakaas.
Een collage en een maquette.
Evenwicht en instabiliteit.
Encaustiek en cyanotype.
Een zweterige berg en een boottocht op de Molenbeek.
Gaza en de Maas.
Vogels en schelpen.
Papier en cortenstaal.
Beweging en stilstand.
De Volksklant en The Independent.

En dit is dan nog maar een fractie van wat het muZeen allemaal te bieden heeft. Het muZeen? Ja. Een gloednieuw museum dat voor tien dagen neerstrijkt in kasteel Huys ter Horst (Kasteellaan 2 in Horst). Om te vieren dat kunstenaarscollectief Zeen uit Horst aan de Maas vijf jaar bestaat. Het muZeen herbergt een kleine vijftig werken van 36 kunstenaars en ontwerpers* die een connectie hebben met Horst aan de Maas. Nooit eerder is het werk van zoveel kunstenaars en ontwerpers die in Horst aan de Maas wonen of hebben gewoond samengebracht in een expositie.

Het muZeen is van 11 tot en met 19 november dagelijks geopend van 11.00 tot 17.00 uur. Het is gratis toegankelijk. De muZeenshop heeft een aantrekkelijk aanbod van publicaties, originele kunstwerken en hebbedingetjes van de deelnemende kunstenaars en ontwerpers, voor schappelijke prijzen. In het muZeencafé kun je terecht voor koffie, thee en vlaai.

Met de Kunstschatten-bingo worden muZeen-bezoekers uitgedaagd het bijzondere in het alledaagse te ontdekken. Bijna dagelijks zijn er gratis workshops, rondleidingen en talkshows in het muZeen. Kijk voor het actuele programma op www.zeen.online Vergeet vooral niet om je van te voren aan te melden via kunstencultuurhadm@gmail.com als je aan een activiteit wilt deelnemen of ergens bij aanwezig wilt zijn.

* De exposanten:
Sanne Aben
Ruud van der Beele
Kris Berden
Safia Boulghalgh
Gerard Cieraad
Marijke Cieraad
Herman Coppus
Aukje van Dijk
Sjors Driessen
Harrie Eijkemans
Jules van Eijs
Guus van Enckevort
Eric van Grootel
Jacqueline Hanssen
Jeu van Helden
Herman van den Heuvel
Ingrid Janssen
Robin Kersten
Edwin de Klein
Mathieu Knippenbergh
Marian Litjens
Erik van Maarschalkerwaard
Monique van Maasakker
Wim Moorman
Nellie de Mulder
Margo Nelissen
Jack Poels
Helmie van de Riet
Harm Rutten
Frank Schijven
Ine Schriever
Piet Siebers
Agata Siwek
Studio ASKP
Liesbeth Sterrenburg
Willem Verhaeg
Malou Weijs

Intermezzo – Gaza (2)

Onderweg in de trein naar de Palestina-demonstratie in Venlo raken we afgelopen zondag in gesprek met een uit Syrië gevlucht echtpaar, nu woonachtig in Horst aan de Maas. Zijn ze Syrische Palestijnen? ‘Nee, gewoon Syriërs’, vertelt de vrouw. Haar man: ‘Mijn ouders en grootouders waren tot de Zesdaagse Oorlog in 1967 boeren op de Golanhoogvlakte. Die oorlog veranderde alles. Israël veroverde het grootste deel van de Golan op Syrië, waardoor mijn ouders naar Damascus moesten vluchten.’ Vijftig jaar later dwong de burgeroorlog in Syrië de man en zijn vrouw op hun beurt weer uit Damascus te vluchten.

’s Avonds thuis lees ik op internet dat door de Zesdaagse Oorlog in 1967 naar schatting 131 duizend Syriërs, onder wie zeventienduizend Palestijnen, van huis en haard zijn verdreven. En ook dat de tot op de dag van vandaag voortdurende bezetting van de Golan door Israël volkenrechtelijk gezien illegaal is.

Maandag hoor ik een journalist in een podcast praten over de bommenregen tijdens het weekend op de Gazastrook: honderd Israëlische straaljagers tegelijkertijd die bommen afwierpen op het gebied. ‘Wat we nog niet weten, is wat de impact daarvan op burgers is geweest: hoeveel doden er zijn gevallen, hoeveel huizen zijn verwoest.’

Ik probeer vat te krijgen op de schokkende woorden van het echtpaar en die van de journalist. En doe m’n best me voor te stellen hoe ik erover zou denken als mijn ouders en samen met hen de hele bevolking van Noord-Limburg verjaagd zouden zijn naar Amsterdam en nooit de kans hadden gekregen om terug te keren. Ook ben ik op zoek naar houvast bij de wetenschap dat de gemeenten Horst aan de Maas en Venray samen precies even groot zijn als de hele Gazastrook. En tracht me in te denken hoe ik, iemand met al een angstkeutel in z’n broek bij ook maar één oefenende straaljager van vliegbasis Volkel, eraan toe zou zijn als honderd straaljagers tegelijkertijd bommen zouden afwerpen op Horst aan de Maas en Venray.

Ik moet denken aan m’n oom die onlangs op z’n negentigste verjaardag vertelde over de bommen op Horst en de evacuatie van de familie Moorman aan het einde van de Tweede Wereldoorlog. Een evacuatie naar Melderslo, amper een kilometer verderop. Voor een week. Daarna kon het gezin ongeschonden weer terug naar zijn ongeschonden huis. Eind goed, al goed. Toch heeft het op mijn oom een onuitwisbare indruk achtergelaten.

Hoe zou het zijn met de gemoedstoestand van die tienduizenden, misschien wel honderdduizenden onschuldige Palestijnen die uit hun huizen zijn verjaagd, wier gezinnen wel zijn geschonden, die zich afvragen of hun huizen er überhaupt nog zijn en zo ja of ze er ooit kunnen terugkeren?

(Dit stukje verscheen in iets ingekorte vorm afgelopen woensdag ook in Via Horst-Venray)

Intermezzo – Gaza (1)

Aan Gaza valt dezer dagen niet te ontkomen. Ook voor Horst-sweet-Horst niet. Al was het maar omdat er een bijzondere overeenkomst is tussen enerzijds Horst aan de Maas en Venray en anderzijds de Gazastrook: hun oppervlakte. Die hele Gazastrook, die nu al bijna een maand het gesprek van de dag is, is, geloof het of niet, nagenoeg even groot als de gemeenten Horst aan de Maas en Venray samen: 360 om 357 vierkante kilometer.

Deze wetenschap helpt me enorm bij het vormen van een beeld van de Gazastrook. Wat daarbij ook helpt is het feit dat in de Gazastrook 24 keer meer mensen wonen dan in Horst aan de Maas en Venray samen: 2,1 miljoen om 86 duizend. Probeer het je eens voor te stellen: 2,1 miljoen mensen die wonen in het gebied tussen ruwweg Vredepeel, Wanssum, Grubbenvorst en Evertsoord in plaats van 86 duizend.

Behalve de inwoneraantallen zijn er nog meer verschillen. Zo krijgen wij geen bommenregens op ons dak en worden we niet gedwongen om te vluchten. Zo hebben wij hier ook de vrijheid om te gaan en staan waar we willen. We kunnen vrijelijk de grenzen met Land van Cuijk, Bergen, Venlo, Peel en Maas en Deurne passeren – we merken het niet eens. De Gazanen daarentegen zitten opgesloten in hun eigen gebied (‘de grootste openluchtgevangenis ter wereld’). Voor hen is het vrijwel onmogelijk de grens met zowel Israël als Egypte te overschrijden.

Een ander wezenlijk verschil is dat wij doorgaans over voldoende voedsel, water en elektriciteit beschikken. In de Gazastrook is dit onder ‘normale’ omstandigheden (in feite zijn de omstandigheden er altijd abnormaal) al geen vanzelfsprekendheid, maar sinds een maand helemaal niet meer omdat Israël de toevoer van voedsel, water, elektriciteit en ook benzine heeft geblokkeerd.

Verder hebben de Gazanen te kampen met een extreem hoge werkloosheid, een gezondheidszorg die gebrekkig functioneert en een buitensporig hoog percentage mensen met psychische klachten, vooral kinderen. Ja, ook in Horst aan de Maas en Venray zijn mensen werkloos, functioneert de gezondheidszorg niet altijd zoals we zouden wensen en is het aantal inwoners met depressieve klachten te hoog. Toch ben ik geneigd om te denken dat wij enorme geluksvogels zijn.

(Dit stukje verscheen vorige week in een andere vorm ook in Via Horst-Venray)

Intermezzo – Greenport

Uren en uren vergaderde de gemeenteraad van Horst aan de Maas twee weken geleden over het ontwikkelen van een nieuw bedrijventerrein in Greenport Venlo. Wat me daarvan het meest is bijgebleven is een uitspraak van wethouder Eric Beurskens (Essentie): ‘We hadden nooit verwacht dat wij bedrijven zouden krijgen die zo groot zijn als die nu in Greenport staan. Ik denk dat we een beetje zijn overvallen in de loop der jaren door wat daar allemaal gebeurde.’ Eerlijk? Jazeker! Maar vooral toch schokkend.

Greenport Venlo is de naam voor het gebied tussen Venlo en Venray. Een enigszins verhullende naam: zoveel groen resteert er niet tussen beide plaatsen. Mede debet daaraan is Ontwikkelbedrijf Greenport Venlo, de beheerder en ontwikkelaar van Greenport Venlo. Aandeelhouders van het Ontwikkelbedrijf zijn de gemeenten Horst aan de Maas, Venlo en Venray en de provincie Limburg.

‘Ruimte voor ontwikkeling’ voert het Ontwikkelbedrijf als slogan. Wat je ook op het Ontwikkelbedrijf aan kunt merken, die slogan heeft het dubbel en dwars waargemaakt. Zo heeft het ruim baan geboden aan de ontwikkeling van Trade Port Noord. Onder regie van het Ontwikkelbedrijf is dit gebied van vierhonderd hectare tussen Blerick, Grubbenvorst en Sevenum het afgelopen decennium volgeplempt met gigantische bedrijfshallen. De menselijke maat is er ver te zoeken. Van het oorspronkelijke open landschap is niets meer over. ‘Natuur’ is hier gereduceerd tot schaamgroen, schaamschapen, schaamwallen en schaamwater.  

Berouw komt na de zonde. De binnenkort afzwaaiende directeur van Ontwikkelbedrijf Greenport Venlo, Ruud van Heugten, verklaarde twee jaar geleden schaamteloos dat hij voorstander was van strengere richtlijnen voor de bouw van gigantische distributiecentra. En zich achter z’n oren krabbend realiseert Eric Beurskens zich nu ineens dat de slokop met de naam Ontwikkelbedrijf Greenport Venlo misschien wel eens teveel ruimte kan hebben gekregen en dat we nu met z’n allen met de gebakken peren zitten.

‘We stonden erbij, we keken ernaar en we lieten het maar gebeuren’, zeggen de directeur en de wethouder in feite. Waarom lieten we het maar gebeuren? Hoe kan dat, nota bene bij een bedrijf waarvan drie gemeenten en de provincie de aandeelhouders zijn? Was de almaar voortdenderende trein echt niet te stoppen? Waarom heeft niemand z’n mond open gedaan? Heeft iedereen, bestuurders en gemeenteraden voorop, collectief zitten slapen? Zijn ze gevallen voor mooie praatjes?

(Dit stukje verscheen vorige week woensdag ook in Via Horst-Venray)